چفیه: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳۲: / خط ۳۲: @@
 == معرفی ==
-چفیه دستار، دستمال یا چارقدی قلاب‌دوزی شده است که مردم عرب‌زبان، آن را به شکل مثلث تا کرده و روی سر خود قرار می‌دهند.<ref>مصاحب، دایرةالمعارف فارسی، ذیل واژه چفیه.</ref> آنها دو گوشهٔ چفیه را روی یکدیگر قرار داده، پشت سر می‌اندازند و دو گوشهٔ دیگر آن را روی شانه‌ها رها می‌کنند. سپس با بندی به نام عقال، آن را روی سر محکم می‌کنند.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲–۸۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بین‌النهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیت‌ساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۲؛ هاشم‌نیا و لک‌محمدی، فرهنگ مردم گروس (بیجار و حومه)، ۱۳۸۰ش، ص۱۴۷.</ref> نام اصلی چفیه، الکوفیه است.<ref>شرتونی، اقرب الموارد، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۱۱۳.</ref> برخی علت نام‌گذاری آن را به الکوفیه به‌سبب بافتن چفیه در شهر کوفه می‌دانند؛ زیرا از دورهٔ خلافت عباسیان تاکنون، کوفیه‌های کوفه به‌سبب بافت مرغوب‌شان مشهور بوده است. عدهٔ دیگری نیز تاریخچهٔ پیدایش کوفیه و علت نام‌گذاری آن را شهر کوفه می‌دانند.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷ش، ج۳، ص۱۶۲۲؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بین‌النهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیت‌ساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۳؛ حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ۱۹۴۸م، ج۲، ص۲۴۷.</ref>
+چفیه دستار، دستمال یا چارقدی قلاب‌دوزی شده است که مردم عرب‌زبان، آن را به شکل مثلث تا کرده و روی سر خود قرار می‌دهند.<ref>مصاحب، دایرةالمعارف فارسی، ذیل واژه چفیه.</ref> آنها دو گوشهٔ چفیه را روی یکدیگر قرار داده، پشت سر می‌اندازند و دو گوشهٔ دیگر آن را روی شانه‌ها رها می‌کنند. سپس با بندی به نام عقال، آن را روی سر محکم می‌کنند.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲–۸۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بین‌النهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیت‌ساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۲؛ هاشم‌نیا و لک‌محمدی، فرهنگ مردم گروس (بیجار و حومه)، ۱۳۸۰ش، ص۱۴۷.</ref> نام اصلی چفیه، الکوفیه است.<ref>شرتونی، اقرب الموارد، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۱۱۳.</ref> برخی علت نام‌گذاری آن را به الکوفیه به‌سبب بافتن چفیه در شهر کوفه می‌دانند؛ زیرا از دورهٔ خلافت عباسیان تاکنون، کوفیه‌های کوفه به‌سبب بافت مرغوب‌شان مشهور بوده است.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷ش، ج۳، ص۱۶۲۲؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بین‌النهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیت‌ساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۳؛ حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ۱۹۴۸م، ج۲، ص۲۴۷.</ref>
 چفیه با نام‌های دیگری ازجمله چپیه، چپیه اگال، چپی اگال، چفیه عقال، چپیه ارگال، کفیه اکل و کوفیه عقال تلفظ می‌شود.<ref>سیدصدر، دایرةالمعارف هنرهای صنایع دستی، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۲.</ref> این [[دستار]] و سربند را در عربی عامیانهٔ عراق و عربی رایج در خوزستان چفیه و در فارسی عامیانه، چپیه گویند.<ref>عواد، الذخائر الشرقیة، 1999م، ج1، ص391. ‏</ref> در ایران و فلسطین، چفیه نماد مبارزه و جهاد به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.vajehyab.com/wiki/چفیه واژه‌نامه آزاد، ذیل واژه چفیه.]</ref> چفیه‌بافی یکی از انواع [[صنایع دستی]] در ایران است که با دستگاه نساجی سنتی و نخ پنبه‌ای انجام می‌شود.<ref>سیدصدر، دایرةالمعارف هنرهای صنایع دستی، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۲.</ref>
-چفیه به‌وسیله عقال (عگال، اگال، ارگال یا اکل) که رشته‌ای از جنس پشم شتر، ابریشم یا موی بز است با تکه پارچه‌ای نخی در دو ردیف به دور سر پیچیده می‌شود. عقال موجب محکم شدن چفیه روی سر می‌شود. مردم عربستان به دلیل وزش بادهای شدید در سرزمین خود از عقال روی چفیه استفاده می‌کنند؛ اما عرب‌زبانان ایران و عراق کمتر از آن استفاده می‌کنند.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲و۸۴؛ پاک‌نژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ۱۳۶۵ش، ص۴۹؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴.</ref>
+چفیه به‌وسیله [[عقال]] (عگال، اگال، ارگال یا اکل) که رشته‌ای از جنس پشم شتر، ابریشم یا موی بز است با تکه پارچه‌ای نخی در دو ردیف به دور سر پیچیده می‌شود. عقال موجب محکم شدن چفیه روی سر می‌شود. مردم عربستان به دلیل وزش بادهای شدید در سرزمین خود از عقال روی چفیه استفاده می‌کنند؛ اما عرب‌زبانان ایران و عراق کمتر از آن استفاده می‌کنند.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲و۸۴؛ پاک‌نژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ۱۳۶۵ش، ص۴۹؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴.</ref>
 == جنس و شکل ظاهری ==