محسن شریفی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران|بندانگشتی|مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران '''{{درشت|کمال‌الدین بهزاد}}'''؛ طراح و نقاش مینیاتوریست اهل هرات در قرن‌های...» ایجاد کرد
 
جز حمید فاضل صفحهٔ کمال الدین بهزاد را به کمال‌الدین بهزاد منتقل کرد
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:کمال‌الدین بهزاد.jpg|جایگزین=مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران|بندانگشتی|مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران]]
[[پرونده:کمال‌الدین بهزاد.jpg|جایگزین=مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران|بندانگشتی|مجسمه کمال‌الدین بهزاد واقع در خیابان براداران مظفر تهران]]
'''{{درشت|کمال‌الدین بهزاد}}'''؛ طراح و نقاش مینیاتوریست اهل هرات در قرن‌های نهم و دهم هجری.
'''{{درشت|کمال‌الدین بهزاد}}'''؛ طراح و نقاش مینیاتوریست اهل [[هرات]] در قرن‌های نهم و دهم هجری.


کمال‌الدین بهزاد، نقاشی [[مینیاتور]] را به سبک مکتب هرات فرا گرفت، ولی با توانایی و خلاقیت در ترکیب‌بندی، هماهنگی رنگ‌ها و توازن شکل‌ها، باعث تحول مهم در سنت [[نقاشی]] و [[مینیاتور ایرانی]] شد. بهزاد و سبک او در نقاشی از شهرت جهانی برخوردار است و برخی آثار او در موزه‌ها و مجموعه‌های هنری و تاریخی جهان نگهداری می‌شود.
کمال‌الدین بهزاد، نقاشی [[مینیاتور]] را به سبک مکتب هرات فرا گرفت، ولی با توانایی و خلاقیت در ترکیب‌بندی، هماهنگی رنگ‌ها و توازن شکل‌ها، باعث تحول مهم در سنت [[نقاشی]] و [[مینیاتور ایرانی]] شد. بهزاد و سبک او در نقاشی از شهرت جهانی برخوردار است و برخی آثار او در موزه‌ها و مجموعه‌های هنری و تاریخی جهان نگهداری می‌شود.
==زندگی‌نامه کمال‌الدین بهزاد==
==زندگی‌نامه کمال‌الدین بهزاد==
کمال‌الدین بهزاد در نیمهٔ دوم قرن نهم هجری در [[هرات]] به دنیا آمد.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref> وی در کودکی [[پدر]] و مادر را از دست داد و هنرمند معروف دوره [[تیموریان|تیموری]]، «امیر روح‌الله» (میرک‌نقاش هراتی)، نقاش و کتاب‌دار سلطان‌حسین بایقِرا (۸۴۲–۹۱۱ق) سرپرستی او را به‌عهده گرفت<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref> و به او هنر [[نقاشی]] و تهذیب آموخت. بنا به روایتی، بهزاد شاگرد پیر سیداحمد تبریزی نیز بوده‌است. او از استادان مختلف رموز هنر نگارگری را فراگرفت؛ ظریف‌کاری و تهذیب را از قیّم و معلم خود، استاد میرک و قلم‌زنی ظریف و بیانگری عمیق را از طرح‌های مولانا ولی‌الله آموخت.<ref>رهنورد، «نقد و بررسی آثار بهزاد با دو رویکرد نقد مدرن»، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> بهزاد در دوران پیری و بیماری، وقت خود را به آموزش شاگردان می‌گذراند و گوشه‌نشینی اختیار کرد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/artist/biography8-ofkamaluddin-behzad.html «بیوگرافی کمال‌الدین بهزاد نقاش ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
کمال‌الدین بهزاد در نیمهٔ دوم قرن نهم هجری در [[هرات]] به دنیا آمد.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref> وی در کودکی [[پدر]] و مادر را از دست داد و هنرمند معروف دوره [[تیموریان|تیموری]]، «امیر روح‌الله» (میرک‌نقاش هراتی)، نقاش و کتاب‌دار سلطان‌حسین بایقِرا (۸۴۲–۹۱۱ق) سرپرستی او را به‌عهده گرفت<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref> و به او هنر [[نقاشی]] و تهذیب آموخت. بنا به روایتی، بهزاد شاگرد پیر سیداحمد تبریزی نیز بوده‌است. او از استادان مختلف رموز هنر نگارگری را فراگرفت؛ ظریف‌کاری و تهذیب را از قیّم و معلم خود، استاد میرک و قلم‌زنی ظریف و بیانگری عمیق را از طرح‌های مولانا ولی‌الله آموخت.<ref>رهنورد، «نقد و بررسی آثار بهزاد با دو رویکرد نقد مدرن»، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> بهزاد در دوران پیری و بیماری، وقت خود را به آموزش شاگردان می‌گذراند و گوشه‌نشینی اختیار کرد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/artist/biography8-ofkamaluddin-behzad.html «بیوگرافی کمال‌الدین بهزاد نقاش ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
خط ۱۱: خط ۱۲:
بهزاد در ۲۰ سالگی به‌عنوان یک نقاش بااستعداد به‌شهرت رسید و تحت توجه [[امیر علیشیر نوایی|امیر علی‌شیر نوایی]] و به‌ویژه سلطان‌حسین بایقرا قرار گرفت،<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/کمال-الدین-بهزاد «کمال‌الدین بهزاد»، وب‌سایت شرکت خدمات مسافرت هوایی جهانگردی و زیارتی ارس.]</ref> به‌گونه‌ای که شاه به او لقب «مانی ثانی» اعطا کرد و او را به‌مدت ۲۰ سال به ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی [[هرات]] منصوب کرد.<ref>مشکینی، «ستاره‌ای درخشان در آسمان نگارگری ایران»، ۱۳۹۸ش، ص۲.</ref>
بهزاد در ۲۰ سالگی به‌عنوان یک نقاش بااستعداد به‌شهرت رسید و تحت توجه [[امیر علیشیر نوایی|امیر علی‌شیر نوایی]] و به‌ویژه سلطان‌حسین بایقرا قرار گرفت،<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/کمال-الدین-بهزاد «کمال‌الدین بهزاد»، وب‌سایت شرکت خدمات مسافرت هوایی جهانگردی و زیارتی ارس.]</ref> به‌گونه‌ای که شاه به او لقب «مانی ثانی» اعطا کرد و او را به‌مدت ۲۰ سال به ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی [[هرات]] منصوب کرد.<ref>مشکینی، «ستاره‌ای درخشان در آسمان نگارگری ایران»، ۱۳۹۸ش، ص۲.</ref>
===ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی در تبریز===
===ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی در تبریز===
شاه اسماعیل صفوی پس از تصرف شهر هرات در سال ۹۱۶ق، برخی از هنرمندان هرات، از جمله بهزاد را با خود به [[تبریز]] برد و پیوسته او را می‌نواخت. بهزاد در ۹۲۸ق به ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی [[تبریز (شهر)|تبریز]] برگزیده شد.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref>
شاه اسماعیل صفوی پس از تصرف شهر [[هرات]] در سال ۹۱۶ق، برخی از هنرمندان هرات، از جمله بهزاد را با خود به [[تبریز]] برد و پیوسته او را می‌نواخت. بهزاد در ۹۲۸ق به ریاست کتاب‌خانهٔ سلطنتی تبریز برگزیده شد.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۴.</ref>


==خاستگاه اندیشه‌ای و تربیتی کمال‌الدین بهزاد==
==خاستگاه اندیشه‌ای و تربیتی کمال‌الدین بهزاد==
خط ۶۱: خط ۶۲:


==درگذشت کمال‌الدین بهزاد==
==درگذشت کمال‌الدین بهزاد==
[[پرونده:کمال‌الدین بهزاد۲.jpg|جایگزین=مزار کمال‌الدین بهزاد در تبریز|بندانگشتی|مزار کمال‌الدین بهزاد در تبریز]]
[[پرونده:کمال‌الدین بهزاد۲.jpg|جایگزین=مزار کمال‌الدین بهزاد در تبریز|بندانگشتی|مزار کمال‌الدین بهزاد در [[تبریز]]]]
بهزاد در سال ۹۴۲ق درگذشت. دربارهٔ مکان فوت و قبر وی اختلاف است؛ برخی مکان فوت او را شهر هرات ذکر کرده‌اند که در اطراف کوه مختار به‌خاک سپرده شده‌است. برخی هم برآنند که او در تبریز درگذشته و در جوار مزار شیخ [[کمال خجندی]] به‌خاک سپرده شده‌است.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۹۸ش، ص۱۸۵.</ref>
بهزاد در سال ۹۴۲ق درگذشت. دربارهٔ مکان فوت و قبر وی اختلاف است؛ برخی مکان فوت او را شهر [[هرات]] ذکر کرده‌اند که در اطراف کوه مختار به‌خاک سپرده شده‌است. برخی هم برآنند که او در [[تبریز]] درگذشته و در جوار مزار شیخ [[کمال خجندی]] به‌خاک سپرده شده‌است.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۹۸ش، ص۱۸۵.</ref>
 
==بهزاد از نگاه دیگران==
==بهزاد از نگاه دیگران==
خواندمیر، از مورخان هم‌عصر بهزاد، ضمن تحسینِ ظرافت قلم و درک طبیعت‌گرایی بهزاد، او را به مانی تشبیه می‌کند. میرزا حیدر دوغلات، بهزاد را به‌منزلهٔ وارثِ به‌حق عبدالحی، نقاش نامی سدهٔ ۸ق می‌داند. قاضی احمد از او به‌عنوان «نادرهٔ دوران و اعجوبهٔ زمان و بهترینِ نقاشان» یاد می‌کند. دوست‌محمد او را «نادر العصر» و برترینِ متأخران در [[نگارگری]] و تذهیب و تحریر می‌شمارد.<ref>فرهاد، «بهزاد، کمال‌الدین»، مرکز دانرةالمعارف بزرگ اسلامی.</ref> همچنین با عناوین دیگری چون «قدوةالمصورین»، «اسوةالمذهبین» و «رافائل شرق» از او یاد شده‌است.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۵.</ref>
خواندمیر، از مورخان هم‌عصر بهزاد، ضمن تحسینِ ظرافت قلم و درک طبیعت‌گرایی بهزاد، او را به مانی تشبیه می‌کند. میرزا حیدر دوغلات، بهزاد را به‌منزلهٔ وارثِ به‌حق عبدالحی، نقاش نامی سدهٔ ۸ق می‌داند. قاضی احمد از او به‌عنوان «نادرهٔ دوران و اعجوبهٔ زمان و بهترینِ نقاشان» یاد می‌کند. دوست‌محمد او را «نادر العصر» و برترینِ متأخران در [[نگارگری]] و تذهیب و تحریر می‌شمارد.<ref>فرهاد، «بهزاد، کمال‌الدین»، مرکز دانرةالمعارف بزرگ اسلامی.</ref> همچنین با عناوین دیگری چون «قدوةالمصورین»، «اسوةالمذهبین» و «رافائل شرق» از او یاد شده‌است.<ref>جهان‌تاب، «بهزاد هروی»، ۱۳۷۸ش، ص۱۸۵.</ref>