حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
{{درشت|'''آبشار بولا؛'''}} آبشاری عریض و تمامخزهای در منطقه حفاظتشده بولا در مازندران. | {{درشت|'''آبشار بولا؛'''}} آبشاری عریض و تمامخزهای در منطقه حفاظتشده بولا در مازندران. | ||
آبشار | '''آبشار بولا،''' از جلوههای باشکوه آفرینش الهی در دل طبیعت شمال ایران است که در منطقهٔ محافظتشدهٔ [[بولا]] در استان [[مازندران]]، قرار دارد. این [[آبشار]] در نزدیکی پارک ملی کیاسر و در مرز استانهای مازندران و [[سمنان]] واقع شده و از جمله جاذبههای طبیعی شاخص منطقه بهشمار میرود. اکوسیستم و طبیعت سرسبز پیرامونی آن، [[زیبایی]] این آبشار تمامخزهای را دوچندان کرده است. این منطقه از سال ۱۳۷۸ش، تحت حفاظت قرار گرفته است. | ||
== معرفی | == معرفی == | ||
=== موقعیت جغرافیایی === | |||
آبشار بولا، مرز طبیعی بین دو استان مازندران و سمنان است و در ۳۵ کیلومتری روستای سنگده و در میان [[جنگلهای هیرکانی]]، در منطقهای بکر بهنام بولا قرار گرفته است. فاصلهٔ این آبشار از [[تهران]] حدود ۲۶۰ کیلومتر و از شهر پلسفید حدود ۶۵ کیلومتر است.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وبسایت بیتوته.]</ref> | آبشار بولا، مرز طبیعی بین دو استان مازندران و سمنان است و در ۳۵ کیلومتری روستای سنگده و در میان [[جنگلهای هیرکانی]]، در منطقهای بکر بهنام بولا قرار گرفته است. فاصلهٔ این آبشار از [[تهران]] حدود ۲۶۰ کیلومتر و از شهر پلسفید حدود ۶۵ کیلومتر است.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
آبشار بولا | === ویژگیهای طبیعی === | ||
در منطقهٔ حفاظتشدهٔ بولا، معروفترین و نزدیکترین رود به روستای سنگده، رودخانهٔ اوبن است که سرچشمهٔ آن، [[چشمه|چشمهٔ]] اوبن در دل جنگلهای بولا است. این رودخانه در مسیر خود آبشارهای زیبایی را پدید آورده است، مانند آبشار خزهای بولا که در فاصلهٔ کمی از سرچشمه واقع شده است. رود اوبن پس از عبور از دشت فریم و روستای خوشرودبار، در نهایت به سد شهید رجایی یا سلیمان تنگه میریزد.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگلهای مازندران چیست؟»، وبسایت خبربان.]</ref> بخش دیگری از [[آب]] آبشار نیز با شیرینرود، هممسیر شده و در ادامهٔ مسیر به رود تجن میپیوندد. رود تجن پس از عبور از شهرها و روستاهای مختلف، مسیر طولانی خود را طی کرده و سرانجام به دریای خزر میرسد.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> | |||
آبشار بولا، مجموعهای از پنج آبشار بوده و جزء آبشارهای دائمی کشور بهحساب میآید.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وبسایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref> این آبشار، خزهای و عریض است و منظرهای شبیه [[آبشار کبودوال]] [[استان گلستان|گلستان]] دارد. آبشار بولا در چند ستون سرازیر شده و در پاییندست، یک رودخانه را ایجاد میکند.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگلهای مازندران چیست؟»، وبسایت خبربان.]</ref> | |||
نمای آبشار روی خزههای | === بهترین زمان بازدید === | ||
نمای آبشار روی خزههای سرسبز، بسیار تماشایی بوده و بهترین زمان سفر به آبشار بولا از [[اردیبهشت]] تا [[شهریور]] است که طبیعت منطقه در اوج [[زیبایی]] و آبوهوا مطبوع و خنک است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وبسایت کجارو.]</ref> | |||
نام | === دلیل نامگذاری === | ||
نام «بولا»، بهدلیل قرار گرفتن آبشار، در منطقهٔ جنگلی و حفاظتشدۀ بولا، انتخاب شده است، اما این آبشار به نام «اوبن» نیز شناخته میشود. واژهٔ «اوبن»، در گویش محلی بهمعنای «زیر آب» است و علت این نامگذاری به شکل و موقعیت آبشار بازمیگردد؛ زیرا آبشار بولا یا اوبن، از چشمههای فراوان بالادست تغذیه شده و همیشه پرآب و جاری است، بهگونهای که منطقهٔ اطراف آن همواره زیر آب یا مرطوب است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1348647/نام-آبشار-بکر-و-کمتر-دیده-شده-در-جنگل-های-مازندران-چیست «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگلهای مازندران چیست؟»، خبرگزاری برنا.]</ref> | |||
منطقهٔ بولا با طبیعت کوهستانی، ییلاقی و جنگلهای انبوه و نبود راههای دسترسی آسان به این | === منطقه حفاظتشده و زیستبوم === | ||
منطقهٔ بولا با طبیعت کوهستانی، ییلاقی و جنگلهای انبوه و نبود راههای دسترسی آسان به این منطقه، تا حد زیادی دستنخورده باقی مانده است. از جذابیتهای منطقهٔ بولا این است که در ارتفاعات این منطقه، از یکسو استان سمنان با اقلیم خشک و فاقد گیاه و در سوی دیگر آن، استان سرسبز مازندران مشاهده میشود. همچنین این منطقه بهدلیل ارزش بالای اکولوژیکی و تنوع زیستی، تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست ایران قرار گرفته است و از سال ۱۳۷۸ش بهعنوان منطقهٔ حفاظتشده شناخته میشود.<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/165780282051725 «آبشارگردی در دل جنگلهای هیرکانی استان مازندران، روایتی از سارا خوشنژاد»، پایگاه خبری تحلیلی سلام نو.]</ref> | |||
== ساکنان منطقه | == پوشش گیاهی و جانوری == | ||
منطقۀ بولا از پوشش گیاهی خودرو و متنوعی برخوردار است. اطراف آبشار بولا نیز، از گونههای گیاهی متنوعی مانند راش، ممرز، بلند مازو، شمشاد، توسکا، بلند مازو،<ref>[https://dalahoo.com/destination.cfm?loc=1&id=18607 «آبشار بولا»، وبسایت آریاناسیر دالاهو.]</ref> گلابی وحشی، گیلاس وحشی، آلوچه، بوتهها و علفهای بومی پوشیده شده است.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت شده بولا»، وبسایت Climber.]</ref> در منطقهٔ بولا، گونههای جانوری متنوعی نیز مانند پلنگ، گرگ، شغال، خرس قهوهای، پازن، سمور، شوکا، مرال، بز،<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> روباه، کبک، تشی، گراز، سمندر تاجدار، کبک و کبک دری زندگی میکنند.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وبسایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref> | |||
== ساکنان منطقه == | |||
ساکنان منطقهٔ آبشار بولا عمدتاً اهالی روستاهای اطراف این منطقه هستند. نزدیکترین روستاها به آبشار بولا عبارتند از: روستای سنگده در بخش دودانگهٔ شهرستان ساری، روستای میانا در دامنهٔ شمالی خطالرأس نرو-خیرو و روستای سرخده در دامنهٔ جنوبی همین خطالرأس. این روستاها در مناطق کوهستانی و جنگلی واقع شدهاند و ساکنان آنها اغلب به کشاورزی، دامداری و بهرهبرداری سنتی از [[جنگل]] مشغول هستند.<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1532/آبشارهای-بولا-مازندران/ «آبشارهای بولا مازندران»، وبسایت ایران هتلآنلاین.]</ref> | ساکنان منطقهٔ آبشار بولا عمدتاً اهالی روستاهای اطراف این منطقه هستند. نزدیکترین روستاها به آبشار بولا عبارتند از: روستای سنگده در بخش دودانگهٔ شهرستان ساری، روستای میانا در دامنهٔ شمالی خطالرأس نرو-خیرو و روستای سرخده در دامنهٔ جنوبی همین خطالرأس. این روستاها در مناطق کوهستانی و جنگلی واقع شدهاند و ساکنان آنها اغلب به کشاورزی، دامداری و بهرهبرداری سنتی از [[جنگل]] مشغول هستند.<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1532/آبشارهای-بولا-مازندران/ «آبشارهای بولا مازندران»، وبسایت ایران هتلآنلاین.]</ref> | ||
منطقهٔ بولا بهدلیل قرار گرفتن در مرز استانهای مازندران و سمنان، بخشی از [[جمعیت]] محلی آن را اهالی دهستان پشتکوه شهرستان مهدیشهرِ استان سمنان و بخشی دیگر را مردم بخش دودانگهٔ شهرستان ساریِ استان مازندران، تشکیل میدهند. این جوامع روستایی، با فرهنگ و زبان محلی مازندرانی و سمنانی، سالها است که در این منطقه [[زندگی]] میکنند و ارتباط نزدیکی با طبیعت و منابع طبیعی اطراف خود دارند. البته منطقهٔ آبشار بولا فاقد سکونت دائمی در نزدیکی خود آبشار است و بیشتر | منطقهٔ بولا بهدلیل قرار گرفتن در مرز استانهای مازندران و سمنان، بخشی از [[جمعیت]] محلی آن را اهالی دهستان پشتکوه شهرستان مهدیشهرِ استان سمنان و بخشی دیگر را مردم بخش دودانگهٔ شهرستان ساریِ استان مازندران، تشکیل میدهند. این جوامع روستایی، با فرهنگ و زبان محلی مازندرانی و سمنانی، سالها است که در این منطقه [[زندگی]] میکنند و ارتباط نزدیکی با طبیعت و منابع طبیعی اطراف خود دارند. البته منطقهٔ آبشار بولا فاقد سکونت دائمی در نزدیکی خود آبشار است و بیشتر ساکنان، در روستاهای اطراف زندگی میکنند و برای دامداری، کشاورزی یا بهرهبرداری از منابع طبیعی به مناطق جنگلی و ییلاقی بولا رفتوآمد دارند.<ref>[https://khaneyeman.ir/معرفی-روستای-سنگده-در-استان-مازندران/ «معرفی روستای سنگده در استان مازندران»، وبسایت املاک خانه من.]</ref> | ||
== امکانات رفاهی اطراف آبشار بولا == | == امکانات رفاهی اطراف آبشار بولا == | ||
منطقهٔ اطراف آبشار بولا بهدلیل اینکه در منطقهٔ بکر و حفاظتشدهٔ بولا قرار دارد، امکانات رفاهی خاصی ندارد،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وبسایت کجارو.]</ref> اما | منطقهٔ اطراف آبشار بولا بهدلیل اینکه در منطقهٔ بکر و حفاظتشدهٔ بولا قرار دارد، امکانات رفاهی خاصی ندارد،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وبسایت کجارو.]</ref> اما بازدیدکنندگان، میتوانند در روستاهای اطراف این منطقه از [[اقامتگاه بومگردی|اقامتگاههای بومگردی]] استفاده کنند.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران | سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> اتراق و اقامت در اطراف آبشار، در شب بهدلیل خطرات منطقه توصیه نمیشود. گردشگران و مسافران اگر قصد دارند شب را در کنار آبشار بمانند، لازم است تجهیزات کافی بههمراه داشته باشند.<ref>[https://pinorest.com/mag/oben-waterfall/ «آبشار اوبن ؛ سفر رؤیایی به تکهای از بهشت»، وبسایت مجله پینورست.]</ref> علاقهمندان به اتراق میتوانند در این منطقه امکانات چادر مسافرتی شخصی و کمپینگ را بیرون از [[جنگل]] و در دشتها برپا کنند.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> | ||
== مسیرهای دسترسی به آبشار بولا == | == مسیرهای دسترسی به آبشار بولا == | ||
چندین مسیر برای رسیدن به آبشار زیبای بولا وجود دارد که عبارتند از: | چندین مسیر برای رسیدن به آبشار زیبای بولا وجود دارد که عبارتند از: | ||
* '''مسیر اول''': برای رفتن به آبشار بولا لازم است ابتدا در استان [[مازندران]] از ساری، مسیر جادهٔ فیروزکوه را تا پل سفید ادامه داده،<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1523/-آبشار-اوبن-در-میان-جنگل-های-دودانگه-مازندران «آبشار اوبن در میان جنگلهای دودانگه مازندران»، وبسایت ایران هتلآنلاین.]</ref> از خروجی شرقی خارج شده و به جادهٔ سنگده رسید. | * '''مسیر اول''': برای رفتن به آبشار بولا لازم است ابتدا در استان [[مازندران]] از ساری، مسیر جادهٔ فیروزکوه را تا پل سفید ادامه داده،<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1523/-آبشار-اوبن-در-میان-جنگل-های-دودانگه-مازندران «آبشار اوبن در میان جنگلهای دودانگه مازندران»، وبسایت ایران هتلآنلاین.]</ref> از خروجی شرقی خارج شده و به جادهٔ سنگده رسید. سپس، مسیر آسفالتی ۲۵ کیلومتری را پیموده و بعد از آن، ۳۳ کیلومتر جاده خاکی را پشت سر گذاشت تا به آبشار بولا رسید. این مسیر بهترین و قدیمیترین راهی است که به سنگده میرسد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وبسایت کجارو.]</ref> | ||
* '''مسیر دوم''': از طرف روستای میانا است. از ساری با طیکردن ۹۰ کیلومتر جادهٔ آسفالت به منطقهٔ دودانگه رسیده و پس از آن به روستای میانا وارد شده و با پیمودن ۳۰ کیلومتر جادهٔ خاکی میتوان به آبشار [[بولا]] رسید.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> | * '''مسیر دوم''': از طرف روستای میانا است. از ساری با طیکردن ۹۰ کیلومتر جادهٔ آسفالت به منطقهٔ دودانگه رسیده و پس از آن به روستای میانا وارد شده و با پیمودن ۳۰ کیلومتر جادهٔ خاکی میتوان به آبشار [[بولا]] رسید.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وبسایت رهبال آسمان.]</ref> | ||
== نقش آبشار در فرهنگ و اقتصاد منطقه == | == نقش آبشار در فرهنگ و اقتصاد منطقه == | ||
آبشار | آبشار بولا، افزون بر جلوههای طبیعی، دارای نقشهای فرهنگی و اقتصادی مهمی در منطقه است. از نظر فرهنگی، این آبشار نمادی از طبیعت بکر و نظم شگفتانگیز آفرینش بهشمار میرود<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1532/آبشارهای-بولا-مازندران/ «آبشارهای بولا مازندران»، وبسایت ایران هتلآنلاین.]</ref> و مردم محلی و گردشگران را به تأمل در نشانههای الهی دعوت میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/44292/نشانه-های-خدا-در-قرآن فرجاللهی، «نشانههای خدا در قرآن»، 1381ش.]</ref> همچنین روستاهای سنتی اطراف، بستری برای حفظ آداب و رسوم بومی و تبادل فرهنگی فراهم آوردهاند.<ref>[https://khaneyeman.ir/معرفی-روستای-سنگده-در-استان-مازندران/ «معرفی روستای سنگده در استان مازندران»، وبسایت املاک خانه من.]</ref> از جنبه اقتصادی، حضور گردشگران باعث رونق مشاغلی مانند خدمات اقامتی، غذاخوری، راهنمایی محلی،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وبسایت کجارو.]</ref> کوهنوردی و عکاسی شده و برای روستاهایی همچون سنگده و میانا منبع درآمد محسوب میشود.<ref>جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، 1397ش، ص18-19.</ref> افزون بر این، آبشار و منابع آبی منطقه در تأمین آب کشاورزی و دامداری نقش دارند و حفاظت از این منطقه نیز به توسعهٔ پایدار اقتصادی کمک میکند.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
== جاذبههای گردشگری منطقه آبشار بولا == | == جاذبههای گردشگری منطقه آبشار بولا == | ||
[[پرونده:آبشار بولا.jpg|جایگزین=پارک ملی کیاسر|بندانگشتی|پارک ملی کیاسر]] | [[پرونده:آبشار بولا.jpg|جایگزین=پارک ملی کیاسر|بندانگشتی|پارک ملی کیاسر]] | ||
[[پرونده:آبشار-بولا.jpg|جایگزین=روستای سنگده مازندران|بندانگشتی|روستای سنگده مازندران]] | [[پرونده:آبشار-بولا.jpg|جایگزین=روستای سنگده مازندران|بندانگشتی|روستای سنگده مازندران]] | ||
* '''جنگلهای بولا''': | * '''جنگلهای بولا''': با مساحت ۳۹۰۷ هکتار، بخشی از جنگلهای هیرکانی با پوشش گیاهی انبوه و زیستگاه گونههای جانوری ارزشمند.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظتشده بولا»، وبسایت Climber.]</ref> | ||
* '''پناهگاه حیات وحش چهاردانگه''': | * '''پناهگاه حیات وحش چهاردانگه''': با مساحت ۱۶۲۰۰ هکتار، منطقهای کوهستانی با تنوع زیستی بالا در نزدیکی بولا.<ref>[https://jes.ut.ac.ir/article_11048.html قلیپور و دیگران، «پوشش گیاهی پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه»، 1383ش، ص100.]</ref> | ||
* '''پارک ملی کیاسر''': | |||
* '''منطقه حفاظتشده پرور''': | * '''پارک ملی کیاسر''': منطقهای کوهستانی و جنگلی با تنوع گیاهی و جانوری در همسایگی بولا و جذاب برای طبیعتگردان. | ||
* '''روستای سنگده''': | |||
* '''مسیرهای جنگلی و کوهستانی''': | * '''منطقه حفاظتشده پرور''': مناطق کوهستانی و جنگلی با گیاهان و جانوران متنوع و محل تلاقی دو اقلیم،<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-بولا-ابشار-اوبن/ «آبشار بولا، آبشار اوبن»، وبسایت ریزن ایران.]</ref> مناسب طبیعتگردی و عکاسی.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظتشده بولا»، وبسایت Climber.]</ref> | ||
* ''' | |||
* '''روستای سنگده''': با چشماندازهای کوهستانی و جنگلهای راش، مناسب پیادهروی، آشنایی با فرهنگ محلی و عکاسی. | |||
* '''مسیرهای جنگلی و کوهستانی''': شیبدار برای جنگلپیمایی و کوهنوردی.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وبسایت بیتوته.]</ref> | |||
* '''منظره قله نرو (خرونرو)''': یکی از جاذبههای کوهستانی منطقه.<ref>[https://mojekooh.com/khero-nero-peak-climbing-guide/ «قله خرونرو: معرفی، ویژگیها و راهنمای صعود»، وبسایت موج کوه.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
