| خط ۷: | خط ۷: | ||
در مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی به توانایی یک جامعه در حفظ هویت بنیادین خود در برابر تهدیدهای بیرونی و درونی تعریف میشود. مرجع این امنیت، «جامعه» بهمثابه مجموعهای از هویتهای جمعی (قومی، مذهبی و زبانی) است و تهدید علیه آن، هر عاملی است که بقا یا انسجام این هویتها را به خطر اندازد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> | در مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی به توانایی یک جامعه در حفظ هویت بنیادین خود در برابر تهدیدهای بیرونی و درونی تعریف میشود. مرجع این امنیت، «جامعه» بهمثابه مجموعهای از هویتهای جمعی (قومی، مذهبی و زبانی) است و تهدید علیه آن، هر عاملی است که بقا یا انسجام این هویتها را به خطر اندازد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> | ||
===امنیت اجتماعی در نگاه قرآن=== | ===امنیت اجتماعی در نگاه قرآن=== | ||
قرآن کریم تعریف مستقلی برای امنیت اجتماعی ارائه نداده اما در آیاتی به مؤلفههای آن اشاره کرده است. بر اساس تفاسیر معاصر از جمله المیزان و نمونه، این مؤلفهها عبارتند از<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/98691/%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C «قرآن کریم و امنیت اجتماعی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> اولویت امنیت نسبت به نیازهای مادی،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 126.</ref> امنیت بهمثابه نعمت بنیادین پیش از روزی،<ref>سورۀ قصص، آیۀ 57.</ref> شاخص بودن امنیت در کنار اطمینان و رزق برای جامعه مطلوب،<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref> گسترۀ امنیت در سفر و حضر<ref>سورۀ سبأ، آیۀ 18.</ref> و ضمانت اجرای کیفری برای مخلان امنیت عمومی.<ref>سورۀ مائده، آیۀ 33.</ref> | قرآن کریم تعریف مستقلی برای امنیت اجتماعی ارائه نداده اما در آیاتی به مؤلفههای آن اشاره کرده است. بر اساس تفاسیر معاصر از جمله المیزان و نمونه، این مؤلفهها عبارتند از<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/98691/%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C «قرآن کریم و امنیت اجتماعی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> اولویت امنیت نسبت به نیازهای مادی،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 126.</ref> امنیت بهمثابه نعمت بنیادین پیش از روزی،<ref>سورۀ قصص، آیۀ 57.</ref> شاخص بودن امنیت در کنار اطمینان و رزق برای جامعه مطلوب،<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref> گسترۀ امنیت در سفر و حضر<ref>سورۀ سبأ، آیۀ 18.</ref> و ضمانت اجرای کیفری برای مخلان امنیت عمومی.<ref>سورۀ مائده، آیۀ 33.</ref> | ||
==اهمیت امنیت اجتماعی== | ==اهمیت امنیت اجتماعی== | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۴: | ||
* مؤلفۀ اساسی سلامت اجتماعی (کاهش جرم، ترس و افزایش آرامش عمومی).<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وبسایت دژبان.]</ref> | * مؤلفۀ اساسی سلامت اجتماعی (کاهش جرم، ترس و افزایش آرامش عمومی).<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وبسایت دژبان.]</ref> | ||
==مراتب | ==مراتب امنیت اجتماعی== | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
!سطح امنیت | !سطح امنیت | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۸: | ||
==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی== | ==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی== | ||
امنیت اجتماعی دارای دو بُعد اصلی است: عینی و ذهنی. برای بعد عینی امنیت اجتماعی شاخصهایی قابل اندازهگیری مانند نرخ جرم، آمار بزهکاری و میزان خشونت ذکر شده است. بعد ذهنی به معنای ارزیابی افراد از ایمنی محیط زندگی شان است؛ ازجمله فضاهای عمومی و روابط اجتماعی. امنیت اجتماعی زمانی بهصورت کامل برقرار است که هم خطر عینی آسیب به حداقل رسیده باشد و هم احساس ذهنی تهدید جای خود را به آرامش دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص161.]</ref> پژوهشگران این مصادیق مختلف امنیت اجتماعی را توصیف کردهاند: | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
! ''' | ! '''گستره''' !! '''تعریف مفهومی''' !! '''مصادیق کلان''' | ||
|- | |- | ||
| '''جانی'''|| ایمنی جان افراد در برابر تعرض فیزیکی، خشونت و صدمات بدنی || احساس امنیت در ترددهای شبانه، استفاده از فضاهای عمومی، مواجهه بدون ترس با افراد ناشناس | | '''جانی'''|| ایمنی جان افراد در برابر تعرض فیزیکی، خشونت و صدمات بدنی || احساس امنیت در ترددهای شبانه، استفاده از فضاهای عمومی، مواجهه بدون ترس با افراد ناشناس | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۲: | ||
|- | |- | ||
| '''فرهنگی''' || امکان مشارکت در فعالیتهای فرهنگی، هنری و ادبی و تقویت فرهنگی عمومی || حضور در تشکلهای فرهنگی و مذهبی، دسترسی به منابع فرهنگی<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص162-164.]</ref> | | '''فرهنگی''' || امکان مشارکت در فعالیتهای فرهنگی، هنری و ادبی و تقویت فرهنگی عمومی || حضور در تشکلهای فرهنگی و مذهبی، دسترسی به منابع فرهنگی<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص162-164.]</ref> | ||
|} | |} | ||
