برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۱: خط ۱۱:


==تاریخچه==
==تاریخچه==
بررسی منابع تاریخی نشان می‌دهد که اولین حسینیه‌ها در عاشورای 352ق در بازارها و سطح شهرها برپا شده است. این رسم در دوران آل‌بویه و به‌دستور معزالدوله دیلمی (ح334-356ق) آغاز شد و برای نخستین‌بار شیعیان آشکارا خیمه‌های سوگواری را برای امام حسین و یاران شهیدش برافراشتند.
بررسی منابع تاریخی نشان می‌دهد که اولین حسینیه‌ها در عاشورای ۳۵۲ ق در بازارها و سطح شهرها برپا شده است. این رسم در دوران آل‌بویه و به‌دستور معزالدوله دیلمی (ح334-356ق) آغاز شد و برای نخستین‌بار شیعیان آشکارا خیمه‌های [[سوگواری]] را برای امام حسین و یاران شهیدش برافراشتند.
<br>
<br>
معزالدوله در آن سال دستور داد که مردم در روز عاشورا گرد هم آمده و در رثای امام حسین سوگواری کنند. مردم نیز بازارها را بستند و بر خیمه‌های عزا پلاس آویختند و برای امام حسین ویارانش نوحه‌خوانی و عزاداری کردند.<ref>فقیهی، آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان، ۱۳۵۷ش، ص۴۶۶ و 467.</ref> برخی از پژوهشگران علت روی آوردن شیعیان به ایجاد حسینیه را ممانعت و سخت‌گیری حکومت‌های قبل از دیلمیان نسبت به عزاداری و برگزاری مراسم دینی در مساجد دانسته‌اند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ ش، ص151.</ref>  
معزالدوله در آن سال دستور داد که مردم در روز [[عاشورا]] گرد هم آمده و در رثای [[امام حسین]] سوگواری کنند. مردم نیز بازارها را بستند و بر خیمه‌های عزا پلاس آویختند و برای امام حسین ویارانش نوحه‌خوانی و عزاداری کردند.<ref>فقیهی، آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان، ۱۳۵۷ش، ص۴۶۶ و 467.</ref> برخی از پژوهشگران علت روی آوردن شیعیان به ایجاد حسینیه را ممانعت و سخت‌گیری حکومت‌های قبل از دیلمیان نسبت به عزاداری و برگزاری مراسم دینی در مساجد دانسته‌اند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ ش، ص151.</ref>  
<br>
<br>
در برخی شهرهای ایران مثل یزد، کاشان و اصفهان حسینیه‌ها در مرکز محله و شهر هستند و تعزیه نیز در آن‌ها برگزار می‌گردد. در دوران صفویه این مراکز به مناسبت اجرای مراسم عزاداری امام حسین، به حسینیه معروف و نامیده شد اما در دوران قاجار اگر مکانی را برای تعزیه می‌ساختند یا نخستین بار برای عزاداری بنا می‌کردند، آن را تکیه می‌نامیدند.<ref>سلطان‌زاده، نائین: شهر هزاره‌های تاریخی، 1362ش، ص182.</ref>  
در برخی شهرهای ایران مثل [[یزد]]، [[کاشان]] و [[اصفهان]] حسینیه‌ها در مرکز محله و شهر هستند و تعزیه نیز در آن‌ها برگزار می‌گردد. در دوران [[صفویه]] این مراکز به مناسبت اجرای مراسم [[عزاداری امام حسین]]، به حسینیه معروف و نامیده شد اما در دوران قاجار اگر مکانی را برای تعزیه می‌ساختند یا نخستین بار برای [[عزاداری]] بنا می‌کردند، آن را تکیه می‌نامیدند.<ref>سلطان‌زاده، نائین: شهر هزاره‌های تاریخی، 1362ش، ص182.</ref>
 
==کارکرد==
==کارکرد==
در حسینیه فعالیت‌ها و مراسم مختلفی برگزار می‌گردد و محلی برای برپاداشتن مراسم تعزیه‌خوانی، عزاداری، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، اطعام (خیرات)، تشکیل مجالس دعا، مناجات و سایر مراسم مذهبی است.<ref>همایونی، حسینیۀ مشیر، ۱۳۷۱ش، ص10.</ref> برخی از پژوهشگران که حسینیه و تکیه را یکی دانسته‌اند، حسینیه را محل مخصوصی برای برگزاری تعزیه معرفی کرده و فضای داخلی حسینیه را همچون تکیه‌های قدیم توصیف کرده‌اند که اطراف آن ایوان و بالای ایوان‌ها شاه‌نشین قرار داشته و سکویی در وسط میدان به شکل گرد یا چهارگوش به ارتفاع نیم تا یک متر برای تعزیه‌خوانی قرار می‌گیرد. با این وصف، فرق حسینیه و مسجد آن است که طهارت برای ورود به مسجد لازم است اما برای حسینیه لازم نیست و به‌ویژه زن‌ها حتی با وجود عادت ماهیانه، اجازه ورود به حسینیه را دارند.<ref>همایونی، تعزیه و تعزیه‌خوانی، ۱۳۵۳ش، ص105.</ref>
در حسینیه فعالیت‌ها و مراسم مختلفی برگزار می‌گردد و محلی برای برپاداشتن مراسم تعزیه‌خوانی، [[عزاداری]]، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، اطعام (خیرات)، تشکیل مجالس [[دعا]]، مناجات و سایر مراسم مذهبی است.<ref>همایونی، حسینیۀ مشیر، ۱۳۷۱ش، ص10.</ref> برخی از پژوهشگران که حسینیه و تکیه را یکی دانسته‌اند، حسینیه را محل مخصوصی برای برگزاری تعزیه معرفی کرده و فضای داخلی حسینیه را همچون تکیه‌های قدیم توصیف کرده‌اند که اطراف آن ایوان و بالای ایوان‌ها شاه‌نشین قرار داشته و سکویی در وسط میدان به شکل گرد یا چهارگوش به ارتفاع نیم تا یک متر برای تعزیه‌خوانی قرار می‌گیرد. با این وصف، فرق حسینیه و مسجد آن است که طهارت برای ورود به مسجد لازم است اما برای حسینیه لازم نیست و به‌ویژه زن‌ها حتی با وجود عادت ماهیانه، اجازه ورود به حسینیه را دارند.<ref>همایونی، تعزیه و تعزیه‌خوانی، ۱۳۵۳ش، ص105.</ref>
<br>
<br>
از حسینیه‌ها به‌عنوان مرکز تجمع موقت مهاجران و کوچ‌کنندگان نیز استفاده می‌شود. همچنین حسینیه‌ها به‌عنوان زائرسرا و مسافرخانه رایگان نیز مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند زیرا از نظر شرعی، محدودیت مسجد را ندارند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref>
از حسینیه‌ها به‌عنوان مرکز تجمع موقت مهاجران و کوچ‌کنندگان نیز استفاده می‌شود. همچنین حسینیه‌ها به‌عنوان زائرسرا و مسافرخانه رایگان نیز مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند زیرا از نظر شرعی، محدودیت مسجد را ندارند.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۴ش، ص151.</ref>