برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز ویکی سازی
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''نظامی گنجوی،'''}} شاعر داستان‌سرای ایرانی.
{{درشت|'''نظامی گنجوی،'''}} شاعر داستان‌سرای ایرانی.
[[پرونده:نظامی گنجوی۱.jpg|جایگزین=نصب مجسمه نظامی در گوشه میدان ونک|بندانگشتی|نصب مجسمه نظامی در  ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ش در گوشه میدان ونک]]
[[پرونده:نظامی گنجوی۱.jpg|جایگزین=نصب مجسمه نظامی در گوشه میدان ونک|بندانگشتی|نصب مجسمه نظامی در  ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ش در گوشه میدان ونک]]
نِظامی گَنجَوِی، از شاعران نام‌آور [[ایران]] در قرن ششم هجری است که در کنار [[مولانا]]، [[فردوسی]]، [[حافظ]] و [[سعدی]]، از چهره‌های اثرگذار ادب فارسی محسوب می‌شود. آثار او که به «[[خمسه نظامی|خمسه]]» یا «پنج گنج» مشهور است، تأثیر زیادی بر رشد و گسترش [[ادبیات فارسی]]، فرهنگ عامه و ادبیات جهان داشته است.
نِظامی گَنجَوِی، از شاعران [[ایران]] در قرن ششم هجری است که در کنار [[مولانا]]، [[فردوسی]]، [[حافظ]] و [[سعدی]]، از چهره‌های اثرگذار ادب فارسی محسوب می‌شود. آثار او که به «[[خمسه نظامی|خمسه]]» یا «پنج گنج» مشهور است، تأثیر زیادی بر رشد و گسترش [[ادبیات فارسی]]، فرهنگ عامه و ادبیات جهان داشته است.


==زندگی‌نامه نظامی گنجوی==
==زندگی‌نامه نظامی گنجوی==
خط ۳۳: خط ۳۳:
نظامی بیشتر به‌دلیل دیدگاه‌های کلامی خود مورد توجه بوده است. اختلاف نظر در باورهای مذهبی او، باعث تناقض در دیدگاه‌های کلامی او نیز شده است. او به [[توحید]] افعالی و قدیم بودن ذات و صفات خداوند معتقد بود. او حسن و قبح را مانند [[شیعیان]] ذاتی می‌دانست و معتقد بود که عدل خداوند با افعال بندگان مطابق است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C#%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87 خاتمی، «دیدگاه‌های کلامی نظامی گنجوی»، مجلۀ کتاب ماه ادبیات، 1388ش، ص6-11، در ویکی شیعه.]</ref>  
نظامی بیشتر به‌دلیل دیدگاه‌های کلامی خود مورد توجه بوده است. اختلاف نظر در باورهای مذهبی او، باعث تناقض در دیدگاه‌های کلامی او نیز شده است. او به [[توحید]] افعالی و قدیم بودن ذات و صفات خداوند معتقد بود. او حسن و قبح را مانند [[شیعیان]] ذاتی می‌دانست و معتقد بود که عدل خداوند با افعال بندگان مطابق است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C#%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87 خاتمی، «دیدگاه‌های کلامی نظامی گنجوی»، مجلۀ کتاب ماه ادبیات، 1388ش، ص6-11، در ویکی شیعه.]</ref>  


در اشعار نظامی، امکان رؤیت و عدم امکان رؤیت خدا، هر دو، مطرح شده است. نظامی در سروده‌های خود [[پیامبر اکرم|پیامبر]] [[اسلام]] را معصوم می‌داند و به او [[توسل]] می‌جوید و درخواست [[شفاعت]] می‌کند. همچنین، او پیامبر را به خورشید تشبیه می‌کند و موجودات دیگر را نور خورشید و پیامبر [[خدا]] را علت آفرینش می‌داند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/نظامی_گنجوی#جایگاه خاتمی، «دیدگاه‌های کلامی نظامی گنجوی»، مجلۀ کتاب ماه ادبیات، 1388ش، ص6-11، در ویکی شیعه.]</ref> به‌همین دلیل، برخی توصیف او از پیامبر را با اصطلاح انسان کامل در عرفان یکی می‌دانند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/نظامی_گنجوی#جایگاه فولادی، «سیمای انسان کامل در اشعار نظامی گنجوی»، مجلۀ مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۱، در ویکی شیعه.]</ref>
در اشعار نظامی، امکان رؤیت و عدم امکان رؤیت خدا، هر دو، مطرح شده است. نظامی در سروده‌های خود [[پیامبر اکرم]] را معصوم می‌داند و به او [[توسل]] می‌جوید و درخواست [[شفاعت]] می‌کند. همچنین، او پیامبر را به خورشید تشبیه می‌کند و موجودات دیگر را نور خورشید و پیامبر [[خدا]] را علت آفرینش می‌داند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/نظامی_گنجوی#جایگاه خاتمی، «دیدگاه‌های کلامی نظامی گنجوی»، مجلۀ کتاب ماه ادبیات، 1388ش، ص6-11، در ویکی شیعه.]</ref> به‌همین دلیل، برخی توصیف او از پیامبر را با اصطلاح انسان کامل در عرفان یکی می‌دانند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/نظامی_گنجوی#جایگاه فولادی، «سیمای انسان کامل در اشعار نظامی گنجوی»، مجلۀ مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۱، در ویکی شیعه.]</ref>


==سبک شعری نظامی گنجوی==
==سبک شعری نظامی گنجوی==
خط ۴۱: خط ۴۱:
#دیوان اشعار
#دیوان اشعار
#دیوان اشعار نظامی شامل قصاید، غزل‌ها و قطعات در بیست‌هزار بیت بوده است که اکنون مقدار کمی از ابیات آن باقی مانده و به‌نام «گنجهٔ گنجوی» منتشر شده است؛
#دیوان اشعار نظامی شامل قصاید، غزل‌ها و قطعات در بیست‌هزار بیت بوده است که اکنون مقدار کمی از ابیات آن باقی مانده و به‌نام «گنجهٔ گنجوی» منتشر شده است؛
#مثنوی «مخزن‌الاسرار» که دارای ۲۲۶۰ بیت و مشتمل بر ۲۰ مقاله در موضوع [[اخلاق]]، موعظه و حکمت است؛
#مثنوی «[[مخزن الاسرار]]» که دارای ۲۲۶۰ بیت و مشتمل بر ۲۰ مقاله در موضوع [[اخلاق]]، موعظه و حکمت است؛
#مثنوی «خسرو و شیرین» در ۶۵۰۰ بیت که از شاه‌کارهای عشقی در [[زبان فارسی]] است؛
#مثنوی «خسرو و شیرین» در ۶۵۰۰ بیت که از شاه‌کارهای عشقی در [[زبان فارسی]] است؛
#مثنوی «[[لیلی و مجنون]]» در ۴۷۰۰ بیت؛
#مثنوی «[[لیلی و مجنون]]» در ۴۷۰۰ بیت؛
#مثنوی «هفت‌پیکر» که «بهرام‌نامه» و «هفت گنبد» نیز خوانده می‌شود. این اثر دارای ۵۱۳۶ بیت است که سرگذشت افسانه‌ای بهرام‌گور و عشق‌بازی او با هفت دختر از شاهزادگان هفت اقلیم را ترسیم کرده است؛
#مثنوی «[[هفت‌پیکر]]» که «بهرام‌نامه» و «هفت گنبد» نیز خوانده می‌شود. این اثر دارای ۵۱۳۶ بیت است که سرگذشت افسانه‌ای بهرام‌گور و عشق‌بازی او با هفت دختر از شاهزادگان هفت اقلیم را ترسیم کرده است؛
#مثنوی «اسکندرنامه» در ۱۰۵۰۰ بیت که در دو بخش «شرف‌نامه» و «اقبال‌نامه» سروده شده و در حدود سال ۶۰۰ق به اتمام رسیده است.<ref>[https://olama-orafa.ir/زندگینامه-حکیم-نظامی-گنجوی۶۱۴-۵۳۰-ه-ق/ «زندگی‌نامه حکیم نظامی گنجوی»، وب‌سایت علما و عرفا.]</ref>
#مثنوی «اسکندرنامه» در ۱۰۵۰۰ بیت که در دو بخش «شرف‌نامه» و «اقبال‌نامه» سروده شده و در حدود سال ۶۰۰ق به اتمام رسیده است.<ref>[https://olama-orafa.ir/زندگینامه-حکیم-نظامی-گنجوی۶۱۴-۵۳۰-ه-ق/ «زندگی‌نامه حکیم نظامی گنجوی»، وب‌سایت علما و عرفا.]</ref>


خط ۸۴: خط ۸۴:


==نظر هگل دربارهٔ نظامی گنجوی==
==نظر هگل دربارهٔ نظامی گنجوی==
هگل فیلسوف بزرگ آلمانی دربارهٔ نظامی می‌گوید که وی حماسهٔ پهلوانی فردوسی را به حماسهٔ عاشقانهٔ لیلی و مجنون و هفت‌پیکر تبدیل کرد.<ref>«پنج گنج نظامی، حلقهٔ وصل کشورهای فارسی‌زبان است»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>
هگل فیلسوف آلمانی دربارهٔ نظامی می‌گوید که وی حماسهٔ پهلوانی [[فردوسی]] را به حماسهٔ عاشقانهٔ لیلی و مجنون و [[هفت‌پیکر]] تبدیل کرد.<ref>«پنج گنج نظامی، حلقهٔ وصل کشورهای فارسی‌زبان است»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>


==نظامی گنجوی عامل همبستگی کشورهای منطقه==
==نظامی گنجوی عامل همبستگی کشورهای منطقه==