ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''{{درشت|چَفیه}}'''؛ سربندی رایج و سنتی در کشورهای عربی و برخی کشورهای غیرعربی. | '''{{درشت|چَفیه}}'''؛ سربندی رایج و سنتی در کشورهای عربی و برخی کشورهای غیرعربی. | ||
چفیه پوششی چهارگوش با طرح چهارخانه است که اعراب آن را با عقال بر سر محکم میکنند. این پوشش در انواع مختلفی تولید میشود که هریک از نظر طرح، رنگ و کاربرد متفاوت هستند و از جنسهای گوناگونی همچون | چفیه پوششی چهارگوش با طرح چهارخانه است که اعراب آن را با [[عقال]] بر سر محکم میکنند. این پوشش در انواع مختلفی تولید میشود که هریک از نظر طرح، رنگ و کاربرد متفاوت هستند و از جنسهای گوناگونی همچون [[پنبه]]، [[کتان]] و [[ابریشم]] بافته میشوند. چفیه کاربردهای گوناگونی دارد؛ از محافظت در برابر آفتاب و گردوخاک در مناطق کویری و گرمسیری، تا استفاده بهعنوان ابزار نظامی و نماد مقاومت. چفیه در مناطق مختلف [[ایران]] و با نامهای متفاوتی استفاده میشود و در مراسم مذهبی و آیینهای قومی نیز حضور دارد. امروزه این پوشش در کشورهای غربی نیز بهعنوان [[اکسسوری]] مد و نماد سیاسی مورد توجه است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
چفیه | چفیه [[دستار]]، [[دستمال]] یا [[چارقد|چارقدی]] قلابدوزی شده است که مردم عربزبان، آن را به شکل مثلث تا کرده و روی سر خود قرار میدهند.<ref>مصاحب، دایرةالمعارف فارسی، ذیل واژه چفیه.</ref> آنها دو گوشهٔ چفیه را روی یکدیگر قرار داده، پشت سر میاندازند و دو گوشهٔ دیگر آن را روی شانهها رها میکنند. سپس با بندی به نام [[عقال]]، آن را روی سر محکم میکنند.<ref>خزائلی، واژهنامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲–۸۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بینالنهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیتساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۲؛ هاشمنیا و لکمحمدی، فرهنگ مردم گروس (بیجار و حومه)، ۱۳۸۰ش، ص۱۴۷.</ref> نام اصلی چفیه، الکوفیه است.<ref>شرتونی، اقرب الموارد، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۱۱۳.</ref> برخی علت نامگذاری آن را به الکوفیه بهسبب بافتن چفیه در شهر [[کوفه]] میدانند؛ زیرا از دورهٔ خلافت [[عباسیان]] تاکنون، کوفیههای کوفه بهسبب بافت مرغوبشان مشهور بوده است.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷ش، ج۳، ص۱۶۲۲؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بینالنهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱؛ چیتساز، تاریخ پوشاک ایرانیان، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۳؛ حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ۱۹۴۸م، ج۲، ص۲۴۷.</ref> | ||
چفیه با نامهای دیگری ازجمله چپیه، چپیه اگال، چپی اگال، چفیه عقال، چپیه ارگال، کفیه اکل و کوفیه عقال تلفظ میشود.<ref>سیدصدر، دایرةالمعارف هنرهای صنایع دستی، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۲.</ref> این [[دستار]] و سربند را در عربی عامیانهٔ عراق و عربی رایج در خوزستان چفیه و در فارسی عامیانه، چپیه گویند.<ref>عواد، الذخائر الشرقیة، 1999م، ج1، ص391. </ref> در | چفیه با نامهای دیگری ازجمله چپیه، چپیه اگال، چپی اگال، چفیه عقال، چپیه ارگال، کفیه اکل و کوفیه عقال تلفظ میشود.<ref>سیدصدر، دایرةالمعارف هنرهای صنایع دستی، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۲.</ref> این [[دستار]] و سربند را در عربی عامیانهٔ [[عراق]] و عربی رایج در [[خوزستان]] چفیه و در فارسی عامیانه، چپیه گویند.<ref>عواد، الذخائر الشرقیة، 1999م، ج1، ص391. </ref> در جهان، [[چفیه فلسطینی]] نماد مبارزه و جهاد بهشمار میرود.<ref>[https://www.vajehyab.com/wiki/چفیه واژهنامه آزاد، ذیل واژه چفیه.]</ref> چفیهبافی یکی از انواع [[صنایع دستی]] در ایران است که با دستگاه نساجی سنتی و نخ پنبهای انجام میشود.<ref>سیدصدر، دایرةالمعارف هنرهای صنایع دستی، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۲.</ref> | ||
چفیه بهوسیله [[عقال]] (عگال، اگال، ارگال یا اکل) که رشتهای از جنس پشم | چفیه بهوسیله [[عقال]] (عگال، اگال، ارگال یا اکل) که رشتهای از جنس [[پشم شتر]]، [[ابریشم]] یا [[موی بز]] است با تکه پارچهای نخی در دو ردیف به دور سر پیچیده میشود. عقال موجب محکمشدن چفیه روی سر میشود. مردم [[عربستان سعودی|عربستان]] به دلیل وزش بادهای شدید در سرزمین خود از عقال روی چفیه استفاده میکنند؛ اما عربزبانان ایران و عراق کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>خزائلی، واژهنامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲و۸۴؛ پاکنژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ۱۳۶۵ش، ص۴۹؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴.</ref> | ||
== جنس و شکل ظاهری == | == جنس و شکل ظاهری == | ||
چفیه پارچهای مربعیشکل با ابعاد ۱۵۰ سانتیمتر است. گاهی آن را به شکل مستطیل با عرض ۱۲۰ سانتیمتر و طول ۱۵۰ سانتیمتر میبافند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240539/چفیه میرمطهری، «چفیه»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref> چفیه دارای طرحهای راهراه، چهارخانه، شطرنجی و ساده در رنگهای قرمز تیره، قهوهای، سبز روشن، زرد، آبی، سرخ، سفید یا سیاه است. هر رنگ از چفیه نماد یک منطقه یا اقلیم بوده و بر همین اساس اسامی گوناگونی برای چفیه وجود دارد. اعراب منطقهٔ حجاز از چفیههای قالبزدهشدهٔ قرمز و سیاه، سفید و قرمز یا سیاه و سفید استفاده میکنند. مردم | چفیه پارچهای مربعیشکل با ابعاد ۱۵۰ سانتیمتر است. گاهی آن را به شکل مستطیل با عرض ۱۲۰ سانتیمتر و طول ۱۵۰ سانتیمتر میبافند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240539/چفیه میرمطهری، «چفیه»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref> چفیه دارای طرحهای راهراه، چهارخانه، شطرنجی و ساده در رنگهای قرمز تیره، قهوهای، سبز روشن، زرد، آبی، سرخ، سفید یا سیاه است. هر رنگ از چفیه نماد یک منطقه یا اقلیم بوده و بر همین اساس اسامی گوناگونی برای چفیه وجود دارد. اعراب منطقهٔ [[حجاز]] از چفیههای قالبزدهشدهٔ قرمز و سیاه، سفید و قرمز یا سیاه و سفید استفاده میکنند. مردم [[سوریه]]، [[فلسطین]] و [[ایران]] از چفیههای چهارخانه به رنگ سیاه و سفید استفاده میکنند.<ref>خزائلی، واژهنامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۸۲ و ۸۴؛ امیدی، دیده و دل و دست، ۱۳۸۲ش، ص۲۰۷؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بینالنهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱.</ref> چفیه اگر بهعنوان [[شالگردن]] استفاده شود، عرض آن اهمیت زیادی ندارد، اما اگر برای محافظت از سر و صورت باشد باید سایز آن بزرگ انتخاب شود، بهطوری که بستن آن بهصورت مدلهای مختلف ممکن باشد.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> | ||
مردم [[خرمشهر]]، آبادان و | مردم [[خرمشهر]]، [[آبادان]] و [[شادگان]]، چفیههای سفید با خالهای مشکی میپوشند. جنس چفیه از نخ پنبه، کتان، [[ابریشم]]، [[گلابتون]]، [[کرباس]]، ابریشم زرباف یا ترکیبی از نخ و ابریشم است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/کوفیه دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه کوفیه]؛ جونز، خاطرات، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۴؛ دوزی، فرهنگ البسه مسلمانان، ۱۳۴۵ش، ص۳۶۷–۳۶۹؛ اوبن، ایران امروز ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایران و بینالنهرین، ۱۳۶۲ش، ص۳۶۱، حاشیه ۱۵؛ [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240539/چفیه میرمطهری، «چفیه»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> پرطرفدارترین نوع چفیه، جنس پنبهای است که دوام و عمر بالایی دارد؛ درحالیکه مرغوبترین نوع آن از ابریشم طبیعی بافته میشود و قیمتی بالاتر دارد.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> | ||
برخی پژوهشگران | برخی پژوهشگران عرصهٔ پوشاک بر این باور هستند که ترکیب رنگ بهکاررفته در چفیه به تمدنهای کهن بینالنهرین برمیگردد و ساختارهای ترکیبی آن برگرفته از شکل تورهای ماهیگیری یا خوشههای گندم است.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> رنگ چفیهها بسته به سنتها و اعتقادات در هر کشور متفاوت است. در برخی اقوام و طوایف برای شناسایی و تشخیص قوم و قبیلهای خاص از رنگهای متفاوت و منحصربهفردی استفاده میشود. برخی چفیهها دور ریشهٔ پرزی و برخی دیگر دورهای منگولهای دارند که بسته به سلیقهٔ فرد انتخاب میشوند.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> | ||
== کاربرد == | == کاربرد == | ||
چفیه پوششی چندمنظوره با کاربردهای اقلیمی، نظامی و نمادین است: | چفیه پوششی چندمنظوره با کاربردهای اقلیمی، نظامی و نمادین است: | ||
* در مناطق گرمسیری، مردم از آن برای محافظت از سر و صورت در برابر آفتابسوختگی و | * در مناطق گرمسیری، مردم از آن برای محافظت از سر و صورت در برابر آفتابسوختگی و گردوخاک استفاده میکنند. بومیان مناطق کویری نیز برای جلوگیری از ورود شن به چشم و دستگاه تنفسی و همچنین خشککردن عرق، از این پوشش بهره میبرند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
* در دوران جنگ ایران و | * در دوران [[جنگ ایران و عراق]]، چفیه کاربردهای گستردهای یافت؛ ازجمله برای استتار، بند اسلحه، کمربند، [[شالگردن]]، حوله، [[سجاده]] نماز، سفره، خنکنگهداشتن سر و صورت، جلوگیری از استنشاق گازهای سمی و نیز پانسمان زخمهای ترکش. در فرهنگ دفاع مقدس، چفیه به نماد [[ایثار]] و مقاومت تبدیل شد و امروزه [[بسیجی|بسیجیان]]، [[جانباز|جانبازان]] و نیروهای جهادی همچنان از آن استفاده میکنند.<ref>[https://bachoontourism.blogfa.com/post/108 قهرمانی، «راهیان نور، کاربردهای چفیه»، وبلاگ باچون توریسم.]</ref> | ||
* از منظر فرهنگی و هویتی، چفیه | * از منظر فرهنگی و هویتی، چفیه میان اقوام مختلف جایگاه ویژهای دارد. در ایران، عربهای [[خوزستان]] در مراسمی چون [[روز ارتش جمهوری اسلامی ایران|روز ارتش]]، با چفیه سفید (غتره) و عقال رژه میروند. این پوشش در سالهای اخیر به نمادی از حرکتهای جنبشی و انقلابی در کشورهای عربی تبدیل شده و جوانان [[مصر]]، [[تونس]]، [[بحرین]] و دیگر کشورها آن را بر سر و گردن میاندازند. مردم فلسطین نیز از چفیه بهعنوان نماد مقاومت در برابر اشغالگری استفاده میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
== نحوه بستن چفیه == | == نحوه بستن چفیه == | ||
کوفیه یا چفیه به روشها و اشکال مختلفی بسته میشود که به فرهنگ و آدابورسوم هر کشور بستگی دارد. گاه بهعنوان سربند برای محافظت در برابر آفتاب و گردوخاک به سر بسته میشود. گاه گوشههای این پوشش را روی هم قرار داده و به شکل سهگوش درآورده و روی سر میاندازند و بهعنوان تکمیلکنندهٔ لباس به کمک عقال روی سر قرار میگیرد و گاه بههمین صورت سهگوش درآورده و پس از قرار گرفتن روی سر، گوشهها را هر کدام روی شانههای طرف مقابل هم میاندازند. این روش بیشتر در جنوب کشور ایران و کشور امارات مرسوم است. چفیه در بسیاری از کشورها نیز بهعنوان [[عمامه]] بسته میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | کوفیه یا چفیه به روشها و اشکال مختلفی بسته میشود که به [[فرهنگ]] و [[آدابورسوم]] هر کشور بستگی دارد. گاه بهعنوان سربند برای محافظت در برابر آفتاب و گردوخاک به سر بسته میشود. گاه گوشههای این پوشش را روی هم قرار داده و به شکل سهگوش درآورده و روی سر میاندازند و بهعنوان تکمیلکنندهٔ لباس به کمک عقال روی سر قرار میگیرد و گاه بههمین صورت سهگوش درآورده و پس از قرار گرفتن روی سر، گوشهها را هر کدام روی شانههای طرف مقابل هم میاندازند. این روش بیشتر در جنوب کشور ایران و کشور [[امارات متحده عربی|امارات]] مرسوم است. چفیه در بسیاری از کشورها نیز بهعنوان [[عمامه]] بسته میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
برخی چفیه را تا کرده و بهشکل مورب روی شبکلاه میبندند تا یک گوشه آن به پشت سر و دو گوشه دیگر روی پیشانی قرار گیرد. در برخی مناطق، مردم روی چفیهٔ خود عمامه میبندند. آنها گوشههای چفیه را در قسمت پیشانی بر روی عمامه قرار میدهند. اعراب بدوی، چفیه را بهشکل عمامه دور سر خود میپیچند تا یک گوشهٔ آن پشت سر، و دو گوشهٔ آن در جلوی شانهها قرار گیرد. گاهی یک گوشه از چفیه را از چانه گذرانده و روی شانه میانداختند.<ref>دوزی، فرهنگ البسه مسلمانان، ۱۳۴۵ش، ص367-369.</ref> مردم در منطقهٔ دشت | برخی چفیه را تا کرده و بهشکل مورب روی [[شبکلاه]] میبندند تا یک گوشه آن به پشت سر و دو گوشه دیگر روی پیشانی قرار گیرد. در برخی مناطق، مردم روی چفیهٔ خود عمامه میبندند. آنها گوشههای چفیه را در قسمت پیشانی بر روی عمامه قرار میدهند. اعراب بدوی، چفیه را بهشکل عمامه دور سر خود میپیچند تا یک گوشهٔ آن پشت سر، و دو گوشهٔ آن در جلوی شانهها قرار گیرد. گاهی یک گوشه از چفیه را از چانه گذرانده و روی شانه میانداختند.<ref>دوزی، فرهنگ البسه مسلمانان، ۱۳۴۵ش، ص367-369.</ref> مردم در منطقهٔ [[دشت آزادگان]]، چفیه را بهشکل ساده روی سر قرار میدهند. در منطقه [[اورامان]] در [[استان کردستان]]، مردم از چفیه سیاه و سفیدی که «جامهدانی» مینامند، استفاده میکنند. آنها نوعی چفیه سرخ و سفید با نام «سورمور» را نیز روی سر میاندازند.<ref>سلیمی، زمستان در فرهنگ مردم کرد، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۴.</ref> | ||
== انواع == | == انواع == | ||
[[پرونده:چفیه.jpg|جایگزین=دانشجویان آمریکایی با چفیه در حمایت از فلسطین|بندانگشتی]] | [[پرونده:چفیه.jpg|جایگزین=دانشجویان آمریکایی با چفیه در حمایت از فلسطین|بندانگشتی]] | ||
چفیهها انواع مختلفی دارند که مشهورترین آنها عبارتاند از: | چفیهها انواع مختلفی دارند که مشهورترین آنها عبارتاند از: | ||
* '''چفیه فلسطینی''': | * '''چفیه فلسطینی''': مشهورترین و پرطرفدارترین نوع این پوشش در جهان محسوب میشود. [[چفیه فلسطینی|چفیهٔ فلسطینی]] با طرحهای سیاهوسفید به نمادی جهانی از مقاومت و هویت ملی [[فلسطین]] بدل شده است.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> این شال که ابتدا بهعنوان پوششی برای محافظت کشاورزان فلسطینی از شرایط آبوهوایی به کار میرفت، در جریان قیام ۱۹۳۶م علیه استعمار انگلیس به نماد ایستادگی و مبارزه تبدیل شد. از آن زمان، چهرههای شاخصی چون [[یاسر عرفات]] و [[لیلا خالد]]، چفیه را بهعنوان نمادی از مقاومت و اتحاد به تن کردهاند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/1157409/ «چفیه فلسطینی از پوشش سر تا تبدیل شدن به نماد ملی آزادگان، معروفترین افرادی که آن را پوشیدند+تصاویر»، وبسایت شفقنا.]</ref> | ||
[[پرونده:چفیه ۶.jpg|جایگزین=یاسر عرفات با چفیه فلسطینی |بندانگشتی|یاسر عرفات با چفیه فلسطینی در سال ۱۹۷۴ م]] | [[پرونده:چفیه ۶.jpg|جایگزین=یاسر عرفات با چفیه فلسطینی |بندانگشتی|یاسر عرفات با چفیه فلسطینی در سال ۱۹۷۴ م]] | ||
* '''چفیه سفید معمولی (الغَتِرَه)''': این نوع چفیه بیشتر در کشورهای عربی بهعنوان بخشی از لباس رسمی مورد استفاده قرار میگیرد و اعراب جنوب ایران نیز از این نوع پوشش بهره میگیرند. این چفیه، به کمک رشتهای به نام عقال که بیشتر به رنگ مشکی است، روی سر محکم بسته میشود و معمولاً از چفیههای نقشدار مانند «شِماغ» سبکتر است و بنا به جنسهای متفاوت و مرغوب نسبت به انواع چفیه قیمت بالاتری دارد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5358307/همه-چیز-درباره-چفیه کیان، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر.]</ref> | * '''چفیه سفید معمولی (الغَتِرَه)''': این نوع چفیه بیشتر در [[کشورهای عربی]] بهعنوان بخشی از لباس رسمی مورد استفاده قرار میگیرد و اعراب جنوب ایران نیز از این نوع پوشش بهره میگیرند. این چفیه، به کمک رشتهای به نام عقال که بیشتر به رنگ مشکی است، روی سر محکم بسته میشود و معمولاً از چفیههای نقشدار مانند «شِماغ» سبکتر است و بنا به جنسهای متفاوت و مرغوب نسبت به انواع چفیه قیمت بالاتری دارد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5358307/همه-چیز-درباره-چفیه کیان، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* '''چفیه شِماغ (اَمجوته)''': به اعتقاد برخی از ترکها کلمه «شِماغ» برگرفته از کلمهٔ ترکی «یاسماک» (YASMAK) به معنای چیز بسته شده است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> این نوع چفیه بیشتر بین اعراب کشور عربستان مورد استفاده قرار میگیرد و وهابیها برای متمایزکردن خود از سایر افراد از این نوع پوشش بهره میگیرند. این نوع چفیه، اغلب به رنگ آبی و قرمز است، رنگ آبی در عراق، بوستان و شادگان دیده میشود. در خوزستان نیز به آن «اَمجوته» گویند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | * '''چفیه شِماغ (اَمجوته)''': به اعتقاد برخی از ترکها کلمه «شِماغ» برگرفته از کلمهٔ ترکی «یاسماک» (YASMAK) به معنای چیز بسته شده است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> این نوع چفیه بیشتر بین اعراب کشور [[عربستان سعودی|عربستان]] مورد استفاده قرار میگیرد و [[وهابیت|وهابیها]] برای متمایزکردن خود از سایر افراد از این نوع پوشش بهره میگیرند. این نوع چفیه، اغلب به رنگ آبی و قرمز است، رنگ آبی در عراق، بوستان و شادگان دیده میشود. در خوزستان نیز به آن «اَمجوته» گویند.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
افزونبر عربها، در لباس اقوام [[قوم کرد|کرد]]، [[قوم بلوچ|بلوچ]] و [[قوم پشتون|پَشْتون]] هم چیزی شبیه به چفیه وجود دارد که بهعنوان شماغ پاکستانی شناخته شده و سبزرنگ است و خطوط روی آن با چفیه یا کوفیهٔ فلسطینی تفاوت دارد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5358307/همه-چیز-درباره-چفیه کیان، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر.]</ref> کردهای ایران در منطقهٔ اورامان چفیه سیاهوسفید را جامَهدانی و چفیهٔ رنگ سرخ و سفید را «سورمور» میگویند.<ref>سلیمی، زمستان در فرهنگ مردم کرد، 1390ش، ص۱۳۴.</ref> | |||
* '''چفیه چریکی''': نظامیان و طبیعتگردها، با توجه به شرایط کاری خود، از این نوع چفیه بهره میگیرند.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> | * '''چفیه چریکی''': نظامیان و طبیعتگردها، با توجه به شرایط کاری خود، از این نوع چفیه بهره میگیرند.<ref>[https://virgool.io/@Aradebartar/راهنمای-خرید-چفیه-tayn2rtkoekw «راهنمای خرید چفیه»، وبسایت ویرگول.]</ref> | ||
* '''مَصار''': چفیهٔ طرحدار که بیشتر اعراب کشورهای | * '''مَصار''': چفیهٔ طرحدار که بیشتر اعراب کشورهای [[عمان]]، [[یمن]]، [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[عربستان سعودی]]، [[قطر]]، جزایر و سواحل [[خلیج فارس|خلیجفارس]] و عربهای [[خوزستان]] نیز از آن استفاده میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5358307/همه-چیز-درباره-چفیه کیان، «همه چیز درباره چفیه»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* '''لنگوته''':<ref>Langute</ref> نوع دیگری از چفیه که دارای طرح چهارخانههای بزرگ به رنگهای سبز و سفید است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> | * '''لنگوته''':<ref>Langute</ref> نوع دیگری از چفیه که دارای طرح چهارخانههای بزرگ به رنگهای سبز و سفید است.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> | ||
== چفیه در فرهنگ | == چفیه در فرهنگ ایرانیان == | ||
مردم نواحی مختلف ایران در مراسم مذهبی بهویژه [[ماه محرم|محرم]] از چفیه استفاده میکنند. مردم [[کمیجان]] در غروب روز [[تاسوعا]] بعداز اجرای تعزیهٔ [[حضرت عباس]]، مراسم [[علمکشی]] برگزار میکنند. در این مراسم به [[علم (نشان)|علم]]، چفیههای رنگارنگ بسته میشود. مردم معتقدند که اگر از زیر علم رد شوند، تا یکسال بیمهٔ [[امام حسین]] میشوند.<ref>عارف، کمیجان سرزمین شگفتانگیز تاتها و مادها، ۱۳۹۱ش، ص۱۷۰–۱۷۱.</ref> در [[گیلان]]، مردم در مجالس سوگواری شهدای [[کربلا]] از چفیه استفاده میکنند.<ref>تهیدست، صنایع دستی گیلان، ۱۳۸۷ش، ص۴۸.</ref> چفیه میان مردم عرب [[خوزستان]] حرمت دارد. در این منطقه زمانیکه فردی به اصطلاح [[کارد به استخوان رسیدن|کارد به استخوانش برسد]]، چفیهٔ خود را از سر برمیدارد. در این صورت با درخواست او موافقت میشود. آنها در مراسم [[مقتلخوانی]] روز [[عاشورا]] به احترام [[امام حسین]] چفیه را از سر برمیدارند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240539/چفیه میرمطهری، «چفیه»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref> | |||
در [[گیلان]]، مردم در مجالس سوگواری شهدای کربلا از چفیه استفاده میکنند.<ref>تهیدست، صنایع دستی گیلان، ۱۳۸۷ش، ص۴۸.</ref> چفیه میان مردم عرب [[خوزستان]] حرمت دارد. در این منطقه زمانیکه فردی به اصطلاح کارد به استخوانش | |||
== چفیه در جهان == | |||
امروزه چفیه در اکثر کشورهای جهان مورد استفادهٔ بسیاری از [[دختران]] و [[پسران]] است. در ویترین مغازههای [[کشورهای غربی]] برای تزئین مانکنهای پلاستیکی یا در فستیوال مد و لباس بسیار از چفیه استقبال شده است. چفیههایی با رنگ سیاهوسفید با قیمتهای بسیار بالا در این کشورها عرضه میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/khouzestan-13615/چفيه-از-تعريف-تا-استفاده «چفیه؛ از تعریف تا استفاده»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> در [[روسیه]] نیز آن را با نام «عرفاتکا» میشناسند.<ref>[https://iranantiq.com/handicraft/textile/traditional-clothing/persian-cap/chafie-weaving «دربارۀ چفیه»، وبسایت ایران آنتیک.]</ref> | |||
[[پرونده:چفیه ۵.jpg|جایگزین=استفاده از چفیه در دنیای مد|بندانگشتی|استفاده از چفیه در دنیای مد]] | [[پرونده:چفیه ۵.jpg|جایگزین=استفاده از چفیه در دنیای مد|بندانگشتی|استفاده از چفیه در دنیای مد]] | ||
