بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
== بیعت با رهبر == | == بیعت با رهبر == | ||
در ادبیات سیاسی اسلام، بیعت | در ادبیات سیاسی اسلام، بیعت بهمعنای عهد و پیمانی دوطرفه میان مردم و حاکم است که بر اساس آن، مردم اطاعت خود را در چارچوب معین و حاکم نیز التزام به اجرای عدالت و اداره امور را میپذیرد. در نظام جمهوری اسلامی ایران، این مفهوم با تحول شرایط اجتماعی، در قالب انتخابات و مراجعه به آراء عمومی عینیت یافته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/9153/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%DB%8C موسویان، «بیعت و رأی»، 1380ش، ص53-65.]</ref> با این حال، در میان پژوهشگران در خصوص نسبت بیعت و انتخابات اختلاف نظر وجود دارد. برخی معتقدند میان بیعت و انتخابات تفاوت ماهوی است؛ از جمله اینکه بیعت را نوعی تسلیم در برابر اطاعت میدانند در حالی که انتخابات را مبتنی بر وکالت و اراده موکل.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/118746/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C فاکر میبدی، «بیعت و نقش آن در حکومت اسلامی»، 1376ش، ص200-203.] | ||
</ref> در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که تفاوت این دو صرفاً ظاهری و ناشی از تحول ابزارها است و هر دو ناظر به اعلام پشتیبانی سیاسی و التزام به نتیجه میباشند. در این چارچوب، سید روحالله خمینی بهطور صریح رأی مردم را همان بیعت دانسته و تشکیل حکومت را منوط به آراء اکثریت مسلمانان معرفی کرده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/9153/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%DB%8C موسویان، «بیعت و رأی»، 1380ش، ص53-65.]</ref> به این ترتیب، انتخابات امروزین جایگزین بیعت مصطلح نشده، بلکه ابزاری برای اعلام پشتیبانی از رهبر منصوب الهی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/118746/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C فاکر میبدی، «بیعت و نقش آن در حکومت اسلامی»، 1376ش، ص200-203.]</ref> بر همین مبنا، در جمهوری اسلامی ایران پس از معرفی هر یک از رهبران: امام خمینی در ۱۳۵۷ش، سید علی خامنهای در ۱۳۶۸ش و سید مجتبی خامنهای در ۱۴۰۴ش، دهها میلیون نفر در سراسر کشور طی اجتماعات و رزمایشهای خیابانی، با خواندن شعارهایی، بیعت خود را به رهبر جدید اعلام کردهاند.<ref>[https://basirat.ir/fa/amp/news/390870 «سه بیعت تاریخی در نیم قرن»، وبسایت بصیرت.]</ref> | |||
</ref> | |||
== رهبران جمهوری اسلامی ایران == | == رهبران جمهوری اسلامی ایران == | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۶: | ||
* «رهبری»، پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 14 شهریور 1405ش. | * «رهبری»، پرتال امام خمینی، تاریخ بازدید: 14 شهریور 1405ش. | ||
* سایبانی، علیرضا و سالاری، امین الله، «بررسی جایگاه رهبری از منظرحکومت اسلامی و قانون اساسی»، مجلۀ پژوهش ملل، شمارۀ 15، 1395ش. | * سایبانی، علیرضا و سالاری، امین الله، «بررسی جایگاه رهبری از منظرحکومت اسلامی و قانون اساسی»، مجلۀ پژوهش ملل، شمارۀ 15، 1395ش. | ||
* «سه بیعت تاریخی در نیم قرن»، وبسایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1405ش. | |||
* شاهرخی، سید حامد، «نقش مردم در حکومت اسالمی از نگاه مقام معظم رهبری و شهید صدر»، فصلنامه علمی تخصصی فرهنگ پژوهش، شمارۀ 12، 1391ش. | * شاهرخی، سید حامد، «نقش مردم در حکومت اسالمی از نگاه مقام معظم رهبری و شهید صدر»، فصلنامه علمی تخصصی فرهنگ پژوهش، شمارۀ 12، 1391ش. | ||
* شفیعیفر، محمد، «جایگاه ولایت فقیه در حقوق اساسى جمهورى اسلامى ایران»، مجلۀ حکومت اسلامی، شمارۀ 13، 1378ش. | * شفیعیفر، محمد، «جایگاه ولایت فقیه در حقوق اساسى جمهورى اسلامى ایران»، مجلۀ حکومت اسلامی، شمارۀ 13، 1378ش. | ||
