پرش به محتوا

کارتن‌خوابی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۳۷۱ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =کارتن-خوابی.jpg
| تصویر            =کارتن-خوابی.jpg
| زیرنویس تصویر    =کارتن‌خوابی یکی از پیامدهای جوامع در حال توسعه و مدرن است
| زیرنویس تصویر    =تصویری از کارتن‌خواب‌ها در پیاده‌رو
| image_alt        =
| image_alt        =
| فایل پادکست      =کارتن‌خوابی.ogg
| فایل پادکست      =کارتن‌خوابی.ogg
خط ۲۹: خط ۲۹:
{{درشت|'''کارتن‌خوابی'''}}؛ زندگی در شرایط و مکان‌های نامساعد به‌دلیل نداشتن سرپناه.
{{درشت|'''کارتن‌خوابی'''}}؛ زندگی در شرایط و مکان‌های نامساعد به‌دلیل نداشتن سرپناه.


کارتن‌خوابی به‌عنوان یکی از معضلات اجتماعی در سطح فردی و اجتماعی دارای آسیب‌هایی مانند مشکلات جسمی و بیماری‌های روانی، ناامنی معابر شهری، خشونت، اعتیاد، توزیع و فروش مواد مخدر، تجاوز و تکدی‌گری است.
کارتن‌خوابی پدیده‌ای است که در آن افراد بی‌سرپناه در مکان‌های عمومی مانند خیابان‌ها، پارک‌ها و زیر پل‌ها زندگی می‌کنند. این معضل اجتماعی ریشه در عواملی مانند [[فقر]]، [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]، [[طلاق]]، [[خشونت خانگی]] و نبود مسکن مناسب دارد. کارتن‌خوابی پیامدهای سنگینی ازجمله بیماری‌های جسمی و روانی، افزایش جرم و بزهکاری، و [[آسیب‌پذیری]] شدید [[آسیب‌پذیری زنان|زنان]] و کودکان را به همراه دارد. این پدیده در جوامع امروزی، به‌دلیل افزایش هزینه‌های مسکن، [[بیکاری]]، [[مهاجرت]] و نابرابری‌های اقتصادی، روندی صعودی داشته و یک چالش‌ اجتماعی شده است.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
کارتن‌خوابی به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن افراد به‌دلیل نداشتن سرپناه، در مکان‌های عمومی و نامساعد مانند خیابان‌ها، پارک‌ها، زیر پل‌ها،<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa . سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> ایستگاه‌های اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطل‌های زباله زندگی می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.]</ref> این پدیده که به‌عنوان یکی از بارزترین اشکال بی‌خانمانی شناخته می‌شود،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1060141/fa اعتمادی‌فرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بی‌خانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.]</ref> محصول زندگی شهری مدرن<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ . «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> و از پیامدهای جوامع در حال توسعه است.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> همچنین برخی گونه‌های کارتن‌خوابی در زمرهٔ ولگردی محسوب شده و از منظر قانونی، جرم به‌شمار می‌آیند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ . «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> افراد کارتن‌خواب با عناوینی چون بی‌سرپناه، خیابان‌خواب و معتاد خیابانی نیز شناخته می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref>  
کارتن‌خوابی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن افراد به‌دلیل نداشتن سرپناه، در مکان‌های عمومی و نامساعد مانند خیابان‌ها، پارک‌ها، زیر پل‌ها،<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> ایستگاه‌های اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطل‌های زباله زندگی می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.]</ref> این پدیده به‌عنوان شکل آشکاری از بی‌خانمانی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1060141/fa اعتمادی‌فرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بی‌خانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.]</ref> محصول زندگی شهری مدرن است<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> که در جوامع در حال توسعه، شیوع بیشتری دارد.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> برخی گونه‌های کارتن‌خوابی در زمرهٔ [[ولگردی]] محسوب شده و از منظر قانونی، جرم به‌شمار می‌آیند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> افراد کارتن‌خواب با عناوینی چون بی‌سرپناه، خیابان‌خواب و معتاد خیابانی نیز شناخته می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref>


== انواع کارتن‌خواب ==
== عوامل کارتن‌خوابی ==
افراد کارتن‌خواب را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:
برخی عوامل کارتن‌خوابی عبارت‌اند از:
 
* '''عوامل اقتصادی''': فقر، بیکاری، تورم، گرانی مسکن،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> ورشکستگی مالی،<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> و نبود شغل‌های پایدار؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref>
* '''بی‌سرپناهان مطلق''': افرادی که هیچ گونه سرپناهی ندارند.
* '''عوامل اجتماعی و خانوادگی''': طردشدگی از سوی [[خانواده]]،<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> [[طلاق]]، [[خشونت خانگی]]، از هم‌گسیختگی خانواده،<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref> و کاهش حمایت‌های اجتماعی؛<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
* '''بی‌خانمان‌های موقت''': افرادی که در مکان‌های موقت مانند پناهگاه‌ها یا خانه‌های دوستان اقامت دارند.
* '''عوامل روانی و فردی''': [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد به موادمخدر]] و الکل،<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-جامعه-132/562691-کشورها-با-پدیده-کارتن-خوابی-چگونه-برخورد-می-کنند «کشورها با پدیدۀ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref> بیماری‌های روانی مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ناتوانی‌های جسمی و ذهنی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/477037/fa صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.]</ref> و فقدان [[مهارت‌های زندگی]]؛<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
* '''ساکنان اماکن ناامن''': افرادی که در مکان‌های غیراستاندارد و خطرناک زندگی می‌کنند.
* '''عوامل ساختاری''': ضعف سیستم تأمین اجتماعی، نبود مسکن ارزان‌قیمت، ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی،<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> و افزایش [[مهاجرت]]‌های بی‌رویه به شهرها.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.]</ref>
* '''ساکنان اجباری جمعی''': افرادی که به‌دلیل ناتوانی در تهیه مسکن مستقل، در مراکز جمعی سکونت دارند.<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
 
== علل و عوامل کارتن‌خوابی ==
کارتن‌خوابی نتیجه تعامل پیچیده‌ای از عوامل ساختاری، اجتماعی و فردی است. ازجمله مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:
 
* '''عوامل اقتصادی''': فقر، بیکاری، تورم، گرانی مسکن،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> ورشکستگی مالی،<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> و نبود شغل‌های پایدار.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref>
* '''عوامل اجتماعی و خانوادگی''': طردشدگی از سوی خانواده،<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> طلاق، خشونت خانگی، از هم‌گسیختگی خانواده،<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید . فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref> و کاهش حمایت‌های اجتماعی.<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
* '''عوامل روانی و فردی''': اعتیاد به موادمخدر و الکل،<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-132/562691-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D «کشورها با پدیدۀ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، وب‌سایت جی‌پلاس.]</ref> بیماری‌های روانی مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی . «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ناتوانی‌های جسمی و ذهنی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/477037/fa . صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.]</ref> و فقدان مهارت‌های زندگی.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی . «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
* '''عوامل ساختاری''': ضعف سیستم تأمین اجتماعی، نبود مسکن ارزان‌قیمت، ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی،<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟/ خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> و افزایش مهاجرت‌های بی‌رویه به شهرها.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf . سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.]</ref>


== پیامدهای فردی و اجتماعی کارتن‌خوابی ==
== پیامدهای فردی و اجتماعی کارتن‌خوابی ==
کارتن‌خوابی پیامدهای گسترده‌ای در سطوح فردی و اجتماعی به دنبال دارد:
کارتن‌خوابی در سطوح فردی و اجتماعی پیامدهایی به دنبال دارد؛ ازجمله:
 
* '''پیامدهای فردی''': ابتلا به بیماری‌های جسمی و روانی مانند [[ایدز]]، هپاتیت،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/184125/معتادان-و-کارتن-خواب-ها-مبتلا-به-ایدز-و-هپا «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان.]</ref> بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه، [[افسردگی]] و اضطراب، افزایش خطر مرگ‌ومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> کاهش [[امید به زندگی]] و [[خودکشی]]؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''پیامدهای فردی''': ابتلا به بیماری‌های جسمی و روانی مانند ایدز، هپاتیت،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/184125/معتادان-و-کارتن-خواب-ها-مبتلا-به-ایدز-و-هپا . «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت/طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان.]</ref> بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه، افسردگی و اضطراب، افزایش خطر مرگ‌ومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> کاهش امید به زندگی و خودکشی.<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* '''پیامدهای اجتماعی''': تهدید امنیت عمومی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.]</ref> افزایش جرم و بزهکاری مانند سرقت، تکدی‌گری،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> گسترش [[رابطه نامشروع|روابط نامشروع]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> و تولد کودکان بی‌سرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> و تحمیل هزینه‌های سنگین بر نظام سلامت و [[رفاه اجتماعی]].<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
* '''پیامدهای اجتماعی''': تهدید امنیت عمومی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf . سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.]</ref> افزایش جرم و بزهکاری مانند سرقت، تکدی‌گری،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ . «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان.]</ref> و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی . «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> گسترش روابط نامشروع<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و تولد کودکان بی‌سرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> و تحمیل هزینه‌های سنگین بر نظام سلامت و رفاه اجتماعی.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
== چالش‌های کارتن‌خوابی ==


== آسیب‌های کارتن‌خوابی ==
=== زمینه‌سازی جرم ===
=== زمینه‌سازی جرم ===
[[پرونده:بی‌خانمان-آمریکایی.jpg|بندانگشتی|400x400پیکسل|بی‌خانمان آمریکایی]]
کارتن‌خوابی در قانون، [[جرم‌انگاری]] نشده است؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> اما زندگی کارتن‌خوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم می‌کند.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص29.]</ref> بسیاری از کارتن‌خواب‌ها به‌دلیل سرقت، اخاذی، [[گدایی]]، [[تجاوز جنسی]] و توزیع و فروش موادمخدر، مجازات می‌شوند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> [[سازمان بهزیستی ایران|سازمان بهزیستی]]، نیروی انتظامی و شهرداری‌ها در اقداماتی مانند اسکان گورخواب‌ها در مراکز نگهداری و [[گرم‌خانه|گرم‌خانه‌ها]] یا انتقال آنها به کمپ‌های [[ترک اعتیاد]]، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالش‌های پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو می‌شوند.<ref>[https://melliun.org/iran/131265 «گور خواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گورخواب‌ها»، وب‌سایت میلیون.]</ref>
کارتن‌خوابی به‌تنهایی جرم محسوب نمی‌شود و در قانون، جرم‌انگاری نشده است؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ . «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> اما زندگی کارتن‌خوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم می‌کند.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf . سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، 29.]</ref> بسیاری از کارتن‌خواب‌ها به‌دلیل سرقت، اخاذی، گدایی، تجاوز، توزیع و فروش موادمخدر، مجازات می‌شوند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ . «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و شهرداری‌ها در اقداماتی مانند اسکان گورخواب‌ها در مراکز نگهداری و گرمخانه‌ها یا انتقال آنها به کمپ‌های ترک اعتیاد، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالش‌های پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو می‌شوند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4030950/%DA%AF%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%87%D8%A7-%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DB%B8%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D8% . «گور خواب‌ها، نی‌نشین شدند/ بازگشت ۸۰ درصد گورخواب‌ها»، خبرگزاری مهر.]</ref>


=== گورخوابی ===
=== گورخوابی ===
گروهی از افراد بی‌سرپناه، به‌ویژه در کلانشهرها و در فصول سرد سال، برای در امان ماندن از سرما به گورستان‌ها پناه می‌برند و حتی درون قبرهای خالی می‌خوابند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3861533/زندگی-در-گور . «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر.]</ref> آنان با استفاده از مقوا و ضایعات، روی گورها را می‌پوشانند تا سرپناهی موقت برای خود فراهم کنند. این مکان‌ها عمدتاً در شب مورد استفاده قرار می‌گیرند و در طول روز، این افراد برای تأمین هزینه‌های زندگی، تهیهٔ موادمخدر، غذا، جمع‌آوری ضایعات یا گدایی، گورستان را ترک می‌کنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/883044/گورخوابی-که-دانشجوی-دکترا-شد-عکس . «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.]</ref>  
گروهی از افراد بی‌سرپناه، به‌ویژه در کلانشهرها و در فصول سرد سال، برای در امان ماندن از سرما به گورستان‌ها پناه می‌برند و حتی درون قبرهای خالی می‌خوابند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3861533/زندگی-در-گور . «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر.]</ref> آنها با استفاده از مقوا و ضایعات، روی گورها را می‌پوشانند تا سرپناهی موقت برای خود فراهم کنند. این مکان‌ها عمدتاً در شب مورد استفاده قرار می‌گیرند و در طول روز، این افراد برای تأمین هزینه‌های زندگی، تهیهٔ موادمخدر، غذا، جمع‌آوری ضایعات یا گدایی، گورستان را ترک می‌کنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/883044/گورخوابی-که-دانشجوی-دکترا-شد-عکس «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.]</ref>


=== کودکان کار ===
=== کودکان کار ===
افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتن‌خواب، یکی از چالش‌های جدی فراروی جامعه محسوب می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص پدر و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر در نگهداری از کودک، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاه‌ها سپرده می‌شوند و در بسیاری از موارد، با قیمت‌های ناچیز به فروش می‌رسند تا در آینده به‌عنوان کودکان کار مورد بهره‌کشی قرار گیرند.<ref>[https://farsnews.ir/news/13950122000663/تازه-واردانی-به-دنیا-از-ریشه-کارتن-خوابی--2-م «تازه‌واردانی به دنیا از ریشۀ کارتن‌خوابی/ 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، فارس‌نیوز.]</ref>
[[پرونده:کارتن‌خوابی۳.png|جایگزین=زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله|بندانگشتی|تصویری از یک زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله]]
افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتن‌خواب، یکی از چالش‌های اجتماعی محسوب می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص [[پدر]] و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاه‌ها سپرده می‌شوند و در بسیاری از موارد، با قیمت‌های ناچیز به فروش می‌رسند تا در آینده به‌عنوان [[کار کودک|کودکان کار]] مورد بهره‌کشی قرار گیرند.<ref>[https://farsnews.ir/news/13950122000663/تازه-واردانی-به-دنیا-از-ریشه-کارتن-خوابی--2-م «تازه‌واردانی به دنیا از ریشۀ کارتن‌خوابی، 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس.]</ref> کودکان کارتن‌خواب، معمولاً معتاد به دنیا می‌آیند و احتمال دارا بودن بیماری [[ایدز]] در آنها بالا است<ref>[https://life.shafaqna.com/FA/5924/کودکان-کارتن-خواب؛-پدیده-ای-هولناک-در-ت «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا.]</ref> و به‌علت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز جنسی واقع می‌شوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>


=== زنان کارتن‌خواب ===
=== زنان کارتن‌خواب ===
در دهه اخیر، کارتن‌خوابی زنان افزایش یافته<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 . «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/501637/روایت-هایی-تلخ-از-کارتن-خوابی-و-اعتیاد-زنا٠«روایتی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان/ بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.]</ref> بیشتر این زنان معتاد هستند و برخی دارای فرزند هستند.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی . «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> این وضعیت آنان را در معرض آزار جنسی و تولد کودکان نامشروع قرار می‌دهد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 . «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> فرار دختران از خانه و روی آوردن به کارتن‌خوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی یا بدسرپرستی، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ می‌دهد. همچنین عواملی مانند تن‌فروشی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> افزایش طلاق و افزایش زنان سرپرست خانواده، از جمله دلایل افزایش کارتن‌خوابی در زنان است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟/ خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
در دهه اخیر، کارتن‌خوابی زنان در ایران افزایش یافته<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/501637/روایت-هایی-تلخ-از-کارتن-خوابی-و-اعتیاد-زنا٠«روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.]</ref> بیشتر این زنان [[اعتیاد زنان|معتاد]] هستند و برخی دارای فرزند هستند.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> این وضعیت آنان را در معرض [[آزار جنسی]] و تولد کودکان نامشروع قرار می‌دهد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> [[فرار دختران]] از خانه و روی آوردن به کارتن‌خوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی یا [[خانواده بدسرپرست|بدسرپرستی]]، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ می‌دهد. همچنین عواملی مانند [[تن‌فروشی]]،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> افزایش [[طلاق]] و افزایش [[زنان سرپرست خانوار|زنان سرپرست خانواده]]، ازجمله دلایل افزایش کارتن‌خوابی در [[زن|زنان]] است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
 
== کارتن‌خوابی در جهان ==
[[پرونده:بی‌خانمان-فرانسوی.jpg|بندانگشتی|396x396پیکسل|بی‌خانمان فرانسوی]]
[[پرونده:بی‌خانمان‌های-برزیلی.jpg|راست|بندانگشتی|301x301پیکسل|بی‌خانمان‌های برزیلی]]
 
=== در آمریکا و کشورهای غربی ===
کارتن‌خوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه دیده می‌شود. براساس آمارها، در آمریکا صدها هزار نفر بی‌خانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابان‌ها زندگی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/984644/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D . «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در اروپا نیز کشورهایی مانند فرانسه، آلمان، انگلستان و ایتالیا<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی . «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> با معضل کارتن‌خوابی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، تعداد بی‌خانمان‌ها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است<ref name=":0">[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref> و عواملی مانند مهاجرت، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینه‌های زندگی، این پدیده را تشدید کرده‌اند.<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران.]</ref> در برخی کشورها مانند فرانسه، گزارش‌هایی از مرگ‌ومیر سالانه صدها نفر از بی‌خانمان‌ها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.<ref name=":0" />
 
=== در ایران ===
کارتن‌خوابی در ایران پدیده‌ای نسبتاً نوپدید است<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa . سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهه‌های اخیر، ازجمله توسعه شتاب‌زده شهرنشینی، افزایش فاصله طبقاتی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf . سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.]</ref> گسترش مهاجرت<ref>[https://sid.ir/fA/Journal/SearchPaper.aspx?journal=&subject=&writer=108835&year=1400&PDF=Y&Filter= سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.]</ref> و تضعیف نظام خانواده دارد. این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش به‌عنوان یک معضل اجتماعی در تهران مطرح شد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/215502/fa فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.]</ref> براساس برآوردهای رسمی، در سال‌های اخیر، هزاران کارتن‌خواب<ref>[https://snn.ir/fa/news/986984/%DB%B2%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3%E2%80%8 . «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در تهران و سایر کلانشهرها شناسایی شده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa . بخشی‌نیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.]</ref> اکثر این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، اما تعداد زنان و کودکان کارتن‌خواب نیز رو به افزایش است.<ref>[https://37080434.khabarban.com/ . «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان.]</ref> عواملی مانند اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی،<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref> و مشکلات اقتصادی، از مهم‌ترین دلایل کارتن‌خوابی در ایران به‌شمار می‌روند.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ . «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان.]</ref> براساس قانون ایران، شناسایی و اسکان کارتن‌خواب‌ها در تهران بر عهدهٔ شوای شهر، نیروی انتظامی و بهزیستی است.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref>[[پرونده:حاشیه-نشینی.jpg|بندانگشتی|385x385px|عواملی مانند مدرن‌سازی و افزایش شکاف طبقاتی موجب حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ ایران شد]]
== کارتن‌خوابی زنان ==
[[پرونده:بی‌خانمان.jpg|بندانگشتی|383x383پیکسل|بی‌خانمان]]
براساس آمار، زنان بین ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را شامل می‌شوند. دختران به‌دلیل شرایط اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی، بدسرپرستی، فقر فرهنگی، اثرپذیری از دوستان و نابسامانی خانواده به فرار از خانواده و کارتن‌خوابی روی می‌آورند. تن‌فروشی، مشکلات خانوادگی و اجتماعی، افزایش طلاق و افزایش زنان سرپرست خانواده موجب افزایش کارتن‌خوابی در زنان شده است.
 
== کودکان کارتن‌خواب ==
افزایش تولد کودکان کارتن‌خواب موجب تهدید آیندهٔ جامعه می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص پدر کودکان کارتن‌خواب و ناتوانی و فقدان صلاحیت مادر در نگهداری آنها، این کودکان در شیرخوارگاه‌ها بزرگ می‌شوند و با به بهای اندک فروخته می‌شوند تا در آینده کودکان کار شوند.
 
کودکان کارتن‌خواب، معتاد به دنیا می‌آیند و با مصرف اولین مشروب یا کدئین معتاد می‌شوند و تا پایان عمر باید ایزوله زندگی کنند. احتمال دارا بودن بیماری ایدز در آنها بالا است<ref>[https://life.shafaqna.com/FA/5924/کودکان-کارتن-خواب؛-پدیده-ای-هولناک-در-ت «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا.]</ref> و به‌علت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز واقع می‌شوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟/ خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
 
=== کنش‌های جنسی ===
نیازهای جنسی، عاطفی و مادی موجب برقراری روابط بین افراد بی‌خانمان شده است. وقایعی مانند روابط جنسی متعدد، متوسل شدن به زور، [[طلاق عاطفی]]، روابط فرازناشویی، طلاق، ازدواج مجدد، مصرف مواد برای رابطهٔ جنسی بهتر، [[خودارضایی]]، برقراری رابطهٔ جنسی با مردان و زنان، [[روسپی‌گری]]، رابطهٔ جنسی دوبه‌دو و گروهی، معاشقه‌های گذرا و موردی و [[رابطه جنسی ضربدری|مبادلهٔ جنسی اعضای خانواده]] در میان کارتن‌خواب‌ها مشهود است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص35-38 و 27.]</ref>
 
زنان جوان برای تأمین غذا، لباس و پول به برقراری [[رابطه جنسی پیش از ازدواج|رابطهٔ جنسی]] بدون استفاده از وسایل پیشگیری می‌پردازند و با این کار چرخهٔ حاملگی ادامه می‌یابد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص28.]</ref> تن‌دادن به انواع کارها برای رفع نیازهای روزانه، مورد تجاوز قرارگرفتن،<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟/ خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> ترویج کارتن‌خوابی، مشهود شدن بیشتر آن، تولد فرزندان نامشروع،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> خشونت جنسی، شیوع بیماری‌های مقاربتی و فروش نوزادان پیامدهای کارتن‌خوابی در زنان است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص29.]</ref>
 
 
== راهکار مقابله با کارتن‌خوابی ==
[[پرونده:گرمخانه.jpg|بندانگشتی|393x393پیکسل|طرح اسکان موقت بی‌خانمان‌های پایتخت]]تفاوت عملکرد کشورهای گوناگون نسبت به پدیده کارتن‌خوابی به دیدگاه آنها در مورد منشأ این پدیده و نحوهٔ برخورد با آن ارتباط دارد. کشورهایی که مسئولیت کارتن‌خوابی را به‌عنوان نتیجهٔ عملکرد افراد و بخش‌های جامعه پذیرفته‌اند، به‌دنبال راه‌های مهار و کاهش آسیب‌های آن هستند.<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
ساخت پناهگاه اضطراری برای مقابله با کارتن‌خوابی نخستین واکنش غرب به این معضل بود. اخیراً کشورهای پیشرفته، روش‌های مؤثر و متنوع‌تری برای کاهش آسیب‌های کارتن‌خوابی تعبیه کرده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
بیمه و ارائهٔ خدمات سلامت و بهداشت رایگان از جمله خدمات دانمارک به کارتن‌خواب‌ها است. در ایتالیا، سازمان‌های مردم‌نهاد و مذهبی با ایجاد مراکز نگهداری و تهیهٔ غذای گرم، از افراد کارتن‌خواب حمایت می‌کنند.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> فنلاند، با اِسکان کارتن‌خواب‌ها در خانه‌های دولتی، رونق اشتغال، کاهش اجارهٔ مسکن و ایجاد مراکزی برای مشاوره و حمایت از بی‌خانمان‌ها به مقابله با کارتن‌خوابی می‌پردازد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6460588/پایان-بحران-بی‌خانمان‌ها-در-فنلاند «پایان بحران بی‌خانمان‌ها در فنلاند»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>


=== راهکارهای عمومی ===
== کارتن‌خوابی در کشورهای غربی ==
[[پرونده:کارتن-خوابی۱.jpg|بندانگشتی|کارتن‌خوابی، شیوهٔ زندگی رایج میان افراد بی‌سرپناه است|325x325پیکسل]]
<gallery>
* ساخت مسکن‌های ارزان‌قیمت با متراژ کم؛<ref>[https://snn.ir/fa/news/763956/%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86-%DB%B8%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C% «در آمریکا از عایدی معاملات مسکن ۸۰ درصد مالیات می‌گیرند/ طبق قانون اساسی همه باید صاحب‌خانه باشند»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
پرونده:کارتن‌خوابی۴.jpg|بی‌خانمان‌های برزیلی
* توانمندسازی کارتن‌خواب‌ها با راهکارهایی مانند اسکان اولیه، رفع نیازهای اولیه مانند بهداشت، درمان، نظافت و تغذیه، بازسازی شخصیتی، توانمندسازی روانی، ارتباطی، شغلی و زندگی مستقلانه در اجتماع؛
پرونده:کارتن‌خوابی۳.jpg|بی‌خانمان فرانسوی
* آموزش؛ آموزش کسب مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی، حرفه‌آموزی، بازسازی شخصیتی و اجتماعی‌سازی مجدد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
پرونده:کارتن‌خوابی۱.png|جایگزین=مردی بی‌خانمان بر روی نیمکتی در پارک در محله بروکلین شهر نیویورک |بی‌خانمان آمریکایی در محله بروکلین شهر نیویورک، ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۳.
* درمان تخصصی با ارائهٔ روان‌شناسی و ایجاد بسترهایی برای درمان مشکلات جسمی و روحی؛
</gallery>کارتن‌خوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه دیده می‌شود. براساس آمارها، در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] صدها هزار نفر بی‌خانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابان‌ها زندگی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/984644/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در [[اروپا]] نیز کشورهایی مانند [[فرانسه]]، [[آلمان]]، [[انگلستان]] و [[ایتالیا]]<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> با معضل کارتن‌خوابی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، تعداد بی‌خانمان‌ها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref> و عواملی مانند [[مهاجرت]]، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینه‌های زندگی، این پدیده را تشدید کرده‌اند.<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران.]</ref> در برخی کشورها، گزارش‌هایی از مرگ‌ومیر سالانه صدها نفر از بی‌خانمان‌ها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.<ref name=":0">[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref>
* حمایت نهادهای اجتماعی، خانواده، آشنایان و اقوام؛<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
* اِعمال سیاست بنیادی توسط همهٔ سازمان‌های کشور؛
* ازبین‌بردن محرومیت بین حاشیه‌نشینان؛
* پذیرش آنها توسط اماکن رفاهی و درمانی؛<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref>
* آماده‌سازی برای برگشت مجدد به جامعه؛ برگزاری کلاس‌های گروهی و کارگاه آموزش نحوهٔ درآوردن نان، به جای تغذیه و اسکان آنها.
تقویت باورهای مذهبی، ترویج فرهنگِ تغییر نگرش مردم برای ایجاد بستری برای پرورش مجدد آنها،<ref>[https://www.socialwork2015.ir/راههای-درمان-کارتن-خوابی/ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، مجلۀ اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران.]</ref> ارتقای کیفی زیرساخت بهداشت و آموزش‌وپرورش، اشتغال‌زایی در روستا و شهرهای کوچک،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/10/21/1293273/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B4-%DA%86%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84% «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش/ چه عواملی باعث کارتن‌خوابی افراد می‌شود؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> تخصیص تسهیلات مالی، محدود و مشخص کردن دورهٔ اسکان،<ref>[https://www.socialwork2015.ir/راههای-درمان-کارتن-خوابی/ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، مجلۀ اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران.]</ref> کار اجباری با پرداخت حق‌الزحمه، ارائهٔ تسهیلات<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟/ خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> و کارآفرینی از راه‌های ریشه‌کن کردن کارتن‌خوابی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


=== در ایران ===
== کارتن‌خوابی در ایران ==
[[پرونده:حاشیه-نشینی۱.jpg|بندانگشتی|حاشیه‌نشینی]]
کارتن‌خوابی در ایران پدیده‌ای نسبتاً نوپدید به شمار می‌آید<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهه‌های اخیر، ازجمله توسعه شتاب‌زده [[شهرنشینی]]، افزایش فاصله طبقاتی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.]</ref> گسترش مهاجرت<ref>[https://sid.ir/fA/Journal/SearchPaper.aspx?journal=&subject=&writer=108835&year=1400&PDF=Y&Filter= سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.]</ref> و تضعیف نظام خانواده دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص27.]</ref> این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش به‌عنوان یک معضل اجتماعی در [[تهران]] مطرح شد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/215502/fa فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.]</ref> براساس برآوردهای رسمی، در سال‌های اخیر، هزاران کارتن‌خواب<ref>[https://snn.ir/fa/news/986984/%DB%B2%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3%E2%80%8 «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در [[تهران]] و سایر [[کلان‌شهر|کلان‌شهرها]] در ایران شناسایی شده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.]</ref> اکثر این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، اما تعداد زنان و [[کودک|کودکان]] کارتن‌خواب نیز رو به افزایش است که اتباع خارجی نیز بخشی از این تعداد را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://37080434.khabarban.com/ «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان.]</ref>  
در ایران، با توجه به رواج بیشتر کارتن‌خوابی بین مردان، راهبردهای پیشگیری و ارائهٔ خدمات بر آنها تمرکز بیشتر دارد<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و سازمان‌های عام‌المنفعه و مردم‌نهاد زیادی برای ایجاد راهکار موقت و دایم برای کمک به افراد کارتن‌خواب فعالیت دارند.<ref>[https://ac.kheir.ir/about-homelessness منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>


طرح سامان‌دهی افراد بی‌سرپناه و متکدیان و طرح توانمندسازی بهاران از طرح‌های توانمندسازی کارتن‌خواب‌ها بوده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23.]</ref> مراکزی به نام گرم‌خانه با امکان اقامت موقت و شبانهٔ کارتن‌خواب‌ها، موجب مصونیت موقت آنها از آسیب‌های اجتماعی و جلوگیری از آسیب‌رسانی آنها می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/mazandaran-40455/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> عواملی مانند قوانین غیرمنعطف، وضع نامناسب و رفتار عداوت‌آمیز و دید منفی عوامل گرم‌خانه باعث تمایل نداشتن کارتن‌خواب‌ها به استفاده از گرم‌خانه شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/215502/fa فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.]</ref>
== مقابله با کارتن‌خوابی ==
[[پرونده:کارتن‌خوابی۴.png|جایگزین=تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران|بندانگشتی|تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران]]
کارشناسان، مقابله با پدیده کارتن‌خوابی را نیازمند مشارکت نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه می‌دانند و به راهکارهای زیر توجه کرده‌اند:
* توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی اقشار آسیب‌پذیر، ایجاد اشتغال پایدار، کنترل تورم مسکن، و تقویت بنیان خانواده؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
* ارائه خدمات مشاوره، درمان اعتیاد و بیماری‌های روانی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ایجاد مراکز اسکان موقت مانند گرم‌خانه‌ها، و بازگرداندن افراد به خانواده؛<ref>[https://www.madadkarnews.ir/راههای-درمان-کارتن-خوابی/ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز.]</ref>
* آموزش مهارت‌های زندگی و کارآفرینی<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> برای بازگشت افراد به جامعه و کسب استقلال مالی؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
* اصلاح قوانین مسکن، گسترش بیمه‌های اجتماعی،<ref>[https://vakiljo.ir/guides/how-to-get-government-help-for-homeless «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو.]</ref> و ایجاد بسترهای اشتغال‌زایی در مناطق محروم.<ref>[https://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/78095/روایت-یک-کارتن-خواب-زندگی-اش «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه خبری تحلیلی ایران‌خبر.]</ref>


== شرایط کمک‌رسانی به کارتن‌خواب‌ها ==
در ایران، سازمان‌هایی مانند بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی مسئولیت ساماندهی کارتن‌خواب‌ها را بر عهده دارند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref> ایجاد گرم‌خانه‌ها، طرح‌های توانمندسازی و اسکان موقت، ازجمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر انجام شده است. بااین‌حال، این اقدامات اغلب جنبه موقت داشته‌اند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>
[[پرونده:بی_خانمان.jpg|بندانگشتی|314x314پیکسل|یشتر زنان کارتن‌خواب مصرف‌کنندهٔ مواد مخدر هستند]]
شیوهٔ کمک‌رسانی به کارتن‌خواب‌ها شرایطی دارد که عبارت‌اند از:
# نداشتن نگاه ترحم‌آمیز به آنها؛<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید . فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref>
# کنجکاوی نکردن و نرفتن به پاتوق کارتن‌خواب‌ها؛ پاتوق‌ها، حس حمایت، تأمین نیاز عاطفی و جمع‌گرایی را به کارتن‌خواب‌ها می‌دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/965129/fa . دیاری و همکاران، «زیست کارتن‌خوابی؛ از تلاش ناگزیر برای بقا تا بازسازمان یابی اجتماعی»، 1399ش، ص127-128.]</ref> به شهروندانی که قصد کمک یا توزیع غذا دارند توصیه شده است که خودسرانه وارد پاتوق کارتن‌خواب‌ها نشوند؛ گاهی این گونه از حضور موجب اخاذی، درگیری یا خفت‌گیری می‌شود. برای چنین کمک‌هایی مراکز ویژه‌ای وجود دارد و تماس با شمارهٔ ۱۳۷ راهگشا است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید . فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref>
# تصویر نگرفتن از چهرهٔ کارتن‌خواب‌ها و احترام به کرامت انسانی آنها.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید . فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۳۱: خط ۸۵:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* «۲۴ هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم/ «اتوبوس‌خوابی» از کجا آب می‌خورد؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
* اعتمادی‌فرد، سید مهدی و اکرامی حصاری، معصومه، «تجربهٔ زیستهٔ زنان بی‌خانمان از خانوادهٔ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، دورهٔ سه، ۱۴۰۰ش.
* آقایی، سیدسعید و دیگران، «نقش فضاهای شهری بر زندگی روزمرهٔ کارتن‌خواب‌های شهر تهران»، مطالعات جامعه‌شناسی، شمارهٔ ۳۷، زمستان ۱۳۹۶ش.
* «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
* بخشی‌نیا، اکبر و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، مددکاری اجتماعی، شمارهٔ چهار، ۱۳۹۸ش.
* «پایان بحران بی‌خانمان‌ها در فنلاند»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۳۹۶ش.
* «تازه‌واردانی به دنیا از ریشهٔ کارتن‌خوابی/ ۲ میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، فارس‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ش.
* «جهان‌آرا- کارتن‌خواب و راهکارهای رفع این آسیب با حضور دکتر ابراهیم رزاقی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۳۹۶ش.
* «در آمریکا از عایدی معاملات مسکن ۸۰ درصد مالیات می‌گیرند/ طبق قانون اساسی همه باید صاحب‌خانه باشند»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
* «دو روی سکهٔ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
* دیاری، مرتضی و کرمانی، مهدی، «مطالعهٔ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورهٔ نه، ۱۳۹۹ش.
* «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش/ چه عواملی باعث کارتن‌خوابی افراد می‌شود؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۳۹۵ش.
* «روایتی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان/ بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ یا زندان؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۴ش.
* «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۸۹ش.
* سبزی خوشنامی، محمد و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، مجلهٔ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، شمارهٔ یک، ۱۴۰۰ش.
* «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران، تاریخ درج مطلب: 16 مهر 1404ش.
* علیوردی‌نیا، اکبر، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۵ش.
* فتحی، منصور و درویشی، علی‌اصغر، «مطالعهٔ کیفی پیامدهای کارتن‌خوابی در شهر تهران»، نشریهٔ علمی انتظام اجتماعی، شمارهٔ اول، بهار ۱۴۰۱ش.
* فتحی، منصور و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعهٔ کیفی»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، شمارهٔ سوم، ۱۳۹۷ش.
* «فروش کودکان زنان کارتن‌خواب در اینستاگرام و تلگرام»، وب‌سایت آپارات، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۶ اسفند ۱۴۰۲ش.
* «کارتن‌خوابی؛ از واشینگتن تا تهران+ فیلم» خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۱ش.
* «کشورها با پدیدهٔ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، وب‌سایت جی‌پلاس، ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
* «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
* منظم، الهه، «شناخت صحیح از پدیدهٔ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
* مهدوی، سمیرا، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، مجلهٔ اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۵ش.
* «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟ /خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ش.
* «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
* «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
* «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
* «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
* «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
* «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسهٔ صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
* «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
* اعتمادی‌فرد، سید مهدی و اکرامی حصاری، معصومه، «تجربهٔ زیستهٔ زنان بی‌خانمان از خانوادهٔ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، دورهٔ ۳، ۱۴۰۰ش.
* «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
* «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
* بخشی‌نیا، اکبر و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، فصلنامهٔ مددکاری اجتماعی، فصلنامهٔ مددکاری اجتماعی، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
* بخشی‌نیا، اکبر و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، مددکاری اجتماعی، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
* بشیریان، سعید، «ارتباط نگرش مذهبی و سلامت روانی دانشجویان دانشگاه‌های شهر همدان»، نشریهٔ دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۷ش.
* «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
* «جهان کارتن‌خواب‌ها به روایت تصویر»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۵ دی ۱۳۹۰ش.
* «تازه‌واردانی به دنیا از ریشهٔ کارتن‌خوابی، ۲ میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ش.
* «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
* «دو روی سکهٔ کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
* دیاری، مرتضی و همکاران، «زیست کارتن‌خوابی؛ از تلاش ناگزیر برای بقا تا بازسازمان‌یابی اجتماعی»، نشریهٔ توسعه محلی، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۹ش.
* دیاری، مرتضی و کرمانی، مهدی، «مطالعهٔ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورهٔ ۹، ۱۳۹۹ش.
* «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه تحلیلی خبری ایران‌خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۳۹۵ش.
* «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ یا زندان؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۴ش.
* «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۸۹ش.
* «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
* «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
* سبزی خوشنامی، محمد و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، نشریهٔ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۰ش.
* سبزی خوشنامی، محمد و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، مجلهٔ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۰ش.
* سهیلی، محمدوحید، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
* سهیلی، محمدوحید، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
* «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۴ش.
* صدیق سروستانی، رحمت‌اله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
* صدیق سروستانی، رحمت‌اله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
* علیوردی‌نیا، اکبر، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۵ش.
* فتحی، منصور و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعهٔ کیفی»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، شمارهٔ سوم، ۱۳۹۷ش.
* فرخه، نسترن، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
* فرخه، نسترن، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
* «گورخواب‌ها، نی‌نشین شدند/ بازگشت ۸۰ درصد گور خواب‌ها»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۳۹۶ش.
* «کشورها با پدیدهٔ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
* «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
* «گورخواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گور خواب‌ها»، وب‌سایت میلیون، تاریخ درج مطلب: ۱۷ جولای ۲۰۱۷م.
* «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
* «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
* «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت/ طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
* منظم، الهه، «شناخت صحیح از پدیدهٔ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
* «نمایی از وضعیت کارتن‌خواب‌های لس‌آنجلس»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۵ آذر ۱۴۰۱ش.
* مهدوی، سمیرا، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۵ش.
* «۲۴ هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
* «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ش.
* «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
* «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
* «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


{{خواب}}
{{خواب}}

نسخهٔ کنونی تا ۲۲ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۶

کارتن‌خوابی
تصویری از کارتن‌خواب‌ها در پیاده‌رو


کارتن‌خوابی؛ زندگی در شرایط و مکان‌های نامساعد به‌دلیل نداشتن سرپناه.

کارتن‌خوابی پدیده‌ای است که در آن افراد بی‌سرپناه در مکان‌های عمومی مانند خیابان‌ها، پارک‌ها و زیر پل‌ها زندگی می‌کنند. این معضل اجتماعی ریشه در عواملی مانند فقر، اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی و نبود مسکن مناسب دارد. کارتن‌خوابی پیامدهای سنگینی ازجمله بیماری‌های جسمی و روانی، افزایش جرم و بزهکاری، و آسیب‌پذیری شدید زنان و کودکان را به همراه دارد. این پدیده در جوامع امروزی، به‌دلیل افزایش هزینه‌های مسکن، بیکاری، مهاجرت و نابرابری‌های اقتصادی، روندی صعودی داشته و یک چالش‌ اجتماعی شده است.

مفهوم‌شناسی

کارتن‌خوابی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن افراد به‌دلیل نداشتن سرپناه، در مکان‌های عمومی و نامساعد مانند خیابان‌ها، پارک‌ها، زیر پل‌ها،[۱] ایستگاه‌های اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطل‌های زباله زندگی می‌کنند.[۲] این پدیده به‌عنوان شکل آشکاری از بی‌خانمانی،[۳] محصول زندگی شهری مدرن است[۴] که در جوامع در حال توسعه، شیوع بیشتری دارد.[۵] برخی گونه‌های کارتن‌خوابی در زمرهٔ ولگردی محسوب شده و از منظر قانونی، جرم به‌شمار می‌آیند.[۶] افراد کارتن‌خواب با عناوینی چون بی‌سرپناه، خیابان‌خواب و معتاد خیابانی نیز شناخته می‌شوند.[۷]

عوامل کارتن‌خوابی

برخی عوامل کارتن‌خوابی عبارت‌اند از:

پیامدهای فردی و اجتماعی کارتن‌خوابی

کارتن‌خوابی در سطوح فردی و اجتماعی پیامدهایی به دنبال دارد؛ ازجمله:

  • پیامدهای فردی: ابتلا به بیماری‌های جسمی و روانی مانند ایدز، هپاتیت،[۲۰] بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه، افسردگی و اضطراب، افزایش خطر مرگ‌ومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،[۲۱] کاهش امید به زندگی و خودکشی؛[۲۲]
  • پیامدهای اجتماعی: تهدید امنیت عمومی،[۲۳] افزایش جرم و بزهکاری مانند سرقت، تکدی‌گری،[۲۴] و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،[۲۵] گسترش روابط نامشروع[۲۶] و تولد کودکان بی‌سرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،[۲۷] و تحمیل هزینه‌های سنگین بر نظام سلامت و رفاه اجتماعی.[۲۸]

آسیب‌های کارتن‌خوابی

زمینه‌سازی جرم

کارتن‌خوابی در قانون، جرم‌انگاری نشده است؛[۲۹] اما زندگی کارتن‌خوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم می‌کند.[۳۰] بسیاری از کارتن‌خواب‌ها به‌دلیل سرقت، اخاذی، گدایی، تجاوز جنسی و توزیع و فروش موادمخدر، مجازات می‌شوند.[۳۱] سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و شهرداری‌ها در اقداماتی مانند اسکان گورخواب‌ها در مراکز نگهداری و گرم‌خانه‌ها یا انتقال آنها به کمپ‌های ترک اعتیاد، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالش‌های پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو می‌شوند.[۳۲]

گورخوابی

گروهی از افراد بی‌سرپناه، به‌ویژه در کلانشهرها و در فصول سرد سال، برای در امان ماندن از سرما به گورستان‌ها پناه می‌برند و حتی درون قبرهای خالی می‌خوابند.[۳۳] آنها با استفاده از مقوا و ضایعات، روی گورها را می‌پوشانند تا سرپناهی موقت برای خود فراهم کنند. این مکان‌ها عمدتاً در شب مورد استفاده قرار می‌گیرند و در طول روز، این افراد برای تأمین هزینه‌های زندگی، تهیهٔ موادمخدر، غذا، جمع‌آوری ضایعات یا گدایی، گورستان را ترک می‌کنند.[۳۴]

کودکان کار

زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله
تصویری از یک زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله

افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتن‌خواب، یکی از چالش‌های اجتماعی محسوب می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص پدر و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاه‌ها سپرده می‌شوند و در بسیاری از موارد، با قیمت‌های ناچیز به فروش می‌رسند تا در آینده به‌عنوان کودکان کار مورد بهره‌کشی قرار گیرند.[۳۵] کودکان کارتن‌خواب، معمولاً معتاد به دنیا می‌آیند و احتمال دارا بودن بیماری ایدز در آنها بالا است[۳۶] و به‌علت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز جنسی واقع می‌شوند.[۳۷]

زنان کارتن‌خواب

در دهه اخیر، کارتن‌خوابی زنان در ایران افزایش یافته[۳۸] و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را تشکیل می‌دهند.[۳۹] بیشتر این زنان معتاد هستند و برخی دارای فرزند هستند.[۴۰] این وضعیت آنان را در معرض آزار جنسی و تولد کودکان نامشروع قرار می‌دهد.[۴۱] فرار دختران از خانه و روی آوردن به کارتن‌خوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی یا بدسرپرستی، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ می‌دهد. همچنین عواملی مانند تن‌فروشی،[۴۲] افزایش طلاق و افزایش زنان سرپرست خانواده، ازجمله دلایل افزایش کارتن‌خوابی در زنان است.[۴۳]

کارتن‌خوابی در کشورهای غربی

  • بی‌خانمان‌های برزیلی
    بی‌خانمان‌های برزیلی
  • بی‌خانمان فرانسوی
    بی‌خانمان فرانسوی
  • مردی بی‌خانمان بر روی نیمکتی در پارک در محله بروکلین شهر نیویورک
    بی‌خانمان آمریکایی در محله بروکلین شهر نیویورک، ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۳.

کارتن‌خوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه دیده می‌شود. براساس آمارها، در آمریکا صدها هزار نفر بی‌خانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابان‌ها زندگی می‌کنند.[۴۴] در اروپا نیز کشورهایی مانند فرانسه، آلمان، انگلستان و ایتالیا[۴۵] با معضل کارتن‌خوابی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، تعداد بی‌خانمان‌ها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است[۴۶] و عواملی مانند مهاجرت، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینه‌های زندگی، این پدیده را تشدید کرده‌اند.[۴۷] در برخی کشورها، گزارش‌هایی از مرگ‌ومیر سالانه صدها نفر از بی‌خانمان‌ها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.[۴۸]

کارتن‌خوابی در ایران

کارتن‌خوابی در ایران پدیده‌ای نسبتاً نوپدید به شمار می‌آید[۴۹] و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهه‌های اخیر، ازجمله توسعه شتاب‌زده شهرنشینی، افزایش فاصله طبقاتی،[۵۰] گسترش مهاجرت[۵۱] و تضعیف نظام خانواده دارد.[۵۲] این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش به‌عنوان یک معضل اجتماعی در تهران مطرح شد.[۵۳] براساس برآوردهای رسمی، در سال‌های اخیر، هزاران کارتن‌خواب[۵۴] در تهران و سایر کلان‌شهرها در ایران شناسایی شده‌اند.[۵۵] اکثر این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، اما تعداد زنان و کودکان کارتن‌خواب نیز رو به افزایش است که اتباع خارجی نیز بخشی از این تعداد را تشکیل می‌دهند.[۵۶]

مقابله با کارتن‌خوابی

تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران
تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران

کارشناسان، مقابله با پدیده کارتن‌خوابی را نیازمند مشارکت نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه می‌دانند و به راهکارهای زیر توجه کرده‌اند:

  • توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی اقشار آسیب‌پذیر، ایجاد اشتغال پایدار، کنترل تورم مسکن، و تقویت بنیان خانواده؛[۵۷]
  • ارائه خدمات مشاوره، درمان اعتیاد و بیماری‌های روانی،[۵۸] ایجاد مراکز اسکان موقت مانند گرم‌خانه‌ها، و بازگرداندن افراد به خانواده؛[۵۹]
  • آموزش مهارت‌های زندگی و کارآفرینی[۶۰] برای بازگشت افراد به جامعه و کسب استقلال مالی؛[۶۱]
  • اصلاح قوانین مسکن، گسترش بیمه‌های اجتماعی،[۶۲] و ایجاد بسترهای اشتغال‌زایی در مناطق محروم.[۶۳]

در ایران، سازمان‌هایی مانند بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی مسئولیت ساماندهی کارتن‌خواب‌ها را بر عهده دارند.[۶۴] ایجاد گرم‌خانه‌ها، طرح‌های توانمندسازی و اسکان موقت، ازجمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر انجام شده است. بااین‌حال، این اقدامات اغلب جنبه موقت داشته‌اند.[۶۵]

پانویس

  1. ↑ سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.
  2. ↑ دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.
  3. ↑ اعتمادی‌فرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بی‌خانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.
  4. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.
  5. ↑ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.
  6. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.
  7. ↑ بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
  8. ↑ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.
  9. ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.
  10. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.
  11. ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.
  12. ↑ فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.
  13. ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.
  14. ↑ «کشورها با پدیدۀ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.
  15. ↑ «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.
  16. ↑ صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.
  17. ↑ «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.
  18. ↑ «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.
  19. ↑ سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.
  20. ↑ «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان.
  21. ↑ بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
  22. ↑ علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
  23. ↑ سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.
  24. ↑ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.
  25. ↑ «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.
  26. ↑ علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
  27. ↑ بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
  28. ↑ «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.
  29. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.
  30. ↑ سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص29.
  31. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.
  32. ↑ «گور خواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گورخواب‌ها»، وب‌سایت میلیون.
  33. ↑ . «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر.
  34. ↑ «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.
  35. ↑ «تازه‌واردانی به دنیا از ریشۀ کارتن‌خوابی، 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس.
  36. ↑ «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا.
  37. ↑ «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.
  38. ↑ «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.
  39. ↑ «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.
  40. ↑ «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.
  41. ↑ «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.
  42. ↑ «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.
  43. ↑ «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.
  44. ↑ «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.
  45. ↑ «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.
  46. ↑ «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.
  47. ↑ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران.
  48. ↑ «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.
  49. ↑ سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.
  50. ↑ سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.
  51. ↑ سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.
  52. ↑ دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص27.
  53. ↑ فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.
  54. ↑ «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.
  55. ↑ بخشی‌نیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.
  56. ↑ «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان.
  57. ↑ بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.
  58. ↑ «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.
  59. ↑ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز.
  60. ↑ علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
  61. ↑ بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.
  62. ↑ «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو.
  63. ↑ «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه خبری تحلیلی ایران‌خبر.
  64. ↑ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.
  65. ↑ علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.

منابع

  • «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
  • «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
  • «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
  • اعتمادی‌فرد، سید مهدی و اکرامی حصاری، معصومه، «تجربهٔ زیستهٔ زنان بی‌خانمان از خانوادهٔ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، دورهٔ ۳، ۱۴۰۰ش.
  • «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
  • بخشی‌نیا، اکبر و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، مددکاری اجتماعی، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
  • «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
  • «تازه‌واردانی به دنیا از ریشهٔ کارتن‌خوابی، ۲ میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ش.
  • «دو روی سکهٔ کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
  • دیاری، مرتضی و کرمانی، مهدی، «مطالعهٔ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورهٔ ۹، ۱۳۹۹ش.
  • «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه تحلیلی خبری ایران‌خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۳۹۵ش.
  • «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ یا زندان؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۴ش.
  • «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۸۹ش.
  • «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
  • سبزی خوشنامی، محمد و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، مجلهٔ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۰ش.
  • سهیلی، محمدوحید، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
  • «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۴ش.
  • صدیق سروستانی، رحمت‌اله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
  • علیوردی‌نیا، اکبر، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۵ش.
  • فتحی، منصور و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعهٔ کیفی»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، شمارهٔ سوم، ۱۳۹۷ش.
  • فرخه، نسترن، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
  • «کشورها با پدیدهٔ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
  • «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
  • «گورخواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گور خواب‌ها»، وب‌سایت میلیون، تاریخ درج مطلب: ۱۷ جولای ۲۰۱۷م.
  • «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
  • منظم، الهه، «شناخت صحیح از پدیدهٔ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
  • مهدوی، سمیرا، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۵ش.
  • «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ش.
  • «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
  • «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
  • «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=کارتن‌خوابی&oldid=62576»