بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =آذر اندامی.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =آذر اندامی سازنده نوعی از واکسن وبا در ایران
| image_alt        =
| image_alt        =آذر اندامی سازنده نوعی از واکسن وبا در ایران
| فایل پادکست      =آذر اندامی.ogg
| فایل پادکست      =آذر اندامی.ogg
| حجم فایلپادکست    =۹/۰۶
| حجم فایلپادکست    =۹/۰۶
خط ۲۹: خط ۲۹:
'''{{درشت|آذر اندامی}}'''؛ پزشک، باکتری‌شناس و سازندهٔ واکسن وبا.
'''{{درشت|آذر اندامی}}'''؛ پزشک، باکتری‌شناس و سازندهٔ واکسن وبا.


دکتر آذر اندامی (۱۳۰۵–۱۳۶۳ش)، پزشک و میکروب‌شناس ایرانی، به‌عنوان رئیس بخش واکسن‌سازی انستیتو پاستور، موفق به ساخت واکسن وبای التور شد که جان بسیاری را نجات داد. او زنی سخت‌کوش و پرتلاش بود و به پاس خدماتش، حفره‌ای به قطر ۳۰ کیلومتر در سیارهٔ ونوس به نام او نام‌گذاری شده است.
دکتر آذر اندامی (۱۳۰۵–۱۳۶۳ش)، پزشک و میکروب‌شناس ایرانی، به‌عنوان رئیس بخش واکسن‌سازی انستیتو پاستور، موفق به ساخت واکسن وبای التور شد که جان بسیاری را نجات داد. او زنی سخت‌کوش و پرتلاش بود و به پاس خدماتش، بخشی از سیارهٔ ونوس به نام او نام‌گذاری شده است.


== تولد و خانواده ==
== تولد و خانواده ==
آذر اندامی [[۱۶ آذر|شانزدهم آذر]] ماه سال ۱۳۰۵ش، در محلهٔ ساغریسازان [[رشت]] متولد شد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/821571 «دکتر آذر اندامی؛ نامی که در ونوس جاودانه شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref> او فرزند چهارم و تنها دختر [[خانواده]] بود.<ref>[http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/shakhsiat_text.aspx?id=2269&ccode=14 «آذر اندامی»، وب‌سایت صداوسیمای مرکز گیلان.]</ref> اندامی در سال ۱۳۳۹ش با منصور خلعتبری [[ازدواج]] کرد که حاصل این ازدواج، سه فرزند به نام‌های آذرمیدخت، میترا و آرش است. دخترش آذرمیدخت، فارغ‌التحصیل دکترای ژئوفیزیک است، میترا دختر دیگرش پرستار و متخصص اتاق عمل و پسرش آرش نیز تحصیل‌کردهٔ رشتهٔ مهندسی معماری است.<ref>[http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/shakhsiat_text.aspx?id=2269&ccode=14 «آذر اندامی»، وب‌سایت صداوسیمای مرکز گیلان.]</ref> در زندگی خانوادگی، او را همسری شایسته و مادری فداکار دانسته‌اند.<ref>[https://uma.ac.ir/page.php?slct_pg_id=2852&url_title=مذهبی،-فرهنگی-و-اجتماعی&rewrite_url=1 «نامی جاوید در سیاره زهره دکتر آذر اندامی»، وب‌سایت دانشگاه محقق اردبیلی.]</ref>
آذر اندامی [[۱۶ آذر|شانزدهم آذر]] ماه سال ۱۳۰۵ش، در محلهٔ ساغریسازان [[رشت]] متولد شد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/821571 «دکتر آذر اندامی؛ نامی که در ونوس جاودانه شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref> او فرزند چهارم و تنها دختر [[خانواده]] بود.<ref>[http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/shakhsiat_text.aspx?id=2269&ccode=14 «آذر اندامی»، وب‌سایت صداوسیمای مرکز گیلان.]</ref> اندامی در سال ۱۳۳۹ش با منصور خلعتبری ازدواج کرد که حاصل این [[ازدواج]]، سه فرزند به نام‌های آذرمیدخت، میترا و آرش است. دخترش آذرمیدخت، فارغ‌التحصیل دکترای ژئوفیزیک است، میترا دختر دیگرش پرستار و متخصص اتاق عمل و پسرش آرش نیز تحصیل‌کردهٔ رشتهٔ مهندسی معماری است.<ref>[http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/shakhsiat_text.aspx?id=2269&ccode=14 «آذر اندامی»، وب‌سایت صداوسیمای مرکز گیلان.]</ref> در زندگی خانوادگی، او را همسری شایسته و مادری فداکار دانسته‌اند.<ref>[https://uma.ac.ir/page.php?slct_pg_id=2852&url_title=مذهبی،-فرهنگی-و-اجتماعی&rewrite_url=1 «نامی جاوید در سیاره زهره دکتر آذر اندامی»، وب‌سایت دانشگاه محقق اردبیلی.]</ref>


== تحصیلات ==
== تحصیلات ==
خط ۴۰: خط ۴۰:


== ساخت واکسن وبای التور ==
== ساخت واکسن وبای التور ==
در سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۵ش بیماری شبه‌وبای التور در [[ایران]] و بسیاری دیگر از کشورها شیوع پیدا کرد. التور یک بیماری حاد اسهالی محسوب می‌شد که عامل آن میکروب [[وبا]] بود. علایم این بیماری از سمی نشأت می‌گرفت که توسط میکروب در رودهٔ باریک افراد آلوده، ترشح می‌شد؛ این میکروب از طریق مدفوع انسان در محیط، پخش شده و [[آب]] و غذا را آلوده می‌کرد.<ref>[http://www.asrislam.com/fa/news/22800/ «زندگی‌نامۀ آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناس نامدار ایرانی»، وب‌سایت عصر اسلام.]</ref> در آن شرایط هولناک که افراد بسیاری جان خود را از دست می‌دادند، تنها راه پیشگیری از این بیماری، تزریق واکسن وبا بود. در این زمان بود که مرکز تهیهٔ واکسن انستیتو پاستور، تمام امکانات خود را در اختیار آزمایشگاه میکروب‌شناسی قرار داد و کارکنان مرکز، به ریاست اندامی شروع به کار کردند و سرانجام، توانستند واکسن وبای التور را بسازند. این واکسن به کشورهای همسایه نیز فرستاده شد.<ref>[https://irna.ir/xjzgFY «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
[[پرونده:آذر اندامی۱.png|جایگزین=عکس قدیمی دکتر آذر اندامی و همکاران|بندانگشتی|از راست به چپ: دکتر آذر اندامی، دکتر علی مشحون (رییس بخش میکروب شناسی)، دکتر مهدخت پورمنصور (رییس بخش ب ث ژ)، خانم جوانشیر، اسماعیل شفیعی، سال ۱۳۴۲، انستیتو پاستور ایران]]
در سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۵ش بیماری شبه‌وبای التور در [[ایران]] و بسیاری دیگر از کشورها شیوع پیدا کرد. التور یک بیماری حاد اسهالی محسوب می‌شد که عامل آن میکروب [[وبا]] بود. علایم این بیماری از سمی نشأت می‌گرفت که توسط میکروب در رودهٔ باریک افراد آلوده، ترشح می‌شد؛ این میکروب از طریق مدفوع انسان در محیط، پخش شده و [[آب]] و غذا را آلوده می‌کرد.<ref>[http://www.asrislam.com/fa/news/22800/ «زندگی‌نامۀ آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناس نامدار ایرانی»، وب‌سایت عصر اسلام.]</ref> در آن شرایط هولناک که افراد بسیاری جان خود را از دست می‌دادند، تنها راه پیشگیری از این بیماری، تزریق واکسن وبا بود. در این زمان بود که مرکز تهیهٔ واکسن انستیتو پاستور، تمام امکانات خود را در اختیار آزمایشگاه میکروب‌شناسی قرار داد و کارکنان مرکز، به ریاست اندامی شروع به کار کردند و سرانجام، واکسن وبای التور را ساختند. این واکسن به کشورهای همسایه نیز فرستاده شد.<ref>[https://irna.ir/xjzgFY «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


== ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری ==
== ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری ==
از آذر به‌عنوان فردی سخت‌کوش و پُراراده یاد می‌شود. یکی از همکارانش دراین‌باره بیان می‌کند: آذر هرچه بیشتر می‌دانست، بیشتر درمی‌یافت که هنوز چیزهای بسیاری نمی‌داند؛ این ویژگی در تلاش بی‌وقفه، پویایی و حرکت مداوم زندگی‌اش آشکار بود. همچنین او بیشتر شب‌ها و روزهای تعطیل را در بیمارستان می‌ماند و حتی شیفت‌های دیگر پزشکان را نیز بر عهده می‌گرفت تا تجربه بیشتری کسب کند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83914115/ «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
از آذر به‌عنوان فردی سخت‌کوش و پُراراده یاد می‌شود. به‌گفته یکی از همکارانش آذر هرچه بیشتر می‌دانست، بیشتر درمی‌یافت که هنوز چیزهای بسیاری نمی‌داند؛ این ویژگی در تلاش بی‌وقفه، پویایی و حرکت مداوم زندگی‌اش آشکار بود. همچنین او بیشتر شب‌ها و روزهای تعطیل را در [[بیمارستان]] می‌ماند و حتی شیفت‌های دیگر پزشکان را نیز بر عهده می‌گرفت تا تجربه بیشتری کسب کند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83914115/ «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


== درگذشت ==
== درگذشت ==
اندامی در سال‌های پایانی زندگی خود، در مطبی کنار همسر خود، در جنوب شهر [[تهران]] به طبابت می‌پرداخت. یک روز هنگام معاینهٔ یکی از بیماران، تعادل خود را از دست داد و به زمین افتاد، آزمایش‌ها، [[تومور مغزی]] را گزارش دادند. سرانجام این پژوهشگر در [[۲۸ مرداد]]<nowiki/>ماه ۱۳۶۳ش، به‌دلیل آمبولی ریه ناشی از تومور مغزی درگذشت.<ref>[https://www.yjc.news/00OKYI «درخشش نام آذر اندامی تنها بانوی ایرانی بر سیاره زهره»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> آرامگاه وی در قطعهٔ ۱۸، ردیف ۳۶، شماره ۶ در بهشت زهرای تهران است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83914115/ «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
[[پرونده:آذر اندامی۲.png|جایگزین=سنگ قبر آذر اندامی در بهشت زهرا|بندانگشتی|سنگ قبر آذر اندامی در بهشت زهرا]]
اندامی در سال‌های پایانی زندگی خود، در مطبی کنار همسر خود، در جنوب شهر [[تهران]] به طبابت می‌پرداخت. یک روز هنگام معاینهٔ یکی از بیماران، تعادل خود را از دست داد و به زمین افتاد، آزمایش‌ها، تومور مغزی را نشان دادند. سرانجام این پژوهشگر در [[۲۸ مرداد]] ۱۳۶۳ش، به‌دلیل آمبولی ریه ناشی از تومور مغزی درگذشت.<ref>[https://www.yjc.news/00OKYI «درخشش نام آذر اندامی تنها بانوی ایرانی بر سیاره زهره»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> آرامگاه وی در قطعهٔ ۱۸، ردیف ۳۶، شماره ۶ در [[بهشت زهرا|بهشت‌زهرای]] تهران است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83914115/ «آذر اندامی؛ پزشک و باکتری‌شناسی برجسته»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


== یادبود ==
== یادبود ==
با تلاش‌های دختر بزرگ دکتر اندامی؛ آذرمیدخت و به پیشنهاد آژانس فضایی اروپا، حفره‌ای به قطر ۳۰ کیلومتر و طول جغرافیایی ۲۶ درجه و ۵۵ دقیقه و عرض جغرافیایی ۱۷ درجه و ۴۵ دقیقه از سیارهٔ ونوس که دارای قله‌ای مرکزی است، به نام آذر اندامی نام‌گذاری شد و در تاریخ ۲۵ اوت ۱۹۹۲م نام دکتر آذر اندامی در ونوس جاودانه شد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/821571 «دکتر آذر اندامی؛ نامی که در ونوس جاوادنه شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
با تلاش‌های دختر بزرگ دکتر اندامی؛ آذرمیدخت و به پیشنهاد آژانس فضایی اروپا، حفره‌ای به قطر ۳۰ کیلومتر و طول جغرافیایی ۲۶ درجه و ۵۵ دقیقه و عرض جغرافیایی ۱۷ درجه و ۴۵ دقیقه از سیارهٔ ونوس که دارای قله‌ای مرکزی است، به نام آذر اندامی نام‌گذاری شد و در تاریخ [[۲۵ اوت]] ۱۹۹۲م نام دکتر آذر اندامی در ونوس جاودانه شد.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/821571 «دکتر آذر اندامی؛ نامی که در ونوس جاوادنه شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
 
== نگارخانه ==
<gallery widths="250" heights="250">
پرونده:آذر اندامی۳.jpg|آذر اندامی در آزمایشگاه میکروبشناسی
پرونده:آذر اندامی۴.jpg|آذر اندامی در شش سالگی
پرونده:آذر اندامی۵.png|بلوار آذر اندامی در محله دیلمان گلسار رشت
</gallery>


== پانویس ==
== پانویس ==