حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۳۸: خط ۳۸:


== تیم‌های مذاکره کننده ==
== تیم‌های مذاکره کننده ==
هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات اسلام‌آباد (۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش) به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، تشکیل شد و اعضای آن شامل سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، حبیب‌الله ذوالقدر معاون هماهنگ‌کننده ستاد کل نیروهای مسلح، علی‌اکبر تخت‌روان‌چی معاون سیاسی وزارت خارجه و جمعی از کارشناسان ارشد بودند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 24|ک=وب‌سایت تابناک|ف=اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره}}</ref> در مقابل، هیأت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، و با حضور استیو ویتکاف نماینده ویژه رئیس‌جمهور، جارد کوشنر مشاور ارشد و آدام کوپر از مقامات شورای امنیت ملی آمریکا تشکیل شده بود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1155054/%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF «اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟»، وب‎سایت عصر ایران.]</ref> در مذاکرات سوئیس (نشست دریاچه لوسرن در ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)، ترکیب هیأت ایرانی با همان ساختار قبلی و با حضور عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، علی باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، کاظم غریب‌آبادی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه، حمید قنبری معاون دیپلماسی اقتصادی، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه و حمید بورد معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران تکمیل شد و هیأت آمریکایی نیز با همان ترکیب قبلی به ریاست ونس ادامه یافت. شهباز شریف نخست‌وزیر و عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به‌عنوان میانجی‌گران اصلی و شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر به‌عنوان تسهیل‌گر در این نشست‌ها حضور داشتند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-64/4278036-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%B3 «مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد؛] [https://farsnews.ir/akramsharifi/1782046202818208510/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%B3 «آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس»، خبرگزاری فارس.]</ref>  
هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات اسلام‌آباد (۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش) به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، تشکیل شد و اعضای آن شامل سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، حبیب‌الله ذوالقدر معاون هماهنگ‌کننده ستاد کل نیروهای مسلح، علی‌اکبر تخت‌روان‌چی معاون سیاسی وزارت خارجه و جمعی از کارشناسان ارشد بودند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 24|ک=وب‌سایت تابناک|ف=اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره}}</ref> در مقابل، هیأت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، و با حضور استیو ویتکاف نماینده ویژه رئیس‌جمهور، جارد کوشنر مشاور ارشد و آدام کوپر از مقامات شورای امنیت ملی آمریکا تشکیل شده بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 25|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟}}</ref> در مذاکرات سوئیس (نشست دریاچه لوسرن در ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)، ترکیب هیأت ایرانی با همان ساختار قبلی و با حضور عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، علی باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، کاظم غریب‌آبادی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه، حمید قنبری معاون دیپلماسی اقتصادی، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه و حمید بورد معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران تکمیل شد و هیأت آمریکایی نیز با همان ترکیب قبلی به ریاست ونس ادامه یافت. شهباز شریف نخست‌وزیر و عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به‌عنوان میانجی‌گران اصلی و شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر به‌عنوان تسهیل‌گر در این نشست‌ها حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 26|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس}}</ref>  


== ماهیت و کارکرد ==
== ماهیت و کارکرد ==
به نظر تحلیلگران، این تفاهم‌نامه یک سند غیرالزام‌آور در حقوق بین‌الملل است که به‌عنوان چارچوبی موقت برای مدیریت دوره پس از آتش‌بس و ایجاد بستر لازم جهت ورود به مذاکرات جامع‌تر برای حصول توافق نهایی طراحی شده و موفقیت آن به میزان پایبندی طرفین به تعهدات متقابل در دوره ۶۰ روزه وابسته است. تحلیلگران بر این باورند که منطق حاکم بر این تفاهم، مبتنی بر کنترل متقابل و راستی‌آزمایی رفتار طرفین است و اعتماد، نقطه شروع یا پیش‌فرض این مذاکرات قرار نگرفته است. کارکردهای اصلی این تفاهم‌نامه از دیدگاه تحلیلگران عبارت است از: تثبیت دستاوردهای میدانی و تبدیل نتایج جنگ به ترتیبات سیاسی و حقوقی پایدار، کاهش خطر ازسرگیری درگیری‌ها از طریق ایجاد سازوکارهای نظارتی و راستی‌آزمایی و فراهم‌آوردن فرصتی برای گفت‌وگوهای فنی و تخصصی درباره برنامه هسته‌ای ایران در چارچوبی کنترل‌شده.<ref>[https://www.irna.ir/news/86187334/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد؛ پلی میان توقف درگیری و توافق نهایی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
به نظر تحلیلگران، این تفاهم‌نامه یک سند غیرالزام‌آور در حقوق بین‌الملل است که به‌عنوان چارچوبی موقت برای مدیریت دوره پس از آتش‌بس و ایجاد بستر لازم جهت ورود به مذاکرات جامع‌تر برای حصول توافق نهایی طراحی شده و موفقیت آن به میزان پایبندی طرفین به تعهدات متقابل در دوره ۶۰ روزه وابسته است. تحلیلگران بر این باورند که منطق حاکم بر این تفاهم، مبتنی بر کنترل متقابل و راستی‌آزمایی رفتار طرفین است و اعتماد، نقطه شروع یا پیش‌فرض این مذاکرات قرار نگرفته است. کارکردهای اصلی این تفاهم‌نامه از دیدگاه تحلیلگران عبارت است از: تثبیت دستاوردهای میدانی و تبدیل نتایج جنگ به ترتیبات سیاسی و حقوقی پایدار، کاهش خطر ازسرگیری درگیری‌ها از طریق ایجاد سازوکارهای نظارتی و راستی‌آزمایی و فراهم‌آوردن فرصتی برای گفت‌وگوهای فنی و تخصصی درباره برنامه هسته‌ای ایران در چارچوبی کنترل‌شده.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 27|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=یادداشت تفاهم اسلام‌آباد؛ پلی میان توقف درگیری و توافق نهایی}}</ref>


== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
خط ۱۰۶: خط ۱۰۶:
* «آغاز آتش‌بس دو هفته‌ای آمریکا و ایران؛ ترامپ: به همه اهداف جنگ رسیدیم، پیشنهاد ایران قابل مذاکره است»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ آوریل ۲۰۲۶م.
* «آغاز آتش‌بس دو هفته‌ای آمریکا و ایران؛ ترامپ: به همه اهداف جنگ رسیدیم، پیشنهاد ایران قابل مذاکره است»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ آوریل ۲۰۲۶م.


*
* «آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 31 خرداد 1404ش.
* «آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 31 خرداد 1404ش.
* «ابتکار پنج ماده‌ای چین و پاکستان برای بازگرداندن صلح و ثبات در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش.
* «ابتکار پنج ماده‌ای چین و پاکستان برای بازگرداندن صلح و ثبات در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش.
* «ادامه بمباران لبنان توسط اسرائیل علی‌رغم توافق ایران و آمریکا؛ 18 نفر جان باختند»، خبرگزاری اناتولی، تاریخ درج مطلب: 19 ژوئن 2026م.
* «ادامه بمباران لبنان توسط اسرائیل علی‌رغم توافق ایران و آمریکا؛ 18 نفر جان باختند»، خبرگزاری اناتولی، تاریخ درج مطلب: 19 ژوئن 2026م.
* «اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1405ش.
* {{یادکرد وب|عنوان=اسامی هیات ایرانی در سفر به پاکستان برای مذاکره|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1366428/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%87|تاریخ=22 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=4 بهمن 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 24}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* «استقبال چهره‌های سیاسی افغانستان از توافق ایران و امریکا»، خبرگزاری سریع، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* «استقبال چهره‌های سیاسی افغانستان از توافق ایران و امریکا»، خبرگزاری سریع، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* «اسرائیل دست از نقض مکرر آتش‌بس نمی‌کشد!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1405ش.
* «اسرائیل دست از نقض مکرر آتش‌بس نمی‌کشد!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1405ش.
* «اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟»، وب‎سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 20 فروردین 1405ش.
* {{یادکرد وب|عنوان=اعضای تیم‌های مذاکره کننده ایران آمریکا در پاکستان چه کسانی هستند؟|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1155054/%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|تاریخ=20 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=4 بهمن 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 25}}|وبگاه=وب‎‌‌سایت عصر ایران}}
* «اگر توافق نمی‌کردیم ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* «اگر توافق نمی‌کردیم ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* {{یادکرد وب|عنوان=امام جمعه پاکدشت: توافق اسلام‌آباد محصول ایستادگی ملت ایران است|نشانی=https://farsnews.ir/aliamani/1781869226465297749|تاریخ=29 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=4 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 8}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام جمعه پاکدشت: توافق اسلام‌آباد محصول ایستادگی ملت ایران است|نشانی=https://farsnews.ir/aliamani/1781869226465297749|تاریخ=29 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=4 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 8}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
خط ۱۴۷: خط ۱۴۸:
* «گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 خرداد 1405ش.
* «گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 خرداد 1405ش.
* {{یادکرد وب|عنوان=متن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/27/3620158/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=27 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=4 بهمن 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 23}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=متن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/27/3620158/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=27 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=4 بهمن 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 23}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* «مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 1 تیر 1405ش.
* {{یادکرد وب|عنوان=مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-64/4278036-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%B3|تاریخ=1 تیر 1405|تاریخ بازبینی=4 بهمن 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تفاهم‌نامه 26}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد}}
* مرعشی: تفاهمنامه اسلام‌آباد نمادی از پایداری و اقتدار ایران است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* مرعشی: تفاهمنامه اسلام‌آباد نمادی از پایداری و اقتدار ایران است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
* «موسویان: اقیانوسی از بی‌اعتمادی میان تهران و واشنگتن وجود دارد»، وب‌سایت تجارت نیوز، تاریخ درج مطلب: 1 تیر 1405ش.
* «موسویان: اقیانوسی از بی‌اعتمادی میان تهران و واشنگتن وجود دارد»، وب‌سایت تجارت نیوز، تاریخ درج مطلب: 1 تیر 1405ش.