آبشار کبودوال: تفاوت میان نسخه‌ها

| حجم فایلپادکست    =3/22

| تاریخ پادکست      =23-11-1404

| شاخه علمی        =  

| نوع مفهوم        =  

آبشار کبودوال بزرگ‌ترین آبشار تمام خزه‌ای [[ایران]] و از بلندترین آبشارهای خزه‌ای جهان است. ارتفاع آن حدود ۱۲متر و عمق حوضچهٔ آن ۲متر است.<ref>[https://hameghlim.com/آشنایی-با-آبشار-کبودوال/ «آشنایی با آبشار کبودوال»، وب‌سایت مجله گردشگری هم‌اقلیم.]</ref> آب این آبشار از چشمه‌ای پرآب و زلال در ارتفاعات سرچشمه می‌گیرد و هیچ منبع آبی دیگری در مسیر آن وجود ندارد.<ref>[https://climbers.ir/tourist-attractions/128-آبشار-کبودوال «آبشار کبودوال»، وب‌سایت climber.]</ref> به همین دلیل به پاک‌ترین آبشار ایران معروف است و [[آب]] آن قابل شرب است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/518369/آشنایی-با-جاذبه-های-گردشگری-آبشار-کبودوال-گلستان «آشنایی با جاذبه‌های گردشگری آبشار کبودوال-گلستان»، همشهری آنلاین.]</ref>

عمر آبشار کبودوال براساس فسیل‌های یافت‌شده در نزدیکی آن، بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال تخمین زده شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7059-ابشار-کبودوال/ . «آبشار کبودوال»، وب‌سایت کجارو.]</ref>

واژهٔ «کبودوال» در گویش کتولی<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/aliabad-e-katul/kabudval-waterfall . «آبشار کبودوال علی‌آباد کتول»، وب‌سایت سفرمارکت.]</ref> از دو بخش کبود به‌ معنای آبی و وال به‌ معنای جوی آب تشکیل شده است که به‌دلیل رنگ آبی و پاکی آب رودخانهٔ جاری در جنگل‌های منطقه به این نام خوانده می‌شود.<ref>[https://irangard.com/mag/آبشار-کبودوال-کجاست/ «آبشار کبودوال کجاست؟ بزرگ‌ترین آبشار خزه‌ای در استان گلستان»، وب‌سایت ایرانگرد.]</ref>

قوم کتولی، ساکنان اصلی منطقه آبشار کبودوال در علی‌آباد کتول (گلستان)، از شاخه‌های قوم طبری ([[مازندران|مازندرانی]]) هستند. پیشینهٔ این قوم بومی به قرن ششم هجری و حتی هزاران سال پیش با نام «کرتوی» می‌رسد. کتولی‌ها در تاریخ، همراه با سپاه [[قاجاریه|قاجار]] و افشار با ترکمن‌ها جنگیده‌اند<ref>[https://www.tarafdari.com/node/1881121 «علی‌آباد کتول»، وب‌سایت طرفداری.]</ref> و نام کتول از مهاجرت گروهی از طبرستان مرکزی به شرق آن (منطقهٔ کنونی) در حدود سال ۹۹۶ هجری گرفته شده است.<ref>[https://www.tarafdari.com/node/1881121 «علی‌آباد کتول»، وب‌سایت طرفداری.]</ref> شغل اصلی آن‌ها دامداری و کشاورزی است و [[صنایع دستی]] شاخص آنها شامل چادرشب‌بافی، نمدبافی و ساخت سازهای محلی می‌شود. موسیقی کتولی با مقام‌هایی همچون هرائی، راسته‌مقام و کله‌کش، و نیز پوشاک سنتی با رنگ‌های ویژه، از عناصر برجستۀ فرهنگ آن‌ها است.<ref>[https://golestan.mcth.ir/print.php?id=12801 «فن ساخت پوشاک قوم کتول هویتی ماندگار و ارزشمند»، وب‌سایت اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گلستان.]</ref> در این منطقه، اقلیت‌هایی از شاهرودی، آذربایجانی، [[سیستان|سیستانی]] و [[قوم ترکمن|ترکمن]] نیز سکونت دارند، اما [[جمعیت]] غالب، کتولی‌های طبری‌تبار هستند.<ref>[https://www.golshanemehr.com/newspaper/note/4260 «نگاهی گذرا به فرهنگ و شعر کتولی»، وب‌سایت گلشن مهر.]</ref>

آبشار کبودوال دارای امکانات رفاهی متعددی<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/aliabad-e-katul/kabudval-waterfall «آبشار کبودوال علی‌آباد کتول»، وب‌سایت سفرمارکت.]</ref> ازجمله چادرهای انفرادی و گروهی، سکوی استراحت،<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/کبودوال-تنها-آبشار-خزه-ای/ «کبودوال، تنها آبشار خزه‌ای ایران»، وب‌سایت مجله گردشگری الی‌گشت.]</ref> سرویس بهداشتی،<ref>[https://hameghlim.com/آشنایی-با-آبشار-کبودوال/ «آشنایی با آبشار کبودوال»، وب‌سایت مجله گردشگری هم‌اقلیم.]</ref> آلاچیق،<ref>[https://fa.tripyar.com/iran/گلستان/علی-آباد-کتول/گردشگری/اکوتوریسم/چشمه-ها-آبشارها-تالاب-ها/آبشار-کبودوال.html «آبشار کبودوال»، وب‌سایت تریپ یار.]</ref> پارکینگ، دکهٔ غذاهای محلی (مانند آش،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/list/aliabade-katol-20046-ci/sort/13/ «دیدنی‌های علی‌آباد کتول»، وب‌سایت کجارو.]</ref> سوپرمارکت، نمازخانه<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/aliabad-e-katul/kabudval-waterfall «آبشار کبودوال علی‌آباد کتول»، وب‌سایت سفرمارکت.]</ref> و مسیر سنگفرش شده برای پیاده‌روی آسان است.<ref>[https://hameghlim.com/آشنایی-با-آبشار-کبودوال/ «آشنایی با آبشار کبودوال»، وب‌سایت مجله گردشگری هم‌اقلیم.]</ref> بازدیدکنندگان می‌توانند چادر شخصی خود را در جنگل برپا کنند.<ref>[https://kite.ir/blog/252/کبودوال-زیبا-ترین-آبشار-خزه‌ای-ایران- «کبودوال زیباترین آبشار خزه‌ای ایران»، وب‌سایت کایت.]</ref> همچنین [[اقامتگاه بوم‌گردی]] کبودوال، یک خانهٔ قدیمی با [[معماری سنتی]] است که مورد بازسازی قرار گرفته است. این اقامتگاه با حیاطی سرسبز، از دو واحد مسکونی برخوردار است و از امکانات رفاهی مناسبی برخوردار است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7059-ابشار-کبودوال/ «آبشار کبودوال»، وب‌سایت کجارو.]</ref>

[[جاذبه‌های گردشگری]] اطراف آبشار کبودوال متعدد و متنوع است و به‌ همین دلیل بازدید از این منطقه را بسیار لذت‌بخش و جذاب می‌کند:

 

 

* '''دریاچه و سد خاکی زرین‌گل''': دریاچه و سد خاکی زرین‌گل یا دریاچۀ‌ سد کبودوال، در فاصلهٔ ۲کیلومتری آبشار کبودوال قرار دارد. این سد با ظرفیت بیش از ۱۷ میلیون مترمکعب، آب کشاورزی و شرب منطقه را تأمین کرده و به حفظ محیط زیست کمک می‌کند. دریاچهٔ پشت سد با چشم‌اندازهای آرام و جنگل‌های هیرکانی، مقصدی محبوب برای تفریحات آبی، پیک‌نیک و پرنده‌نگری است و پرندگانی مانند غاز، اردک و قوی وحشی در آن دیده می‌شوند.<ref>[https://gardeshgari.blog/سد-کبودوال/ «سد کبودوال، زرین گل گرگان»، وب‌سایت مجله گردشگری.]</ref>  

 

روستای افراتخته از زیباترین و بکرترین روستاهای جنگلی شهرستان علی‌آباد کتول در استان گلستان است که در ۳۲کیلومتری جنوب‌شرقی علی‌آباد کتول واقع شده است. این روستا با جنگل‌های انبوه و هزار ساله‌ای احاطه شده که به منطقه‌ای شکار ممنوع تبدیل شده و زیستگاه گونه‌های جانوری خاص و درختانی با قدمت بسیار بالا است.<ref>[https://golestaniha.com/newsp.php?id=777 «9 روستای دیدنی علی‌آباد کتول»، وب‌سایت گلستانی‌ها.]</ref>

 

آب افراتخته از رودخانه‌ای به همین نام تأمین می‌شود و این روستا دارای آب و هوای معتدل تابستانی و [[زمستان]]‌های سرد کوهستانی است. از ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی این روستا می‌توان به چاه سنگی پیرآلا، [[حمام]] قدیمی و گورستان تاریخی گبری اشاره کرد. بیشتر خانه‌های قدیمی از خشت، سنگ و گل ساخته شده‌اند و سقف‌هایی شیروانی دارند. مردم روستا عمدتاً کشاورز و باغدار هستند و در تولید عسل، فرآورده‌های دامی و محصولات زراعی مانند پیاز، [[سیب زمینی|سیب‌زمینی]]، [[سیر]] و گندم فعال هستند.<ref>[https://www.jajiga.com/mag/روستای-افراتخته-کجاست/ ذاکر اکبری، «روستای افراتخته علی‌آباد، با منظره‌های تماشایی و مه‌آلود»، وب‌سایت جاجیگا.]</ref>

روستای سیامرزکوه که گاهی به‌نام سیاه مرزکوه نیز شناخته می‌شود، از روستاهای ییلاقی استان گلستان و تابع بخش کمالان شهرستان علی‌آباد کتول است. این روستا بین دو کوه واقع شده و دارای آب و هوای سرد کوهستانی است که بیشتر [[جمعیت]] آن در فصول [[بهار]] و تابستان در اینجا ساکن می‌شوند و در زمستان روستا خالی از سکنه است. این روستا جاذبه‌هایی همچون آبشار گنجو و سنگ قبرهای کهن تاریخی دارد که برای گردشگران و علاقمندان به طبیعت و تاریخ منطقه جذاب است. زبان مردم محلی کتولی است و غالباً پیرو مذهب [[شیعه جعفری|شیعهٔ جعفری]] هستند.<ref>[https://golestaniha.com/newsp.php?id=1304 «روستای ییلاقی سیاه مرزکوه»، وب‌سایت گلستانی‌ها.]</ref>

روستای چلی سفلی یکی از مناطق بوم‌گردی زیبا و سرسبز شهرستان علی‌آباد کتول در استان گلستان است که در دل جنگل کبودوال و در فاصلهٔ حدود ۲۲کیلومتری شهر علی‌آباد کتول واقع شده است. این روستا قدمتی بیش از ۵۰۰ سال دارد و به «دهنه محمدآباد» نیز معروف است. خانه‌های آن کاه‌گلی و چوبی با ایوان‌های چسبیده به هم، نمایانگر صفا و صمیمیت ساکنان روستا است.<ref>[https://intoday.ir/cheli-ye-sofla/ «روستای چلی سفلی»، وب‌سایت این‌تودی.]</ref>

 

آبشار چلی از جاذبه‌های طبیعی مهم در حدود یک کیلومتری روستا با ارتفاع حدود ۶۰متر است که به‌خاطر طبیعت بکر و خنک‌اش گردشگران زیادی را جذب می‌کند. در این منطقه [[صنایع دستی]] مانند نواربافی، [[ابریشم‌بافی]] و چادرشب‌بافی فعال است و [[سوغاتی|سوغات]] محلی شامل ترشی کندس، مربای تمشک، رب خرمالوی وحشی، عسل طبیعی و لوبیای سبز می‌شود.

 

پوشش گیاهی متنوع با درختانی مانند گردو، [[چنار]]، تمشک و انجیر و زیستگاه حیواناتی مثل خوک وحشی، روباه، شغال و کبک از ویژگی‌های طبیعی این روستا است. چلی سفلی، با حفظ بافت تاریخی و معماری بومی، در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی]] ثبت شده و از مقاصد محبوب طبیعت‌گردی و بوم‌گردی استان گلستان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://0173155.ir/ابشار-زیبای-چلی/ «آبشار چلی، علی‌آباد کتول»، وب‌سایت میزبان مهربان.]</ref>

* «آشنایی با جاذبه‌های گردشگری آبشار کبودوال-گلستان»، همشهری آنلاین، تاریخ انتشار: ۱۸ خرداد ۱۳۹۹ش.

* «نگاهی گذرا به فرهنگ و شعر کتولی»، وب‌سایت گلشن مهر، تاریخ بازدید: ۱۴ مرداد ۱۴۰۴ش.