خط ۱۰: خط ۱۰:


مادر با ترجیح منافع و آسایش فرزندان برخواسته‌های خود از طریق برآوردن نیازهای مادی، حمایت عاطفی، گذشت در برابر خطاهای فرزندان و پایداری در برابر سختی‌های زندگی، فضایل اخلاقی را در خانواده نهادینه می‌کند. در رسالهٔ حقوق [[امام سجاد]] نیز آمده است که مادر، سختی‌های دوران بارداری را به جان می‌خرد، از شیرهٔ وجود خود به فرزند می‌نوشاند و با تمام توان و اعضای بدن خویش از او محافظت می‌کند، در حالی که از این خدمت و فداکاری خشنود است.<ref>نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج15، ص201.</ref> افزون بر این، عوامل زیستی و جسمانی مرتبط با مادر ازجمله کیفیت دوران بارداری، شیردهی، تغذیه سالم و حلال، در رشد جسمی و روانی کودک نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. این پیوستگی میان پرورش جسمی، عاطفی و معنوی در آموزه‌های اسلامی به‌عنوان بنیان تربیت نسل صالح و متعهد معرفی شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/512584/نقش-مادر-در-تربیت-کودک-از-منظر-آموزه-های-اسلامی خیری و دیگران، «نقش مادر در تربیت کودک از منظر آموزه‌های اسلامی»، 1399ش، ص29.]</ref>
مادر با ترجیح منافع و آسایش فرزندان برخواسته‌های خود از طریق برآوردن نیازهای مادی، حمایت عاطفی، گذشت در برابر خطاهای فرزندان و پایداری در برابر سختی‌های زندگی، فضایل اخلاقی را در خانواده نهادینه می‌کند. در رسالهٔ حقوق [[امام سجاد]] نیز آمده است که مادر، سختی‌های دوران بارداری را به جان می‌خرد، از شیرهٔ وجود خود به فرزند می‌نوشاند و با تمام توان و اعضای بدن خویش از او محافظت می‌کند، در حالی که از این خدمت و فداکاری خشنود است.<ref>نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج15، ص201.</ref> افزون بر این، عوامل زیستی و جسمانی مرتبط با مادر ازجمله کیفیت دوران بارداری، شیردهی، تغذیه سالم و حلال، در رشد جسمی و روانی کودک نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. این پیوستگی میان پرورش جسمی، عاطفی و معنوی در آموزه‌های اسلامی به‌عنوان بنیان تربیت نسل صالح و متعهد معرفی شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/512584/نقش-مادر-در-تربیت-کودک-از-منظر-آموزه-های-اسلامی خیری و دیگران، «نقش مادر در تربیت کودک از منظر آموزه‌های اسلامی»، 1399ش، ص29.]</ref>
 
در آیات قرآن کریم مقام مادری هم ردیف اطاعت و عبادت خدا ذکر شده است. خداوند در هر یک از آن آیات، با عظمت و بزرگی از مادر یاد کرده و به نوعی از مقام او تمجید نموده است. چرا که وحی و الهام مستقیم خدا به مادر موسی، اظهار ارادت و نیکویی عیسی به مادر، بیان زحمات و رنج‌های مادر در قرآن کریم و همچنین دستور حق تعالی به احسان و نیکی نسبت به پدر و مادر، همه گواه بر رفعت جایگاه مادر است.<ref>احسانی، «جایگاه مادر در اندیشه دینی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه</ref>
=== احسان به مادر ===
=== احسان به مادر ===
در اسلام به پاداش‌های احسان به مادر اشاره شده که نقش جدی در تقویت تمایل زنان به مادری و آسان‌ساختن مراقبت فرزندان از مادر دارد. نیکی‌کردن به والدین از محبوب‌ترین اعمال نزد خداوند بوده و نتیجه آن زیاد شدن عمر، رسیدن به بهشت و جلوگیری از بلا بوده و ثواب آن برابر با جهاد در راه خدا است. همه این امور مربوط به مقام مادری بوده و دربارهٔ مادر کافر نیز صادق است. نیکی به مادر، هنجاری است که رابطه متقابل فرزندی و مادری را تقویت کرده و موجب می‌شود که فرزندان در مقام مادری یا پدری از مراقبت‌های فرزندان خود برخوردار شده و پاداش زحمات خود را در کهن‌سالی دریافت کنند.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، 1395ش، ص554.</ref> از منظر امام سجاد فلسفه اصلی نیکی‌کردن به مادر زحمات مادرانه است؛ وجود انسان در رحم مادر شکل‌گرفته، مادر از شیره جانش او را تغذیه و با تمام وجودش از او مراقبت کرده است<ref>حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج15، ص175.</ref> و خود آن‌چنان مراقب رضایت مادرش بود که می‌ترسید لقمه‌ای را بردارد که مادرش به آن تمایل داشته است.<ref>حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج24، ص264.</ref>
در اسلام به پاداش‌های احسان به مادر اشاره شده که نقش جدی در تقویت تمایل زنان به مادری و آسان‌ساختن مراقبت فرزندان از مادر دارد. نیکی‌کردن به والدین از محبوب‌ترین اعمال نزد خداوند بوده و نتیجه آن زیاد شدن عمر، رسیدن به بهشت و جلوگیری از بلا بوده و ثواب آن برابر با جهاد در راه خدا است. همه این امور مربوط به مقام مادری بوده و دربارهٔ مادر کافر نیز صادق است. نیکی به مادر، هنجاری است که رابطه متقابل فرزندی و مادری را تقویت کرده و موجب می‌شود که فرزندان در مقام مادری یا پدری از مراقبت‌های فرزندان خود برخوردار شده و پاداش زحمات خود را در کهن‌سالی دریافت کنند.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، 1395ش، ص554.</ref> از منظر امام سجاد فلسفه اصلی نیکی‌کردن به مادر زحمات مادرانه است؛ وجود انسان در رحم مادر شکل‌گرفته، مادر از شیره جانش او را تغذیه و با تمام وجودش از او مراقبت کرده است<ref>حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج15، ص175.</ref> و خود آن‌چنان مراقب رضایت مادرش بود که می‌ترسید لقمه‌ای را بردارد که مادرش به آن تمایل داشته است.<ref>حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج24، ص264.</ref>