بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
== '''چیستی اصول دین''' ==
=== چیستی دین ===
تعاریف اندیشمندان از دین بسیار متنوع و در قالب های مختلفی تقسیم پذیرند. تعاریف برخاسته از نگاه غربی، با ویژگی‌هایی چون خاستگاه برون دینی، عدم جامعیت، نبود عنصر مشترک و بی‌توجهی به حقانیت دین شناخته می‌شوند. از این رو برخی متفکران غربی بدنبال ارائه تعریفی از دین، عنصر مشترک ادیان را «آگاهی از امر متعالی» می‌دانند؛ مفهومی که می تواند بر خدا یا اموری مانند برهمن در هندوئیسم، نیروانا در بودیسم و تائو در تائویسم تطبیق یابد. در مقابل، اندیشمندان مسلمان دین را با رویکردی درون دینی و ناظر به دین حق تعریف می‌کنند و بر جامعیت آن تأکید دارند؛ چنانکه، آیت‌الله جوادی آملی دین را مجموعه معارف نظری و عملی قدسی می‌داند و آیت‌الله مصباح یزدی آن را شامل عقاید، اخلاق و قوانین الهی برای هدایت بشر معرفی می‌کند. بر اساس این نگاه هر دینواره‌ای که دارای بنیاد آسمانی نباشد مانند بودیسم، کنفوسیونیسم و هندوئیسم از دایره دین خارج‌ است.<ref>شاکرین، «مبانی و پیش انگاره های فهم دین»، 1390ش، ص40-45.</ref>
=== مفهوم «اصل» در دین ===
لغت‌شناسان برای واژه «اصل» معانی گوناگونی همچون قاعده، ریشه، پایه و زیرساخت برشمرده‌اند.<ref>شاکرین، «مبانی و پیش انگاره های فهم دین»، 1390ش، ص53.</ref> این معانی همگی به یک حقیقت بازمی‌گردند: آنچه شیء بر آن بنا می‌شود.<ref>موسوی اصفهانی و نصیری، «اصل انگاری آموزه امامت از دیدگاه قرآن کریم»، 1400ش، ص19.</ref> بر این اساس، «اصل» امری ثابتی است که امر دیگر بر آن تکیه دارد و وجودش مستند باوست.<ref>وکیلی و اترک، « بررسی سیر تطور اصول دین در کلام معتزله با تکیه بر معناشناسی اصطلاح اصول دین»، 1402ش، ص9؛ دیوانی، «اصول دین و دیانت در دانش اصول فقه»، 1393ش، ص63.</ref> در همین چارچوب، «زیرساخت» در برابر «رو ساخت» به معنای شالوده و اساس امور و پدیده‌هاست و مقصود از آن در مباحث نظری، مجموعه مبانی و پیش‌فرض‌های بنیادین است.
که سایر اجزا و لایه‌های یک نظام فکری یا عینی بر پایه آن شکل می‌گیرند و معنا می‌یابند.
زیر ساخت و زیر بنا در برابر رو ساخت و روبنا به معنای شالوده و اساس امور و پدیده هاست و منظور از آن مبانی و پیش فرضهای بنیادین است.
=== تعریف اصول دین ===
== '''گونه‌شناسی اصول دین''' ==
=== اصول اعتقادی ===
=== اصول اخلاقی ===
=== اصول فقهی و حقوقی ===
== '''ویژگی‌های اصول دین''' ==
=== خاستگاه و معیار اصول دین ===
=== فطری بودن اصول دین ===
=== جهان شمول بودن اصول دین ===
=== ثابت بودن اصول دین ===
== '''اصول دین در ادیان مختلف''' ==
=== اصول دین در ادیان غیرالهی ===
=== اصول دین در ادیان الهی ===
==== اصول دین در ادیان ابراهیمی ====
==== اصول دین در ادیان غیرابراهیمی ====
=== اصول دین در مذاهب اسلامی ===
== '''نمودهای اجتماعی باور به اصول دین''' ==
'''<big>اصول دین؛</big>''' پایه‌های اعتقادی دین.<ref group="دیدگاه">مقاله دو مشکل جدی دارد: 1. در بخش های زیادی از مقاله قلم فرسایی شده و نیازمند ویرایش ویکی نگارانه درد. 2. کاملا از منظر کلامی و درون گفتمانی نوشته شده است. به همین خاطر مقاله در سطح انتزاع باقی مانده و با متن فرهنگ و سبک زندگی پیوند نخورده است.  
'''<big>اصول دین؛</big>''' پایه‌های اعتقادی دین.<ref group="دیدگاه">مقاله دو مشکل جدی دارد: 1. در بخش های زیادی از مقاله قلم فرسایی شده و نیازمند ویرایش ویکی نگارانه درد. 2. کاملا از منظر کلامی و درون گفتمانی نوشته شده است. به همین خاطر مقاله در سطح انتزاع باقی مانده و با متن فرهنگ و سبک زندگی پیوند نخورده است.