بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۰: خط ۳۰:
== نام‌های جنگ و عملیات‌ها ==
== نام‌های جنگ و عملیات‌ها ==
حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان «جنگ تحمیلی سوم»<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> و یا «جنگ رمضان» شناخته می‌شود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را «خشم حماسی» نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام «عملیات شیر یهودا» نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون [[سی‌ان‌ان]] تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان «جنگ تحمیلی سوم»<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> و یا «جنگ رمضان» شناخته می‌شود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را «خشم حماسی» نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام «عملیات شیر یهودا» نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون [[سی‌ان‌ان]] تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
== اهداف جنگ ==
بر اساس گفته‌های ریاست جمهوری آمریکا و همچنین مواضعی که نخست‌وزیر اسرائیل در قبال ایران گرفتند، اهداف مختلفی برای جنگ با ایران اعلام شده بود. ترامپ به صراحت از «تغییر رژیم» در ایران سخن می‌گفت و آن را بهترین اتفاقی می‌دانست که در این جنگ آن را توقع داشت. او همچنین از «تسلیم بی‌‌قید و شرط» سخن می‌گفت. در اسرائیل نیز تمرکز جنگ با هدف «از کار انداختن توان نظامی» و ادعای «عدم اشاعه هسته‌ای» شکل گرفته بود. رسانه‌های تحلیلی گزارش داده‌اند که با طولانی‌تر شدن جنگ، اهداف نهایی ایالات متحده و اسرائیل دچار واگرایی شده است. ایالات متحده تحت مدیریت دونالد ترامپ، رویکردی موسوم به «مدل ونزوئلا» را دنبال می‌کند؛ این راهبرد بر پایه حذف رهبری سیاسی ارشد و جایگزینی آن با چهره‌های عمل‌گرا از بدنه داخلی قدرت استوار است تا ضمن حفظ ساختار اداری کشور، دسترسی به ذخایر عظیم انرژی تأمین گردد. در مقابل، اسرائیل استراتژی «کوتاه کردن چمن» (Mowing the Grass) را برگزیده است که هدف آن نه لزوماً تغییر سریع رژیم، بلکه تضعیف مستمر و سیستماتیک توانمندی‌های نظامی، زیرساختی و فرماندهی ایران برای مدیریت درگیری در بلندمدت و رفع تهدیدات امنیتی علیه خود است.<ref name=":13223">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref>
در حوزه عملیاتی، اگرچه هماهنگی نزدیکی در انهدام سایت‌های پدافند هوایی، مراکز موشکی و تأسیسات استراتژیک وجود داشته، اما اختلافات بر سر انتخاب اهداف به‌وضوح نمایان شده است. در حالی که ترامپ بر حفظ برخی مهره‌های داخلی برای مذاکرات آتی و جلوگیری از جهش قیمت جهانی نفت تأکید دارد، اسرائیل با گسترش حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی، آب‌شیرین‌کن‌ها و میادین گازی (نظیر پارس جنوبی)، به دنبال فلج کردن کامل توان اقتصادی و لجستیکی ایران است. این تضاد منافع، به‌ویژه در موضوع ترور مقامات ارشد، باعث شده تا تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا برای یافتن طرف گفتگو در داخل ایران، با چالش‌های جدی مواجه شود.<ref name=":13222">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref>


== گونه‌های عملیات در جنگ ==
== گونه‌های عملیات در جنگ ==
=== حمله هدفمند (ترور) ===
=== حمله هدفمند (ترور) ===
ترورهای هدفمند، یکی از سیاست‌های دولت اسرائیل است که در سال‌های متمادی، پیگیری می‌شود. این سیاست در ایران، سابقه داشته و در جنگ 12 روزه به صورت علنی مورد استفاده قرار گرفت. این ترورها در جنگ رمضان نیز پیگیری شد و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.{{مدرک}}
ترور هدفمند به معنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمان‌های بین‌المللی به عنوان جنایت علیه بشریت تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضا ایالات متحده آمریکا است که در سال‌های متمادی، پیگیری می‌شود. این سیاست بارها بر علیه ایران اجرا شده و دانشمندان، سیاستمداران و نظامیان ایرانی، هدف اینگونه حملات بوده‌اند.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 295-296.</ref> این ترورها در جنگ رمضان نیز از سوی اسرائیل و آمریکا انجام گرفت و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.<ref name=":017">«[https://defapress.ir/fa/news/820728/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%BE%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست]»، خبرگزاری دفاع مقدس.</ref><ref name=":1322">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشین‌های فرماندهی، از 3 تا 7 لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref name=":0">«[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-%D8%AA%D8%A7-7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 3 تا 7 سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را به صورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی از پایگاه‌ها تخلیه و نیروها در هتل‌ها مستقر شده بودند، این هتل‌ها هدف حملات موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهان‌شدن نظامیانش در هتل‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 
در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشین‌های فرماندهی، از 3 تا 7 لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref name=":0">«[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-%D8%AA%D8%A7-7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 3 تا 7 سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را به صورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی از پایگاه‌ها تخلیه و نیروها در هتل‌ها مستقر شده بودند، این هتل‌ها هدف حملات موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهان‌شدن نظامیانش در هتل‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>


=== حمله به متحدان ===
=== حمله به متحدان ===
خط ۲۶۹: خط ۲۷۲:
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
* ذوالفقاری، مهدی و احمدی‌نژاد، حمید، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، شماره ۴، ۱۴۰۲ش.
* ذوالفقاری، مهدی و احمدی‌نژاد، حمید، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، شماره ۴، ۱۴۰۲ش.
* تاجیک خاوه، حسین، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، مطالعات فقه و حقوق فرهنگی، شماره 4، پاییز و زمستان 1404ش.
* «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۴ش.
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۴ش.
خط ۴۸۴: خط ۴۸۸:
* «هک سایت های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1404.
* «هک سایت های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1404.
* «سه «نه» از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت»، وبسایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405.
* «سه «نه» از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت»، وبسایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405.
* «افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمی خواهیم برای اسرائیل کشته شویم»، خبرگزاری عصرایران، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1405.
* «وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند ۱۴۰۴.
* «حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی»، خبرگزاری کردتودی، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405.
* «حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی»، خبرگزاری کردتودی، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405.
* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مارس 2026.
* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مارس 2026.
* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مارس 2026.
* «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026.
* «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026.
خط ۵۰۹: خط ۵۱۴:
* "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026.
* "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026.
* "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN, Date posted: 28 February 2026.
* "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN, Date posted: 28 February 2026.
* "The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier'"، Carnegie Endowment, Date posted: 20 march 2026.


{{جنگ رمضان}}
{{جنگ رمضان}}