جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:تکیه‌گاه آقا مرتضی علی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به تکیه‌گاه آقا مرتضی علی منتقل کرد
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲: خط ۲:
'''{{درشت|تکیه‌گاه آقا مرتضی علی}}'''؛ تکیه‌ای به نام امام علی با هدف حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی در منطقه هرندی تهران.
'''{{درشت|تکیه‌گاه آقا مرتضی علی}}'''؛ تکیه‌ای به نام امام علی با هدف حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی در منطقه هرندی تهران.


تکیه‌گاه آقامرتضی‌علی، نهادی اجتماعی-مذهبی در محله هرندی [[تهران]] است که در سال ۱۳۹۸ و همزمان با [[عید غدیر]] توسط [[عبدالرضا هلالی]] تأسیس شد. این مرکز با هدف حمایت و ارائه پناه به اقشار آسیب‌دیده جامعه، از جمله نیازمندان، معتادان طردشده، افراد بی‌خانمان و حتی تحصیل‌کردگانی که به دلایلی از [[خانواده]] و [[جامعه]] جدا افتاده‌اند، فعالیت می‌کند. هلالی با الهام از گفت‌وگویی انگیزه‌بخش با یکی از نیازمندان محل، کوشیده است کارکرد سنتی [[تکیه]] را به عرصه [[خدمات اجتماعی]] و امدادرسانی گسترش دهد. در این مکان، علاوه بر حفظ شعائر دینی، با برپایی سفره‌های اطعام و ارائه خدمات حمایتی، گامی بلند در جهت تأمین نیازهای محرومان و بازگرداندن [[کرامت انسانی]] آنان برداشته شده است.
تکیه‌گاه آقامرتضی‌علی، نهادی اجتماعی-مذهبی در محله هرندی [[تهران]] است که در سال ۱۳۹۸ش و همزمان با [[عید غدیر]] توسط [[عبدالرضا هلالی]] تأسیس شد. این مرکز با هدف حمایت و ارائه پناه به اقشار آسیب‌دیده جامعه، از جمله نیازمندان، معتادان طردشده، افراد بی‌خانمان و حتی تحصیل‌کردگانی که به دلایلی از [[خانواده]] و [[جامعه]] جدا افتاده‌اند، فعالیت می‌کند. هلالی با الهام از گفت‌وگویی انگیزه‌بخش با یکی از نیازمندان محل، کوشیده است کارکرد سنتی [[تکیه]] را به عرصۀ [[خدمات اجتماعی]] و امدادرسانی گسترش دهد. در این مکان، علاوه بر حفظ شعائر دینی، با برپایی سفره‌های اطعام و ارائۀ خدمات حمایتی، گامی بلند در جهت تأمین نیازهای محرومان و بازگرداندن [[کرامت انسانی]] آنان برداشته شده است.


== معرفی ==
== معرفی ==
خط ۹: خط ۹:
== نام‌گذاری ==
== نام‌گذاری ==
[[پرونده:تکیه‌گاه آقا مرتضی علی (1).jpg|جایگزین=عبدالرضا هلالی|بندانگشتی|[[عبدالرضا هلالی]] مداح ایرانی]]
[[پرونده:تکیه‌گاه آقا مرتضی علی (1).jpg|جایگزین=عبدالرضا هلالی|بندانگشتی|[[عبدالرضا هلالی]] مداح ایرانی]]
عبدالرضا هلالی در مصاحبه‌های خود علت نام‌گذاری این مکان به تکیه‌گاه را این‌گونه بیان کرده است که آنجا پناهگاهی برای مردم نیازمند است. او همچنین جرقهٔ این اقدام را از روزی می‌داند که برای کمک به نیازمندان به یکی از مناطق محروم رفته بود، فردی وی را صدا زده و به او گفته ما هم اهل روضه و گریه برای اهل‌بیت هستیم، ولی روا نیست که منزل ما روبروی حسینیهٔ به این بزرگی باشد و خانوادهٔ من با بیماری و فقر، محتاج نان شب خود باشد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راه‌اندازی تکیه‌گاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وب‌سایت عقیق.]</ref>
عبدالرضا هلالی در مصاحبه‌های خود علت نام‌گذاری این مکان به تکیه‌گاه را این‌گونه بیان کرده است که آنجا پناهگاهی برای مردم نیازمند است. او همچنین جرقهٔ این اقدام را از روزی می‌داند که برای کمک به نیازمندان به یکی از مناطق محروم رفته بود، فردی وی را صدا زده و به او گفته ما هم اهل روضه و گریه برای اهل‌بیت هستیم، ولی روا نیست که منزل ما روبروی حسینیهٔ به این بزرگی باشد و خانوادهٔ من با بیماری و فقر، محتاج نان شب خود باشد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راه‌اندازی تکیه‌گاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وب‌سایت عقیق.]</ref> همین صحبت‌ها، موجب شد تا هلالی در کنار تعظیم شعائر، قدمی برای تأمین احتیاجات افراد بی‌بضاعت، معتاد و گرفتار بردارد و محلی برای حمایت از این قشر از جامعه فراهم کند. او تأکید کرده است که هدف از تکیه‌گاه، تنها برگزاری مراسم مذهبی نیست، بلکه پناه و امیدی برای دل‌های شکسته و نیازمندان واقعی است. به گفتهٔ او، تکیه‌گاه در واقع پلی میان شور حسینی و خدمت اجتماعی است که مردم را در کنار هم جمع می‌کند و روح تعاون و مهربانی را در میان آنان زنده نگه می‌دارد. این مکان امروز به مرکزی برای یاری، همدلی و بازسازی زندگی افراد آسیب‌دیده تبدیل شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیه‌گاه آقا مرتضی علی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
 
همین صحبت‌ها، موجب شد تا هلالی در کنار تعظیم شعائر، قدمی برای تأمین احتیاجات افراد بی‌بضاعت، معتاد و گرفتار بردارد و محلی برای حمایت از این قشر از جامعه فراهم کند. او تأکید کرده است که هدف از تکیه‌گاه، تنها برگزاری مراسم مذهبی نیست، بلکه پناه و امیدی برای دل‌های شکسته و نیازمندان واقعی است. به گفتهٔ او، تکیه‌گاه در واقع پلی میان شور حسینی و خدمت اجتماعی است که مردم را در کنار هم جمع می‌کند و روح تعاون و مهربانی را در میان آنان زنده نگه می‌دارد. این مکان امروز به مرکزی برای یاری، همدلی و بازسازی زندگی افراد آسیب‌دیده تبدیل شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیه‌گاه آقا مرتضی علی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


== ارتباط تکیه‌گاه آقامرتضی‌علی با تکیه ==
== ارتباط تکیه‌گاه آقامرتضی‌علی با تکیه ==
تِکیه یا تَکیه که امروزه در اصطلاح [[شیعه|شیعیان]] به مکان برگزاری مراسم مذهبی و [[سوگواری]] ائمه به‌ویژه در دههٔ [[محرم]] و اجرای [[تعزیه]] یا [[شبیه‌خوانی]] گفته می‌شود<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239677/تکیه بلوک‌باشی، «تکیه»، مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در ابتدا به [[خانقاه]] دراویش گفته می‌شد که در آن به رقص سماع می‌پرداختند. تکیه از سده هشتم [[تقویم هجری قمری|هجری قمری]] در عثمانی رواج داشت و سپس به [[ایران]] راه یافت. در [[صفویه|عصر صفوی]] با گسترش [[مذهب شیعه|تشیع]] در ایران، سنتِ ساختِ تکیه رواج پیدا کرد و کاربرد آن به محلی برای سوگواری امامان، به‌خصوص دههٔ [[ماه محرم|محرم]] و اجرای [[تعزیه]]، تغییر پیدا کرد.<ref>کیانی، تاریخ خانقاه در ایران، 1369ش، ص264-265.</ref> اولین تکیه‌ای که در برخی منابع تاریخی به آن اشاره شده است؛ تکیه «شاهزاده خانم صفوی» معروف به تکیه «خانوم»، متعلق به خواهر شاه طهماسب صفوی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401051712319/از-تکیه-شاهزاده-خانم-صفوی-چه-می-دانید «از تکیه شاهزاده خانم صفوی چه می‌دانید؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
تِکیه یا تَکیه که امروزه در اصطلاح [[شیعه|شیعیان]] به مکان برگزاری مراسم مذهبی و [[سوگواری]] ائمه به‌ویژه در دههٔ [[محرم]] و اجرای [[تعزیه]] یا [[شبیه‌خوانی]] گفته می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239677/تکیه بلوک‌باشی، «تکیه»، مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در ابتدا به [[خانقاه]] دراویش گفته می‌شد که در آن به رقص سماع می‌پرداختند. تکیه از سدۀ هشتم [[تقویم هجری قمری|هجری قمری]] در عثمانی رواج داشت و سپس به [[ایران]] راه یافت. در [[صفویه|عصر صفوی]] با گسترش [[مذهب شیعه|تشیع]] در ایران، سنتِ ساختِ تکیه رواج پیدا کرد و کاربرد آن به محلی برای سوگواری امامان، به‌خصوص دههٔ [[ماه محرم|محرم]] و اجرای [[تعزیه]]، تغییر پیدا کرد.<ref>کیانی، تاریخ خانقاه در ایران، 1369ش، ص264-265.</ref> اولین تکیه‌ای که در برخی منابع تاریخی به آن اشاره شده است؛ تکیه «شاهزاده خانم صفوی» معروف به تکیه «خانوم»، متعلق به خواهر شاه طهماسب صفوی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401051712319/از-تکیه-شاهزاده-خانم-صفوی-چه-می-دانید «از تکیه شاهزاده خانم صفوی چه می‌دانید؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


در [[قاجاریه|دوران قاجار]] کاربرد اصطلاح تکیه برای مکان سوگواری امام حسین چنان گسترش یافت که دیگر این اصطلاح برای مکان‌های ویژهٔ صوفیان استفاده نمی‌شد. در ضمن اصطلاح تکیه فقط به مکان‌های ثابت برای [[عزاداری]] اطلاق نمی‌شد؛ بلکه هر چادر یا مکانی که به‌طور موقت مثلاً در چهارراه‌ها، میدان‌ها یا مکان‌های دیگر به‌منظور عزاداری برپا می‌شد، تکیه خوانده می‌شد.<ref>چلکووسکی، تعزیه هنر بومی پیشرو ایران، 1367ش، ص104-105.</ref> دورهٔ قاجار به‌خصوص زمان سلطنت [[ناصرالدین شاه،]] دورهٔ [[اوج تکیه‌سازی]] در ایران بوده است.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، 1381ش، ص449.</ref> از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین تکیه‌های تهران می‌توان به [[تکیه دولت]]،<ref>[https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/earliest3-history2-relying.html «تاریخچه قدیمی‌ترین تکیه تهران»، خبرآنلاین.]</ref> [[تکیه تجریش]]،<ref>[https://farsnews.ir/news/13990628000582/تکیه-ای-با-قدمت-200-ساله-تماشای-معماری-قاجاری «تکیه‌ای با قدمت 200 ساله/ تماشای معماری قاجاری در تکیه بزرگ تجریش»، خبرگزاری فارس.]</ref> تکیه نیاوران، تکیه رضاقلی خان، تکیه نفرآباد، تکیه دزاشیب، تکیه سادات اخوی، تکیه درخونگاه و تکیه خرازها اشاره کرد. تکیه دزاشیب در سال ۱۳۸۴ش در [[آثار ملی ایران|فهرست آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/545423/مروری-بر-تکیه-های-قدیمی-تهران «مروری بر تکیه‌های قدیمی تهران»، همشهری‌آنلاین.]</ref> عبدالرضا هلالی کوشیده است تا کارکرد تکیه را برای دوستداران اهل‌بیت به سطح ارائه خدمات اجتماعی و حمایت از نیازمندان، گسترش دهد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راه‌اندازی تکیه‌گاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وب‌سایت عقیق.]</ref>
در [[قاجاریه|دوران قاجار]] کاربرد اصطلاح تکیه برای مکان سوگواری امام حسین چنان گسترش یافت که دیگر این اصطلاح برای مکان‌های ویژهٔ صوفیان استفاده نمی‌شد. در ضمن اصطلاح تکیه فقط به مکان‌های ثابت برای [[عزاداری]] اطلاق نمی‌شد؛ بلکه هر چادر یا مکانی که به‌طور موقت مثلاً در چهارراه‌ها، میدان‌ها یا مکان‌های دیگر به‌منظور عزاداری برپا می‌شد، تکیه خوانده می‌شد.<ref>چلکووسکی، تعزیه هنر بومی پیشرو ایران، 1367ش، ص104-105.</ref> دورهٔ قاجار به‌خصوص زمان سلطنت [[ناصرالدین شاه،]] دورهٔ [[اوج تکیه‌سازی]] در ایران بوده است.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، 1381ش، ص449.</ref> از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین تکیه‌های تهران می‌توان به [[تکیه دولت]]،<ref>[https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/earliest3-history2-relying.html «تاریخچه قدیمی‌ترین تکیه تهران»، خبرآنلاین.]</ref> [[تکیه تجریش]]،<ref>[https://farsnews.ir/news/13990628000582/تکیه-ای-با-قدمت-200-ساله-تماشای-معماری-قاجاری «تکیه‌ای با قدمت 200 ساله/ تماشای معماری قاجاری در تکیه بزرگ تجریش»، خبرگزاری فارس.]</ref> تکیه نیاوران، تکیه رضاقلی خان، تکیه نفرآباد، تکیه دزاشیب، تکیه سادات اخوی، تکیه درخونگاه و تکیه خرازها اشاره کرد. تکیه دزاشیب در سال ۱۳۸۴ش در [[آثار ملی ایران|فهرست آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/545423/مروری-بر-تکیه-های-قدیمی-تهران «مروری بر تکیه‌های قدیمی تهران»، همشهری‌آنلاین.]</ref> عبدالرضا هلالی کوشیده است تا کارکرد تکیه را برای دوستداران اهل‌بیت به سطح ارائه خدمات اجتماعی و حمایت از نیازمندان، گسترش دهد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راه‌اندازی تکیه‌گاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وب‌سایت عقیق.]</ref>