حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۶: خط ۴۶:
== زمینه‌ها و عوامل تربیتی ==
== زمینه‌ها و عوامل تربیتی ==
به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری شخصیت و نگرش‌های بنیامین نتانیاهو ایفا کرد. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمان‌های صهیونیستی آشنا شد. آموزه‌های پدرش، بن‌صیون نتانیاهو، که از مورخان برجسته صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزش‌ها که در سخنرانی‌های نتانیاهو بازتاب یافته، بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیم‌گیری سیاسی او محسوب می‌شود. به‌گفتۀ پژوهشگران، میراث خانوادگی و تربیت اولیۀ نتانیاهو، نه‌تنها به او درک عمیقی از تاریخ و چالش‌های اسرائیل بخشید، بلکه مسیر او را به‌سوی رهبری یک دولت امنیت‌محور هموار کرد. این زمینه‌های خانوادگی، در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکل‌گیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]</ref>
به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری شخصیت و نگرش‌های بنیامین نتانیاهو ایفا کرد. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمان‌های صهیونیستی آشنا شد. آموزه‌های پدرش، بن‌صیون نتانیاهو، که از مورخان برجسته صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزش‌ها که در سخنرانی‌های نتانیاهو بازتاب یافته، بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیم‌گیری سیاسی او محسوب می‌شود. به‌گفتۀ پژوهشگران، میراث خانوادگی و تربیت اولیۀ نتانیاهو، نه‌تنها به او درک عمیقی از تاریخ و چالش‌های اسرائیل بخشید، بلکه مسیر او را به‌سوی رهبری یک دولت امنیت‌محور هموار کرد. این زمینه‌های خانوادگی، در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکل‌گیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]</ref>
== افراد مؤثر بر تصمیمات نتانیاهو ==
به گزارش برخی رسانه‌ها تصمیمات سیاسی و امنیتی بنیامین نتانیاهو تحت تأثیر حلقه‌ای تنگ از مشاوران و نزدیکان شکل می‌گیرد که برجسته‌ترین آنها همسرش سارا و پسرش یائیر هستند؛ سارا به‌عنوان تأثیرگذارترین چهره در زندگی او، در تمامی انتخاب‌های کلیدی از جمله ترکیب کابینه و منازعات درونی لیکود نقش مستقیم دارد و یائیر نیز با اتهام‌زنی به مخالفان و ترویج نظریه‌های توطئه، فضای سیاسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در میان مشاوران رسمی، ران درمر و مائیر بن‌شبات، رئیس سابق شورای امنیت ملی، از معماران توافق‌نامه‌های ابراهیم و نزدیک‌ترین افراد به نتانیاهو در عرصه دیپلماسی و روابط با واشنگتن به‌شمار می‌روند. همچنین اریه درعی (رهبر حزب شاس) و وکیل اسحاق مولچو نمایندۀ سابق در مذاکرات با فلسطینی‌ها و حماس، از چهره‌های کلیدی در ائتلاف‌سازی و مدیریت پرونده‌های حساس هستند. در کنار آنها، چهره‌های رسانه‌ای نظیر یونا مگال و توپاز لوک، و مشاوران استراتژیک مانند یوناتان اوریش، در شکل‌دهی به افکار عمومی و پیام‌رسانی سیاسی نقش مؤثری ایفا می‌کنند. علاوه بر این، بزالل اسموتریچ و ایتامار بن‌گویر به‌عنوان متحدان راست‌گرای افراطی، با تهدید به خروج از ائتلاف، فشار مستقیمی بر سیاست‌های نتانیاهو در قبال غزه و کرانه باختری اعمال می‌کنند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2011682/ «چه شخصیت‌هایی بر تصمیمات نتانیاهو و ترسیم سیاست‌های اسرائیل تاثیرگذار هستند؟»، وب‌سایت شفقنا.]</ref>


== فعالیت‌ها ==
== فعالیت‌ها ==
خط ۵۳: خط ۵۶:


=== سیاسی ===
=== سیاسی ===
نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را در ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب لیکود و تصدی معاونت وزیر امور خارجه آغاز کرد و پس از آن در ۱۹۹۳م به رهبری لیکود رسید. پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م و کناره‌گیری موقت از سیاست، در ۲۰۰۲م به‌عنوان وزیر امور خارجه و در ۲۰۰۳م به‌عنوان وزیر دارایی در دولت آریل شارون منصوب شد؛ او در این جایگاه با اجرای سیاست‌های لیبرال‌سازی اقتصادی از جمله خصوصی‌سازی بانک‌ها و شرکت‌های دولتی، اصلاح نظام مالیاتی و کاهش یارانه‌ها، نقش کلیدی در بهبود شاخص‌های اقتصادی اسرائیل ایفا کرد. نتانیاهو در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه از دولت استعفا داد و پس از سکتهٔ شارون در دسامبر همان سال، بارها رهبری لیکود را به دست گرفت وی در انتخابات ۲۰۰۶م رهبری اپوزیسیون را بر عهده داشت و در ۲۰۰۷ مجدداً به‌عنوان رهبر لیکود انتخاب شد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]؛[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref>


==== مسئولیت‌های مختلف ====
=== نخست‌وزیری ===
بنیامین نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب راست‌گرای لیکود آغاز کرد و در دولت‌های راست‌گرا به معاونت وزارت خارجه رسید. وی از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸م به‌عنوان سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد خدمت کرد. در۱۹۹۳م رهبری لیکود را به‌دست آورد و در ۱۹۹۶م برای نخستین‌بار به نخست‌وزیری اسرائیل رسید. او در این دوره، بخشی از خاک شهر الخلیل و برخی مناطق کرانه باختری را به حکومت خودگردان فلسطین واگذار کرد. نتانیاهو پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م رهبری لیکود را به آریل شارون واگذار کرد و مدتی از سیاست کناره گرفت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2009/03/090331_pm_netanyahu_profile «شرح حال بنیامین نتانیاهو؛ نخست وزیر جدید اسرائیل»، وب‌سایت بی بی سی فارسی.]</ref> در ۲۰۰۲م به‌عنوان وزیر امور خارجه و سپس در ۲۰۰۳م به‌عنوان وزیر دارایی منصوب شد. در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه و تخلیۀ شهرک‌ها استعفا داد و بار دیگر رهبری لیکود را به دست گرفت. از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱م دوباره نخست‌وزیر بود و در ۲۰۲۲م بار دیگر به قدرت بازگشت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world-64117315 «تندروترین دولت تاریخ اسرائیل به نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو سوگند خورد»، وب‌سایت بی بی سی فارسی.]</ref> او با تشکیل ائتلاف‌های راست‌گرا و مذهبی، طولانی‌ترین دورۀ نخست‌وزیری تاریخ اسرائیل را ثبت کرده است.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانی‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل»، وب‌سایت دیده‌بان اقتصاد.]</ref>
 
==== سبک رهبری ====
به‌گفتۀ پژوهشگران، سبک رهبری بنیامین نتانیاهو با تاب‌آوری سیاسی و توانایی در تشکیل ائتلاف مشخص می‌شود که او را به یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ اسرائیل تبدیل کرده است. از منظر آنان، رویکرد او مبتنی بر عملگرایی و انعطاف‌پذیری است و در طول دوران سیاسی خود، ائتلاف‌هایی را در سراسر طیف سیاسی شکل داده است. این انعطاف‌پذیری اگرچه گاهی به امتیازات سیاستی انجامیده، اما به او امکان داده تا مسیری مستقل را دنبال کند. به‌گفتۀ تحلیلگران، نتانیاهو نقش خود را در سیاست اسرائیل بارها بازتعریف کرده و از سوی حامیان به‌دلیل زیرکی استراتژیک و رهبری قاطع تحسین شده، در حالی که منتقدان او را نیرویی قطبی‌کننده و تفرقه‌انگیز ارزیابی کرده‌اند.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref>
 
==== دست‌آوردها ====
در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخست‌وزیری خود بر توسعه فناوری‌های دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهم‌ترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاع موشکی جهان شناخته می‌شود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت رهبری او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگ‌های الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادی‌سازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافق‌نامه‌های ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل انجامید؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زاده‌ای که هیتلر قرن شد!»، وب‌سایت تابناک.]</ref> از سوی دیگر، مخالفان به نقاط ضعف کارنامۀ او اشاره کرده و معتقدند که در دوران فعلی نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو شمار کشته‌ها به حدود ۲۲۰۰ نفر رسیده و نزدیک به ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شده‌اند. حدود ۱۴۳ هزار نفر از سکونتگاه‌های خود تخلیه شده و نزدیک به ۳۸ هزار موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک گردیده است. در حوزه اقتصادی، ۸۰ هزار شرکت با کمبود نیروی انسانی مواجه و ۱۰۰ هزار واحد تجاری تعطیل شده، همچنین بدهی‌های رژیم به حدود ۱.۳۲۹ تریلیون و کسری بودجه به ۱۰۰ میلیارد افزایش یافته است. در بخش اجتماعی، حدود ۲۰۰ هزار نفر سرزمین‌های اشغالی را ترک کرده و ۲.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی روبه‌رو هستند. همچنین ۲۸۰ نظامی اقدام به خودکشی کرده و ۷۰ نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86158019/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C «انتشار کارنامه سیاه نتانیاهو؛ آمار سنگین تلفات و بحران‌های اقتصادی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
 
== نخست‌وزیری ==
بنیامین نتانیاهو تا کنون ۶ دورهٔ نخست‌وزیری داشته که خلاصهٔ هر دوره در پایین آمده است:  
بنیامین نتانیاهو تا کنون ۶ دورهٔ نخست‌وزیری داشته که خلاصهٔ هر دوره در پایین آمده است:  


خط ۷۳: خط ۶۸:
* '''دورهٔ ششم (۲۰۲۲م-تاکنون):''' پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲م نتانیاهو با ائتلافی سخت‌گیرانه سوگند یاد كرد. مهم‌ترین رویدادهای این دوره عبارتند از: اصلاحات قضایی جنجال‌برانگیز (۲۰۲۳م) كه اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع گالانت را در پی داشت؛ حملهٔ ۷ اکتبر ۲۰۲۳م حماس و آغاز جنگ غزه؛ صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴م؛ حملات هوایی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م (آغاز جنگ دوازده‌روزه)؛ و اعلام مخالفت با تشکیل دولت فلسطین در غرب رود اردن.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref>
* '''دورهٔ ششم (۲۰۲۲م-تاکنون):''' پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲م نتانیاهو با ائتلافی سخت‌گیرانه سوگند یاد كرد. مهم‌ترین رویدادهای این دوره عبارتند از: اصلاحات قضایی جنجال‌برانگیز (۲۰۲۳م) كه اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع گالانت را در پی داشت؛ حملهٔ ۷ اکتبر ۲۰۲۳م حماس و آغاز جنگ غزه؛ صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴م؛ حملات هوایی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م (آغاز جنگ دوازده‌روزه)؛ و اعلام مخالفت با تشکیل دولت فلسطین در غرب رود اردن.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref>


== افراد مؤثر بر تصمیمات نتانیاهو ==
== سبک رهبری ==
به گزارش برخی رسانه‌ها تصمیمات سیاسی و امنیتی بنیامین نتانیاهو تحت تأثیر حلقه‌ای تنگ از مشاوران و نزدیکان شکل می‌گیرد که برجسته‌ترین آنها همسرش سارا و پسرش یائیر هستند؛ سارا به‌عنوان تأثیرگذارترین چهره در زندگی او، در تمامی انتخاب‌های کلیدی از جمله ترکیب کابینه و منازعات درونی لیکود نقش مستقیم دارد و یائیر نیز با اتهام‌زنی به مخالفان و ترویج نظریه‌های توطئه، فضای سیاسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در میان مشاوران رسمی، ران درمر و مائیر بن‌شبات، رئیس سابق شورای امنیت ملی، از معماران توافق‌نامه‌های ابراهیم و نزدیک‌ترین افراد به نتانیاهو در عرصه دیپلماسی و روابط با واشنگتن به‌شمار می‌روند. همچنین اریه درعی (رهبر حزب شاس) و وکیل اسحاق مولچو نمایندۀ سابق در مذاکرات با فلسطینی‌ها و حماس، از چهره‌های کلیدی در ائتلاف‌سازی و مدیریت پرونده‌های حساس هستند. در کنار آنها، چهره‌های رسانه‌ای نظیر یونا مگال و توپاز لوک، و مشاوران استراتژیک مانند یوناتان اوریش، در شکل‌دهی به افکار عمومی و پیام‌رسانی سیاسی نقش مؤثری ایفا می‌کنند. علاوه بر این، بزالل اسموتریچ و ایتامار بن‌گویر به‌عنوان متحدان راست‌گرای افراطی، با تهدید به خروج از ائتلاف، فشار مستقیمی بر سیاست‌های نتانیاهو در قبال غزه و کرانه باختری اعمال می‌کنند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2011682/ «چه شخصیت‌هایی بر تصمیمات نتانیاهو و ترسیم سیاست‌های اسرائیل تاثیرگذار هستند؟»، وب‌سایت شفقنا.]</ref>
به‌گفتۀ پژوهشگران، سبک رهبری بنیامین نتانیاهو با تاب‌آوری سیاسی و توانایی در تشکیل ائتلاف مشخص می‌شود که او را به یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ اسرائیل تبدیل کرده است. از منظر آنان، رویکرد او مبتنی بر عملگرایی و انعطاف‌پذیری است و در طول دوران سیاسی خود، ائتلاف‌هایی را در سراسر طیف سیاسی شکل داده است. این انعطاف‌پذیری اگرچه گاهی به امتیازات سیاستی انجامیده، اما به او امکان داده تا مسیری مستقل را دنبال کند. به‌گفتۀ تحلیلگران، نتانیاهو نقش خود را در سیاست اسرائیل بارها بازتعریف کرده و از سوی حامیان به‌دلیل زیرکی استراتژیک و رهبری قاطع تحسین شده، در حالی که منتقدان او را نیرویی قطبی‌کننده و تفرقه‌انگیز ارزیابی کرده‌اند.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref>
 
== دست‌آوردها ==
در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخست‌وزیری خود بر توسعه فناوری‌های دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهم‌ترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاع موشکی جهان شناخته می‌شود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت رهبری او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگ‌های الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادی‌سازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافق‌نامه‌های ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل انجامید؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زاده‌ای که هیتلر قرن شد!»، وب‌سایت تابناک.]</ref> از سوی دیگر، مخالفان به نقاط ضعف کارنامۀ او اشاره کرده و معتقدند که در دوران فعلی نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو شمار کشته‌ها به حدود ۲۲۰۰ نفر رسیده و نزدیک به ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شده‌اند. حدود ۱۴۳ هزار نفر از سکونتگاه‌های خود تخلیه شده و نزدیک به ۳۸ هزار موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک گردیده است. در حوزه اقتصادی، ۸۰ هزار شرکت با کمبود نیروی انسانی مواجه و ۱۰۰ هزار واحد تجاری تعطیل شده، همچنین بدهی‌های رژیم به حدود ۱.۳۲۹ تریلیون و کسری بودجه به ۱۰۰ میلیارد افزایش یافته است. در بخش اجتماعی، حدود ۲۰۰ هزار نفر سرزمین‌های اشغالی را ترک کرده و ۲.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی روبه‌رو هستند. همچنین ۲۸۰ نظامی اقدام به خودکشی کرده و ۷۰ نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86158019/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C «انتشار کارنامه سیاه نتانیاهو؛ آمار سنگین تلفات و بحران‌های اقتصادی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


== مواضع در قبال محور مقاومت ==
== مواضع در قبال محور مقاومت ==
خط ۸۲: خط ۸۰:


=== جمهوری اسلامی ایران ===
=== جمهوری اسلامی ایران ===
بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهم‌ترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF/a-57175185 «بنیامین نتانیاهو ایران را جدی‌ترین تهدید خاورمیانه خواند»، وب‌سایت دویچه‌وله.]</ref> برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هسته‌ای ایران شد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2012/09/120927_u06_netanyahu_iran_un «نتانیاهو: باید برای برنامه هسته‌ای ایران خط قرمز تعیین کرد»، وب‌سایت بی بی سی فارسی.] </ref> نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند.<ref>[https://farsnews.ir/Sedghi_b/1778716134954169685/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5-%D8%AA%D8%A7-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B5?lang=fa صادقی، «بنیامین نتانیاهو و تهدید هسته‌ای ایران  از ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵»، خبرگزاری فارس.]</ref> او در دوره نخست‌وزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران شد و سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرد.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2242983/ «جان کری: نتانیاهو بارها روسای جمهور آمریکا را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده، اما فقط ترامپ با طرح‌های او موافقت کرد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> در کنار تهدید نظامی مستقیم، اسرائیل در دوران نتانیاهو از طریق عملیات‌های سایبری،<ref>[https://farsnews.ir/sajjad/1759584240559760038/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%A6%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پشت‌پرده ائتلاف سایبری «پهلوی و نتانیاهو» علیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> پشتیبانی اطلاعاتی از گروه‌های تجزیه‌طلب و شبکه‌های اطلاعاتی، نقشی غیرمستقیم اما تأثیرگذار در تحولات داخلی ایران ایفا کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6758528/%D8%AF%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%AF «دُم تجزیه بیرون زد»، خرگزاری مهر.]</ref> به گزارش رسانه‌های ایران اسرائیل در چندین موج از اغتشاشات سراسری، از جمله اغتشاشات ۱۴۰۱ش<ref>[https://www.jahannews.com/news/940569/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4 «عوامل اسرائیل در اغتشاشات ۱۴۰۱ نقش داشتند»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴]]<nowiki/>ش با هدایت افکار عمومی، در بی‌ثبات‌سازی ساختار سیاسی ایران نقش داشته است.<ref>[https://merv.mfa.gov.ir/portal/newsview/781904 «نقش پررنگ آمریکا و اسرائیل در اغتشاشات اخیر ایران»، وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مرو.]</ref> همچنین ترور دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی از دیگر مصادیق این دخالت‌ها گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6527728/%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4 «نتانیاهو مسئولیت ترور دانشمندان ایرانی در سال‌های گذشته را برعهده گرفت»، خبرگزاری مهر.]</ref> در [[جنگ دوازده‌روزه]] 1404ش اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هسته‌ای ایران انجام داد. در ادامه، در [[جنگ رمضان]] (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا ساختمان محل استقرار رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار داد<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، وب‌سایت دویچه وله.]»، </ref> که به [[شهادت سید علی خامنه‌ای]]، رهبر وقت ایران، همراه با ده‌ها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/04/khamenei-killed-in-surprise-operation-genesis-new-details-emerge «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وب‌سایت یورونیوز فارسی.]</ref>
بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهم‌ترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF/a-57175185 «بنیامین نتانیاهو ایران را جدی‌ترین تهدید خاورمیانه خواند»، وب‌سایت دویچه‌وله.]</ref> برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هسته‌ای ایران شد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2012/09/120927_u06_netanyahu_iran_un «نتانیاهو: باید برای برنامه هسته‌ای ایران خط قرمز تعیین کرد»، وب‌سایت بی بی سی فارسی.] </ref> نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند.<ref>[https://farsnews.ir/Sedghi_b/1778716134954169685/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5-%D8%AA%D8%A7-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B5?lang=fa صادقی، «بنیامین نتانیاهو و تهدید هسته‌ای ایران  از ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵»، خبرگزاری فارس.]</ref> او در دوره نخست‌وزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران شد و سیاست فشار حداکثری را دنبال کرد.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2242983/ «جان کری: نتانیاهو بارها روسای جمهور آمریکا را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده، اما فقط ترامپ با طرح‌های او موافقت کرد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> در کنار تهدید نظامی مستقیم، اسرائیل در دوران نتانیاهو از طریق عملیات‌های سایبری،<ref>[https://farsnews.ir/sajjad/1759584240559760038/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%A6%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پشت‌پرده ائتلاف سایبری «پهلوی و نتانیاهو» علیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> پشتیبانی اطلاعاتی از گروه‌های تجزیه‌طلب و شبکه‌های اطلاعاتی، نقشی غیرمستقیم اما تأثیرگذار در تحولات داخلی ایران ایفا کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6758528/%D8%AF%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%AF «دُم تجزیه بیرون زد»، خرگزاری مهر.]</ref> به گزارش رسانه‌های ایران اسرائیل در چندین موج از ناارامی‌های سراسری، از جمله اغتشاشات ۱۴۰۱ش<ref>[https://www.jahannews.com/news/940569/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4 «عوامل اسرائیل در اغتشاشات ۱۴۰۱ نقش داشتند»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴]]<nowiki/>ش با هدایت افکار عمومی، در بی‌ثبات‌سازی ساختار سیاسی ایران نقش داشته است.<ref>[https://merv.mfa.gov.ir/portal/newsview/781904 «نقش پررنگ آمریکا و اسرائیل در اغتشاشات اخیر ایران»، وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مرو.]</ref> همچنین ترور دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی از دیگر مصادیق این دخالت‌ها گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6527728/%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4 «نتانیاهو مسئولیت ترور دانشمندان ایرانی در سال‌های گذشته را برعهده گرفت»، خبرگزاری مهر.]</ref> در [[جنگ دوازده‌روزه]] 1404ش اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هسته‌ای ایران انجام داد. در ادامه، در [[جنگ رمضان]] (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا ساختمان محل استقرار رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار داد<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، وب‌سایت دویچه وله.]»، </ref> که به [[شهادت سید علی خامنه‌ای]]، رهبر وقت ایران، همراه با ده‌ها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/04/khamenei-killed-in-surprise-operation-genesis-new-details-emerge «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وب‌سایت یورونیوز فارسی.]</ref>
 
 
بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهم‌ترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است.[۱] برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هسته‌ای ایران شد.[۲] نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند.[۳] او در دوره نخست‌وزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران شد و سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرد.[۴] **در کنار تهدید نظامی مستقیم، اسرائیل در دوران نتانیاهو از طریق عملیات‌های سایبری، پشتیبانی اطلاعاتی از گروه‌های تجزیه‌طلب (از جمله در مناطق کرد و بلوچ)، و شبکه‌های اطلاعاتی، نقشی غیرمستقیم اما تأثیرگذار در تحولات داخلی ایران ایفا کرده است. گزارش‌های رسانه‌های فارسی حاکی از آن است که اسرائیل در چندین موج از اعتراضات سراسری (از جمله اعتراضات ۱۴۰۱ و اغتشاشات دی ۱۴۰۴)، با انتشار اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و هدایت افکار عمومی، در بی‌ثبات‌سازی ساختار سیاسی ایران نقش داشته است.[۵] همچنین ترور دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی و هک و انتشار داده‌های حساس، از دیگر مصادیق این دخالت‌ها گزارش شده است.[۶]** در جنگ دوازده‌روزه ۱۴۰۴ش اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هسته‌ای ایران انجام داد. در ادامه، در جنگ رمضان (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا ساختمان محل استقرار رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار داد[۷] که به شهادت سید علی خامنه‌ای، رهبر وقت ایران، همراه با ده‌ها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد.[۸]
 
=== حزب‌الله لبنان ===
=== حزب‌الله لبنان ===
بنیامین نتانیاهو در طول دوران نخست‌وزیری خود، حزب‌الله لبنان را یکی از مهم‌ترین تهدیدات امنیتی اسرائیل معرفی کرده و بر ضرورت مقابله نظامی با آن تأکید داشته است. پس از عملیات [[طوفان الاقصی]] نتانیاهو با تشدید حملات علیه مواضع حزب‌الله در جنوب لبنان و بیروت، هدف خود را «تغییر معادلات امنیتی در شمال» و عقب‌راندن این گروه از مرزهای اسرائیل اعلام کرد. در جریان این حملات در سپتامبر ۲۰۲۴م [[سید حسن نصرالله]]، دبیرکل [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]]، و شماری از فرماندهان ارشد این گروه کشته شدند. نتانیاهو پس از این حملات، حزب‌الله را «به شدت تضعیف‌شده» و «دهه‌ها به عقب رانده شده» توصیف کرد و ادعا نمود که توان موشکی و ساختار فرماندهی آن از بین رفته است. با این حال، بر اساس گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های برخی ناظران، حزب‌الله در مدت کوتاهی پس از آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴م با بازسازی شبکه‌های ارتباطی، تغییر ساختار فرماندهی و تکیه بر روش‌های غیرمتمرکز، توانست بخشی از توانمندی‌های نظامی خود را بازیابد و در مارس ۲۰۲۶م دوباره حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام دهد. با وجود اظهارات نتانیاهو مبنی بر «نابودی قریب‌الوقوع» حزب‌الله، تحولات میدانی نشان داده است که این گروه همچنان توانایی هدف‌قراردادن عمق خاک اسرائیل را حفظ کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2196753/%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA «فکر می‌کردند حزب‌الله را از بین برده‌اند اما ... / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزب‌الله لبنان توهمی ساده‌لوحانه بود»، خبر آنلاین.]</ref>
بنیامین نتانیاهو در طول دوران نخست‌وزیری خود، حزب‌الله لبنان را یکی از مهم‌ترین تهدیدات امنیتی اسرائیل معرفی کرده و بر ضرورت مقابله نظامی با آن تأکید داشته است. پس از عملیات [[طوفان الاقصی]] نتانیاهو با تشدید حملات علیه مواضع حزب‌الله در جنوب لبنان و بیروت، هدف خود را «تغییر معادلات امنیتی در شمال» و عقب‌راندن این گروه از مرزهای اسرائیل اعلام کرد. در جریان این حملات در سپتامبر ۲۰۲۴م [[سید حسن نصرالله]]، دبیرکل [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]]، و شماری از فرماندهان ارشد این گروه کشته شدند. نتانیاهو پس از این حملات، حزب‌الله را «به شدت تضعیف‌شده» و «دهه‌ها به عقب رانده شده» توصیف کرد و ادعا نمود که توان موشکی و ساختار فرماندهی آن از بین رفته است. با این حال، بر اساس گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های برخی ناظران، حزب‌الله در مدت کوتاهی پس از آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴م با بازسازی شبکه‌های ارتباطی، تغییر ساختار فرماندهی و تکیه بر روش‌های غیرمتمرکز، توانست بخشی از توانمندی‌های نظامی خود را بازیابد و در مارس ۲۰۲۶م دوباره حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام دهد. با وجود اظهارات نتانیاهو مبنی بر «نابودی قریب‌الوقوع» حزب‌الله، تحولات میدانی نشان داده است که این گروه همچنان توانایی هدف‌قراردادن عمق خاک اسرائیل را حفظ کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2196753/%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA «فکر می‌کردند حزب‌الله را از بین برده‌اند اما ... / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزب‌الله لبنان توهمی ساده‌لوحانه بود»، خبر آنلاین.]</ref>