پرش به محتوا

آموزش کودک به کودک: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:آموزش کودک به کودک.jpg|جایگزین=ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار|بندانگشتی|ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =آموزش کودک به کودک.jpg
| زیرنویس تصویر    =ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار
| image_alt        =ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''آموزش کودک به کودک'''}}؛ رویکردی که در آن کودکان، همسالان خود را آموزش می‌دهند.
{{درشت|'''آموزش کودک به کودک'''}}؛ رویکردی که در آن کودکان، همسالان خود را آموزش می‌دهند.


نسخهٔ ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۴

آموزش کودک به کودک
ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار
ارائه درس توسط دانش آموز دختر در کلاس درس؛ مجموعه مدارس بهار

آموزش کودک به کودک؛ رویکردی که در آن کودکان، همسالان خود را آموزش می‌دهند.

آموزش کودک به کودک، رویکردی آموزشی است که از دهه ۱۹۷۰م با محوریت آموزش بهداشت آغاز شد و امروزه در بسیاری از کشورها ازجمله ایران برای یادگیری دروس و مهارت‌های زندگی به کار می‌رود. این روش بر این فرض استوار است که کودکان توانایی و انگیزه آموزش به یکدیگر را دارند و یادگیری در سنین پایین اثربخش‌تر است و مزایایی چون افزایش اعتمادبه‌نفس، مسئولیت‌پذیری و بهبود نمرات را به همراه دارد. با این حال، در سنین نوجوانی ممکن است به فشار همسالان و گرایش به رفتارهای پرخطر مانند مصرف مواد یا خشونت، منجر شود.

معرفی آموزش کودک به کودک

آموزش کودک به کودک (به انگلیسی Child to child)، از جمله الگوها در زمینهٔ آموزش به کودکان است که علاوه بر یادگیری کودکان، به تحقق اهداف آموزشی مطرح در تعلیم و تربیت کودکان نیز کمک می‌کند.[۱] این شیوهٔ آموزشی، امروزه، در بسیاری از کشورهای دنیا رایج شده و افراد بیشتر در آموزش بهداشت و پیشگیری از این رویکرد استفاده می‌کنند.[۲]

تاریخچه آموزش کودک به کودک

آموزش کودک به کودک از دههٔ ۱۹۷۰م، فراگیر شد. در سال ۱۹۷۸م، اولین گردهمایی در راستای معرفی و برنامه‌ریزی آموزش کودک به کودک، در آموزش بهداشت توسط انستیتوی آموزش و بهداشت کودکان در لندن برگزار شد. نتیجهٔ این گردهمایی، راه‌اندازی رویکرد کودک به کودک در ۱۹۷۹م، در لندن بود که تا ۱۹۹۶م، در ۶۸ کشور دنیا ازجمله ایران، این برنامه‌ها اجرایی شدند.[۳]

امروزه، از این شیوهٔ آموزشی، در یادگیری دروس ازجمله ریاضی، انگلیسی، جغرافیا، علوم اجتماعی و سلامت و بهداشت استفاده می‌شود. کارشناسان، بهترین مکان استفاده از این روش را در مدرسه می‌دانند.[۴]

در کشورهای در حال توسعه، هنوز هم کودکان بزرگ‌تر همواره بخشی از مسئولیت‌های مربوط به مراقبت و آموزشِ کودکان کوچک‌تر در خانواده را بر عهده دارند که این نیز همان آموزش کودک به کودک محسوب می‌شود.[۵]

اصول آموزش کودک به کودک

رویکرد آموزشی کودک به کودک بر سه فرض استوار است:

  1. آموزش در سنین ابتدایی زندگی، اثربخش‌تر است؛
  2. آموزش، در هر محیطی مانند مدرسه، خانه یا اجتماع، باید در حد امکان فراگیر بوده و به‌عنوان بخشی حیاتی از زندگی کودک محسوب شود؛
  3. کودکان، همیشه، اراده، توانایی و انگیزهٔ لازم برای آموزش به یکدیگر را دارند.[۶]

ویژگی‌های آموزش کودک به کودک

در روش آموزش کودک به کودک، هدف اصلی یادگیری دوطرفه است و نباید آن را صرفاً کمک دانش‌آموز قوی‌تر به ضعیف‌تر در نظر گرفت. در این الگو، به‌ویژه در فضای مدرسه، کودکان هم‌زمان نقش معلم و یادگیرنده را ایفا می‌کنند و اصل «هر که می‌آموزد، خود نیز یاد می‌گیرد» را به کار می‌بندند.[۷] پژوهش‌ها نشان می‌دهد انتقال اطلاعات در این روش، به دلیل ارتباط راحت‌تر میان همسالان، با سهولت و اثربخشی بیشتری انجام می‌شود.[۸] این الگو بر دو نوع تعامل استوار است: مشارکت افقی میان کودکان و گروه‌های همسال برای پیشبرد اهداف آموزشی، و مشارکت عمودی که شامل نظارت و هدایت روند کار گروهی توسط معلمان یا بزرگسالان است.[۹]

دانش‌آموز کلاس چهارم ابتدایی در حال ارائه کنفرانس در کلاس درس
اهوراحسین پور دانش‌آموز کلاس چهارم ابتدایی در حال ارائه کنفرانس در کلاس درس

فواید آموزش کودک به کودک

دومین کنفرانس ویدیویی احیای تالاب انزلی توسط دانش آموزان ایران و ژاپن
دومین کنفرانس ویدیویی احیای تالاب انزلی توسط دانش آموزان ایران و ژاپن

رویکرد آموزش کودک به کودک، دارای اثراتی مثبت بر دانش، مهارت و نگرش دانش‌آموزان داشته[۱۰] و دارای مزایایی به شرح زیر است:

  1. شناخت خوب همسالان از محیط اجتماعی- فرهنگی؛
  2. بهبود هنجارهای اجتماعی؛
  3. درگیر شدن کودکان در طراحی طرح‌های مرتبط با خود آنها؛[۱۱]
  4. افزایش عزت نفس و اعتماد به نفس؛
  5. پرورش قدرت تصمیم‌گیری؛
  6. عدم تحمیل هزینه‌های اضافی؛[۱۲]
  7. حس مسئولیت‌پذیری؛[۱۳]
  8. یادگرفتن همکاری در گروه‌ها؛
  9. افزایش مهارت در ارائه مطالب؛
  10. ارتقای سطح و طرز فکر؛
  11. بهبود سطح نمرات درسی کودکان در مدرسه.[۱۴]

چالش‌ها و مشکلات

از منظر کارشناسان، آموزش کودک به کودک، به‌ویژه در سنین نوجوانی می‌تواند چالش‌هایی را نیز به دنبال داشته باشد. فشار همسالان، یک عامل پیش‌بینی‌کنندهٔ قوی در رفتارهای فردی و اجتماعی نوجوانان است.[۱۵] به‌همین دلیل، گاهی ممکن است رویکرد آموزش کودک به کودک، به فشار از سمت همسالان تبدیل شده و کودک به انجام رفتار پرخطر متمایل شود. در گروه افراد هم سن و سال، گاهی ممکن است کودک به‌منظور نزدیک شدن به رفتار گروه، دست به اقدامات خاصی بزند؛ مانند اولین تجربهٔ مصرف الکل، داروهای اعتیادآور یا مواد مخدر، رفتارهای پرخطر جنسی یا رفتارهای خشونت‌آمیز.[۱۶]

پانویس

  1. ↑ نجار لشگری، «بررسی تأثیر آموزش کودک به کودک بر آگاهی‌های بهداشتی دختران پایهٔ سوم ابتدایی»، 1392ش، ص132-140.
  2. ↑ Murray the prevention of dental disease, second edition, 1989.
  3. ↑ Child to child trust, review of activities, London institute of education, 1996.
  4. ↑ Rieser, Implementing Inclusive Education, 2008.
  5. ↑ Fryer, health education through interactive radio: a child-to-child project in Bolivia, 1991, 18 (1), P65-77.
  6. ↑ حیدرنیا، «یاری کودک به کودک»، 1379ش، 28-35.
  7. ↑ خضری، «تدریس همسال: راهبرد آموزش به دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در نظام آموزش فراگیر»، 1391ش.
  8. ↑ Karimzadeheshirazi Heydarnia, Child to Child’s help: A New approach to health education. Armaghanedanesh, 2000; 5 (17-18): 28-35; Noori Sistani, Promoting Knowledge, Attitude and Practices (KAP) of the mothers in their Girls Pubertal Health Based on Peer Education Approach, 2010, 11 (6), P33-39.
  9. ↑ رضاپور لاکانی، «از آموزش همسالان تا ارتقای سلامت دانش آموزان»، وب‌سایت ویستا.
  10. ↑ WHO UNICEF. Programming for adolescent health and development, 2005 http://www.unicef.org.
  11. ↑ Rotheram-Borus, Miller, Koopman, Haignere, Selfromge, Adolescents living safely: AIDS awareness, attitudes and actions, 2002.
  12. ↑ موسوی، «تأثیر آموزش از طریق همسالان بر آگاهی و عملکرد دختران پیرامون سلامت بلوغ»، 1398ش، ص124-138.
  13. ↑ Rieser, Implementing Inclusive Education. London: Charles worth Group, 2008.
  14. ↑ Kohynejad, A study of the relationship of social skills and mental health with educational improvement of second grade high school girl students in Tehran, 2008.
  15. ↑ Trunet, A method in search of a theory: peer education and health promotion, 1999, 14 (2), P235-247.
  16. ↑ موسوی، «تأثیر آموزش از طریق همسالان بر آگاهی و عملکرد دختران پیرامون سلامت بلوغ»، 1398ش، ص124-138.

منابع

  • حیدرنیا، علیرضا، «یاری کودک به کودک»، ارمغان دانش، دوره ۵، شماره ۱۷–۱۸، ۱۳۷۹ش، ۲۸–۳۵.
  • خضری، آناهیتا، «تدریس همسال: راهبرد آموزش به دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در نظام آموزش فراگیر»، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی، شماره ۱۱۲، ۱۳۹۱ش.
  • رضاپور لاکانی، سپیده، «از آموزش همسالان تا ارتقای سلامت دانش آموزان»، وب‌سایت ویستا، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۱ش.
  • موسوی، سیدعباس، «تأثیر آموزش از طریق همسالان بر آگاهی و عملکرد دختران پیرامون سلامت بلوغ»، مجلهٔ دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دوره ۲۹، شماره ۱۷۷، ۱۳۹۸ش، ص۱۲۴–۱۳۸.
  • نجار لشگری، سحر، «بررسی تأثیر آموزش کودک به کودک بر آگاهی‌های بهداشتی دختران پایهٔ سوم ابتدایی»، فصلنامهٔ علمی پژوهشی دانشکدهٔ پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، شماره ۱۰، ۱۳۹۲ش.
  • Child to child trust, review of activities. London institute of education, United Kingdom, 1996.
  • Fryer Ml, health education through interactive radio: a child-to-child project in Bolivia, health education quarterly, 1991.
  • Karimzadeheshirazi K, Heydarnia A. Child to Child’s help: A New approach to health education. Armaghanedanesh, Journal of Yasuj University of Medical Sciences. 2000.
  • Kohynejad M. A study of the relationship of social skills and mental health with educational improvement of second grade high school girl students in Tehran, Imam Hossein University, 2008.
  • Murray J, the prevention of dental disease, second edition, odford: oxford university press, 1989.
  • Noori Sistani M, Merghati Khoi E, Taghdisi MH. Promoting Knowledge, Attitude and Practices (KAP) of the mothers in their Girls Pubertal Health Based on Peer Education Approach, Journal of Babol University of Medical Sciences, 2010.
  • Rieser R. Implementing Inclusive Education. London: Charles worth Group, 2008.
  • Rieser R. Implementing Inclusive Education. London: Charles worth Group, 2008.
  • Rotheram-Borus MJ, Miller S, Koopman C, Haignere C, Selfromge C. Adolescents living safely: AIDS awareness, attitudes and actions. New York: HIV Center for Clinical and Behavioral studies, 2002.
  • Trunet G, Shepherd J, A method in search of a theory: peer education and health promotion. Health Educ Res 1999.
  • WHO UNICEF. Programming for adolescent health and development, 2005, http://www.unicef.org.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=آموزش_کودک_به_کودک&oldid=44815»