جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

== پیش‌زمینه<ref group="دیدگاه">پیش زمینه شاید عمی تر باشد. منازعات تاریخی و ذاتی ایران بعد از پیروزی انقلاب که شامل مجموع فاکتورهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی، مناسبات منطقه ای است. اعتراضات زمینه نزدیک و شاید بتوان گفت شعله شروع جنگ است</ref> ==

=== انقلاب اسلامی ایران ===

انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش با سقوط [[حکومت پهلوی]] به پیروزی رسید و ساختار سیاسی کشور از نظام سلطنتی به جمهوری اسلامی تغییر یافت. این تحول بزرگ سیاسی، پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای در منطقه به همراه داشت و باعث بازتعریف روابط ایران با دیگر کشورها شد؛ به‌گونه‌ای که صف‌بندی دوستان و دشمنان ایران دگرگون گردید. در این میان، ایالات متحده آمریکا به دلیل تعارض در سیاست‌ها و ارزش‌های اعلامی، در زمره مهم‌ترین مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت. این وضعیت به تدریج به شکل‌گیری نوعی تقابل پایدار در سیاست‌های دو کشور انجامید. آمریکا در این مسیر از ابزارهای مختلفی مانند فشارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی برای محدود کردن نفوذ منطقه‌ای ایران و تضعیف جایگاه آن بهره گرفت. در مراحل ابتدایی، سیاست آمریکا بیشتر بر تضعیف موقعیت ایران و سوق دادن آن به سمت تعامل یا سازش با واشینگتن متمرکز بود. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز تلاش می‌کرد با ایستادگی در برابر این سیاست‌ها، آن‌ها را ناکام بگذارد. استمرار این رویکرد از سوی ایران به حفظ بقای سیاسی نظام و کسب نوعی موفقیت راهبردی انجامید. با گذشت زمان و افزایش نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی، تقابل‌ها از سوی آمریکا شدت بیشتری گرفت و برخی سیاستمداران آمریکایی به دنبال تغییر بنیادین در ساختار یا رفتار سیاسی ایران برآمدند. در حالی که پیش‌تر ایران از سوی رئیس‌جمهور وقت آمریکا «جزیره ثبات» در منطقه توصیف شده بود، در دوره‌های بعدی برخی رؤسای جمهور آمریکا این کشور را در قالب «محور شرارت» یا عامل بی‌ثباتی منطقه معرفی کردند.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص10-11 و 18.</ref>

وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟]»، وب‌سایت فرارو.</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/26/sazegara-three-military-options-for-handling-the-iranian-issue-are-on-trumps-table سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]»، خبرگزاری یورونیوز</ref> رضا پهلوی، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> در چنین شرایطی که برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند،<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، مدعی شد که قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند]»، دویچه وله.</ref> در ۲۶ دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد [[روسیه]] نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref><ref group="دیدگاه">بحث اعتراضات و اغتشاشات را می‌شود کوتاه‌تر کرد. چون هر کدام مقاله مستقل دارد.</ref>

در ۱۷ بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در [[ژنو]] برگزار شود.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت [[سلاح هسته‌ای]] خواند و از توسعه [[برنامه موشکی ایران]] برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیس‌جمهور ایران، [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیاده‌خواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به ایران منتقل شد. در این میان، سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیل‌گران به حمله قریب‌الوقوع در منطقه اشاره داشت.<ref>«[[لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که می‌خواهد با ایران به توافق برسد اما ایران آنچه او می‌خواهد را در مذاکرات تکرار نمی‌کند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138958/ترامپ-می-خواهم-با-ایران-به-توافق-برسم ترامپ: می‌خواهم با ایران به توافق برسم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های [[غنی‌سازی اورانیوم]]، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ [[موشک‌های بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران، مخالفت با این ادعاها بود. [[مهدی محمدی]]، مشاور ارشد [[محمدباقر قالیباف]]، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب را هم می‌شود تلخیص کرد و به مقاله مذاکرات ایران و آمریکا لینک کرد</ref>

در ۳ بهمن ۱۴۰۴، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم [[خاورمیانه]] است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]", The Guardian</ref> در همان روز یک پهپاد آمریکایی در [[تنگه هرمز]] مفقود شد. خبرگزاری‌ها در خصوص اینکه چه اتفاقی برای این پهپاد افتاد، سخنی نگفتند. برخی رسانه‌ها گمانه‌زنی کردند که این پهپاد با عملیات الکترونیکی ایران ساقط شده است.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد و در میانه مذاکرات، ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> در ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، یک فروند پهپاد شناسایی شاهد ۱۳۹ ایرانی در نزدیکی دریای عرب، توسط F35 آمریکایی ساقط شد. ادعا شده بود این پهپاد بسیار به ناو هواپیمابر آمریکایی نزدیک شده بود.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/946347/جزئیات-سرنگونی-پهپاد-ایرانی-که-به-ناو-آمریکا-نزدیک-شد جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد]»، فرارو.</ref> یک روز به آغاز تجاوز آمریکا به خاک ایران، پایگاه العدید قطر، از نیروها و ادوات نظامی آمریکایی تخلیه شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138926/آمریکا-از-پایگاه-العدید-قطر-فرار-کردند-عکس آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

== معرفی اجمالی جنگ ==

حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته می‌شود، از روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشک‌باران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون سی‌ان‌ان تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت فتح خیبر در دیدگاه شیعیان است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

در جریان جنگ، گزارش‌هایی از هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های نظامی و امنیتی کشورهای منطقه که به‌عنوان میزبان نیروهای ایالات متحده شناخته می‌شوند منتشر شد. از جمله به حملات به شبکه‌های راداری در امارات، دبی، بحرین و عمان اشاره شده است. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانه‌های دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقه‌ای آمریکا توصیف شده است. همچنین گفته می‌شود که گروه‌های همسو با ایران در عراق، لبنان، یمن و پاکستان نیز وارد درگیری شده و علیه منافع آمریکا در منطقه اقداماتی انجام داده‌اند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

با تجربه نیروهای ایرانی در زمینه ترورهای هدفمند اسرائیل بر علیه فرماندهان نظامی ایران، در ایران برای مقابله با این پیامد و حل خلا فرماندهی، برای هر کدام از فرماندهان جنگی، تا چهار نفر جانشین تعیین شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7-4-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در جریان جنگ حملاتی به برخی مراکز خدماتی و عمومی در ایران از جمله بیمارستان‌ها، مدارس، کلانتری‌ها و پایگاه‌های بسیج صورت گرفته است. این حملات با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شده‌اند. در مقابل، به اقدام‌های دولت برای تأمین کالاهای اساسی و مدیریت شرایط جنگی اشاره شده که به کاهش نگرانی‌های عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی نسبت داده می‌شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در روز چهارم جنگ، ایران رسما از بسته شدن تنگه هرمز خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکش‌ها با پاسخ قاطع روبه‌رو می‌شود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در میانه عملیات‌های انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات به صورت ساختارشکنانه انجام می‌شد. اینگونه عملیات‌ها عموماً با عنوان «پرچم دروغین» برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام می‌شد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته می‌شد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورها در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانه‌های ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک عملیات پرچم دروغین معرفی نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با «پرچم دروغین»]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

== وقایع جنگ ==

مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> با وجود آنکه تا ساعات پایانی روز ۹ اسفند، رسانه‌های ایرانی از زنده بودن رهبر جمهور اسلامی خبر می‌دادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در صبح روز ۱۰ اسفند تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانه‌ها [[شهادت سیدعلی خامنه‌ای]] [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]]، به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش را تأیید کردند.<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

|+تلفات جنگ رمضان (در ایران)

همچنین تلفاتی نیز در کشورهای دیگر همچون لبنان به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دست‌کم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

|+تلفات عملیات وعده صادق ۴

=== ایران ===

  Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|accessdate=28 February 2026}}</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حملاتش به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

=== آمریکا ===

=== اسرائیل ===

=== اندیشمندان و تحلیلگران ===

=== پیامدهای اقتصادی و تجاری ===

بر اساس گزارش رسانه‌ها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور می‌کند. تنها چهار روز پس از آغاز جنگ و در ادامه اختلال در مسیر انتقال انرژی از خلیج فارس به سایر نقاط جهان، بسیاری از کشورها دچار بحران سوخت شدند. در کشور تایلند، سوخت کمیاب شد و ساکنان این کشور برای دریافت سوخت به پمپ‌های بنزین هجوم بردند. اقدامی که با واکنش دولت تایلند مواجه شد. در این کشور برای مدیریت مصرف سوخت، دولت به صورت دورکاری درآمد و از مردم خواسته شد تا از سفرهای غیرضروری پرهیز کنند. به‌طور معمول، از تنگه هرمز، بیشاز ۶۰ کشتی باری عبور می‌کند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتی‌های عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمی‌رسد. همین موضوع باعث افزایش قیمت بیمه و انرژی در سراسر نقاط جهان شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> قیمت نفت نیز به صورت صعودی، در حال افزایش قیمت بوده و در روز دهم، از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه نیز گذشته است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> افزایش قیمت نفت، به افزایش قیمت بنزین در ۸۵ کشور جهان انجامید.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین بسیاری از شرکت‌های حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود در ایام جنگ خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی در روز سیزدهم جنگ، اعلام کرد که ۱۵ درصد از تولید جهانی خود را از دست داده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف می‌کند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* همانند [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل]]، از ساعات ابتدایی جنگ [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] محدودیت‌هایی موقت بر اینترنت اعمال کرد.<ref>«[https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/ با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد]»، وبسایت زومیت.</ref> همچنین خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref>

* در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528122/هیئت-دولت-40-روز-عزای-عمومی-و-7-روز-تعطیلی-اعلام-کرد هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در ساختار سیاسی ایران، شورای موقت رهبری شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده مجلس خبرگان، [[مسعود پزشکیان]] رئیس‌جمهور و [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528453/معرفی-آیت-الله-اعرافی-به-عنوان-عضو-فقیه-شورای-نگهبان-در-شورای-رهبری معرفی آیت الله اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعد از ده روز، در ۱۸ اسفند، سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید ایران از سوی مجلس خبرگان رهبری به مقام رهبری جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>

* در میانه جنگ، برخی خبرگزاری‌های داخلی هدف حمله سایبری قرار گرفته و از دسترس خارج شدند. در این میان، خبرگزاری ایسنا نیز از دسترس خارج شد. بعدها اعلام شد که مشکل سایت ایسنا، حمله سایبری نبوده و مشکلی داخلی است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538633/ایسنا-به-دلایل-فنی-داخلی-در-دسترس-نیست ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>