زینتالسادات همایونی: تفاوت میان نسخهها
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
|||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
[[پرونده:زینت السادات همایونی۱.jpg|جایگزین=اقامه نماز بر پیکر بانو زینتالسادات همایونی توسط آیتالله مظاهری|بندانگشتی|اقامه نماز بر پیکر بانو زینتالسادات همایونی توسط آیتالله مظاهری]] | [[پرونده:زینت السادات همایونی۱.jpg|جایگزین=اقامه نماز بر پیکر بانو زینتالسادات همایونی توسط آیتالله مظاهری|بندانگشتی|اقامه نماز بر پیکر بانو زینتالسادات همایونی توسط آیتالله مظاهری]] | ||
بانو همایونی در | بانو همایونی در [[۱۰ تیر]] ۱۳۹۵ش در ۹۹ سالگی درگذشت<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3699053/بانو-علویه-همایونی-در-سن-۹۹-سالگی-درگذشت «بانوعلویۀ همایونی در سن 99 سالگی درگذشت»، مهرنیوز.]</ref> و در امامزاده ابراهیم [[اصفهان]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.dideo.ir/v/yt/92cqOG5eZfw/مقبره-بانو-علویه-همایونی-(-زینب-السادات-همایونی-) «مقبرۀ بانو علویه همایونی (زینتالسادات همایونی) و خاطرات حجتالاسلام احمد مقیمی از ایشان»، وبسایت دیدئو.]</ref> | ||
== بزرگداشت == | == بزرگداشت == | ||
نسخهٔ ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۷
زینتالسادات همایونی؛ بانوی مجتهدهای که فقاهت را از بانو امین آموخت.
زینتالسادات همایونی، معروف به بانو همایونی و بانو علویه همایونی، از شاگردان برجستهٔ بانو امین است که مدت پنجاه سال در نزد او، دانش آموخت و به اعتلای علمی، فرهنگی و سیاسی بانوان کمک کرد. او نخستین دانشجوی زن دانشکده الهیات (دانشکده وعظ و تبلیغ) بود که «مکتب فاطمه (س)» را به منظور ایجاد محیطی اختصاصی برای تحصیل زنان در علوم دینی پایهگذاری کرد. بانو همایونی در سال ۱۳۸۸ش به عنوان چهره ماندگار جمهوری اسلامی ایران انتخاب و در سال ۱۳۹۰ش در همایش «آمینه امین» در اصفهان، از مقام او تجلیل شد. از بانو همایونی آثاری در زمینه علوم اسلامی و معارف اهل بیت منتشر شده است.
زندگینامه
زینتالسادات علویه همایونی، متخلص به علویه همایونی و مشهور به بانو همایونی،[۱] در سال ۱۲۹۶ش در اصفهان به دنیا آمد.[۲] پدرش سیدرحیم و مادرش سلطانآغا نام داشت. سلطانآغا مادرخواندهٔ همسرِ بانو امین بود که پس از فوت سید محمدتقی امین با سیدرحیم ازدواج کرد.[۱] او در کودکی با کمک مادر، مقدمات قرآن را آموخت. بانو همایونی در خاطراتش از گریههای فراوان خود در دوران کودکی یاد کرده که در تب عشق خدا میسوخت. همچنین او در اولین ماه رمضانی که قصد داشت روزه بگیرد برای تشخیص اوقات سحر و افطار، با ستارهها مأنوس شده و به اوقات شرعی پی میبُرد.[۳]
بانو همایونی با محمد فیض –پدر دکتر جواد فیض که در ایران به طبابت اطفال شهره است- ازدواج کرد. شخصیتهایی همچون رحیم ارباب، حسینعلی صدیقین و عطاءالله امامی از دوستان محمد فیض بودند و به خانهٔ او رفت و آمد داشتند.[۱] محمد فیض در سال ۱۳۴۲ش درگذشت.[۴]
تحصیلات
زینتالسادات همایونی تحصیلات اولیه را نزد مادر و تا کلاس نُهم را نزد برادر خود آموخت. او همزمان به کارهای هنری نظیر خیاطی و گلدوزی نیز تسلط یافت. علاقهٔ بسیار او به دانشاندوزی سبب شد تا در ۱۶ سالگی نزد بانو امین (۱۲۶۵–۱۳۶۲ش) به فراگیری معارف دینی بپردازد. قرآن، شرح دعای کمیل، مقدمات عربی، شرح باب حادیعشر، رسالهٔ عملیه و اخلاق را نزد بانو امین فراگرفت. او روزانه از حوالی ظهر تا غروب در منزل بانو امین بود.[۵][۶] بانو امین و سلطانآغا از دوستان نزدیک یکدیگر بودند، به همین جهت زینتالسادات از شاگردان ویژهٔ بانو امین شد. او اولین شاگرد بانو امین بود و پنجاه سال شاگردی بانو امین را کرد. تدریس هر روز بعدازظهر در منزل بانو امین بود. منابع درسی، ابتدا قرآن بود و به مرور به دعای کمیل و بعد جامع المقدمات و صرف و نحو و تصریف و شرح حادی عشر رسید. بعد از آن هم بانو همایونی نزد بانو امین «اسرارالحکم» مرحوم سبزواری را خواند. گفته شده است که ارتباط بانو امین و بانو همایونی به گونهای بود که بانو همایونی حتی یک روز را هم نمیتوانست بیدرس و ملاقات استاد بگذراند و هنگام وفات بانو امین، تنها کسی که بر بالین او حاضر بود، بانو همایونی بوده است.[۷]
در سال ۱۳۴۳ش که همسر بانو همایونی فوت کرد، او به اصرار برادرش در امتحان طلاب در مدرسهٔ سپهسالار شرکت کرد. گفتهشده است در آن زمان جز بانو امین زن دیگری در حوزهٔ علوم دینی وجود نداشت و تا آن روز هیچ زنی در آزمون مدرسه سپهسالار شرکت نکرده بود. امتحان در دو رشتهٔ منقول و معقول برگزار میشد. از ۳۷۰ نفری که داوطلب شرکت در امتحان بودند، تنها پنج نفر در رشتهٔ معقول ثبتنام کرده بودند. پاسخگویی به سوالات امتحان برای زینت السادات همایونی دشوار نبود. چون بیش از آنچه مورد انتظار بود آموخته بود.[۸] همچنین در دانشگاه الهیات تهران نیز قبول شد و تا دو سال همراه طلبههای مرد به تحصیل پرداخت.[۹]
او با وجود قبولی در این امتحان، در دانشکده وعظ و تبلیغ تهران (دانشکده الهیات کنونی) نیز ثبتنام کرد و در امتحان ورودی آنجا نیز پذیرفته شد. تا دو سال او تنها زنی بود که در میان طلاب مرد در کلاسها شرکت میکرد. با این حال تحصیل او در دانشکده وعظ و تبلیغ ناتمام ماند. این به آن دلیل بود که تا آن زمان دانشکده هیچ زنی را پذیرش نکرده بود و بعد از پذیرش زینت السادات همایونی دیگر زنان نیز به دانشکده مراجعت کرده و خواستار تحصیل در آنجا بودند. در این میان نامهای از مسئولین دانشگاه به دست زینت السادات همایونی رسید با این پیشنهاد که مابقی دوران تحصیل خود را در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه اصفهان بگذارند. او هم که در تحصیل به دنبال مدرک نبود، از ادامهٔ تحصیل در دانشگاه انصراف داد.[۱۰]
اجازه روایت
زینتالسادات همایونی در سال ۱۳۵۵ش از بانو امین اجازهٔ روایت گرفت.[۱۱] متن اجازه بانو امین چنین است: «و اما بعد، سیدهٔ جلیله، عاملهٔ فاضله، زینتالسادات همایونی، فرزند مرحوم سید رحیم، از حقیر اجازه خواست. پس در اجازه دادن به او از خدا استخاره کردم و به او اجازه دادم که از طریق من، از مشایخ بزرگوارم به روشهای مخصوصی که در محل خودش روشن و ثبت شده است، تمام روایاتی را که برای من صحیح میباشد، نقل روایت کند، از کتب تفسیر، ادعیه، حدیث و فقه و غیر اینها از مصنفات شیعه و روایات اهل سنت»[۱۲]
تأسیس مکتب فاطمه (س)
ایدهٔ تأسیس مدرسهای برای بانوان که در آن علوم دینی تدریس شود (یعنی همان حوزه علمیه بانوان) بعد از تجربهٔ تحصیل در تهران به ذهن بانو همایونی رسید. او این ایده را با استادش بانو امین در میان گذاشت. ایدهٔ تأسیس مدرسهٔ علوم دینی بانوان با ایدهٔ تأسیس دبیرستانی دخترانه که معلم مرد نداشته باشد، به هم پیوند خورد. بانو امین با ورقهٔ اجتهاد خود برای هر دو مدرسه مجوز گرفت. مجوز مدرسهٔ دینی بانوان با عنوان جواز تأسیس کلاس قرآن و رساله صادر شد. این نام به این دلیل بود که تا پیش از این مدرسهای با این ماهیت سابقه نداشت.[۱۳]
دستور خرید خانهای به عنوان محل مدرسه از جانب بانو امین صادر شد و امورات مربوط به آن به وکیل بانو امین، میرزا علی خان تابش و عروس بانو امین، فروغالسادات سپرده شد. اینگونه دبیرستان دخترانهٔ امین و مکتب فاطمه (س) در سال تحصیلی ۴۵–۱۳۴۴ش با ۶۰ نفر دانشجوی طلبه از دوشیزگان و بانوان با سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی تأسیس شدند.[۱۴] پس از آن بانو امین کلیهٔ امور مربوط به مکتب را به بانو همایونی واگذار کرد. او نیز با الهام از برنامهٔ درسی دانشکده الهیات دانشگاه تهران، برای مکتب فاطمه برنامهٔ درسی نوشت. اساتید آن هم از میان شاگردان بانو امین انتخاب شدند و کار اولین حوزهٔ علیمهٔ بانوان با عنوان مکتب فاطمه با ۶۰ نفر بانویی که شوق آموختن علوم دینی داشتند، آغاز شد.[۱۵]
مطالب درسی مکتب در زمینهٔ ادبیات عرب عبارت بودند از صرف و نحو و قرآن و دیگر مقدمات عربی؛ و در زمینهٔ فارسی، املا و انشا، قرائت و دستور زبان فارسی؛ به ضمیمهٔ زبان انگلیسی و تفسیر و اصول عقاید که خود بانو همایونی تدریس میکرد. بانو امین هم در مکتب تفسیر قرآن میگفتند.[۱۶]
به مرور ایدهٔ تأسیس مدرسهٔ دینی بانوان به دیگر شهرها هم رفت. خانم سالک، یکی از شاگردان مکتب فاطمه، در نجفآباد مکتب الزاهرا را تأسیس کرد. زهرا مظاهری، دختر حاج شیخ مرتضی مظاهری نجفی، از دیگر شاگردان مکتب فاطمه که بعد از ازدواج به قم مهاجرت کرده بود، در سال تحصیلی ۵۰–۱۳۴۹ش به تشویق مراجع قم، کلاسهایی برای بانوان دایر کرد که ثمرهٔ آن تأسیس مکتب توحید بود که در سال ۱۳۵۴ش توسط علی قدوسی و برنامهریزی خود ایشان، ایجاد شد. بعدها در سال ۱۳۶۵ش به فرمان امام خمینی مکاتب کوچک و پراکنده گرد هم آمدند و جامعةالزهرا تأسیس شد که مدتی هم بانو همایونی به عنوان استاد مدعو در آنجا تدریس میکرد.[۱۷]
بانوهمایونی مدتی نیز برای تدریس به قم رفت و آمد داشت. او در سال تحصیلی ۶۸–۱۳۶۷ هر هفته، چهارشنبهها برای تدریس به جامعهالزهرا میرفت و جمعهها به اصفهان برمیگشت. ولی این دوره هم به دلیل کثرت اشتغالات و سختیهای سفر تعطیل شد. در سال ۱۳۶۸ بعد از فوت بانو امین در نامهای خطاب به رئیسجمهور وقت آیتالله خامنهای، تقاضای برگزاری کنگرهٔ بزرگداشت بانو امین را مطرح کرد. اولین دورهٔ این کنگره در سال ۱۳۷۱ در اصفهان و دومین دورهٔ آن در سال ۱۳۷۲ در قم برگزار شد.[۱۸] همایونی در سال ۱۳۷۱ مکتب فاطمه را وقف کرد واز آن به بعد خانه نشینی اختیار کرده و به ترجمه و تألیف کتب پرداخت.[۱۹]
استادان
بانو علویه همایونی تا زمان فوتِ بانو امین به مدت پنجاه سال، نزد او به تحصیل علم پرداخت. علاوه بر بانو امین در محضر اساتید دیگری چون حیدرعلی محقق (۱۲۹۳–۱۳۷۹ش) ادبیات عرب و منطق، نزد صدرالدین کوپایی (۱۲۶۵–۱۳۳۱ش) منطق، شرح منظومهٔ ملاهادی سبزواری، مغنی، معالم و شرح لمعه و در حضور نورالدین قودجانی اشنی (۱۲۸۲–۱۳۵۷ش) اسفار اربعهٔ ملاصدرا را فراگرفت.[۲۰]
ویژگیها
مهربانی و برخورد نیکو در ارتباط با مردم، پاسخگویی به جوانان مطابق با توان عمل آنان، یاریرسانی به مردم در مشکلات،[۲۱] ولایتمداری و انقلابی بودن[۲۲] و صداقت، از ویژگیهای بانو علویه همایونی دانسته شده است.[۲۳]
زینتالسادات همایونی نظم و تدبیر را مبنای همهٔ امور زندگی خود قرار داده بود؛ این انضباط را ناشی از خرد او دانستهاند.[۲۴]
دیدگاهها و توصیهها
بانو همایونی در دفاع از مقام زن، شخصیت و جایگاه الهی او را تبیین میکرد و انتخاب حجاب را منوط به شناخت مقام زنان و هویت واقعی آنان میدانست. او در برابر انگارهٔ فمینیستی و تساوی میان زن و مرد، به سخن امام علی اشاره داشت که تفاوتهای میان مردم، به خیر و صلاح بوده و تساوی آنان، سبب هلاکت است. در این راستا معتقد بود که زنان باید به جایگاه زنانهٔ خویش از جمله نقش مادری و حجاب افتخار کنند.[۲۵]
او فرزندآوری را جزو اصالت زنان میدانست[۲۶] و مخالف حضور بیحساب زنان در خارج از خانه بود. بانو همایونی معتقد بود که تحصیل علوم دینی و صاحبنظر بودن در این زمینه، نباید مانعی در برابر خانه و خانواده[۲۷] و عاملی برای تفاخر به همسر باشد. او به شاگردان خود توصیه میکرد که زمانهای فراغت خود را به شناخت ویژگیهای زنان و تحقیقاتی در این باره اختصاص دهند و برای تهذیب نفس، انسانسازی و تربیت نسل برنامهریزی کنند.[۲۸]
فعالیتها و سِمتها
از جمله فعالیتهایی که بانو همایونی در زمینههای مختلف فرهنگی، سیاسی و دینی انجام داده، عبارت است از:
- بالا بردن بصیرت سیاسی بانوان؛
- پیگیری مسائل سیاسی و فرهنگی کشور از طریق رسانهها؛
- مکاتبه با رؤسای جمهور و مطالبهٔ ایجاد زمینهٔ مناسب برای رشد فکری و ارتقای علمی بانوان و جوانان؛
- تربیت و پرورش دانشجویان در فضای حاکم بر آن دوره و ارتقای آنان تا مرتبهٔ پژوهشگری؛[۲۹]
- دفاع از هویت ایرانی- اسلامی در برابر فرقههای انحرافی؛[۳۰]
- آشنا کردن زنان با مسائل روز از طریق سخنرانی، گردهمایی و دعوت مهمانان داخلی و خارجی؛[۳۱]
- تأسیس مکتب فاطمه بهعنوان اولین حوزه علمیهٔ بانوان، دستیابی به محصولات علمی عمیق و ماندگار در آن و توانمندسازی دانشجویان در تَصدّی امور مختلف؛[۳۲]
- تدریس زبان انگلیسی، تفسیر و اصول عقاید در مکتب فاطمه؛[۳۳]
- تأسیس دبیرستان امین؛
- مدیرمسئول مدرسهٔ گلستانیان؛
- تدریس در جامعةالزهرا قم؛
- مدیریت دبستان نرجس؛[۳۴]
- ترجمه و تألیف کتب علمی.[۳۵]
آثار
بانو علویه همایونی کتابهای ذیل را به رشتهٔ تحریر درآورده است:
- ترجمهٔ اربعین هاشمیه (اثر بانو امین)؛[۳۶]
- زن مظهر خلافت الله؛
- ترجمهٔ بخشی از اسرارالایات ملاصدرا؛
- عشق ذوالقربی (دربارهٔ حضرت زهرا)؛
- نسیم ولایت (دربارهٔ امام علی)؛
- زندگانی بانوی ایرانی (دربارهٔ بانو امین)؛[۳۷]
- سفرنامهٔ علویه همایونی (سفرنامهٔ خودنوشت).[۳۸]
درگذشت
بانو همایونی در ۱۰ تیر ۱۳۹۵ش در ۹۹ سالگی درگذشت[۳۹] و در امامزاده ابراهیم اصفهان به خاک سپرده شد.[۴۰]
بزرگداشت
بانو همایونی در سال ۱۳۸۸ش، بهعنوان چهرهٔ ماندگار جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد و در سال ۱۳۹۰ش در همایشهای «آمینهٔ امین»[۴۱][۴۲] و «زن نمونه و موفق از دیدگاه اسلام»،[۴۳] از وی تجلیل شد. در اصفهان نیز خیابانی به جهت بزرگداشت او نامگذاری شده است.[۴۴]
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ علویه همایونی، سفرنامه، ۱۳۸۷ش، ص۹–۳۸
- ↑ «بانوعلویۀ همایونی در سن 99 سالگی درگذشت»، مهرنیوز.
- ↑ «سفرنامه؛ بیان خاطرات شخصی و علمی بانو همایونی از زبان وی»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ ((علویه همایونی، زینتالسادات))، در ویکی نور
- ↑ السادات همایونی))، در ویکی شیعه
- ↑ ((زندگینامه بانو همایونی شاگرد بانو امین))، کانون فرهنگی مجتهده بانو امین
- ↑ «فخر زنان ایران، مروری بر زندگی پربار بانوی مجتهده، زینتالسادات علوی همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ (زینت السادات همایونی))، در ویکی شیعه
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ طیبی، زندگانی بانوی ایرانی، ۱۳۸۰ش، ص۲۸۹
- ↑ (زینت السادات همایونی))، در ویکی شیعه
- ↑ به سیره بانوی مجتهده، علویه همایونی))، روزنامه کیهان
- ↑ ((مروری بر زندگی بانو علویه همایونی))، خبرگذاری ایسنا
- ↑ ((زینت السادات همایونی))، در ویکی فقه
- ↑ طیبی، زندگانی بانوی ایرانی، ۱۳۸۰ش، ص۱۲۶–۱۳۴
- ↑ ((مروری بر زندگی بانو علویه همایونی))، خبرگذاری ایسنا
- ↑ ((زندگینامه بانو همایونی شاگرد بانو امین))، کانون فرهنگی مجتهده بانو امین
- ↑ «فخر زنان ایران، مروری بر زندگی پربار بانوی مجتهده، زینتالسادات علوی همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ «فخر جامعهٔ زنان»، روزنامهٔ جامجم، 1390ش، ص20.
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ رحمتآبادی، «روش بانو امین و استاد همایونی در برابر موج تجدّدخواهی»، 1395ش، ص19-20.
- ↑ «همایونی آراسته به علم امین»، وبسایت آپارات.
- ↑ «فخر جامعهٔ زنان»، روزنامهٔ جامجم، 1390ش، ص20.
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ رحمتآبادی، «روش بانو امین و استاد همایونی در برابر موج تجدّدخواهی»، 1395ش، ص19-20.
- ↑ «فخر زنان ایران، مروری بر زندگی پربار بانوی مجتهده، زینتالسادات علوی همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «زندگینامۀ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین.
- ↑ ((مروری بر زندگی بانو علویه همایونی))، خبرگذاری ایسنا
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ ((رونمایی از کتاب «اربعین هاشمیه» بانو علویه همایونی))، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
- ↑ ((زندگانی بانوی ایرانی: بانوی مجتهده نصرتالسادات امین))، سایت جامع کتاب گیسوم
- ↑ «فخر زنان ایران، مروری بر زندگی پربار بانوی مجتهده، زینتالسادات علوی همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ «بانوعلویۀ همایونی در سن 99 سالگی درگذشت»، مهرنیوز.
- ↑ «مقبرۀ بانو علویه همایونی (زینتالسادات همایونی) و خاطرات حجتالاسلام احمد مقیمی از ایشان»، وبسایت دیدئو.
- ↑ «نگاهی به سیرهٔ بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامهٔ کیهان، 1395ش، ص8.
- ↑ ((مروری بر زندگی بانو علویه همایونی))، خبرگذاری ایسنا
- ↑ «رئیسجمهور: چهرههای ماندگار از ارجمندترین سرمایههای ملی ما محسوب میشوند»، روزنامهٔ ایران، 1390ش، ص1.
- ↑ «خیابان علویه همایونی اصفهان»، وبسایت نشان.
منابع
- «بانو علویهٔ همایونی در سن ۹۹ سالگی درگذشت»، مهرنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ تیر ۱۳۹۵ش.
- «خیابان علویه همایونی اصفهان»، وبسایت نشان، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
- «رئیسجمهور: چهرههای ماندگار از ارجمندترین سرمایههای ملی ما محسوب میشوند»، روزنامهٔ ایران، شمارهٔ ۴۷۶۳، تاریخ انتشار: ۲۱ فروردین ۱۳۹۰ش.
- «رونمایی از کتاب «اربعین هاشمیه» بانو علویه همایونی»، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «زندگانی بانوی ایرانی: بانوی مجتهده نصرتالسادات امین»، سایت جامع کتاب گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «زندگینامه بانو همایونی شاگرد بانو امین»، کانون فرهنگی مجتهده بانو امین، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «زندگینامهٔ بانو همایونی شاگرد بانو امین»، وبلاگ کانون بانو امین، تاریخ درج مطلب: ۱۳ تیر ۱۳۹۵ش.
- «زینت السادات همایونی»، در ویکی شیعه، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «زینت السادات همایونی»، در ویکی فقه، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «سفرنامه؛ بیان خاطرات شخصی و علمی بانو همایونی از زبان وی»، خبرگزاری بینالمللی قرآن، تاریخ درج مطلب: ۱ اسفند ۱۳۸۸ش.
- «علویه همایونی، زینتالسادات»، در ویکی نور، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «فخر جامعهٔ زنان»، روزنامهٔ جامجم، شمارهٔ ۳۱۰۲، تاریخ انتشار: ۲۳ فروردین ۱۳۹۰ش.
- «فخر زنان ایران، مروری بر زندگی پربار بانوی مجتهده، زینتالسادات علوی همایونی»، روزنامهٔ کیهان، شمارهٔ ۲۱۳۸۴، تاریخ انتشار: ۱۵ تیر ۱۳۹۵ش.
- «مروری بر زندگی بانو علویه همایونی»، خبرگذاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:۱۲ تیر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «مقبرهٔ بانو علویه همایونی (زینتالسادات همایونی) و خاطرات حجتالاسلام احمد مقیمی از ایشان»، وبسایت دیدئو، تاریخ بازدید: ۱۱ بهمن ۱۴۰۱ش.
- «نگاهی به سیره بانوی مجتهده، علویه همایونی»، روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب، ۱۸ مرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید:۱۰ دی ۱۴۰۱ش
- «همایونی آراسته به علم امین»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۱ بهمن ۱۴۰۱ش.
- رحمتآبادی، اعظم، «روش بانو امین و استاد همایونی در برابر موج تجدّدخواهی»، نشریهٔ شمیم نرجس، شمارهٔ ۳۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.
- طیبی، ناهید، زندگانی بانوی ایرانی، اصفهان، انتشارات گلبهار، ۱۳۸۰ش.