دوران عاشقی (فیلم): تفاوت میان نسخه‌ها

فیلم ''دوران عاشقی'' روایتگر زندگی زنی به نام بیتا است که به‌عنوان [[وکیل]] در پرونده‌های [[طلاق]] فعالیت می‌کند. جریان اصلی داستان زمانی آغاز می‌شود که بیتا وکالت زنی به نام میترا را بر عهده می‌گیرد و در طول دادرسی متوجه می‌شود که میترا، همسر دوم شوهرش حمید است.<ref>[https://magfilm.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C/ «دانلود فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت مگ فیلم.]</ref> این رویداد که علیرضا رئیسیان، آن را یک خطای آشکار و نه خیانت توصیف کرده است،<ref>[https://www.irna.ir/news/81492796/علیرضا-رییسیان-تم-اصلی-دوران-عاشقی-بحران-است-نه-خیانت «علیرضا رییسیان: تم اصلی دوران عاشقی بحران است نه خیانت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> [[روابط خانوادگی]] این زوج را با بحران مواجه می‌کند.<ref>[https://magfilm.ir/دانلود-فیلم-دوران-عاشقی/ «دانلود فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت مگ فیلم.]</ref> در ادامه، ادعای میترا مبنی بر [[بارداری]] در مقابل ادعای حمید دربارۀ نازایی به‌دلیل انجام عمل [[وازکتومی]]، پرونده را وارد ابعاد پیچیده‌تری می‌کند.<ref>[https://namnak.com/دوران-عاشقی-در-شبکه-خانگی.p56045 «رکوردزنی فیلم دوران عاشقی در شبکه نمایش خانگی»، وب‌سایت نمناک.]</ref> با ورود شخصیتی به نام زندی دایی میترا و رئیس حمید که پیش‌تر با بیتا سابقۀ اختلاف داشته است، تنش‌های داستانی تشدید می‌شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردانیوز.]</ref> در پایان، میترا با صرف‌نظر از انگیزه‌های مادی، [[ایران]] را به مقصد [[اروپا]] ترک می‌کند<ref>[https://basijnews.ir/fa/news/8558608/دوران-عاشقی-time-to-love «دوران عاشقی؛ Time to Love»، خبرگزاری بسیج.]</ref> و فیلم با پایانی باز، تصمیم نهایی بیتا در قبال زندگی مشترکش با حمید را به برداشت مخاطب واگذار می‌کند.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردانیوز.]</ref>

رئیسیان برخلاف نظر برخی منتقدان که موضوع اصلی فیلم را [[خیانت]] می‌دانند، اظهار داشته است که درون‌مایه اصلی اثر بر [[فساد اخلاقی]] و [[بحران‌ اقتصادی|بحران‌های اقتصادی]] در [[جامعه]] تمرکز دارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/93111508858/دوران-عاشقی-درباره-خیانت-نیست ««دوران عاشقی» درباره خیانت نیست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> نویسنده فیلم‌نامه، محور داستان را [[زوال عشق]] در [[نهاد خانواده]] می‌داند که به بروز بحران‌های بعدی منجر شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65194/دفاع-تمام-قد-رئیسیان-از-دوران-عاشقی-محور-اصلی-فیلمنامه-فقدان «دفاع تمام قد رئیسیان از «دوران عاشقی»/ محور اصلی فیلمنامه فقدان و زوال عشق در خانواده‌هاست»، سینما پرس.]</ref> فیلم با تمرکز بر [[ازدواج موقت پنهانی]] شخصیت حمید، موضوع روابط خارج از [[ازدواج دائم]] را مطرح می‌کند؛ کنشی که از نظر کارگردان به‌دلیل مشروعیت قانونی و شرعی، خیانت محسوب نمی‌شود، هرچند وی معتقد است این موضوع با اخلاق و عرف اجتماعی در تضاد قرار دارد.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/234076-گفت-وگویی-با-عوامل-فیلم-دوران «گفت‌وگویی با عوامل فیلم «دوران عاشقی»»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref> رئیسیان همچنین این فیلم را دارای [[فمینیسم|رویکردی فمینیستی]] توصیف کرده است که در عین حال موضعی ضدمرد ندارد.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/231160-دوران-عاشقی-اثر-فمینیستی-که ««دوران عاشقی»، اثر فمینیستی که ضدمرد نیست!»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref>

دوران عاشقی در [[سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر]] در ۱۰ بخش نامزد دریافت [[سیمرغ بلورین]] بود؛ از جمله [[سیمرغ بلورین بهترین فیلم|بهترین فیلم]]، [[سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی|بهترین کارگردانی]]، [[سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد|بهترین بازیگر نقش اول مرد]]، [[سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن|بهترین بازیگر نقش اول زن]] و [[سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد|بهترین بازیگر نقش مکمل مرد]]. این فیلم در نهایت، [[سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌برداری]] و [[سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه]] را دریافت کرد.<ref>[https://namnak.com/دوران-عاشقی-در-شبکه-خانگی.p56045 «رکوردزنی فیلم دوران عاشقی در شبکه نمایش خانگی»، وب‌سایت نمناک.]</ref> این اثر در [[پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر]] نیز در پنج بخش نامزد شد و [[جایزه ویژه هیئت داوران|تندیس ویژهٔ هیئت داوران]] را برای بازی [[فرهاد اصلانی]] در [[بازیگر مکمل|نقش مکمل مرد]] و تندیس بهترین فیلمنامه را در بخش رقابتی بین‌الملل دریافت کرد.<ref>[https://cinemacinema.ir/gozaresh/اکران-جهانی-دوران-عاشقی/ «اکران فرامرزی «دوران عاشقی»»، پایگاه خبری، تحلیلی سینما سینما.]</ref> در دیگر جوایز سینمایی، علیرضا رئیسیان [[جشن حافظ|تندیس حافظ]] بهترین کارگردانی و فرهاد اصلانی تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد را برای این فیلم به‌دست آوردند.<ref>[https://magfilm.ir/دانلود-فیلم-دوران-عاشقی/ «دانلود فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت مگ فیلم.]</ref> این فیلم در [[جشنواره بین‌المللی فیلم مونترآل]] کانادا و [[جشنواره فیلم‌های ایرانی استرالیا]] نیز به نمایش درآمد و موفق به کسب جایزه فیلم منتخب جشنوارۀ مونترآل شد.<ref>[https://magfilm.ir/دانلود-فیلم-دوران-عاشقی/ «دانلود فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت مگ فیلم.]</ref>

فیلم ''دوران عاشقی'' به تقابل میان الگوهای [[زندگی سنتی]] و [[زندگی مدرن|مدرن]] و پیامدهای آن بر [[روابط خانوادگی]] می‌پردازد. در این اثر، چالش‌های ناشی از دوری از [[سبک زندگی ایرانی]] و گرایش به الگوهای جایگزین به تصویر کشیده شده است. فیلم با مقایسه رفتار شخصیت‌های اصلی با والدین‌شان، تأثیر [[انتخاب سبک زندگی]] بر ثبات خانواده را بررسی می‌کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B4%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوش‌ساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> همچنین، بازنمایی گذار جامعه از [[سنت]] به [[مدرنیته]] و معضلات فرهنگی و اجتماعی ناشی از این تغییر، از محورهای اصلی فیلم است.<ref>[https://akeshavarz.blogsky.com/naghdefilmdoranahsheghi «نقدی بر فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت احمدرضا کشاورز.]</ref>

شخصیت بیتا در این فیلم به‌عنوان نمونه‌ای از [[مدیریت بحران]] در خانواده مورد توجه قرار گرفته است. او در مواجهه با چالش‌های زناشویی، تلاش می‌کند با رویکردی منطقی از وارد شدن آسیب به فرزند خانواده جلوگیری کند. برخی تحلیل‌گران این نوع رفتار را تلاشی برای ارائه الگویی از صبوری و [[عقلانیت]] در مواجهه با [[مشکلات خانوادگی]] دانسته‌اند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B4%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوش‌ساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref>

روایت فیلم بر پیامدهای بی‌توجهی به نقش و [[جایگاه زن در خانواده|جایگاه زنان در محیط خانواده]] تأکید دارد. در این چارچوب، موضوع روابط خارج از ازدواج از منظر عرف جامعۀ ایران بررسی شده و بر ضرورت توجه به [[نیازهای عاطفی زنان|نیازهای عاطفی]] و اجتماعی زنان به‌عنوان عاملی در پیشگیری از آسیب‌های خانوادگی اشاره می‌شود.<ref>[https://www.fardanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/440408-%D8%AE%D8%B7%D8%A7-%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref>

در لایه‌های زیرین، مجموعه‌ای از [[ارزش‌های اخلاقی]] و رفتاری مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعاتی همچون پرهیز از [[قضاوت عجولانه]]، اهمیت [[مشورت]] در تصمیم‌گیری‌های کلان، روحیه [[بخشش]] و ضرورت دوری از [[سوءظن]] از جمله مواردی است که در جریان داستان بر آن‌ها تأکید می‌شود.<ref>[https://dana.ir/438298/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>

یکی دیگر از مضامین فیلم، بررسی چالش‌های ناشی از اولویت‌دادن به موقعیت شغلی در برابر تعهدات خانوادگی است. فیلم با تمرکز بر این تضاد، بر لزوم بازشناسی جایگاه خانواده در سبک زندگی معاصر و ایجاد تعادل میان فعالیت‌های اجتماعی و زندگی خانوادگی تأکید می‌کند.<ref>[https://dana.ir/438298/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>

برخی منتقدان سینمایی، انتخاب موضوع [[خیانت]] را در ''دوران عاشقی،'' تکراری توصیف کرده<ref>[https://www.fardanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/440408-%D8%AE%D8%B7%D8%A7-%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref> و استمرار آن در [[سینمای ایران]] را موجب کاهش اعتبار آثار دانسته‌اند.<ref>[https://www.rajanews.com/news/198262 ««دوران عاشقی»؛ یک فیلم تاریخ مصرف گذشته»، رجا نیوز.]</ref> گروهی از تحلیل‌گران مدعی هستند که پرداختن مکرر به این مسائل، بازتاب‌دهندۀ [[ناهنجاری‌های اجتماعی]] متأثر از الگوهای غربی است و فیلم را به دوری از ریشه‌یابی دقیق متهم می‌کنند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> همچنین در برخی نقدها، میزان انطباق و مقبولیت موضوع خیانت با بافت جامعه اسلامی [[ایران]] مورد پرسش قرار گرفته است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AC%D8%B0%D8%A8-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8 ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>

پایان‌بندی فیلم از سوی گروهی از منتقدان ضعیف ارزیابی شده است؛ این منتقدان معتقدند اثر بدون ارائه نتیجه‌گیری روشن یا پیشنهاد راهکار، تنها به نمایش آسیب‌های خانوادگی بسنده کرده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> نمای پایانی فیلم (بسته‌شدن چشم‌های بیتا) نیز مورد نقد قرار گرفته و برخی آن را به‌جای یک پایان معنادار، نشانه‌ای از انفعال شخصیت در برابر موقعیت مرکزی درام دانسته‌اند.<ref>[https://www.cinscreen.com/?id=6489 «دوران یا دَوَران؟! یا شاید هم تیر هوایی در کردن؟! نقدی بر فیلم «دوران عاشقی» ساخته علیرضا رئیسیان»، پایگاه تحلیلی پرده سینما.]</ref>

یکی از انتقادات مطرح‌شده به [[فیلمنامه]]، وجود حاشیه‌هایی است که با خط اصلی داستان پیوند مستحکمی ندارند. به باور منتقدان، پرداختن به موضوعاتی همچون [[تغییر جنسیت]] یا سرقت خودرو، علیرغم جنبه‌های اجتماعی، به دلیل عدم ارتباط مستقیم با روایت اصلی، موجب تضعیف تمرکز بر معنای مورد نظر فیلمساز شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AC%D8%B0%D8%A8-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8 ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>

=== بازنمایی اشتباه شخصیت‌ مردان ===

نحوۀ تصویرگری شخصیت‌های مرد در فیلم، چالش دیگری است که منتقدان به آن اشاره کردند. برخی معتقدند نمایش فراگیر مردانی که برای روابط خانوادگی ارزش چندانی قائل نیستند، ممکن است به ارائه‌ تصویری دور از واقعیت منجر شود. همچنین این نگرانی مطرح شده است که تأکید بیش از حد بر ناهنجاری‌های اجتماعی، به‌جای کارکرد اصلاح‌گری، به عادی‌سازی این رفتارها در نگاه مخاطب بینجامد.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/2051938/ «از هر دری سخنی»، وب‌سایت منظوم.]</ref> علاوه بر این، برخی منتقدان نگاه کارگردان به موضوع [[ازدواج موقت]] را غیرکارشناسانه قلمداد کرده‌اند. در مقابل، نویسنده اثر این وضعیت را یکی از عوامل اصلی پرونده‌های [[طلاق]] دانسته که باید به‌درستی در [[سینما]] معرفی و تحلیل شود.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/68025/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80?utm_source=chatgpt.com «باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس.]</ref>

*«باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس، تاریخ درج مطلب : ۱۸ آبان ۱۳۹۴ش.