ابرابزار
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''شادی صدر؛'''}} وکیل، روزنامه‌نگار و از فعالان [[حقوق زن]].
{{درشت|'''شادی صدر؛'''}} وکیل، روزنامه‌نگار و از فعالان [[حقوق زن]].


شادی صدر، دانش‌آموختهٔ حقوق بین‌الملل و از مؤسسان سازمان غیردولتی عدالت برای ایران است که گزارش‌های انتقادی نسبت به جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌کند. وی پس از بازداشت‌هایی در سال‌های ۱۳۸۵ش و ۱۳۸۸ش ایران را ترک کرد و در اروپا اقامت گزید. صدر با طرح دیدگاه‌هایی حجاب را پدیده‌ای سیاسی و مجازات سنگسار را محصول نظام‌های تبعیض و بنیادگرایی خواند. در ۱۳۹۵ش با انتشار تصویری در کنار نمادهای عاشورایی و تأکید بر ضرورت تقدس‌زدایی، واکنش‌های انتقادی گسترده‌ای برانگیخت. برخی تحلیلگران این اقدام را در چارچوب عرفی‌سازی هدفمند ارزیابی کرده‌اند. وی جوایزی از نهادهای غربی از جمله وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده است. منتقدان، رویکردهای او را فاقد مبنا و متأثر از جهت‌گیری‌های سیاسی علیه ایران دانسته‌اند.
شادی صدر، دانش‌آموختهٔ حقوق بین‌الملل و از مؤسسان [[سازمان غیردولتی عدالت برای ایران]] است که گزارش‌های انتقادی نسبت به [[جمهوری اسلامی ایران]] منتشر می‌کند. وی پس از بازداشت‌هایی در سال‌های ۱۳۸۵ش و ۱۳۸۸ش ایران را ترک کرد و در اروپا اقامت گزید. صدر با طرح دیدگاه‌هایی [[حجاب]] را پدیده‌ای سیاسی و مجازات [[سنگسار]] را محصول نظام‌های تبعیض و بنیادگرایی خواند. در ۱۳۹۵ش با انتشار تصویری در کنار نمادهای عاشورایی و تأکید بر ضرورت تقدس‌زدایی، واکنش‌های انتقادی گسترده‌ای برانگیخت. برخی تحلیلگران این اقدام را در چارچوب سکولارسازی هدفمند ارزیابی کرده‌اند. وی جوایزی از نهادهای غربی از جمله وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده است. منتقدان، رویکردهای او را فاقد مبنا و متأثر از جهت‌گیری‌های سیاسی علیه [[ایران]] دانسته‌اند.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
شادی صدر متولد ۱۳۵۳ش در تهران است. وی در یک خانوادهٔ چهارنفره بزرگ شد و تحصیلات عالی خود را در رشتهٔ حقوق دنبال کرد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل از دانشگاه تهران شد.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref> صدر فعالیت رسانه‌ای خود را از نوجوانی و با همکاری در ماهنامه‌هایی مانند سروش نوجوان و همشهری آغاز کرد و در ادامه به‌عنوان دبیر سرویس حقوقی روزنامه «زن» به مدیرمسئولی فائزه هاشمی منصوب شد.<ref>[https://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/62175/شادی-صدر-حامی-فمینیست-تجزیه-طلبانhttps://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/62175/شادی-صدر-حامی-فمینیست-تجزیه-طلبان «شادی صدر حامی فمینیستِ تجزیه طلبان»، وب‌سایت ایران خبر.]</ref> این روزنامه در بازهٔ زمانی ۱۳۷۷–۱۳۷۸ش با رویکردی معطوف به مسائل زنان منتشر می‌شد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1395/03/08/1086398/شادی-صدر-کیست-حامی-فمینیستِ-تجزیه-طلبان-و-همجنس-بازان «شادی صدر کیست؟ حامی فمینیستِ تجزیه طلبان و همجنس بازان !»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
شادی صدر متولد ۱۳۵۳ش در [[تهران]] است. وی در یک [[خانواده|خانوادهٔ]] چهارنفره بزرگ شد و تحصیلات عالی خود را در رشتهٔ حقوق دنبال کرد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل از [[دانشگاه تهران]] شد.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref> صدر فعالیت رسانه‌ای خود را از نوجوانی و با همکاری در ماهنامه‌هایی مانند سروش نوجوان و همشهری آغاز کرد و در ادامه به‌عنوان دبیر سرویس حقوقی روزنامه «زن» به مدیرمسئولی فائزه هاشمی منصوب شد.<ref>[https://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/62175/شادی-صدر-حامی-فمینیست-تجزیه-طلبانhttps://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/62175/شادی-صدر-حامی-فمینیست-تجزیه-طلبان «شادی صدر حامی فمینیستِ تجزیه طلبان»، وب‌سایت ایران خبر.]</ref> این روزنامه در بازهٔ زمانی ۱۳۷۷–۱۳۷۸ش با رویکردی معطوف به مسائل زنان منتشر می‌شد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1395/03/08/1086398/شادی-صدر-کیست-حامی-فمینیستِ-تجزیه-طلبان-و-همجنس-بازان «شادی صدر کیست؟ حامی فمینیستِ تجزیه طلبان و همجنس بازان !»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


صدر از مؤسسان و مدیران سازمان غیردولتی عدالت برای ایران و همچنین پایگاه‌های اطلاع‌رسانی با محوریت مسائل زنان بوده است. سازمان‌های تحت مدیریت وی به‌طور عمده بر انتشار گزارش‌هایی با محتوای انتقادی نسبت به عملکرد نهادهای جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌هایی همچون حقوق زنان و اقلیت‌ها متمرکز بوده‌اند. منتقدان، این سازمان‌ها را به داشتن اغراض سیاسی و رویکرد غیربی‌طرفانه متهم کرده و مفاد گزارش‌های منتشرشده را عاری از واقعیت و در راستای اهداف سیاسی علیه نظام مستقر ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1395/03/08/1086398/شادی-صدر-کیست-حامی-فمینیستِ-تجزیه-طلبان-و-همجنس-بازان «اهانت کننده به ساحت مقدس امام حسین(ع) چگونه به اینجا رسید؟»، خبرگزاری میزان.]</ref>
صدر از مؤسسان و مدیران سازمان غیردولتی عدالت برای ایران و همچنین پایگاه‌های اطلاع‌رسانی با محوریت مسائل زنان بوده است. سازمان‌های تحت مدیریت وی به‌طور عمده بر انتشار گزارش‌هایی با محتوای انتقادی نسبت به عملکرد نهادهای جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌هایی همچون [[حقوق زن|حقوق زنان]] و اقلیت‌ها متمرکز بوده‌اند. منتقدان، این سازمان‌ها را به داشتن اغراض سیاسی و رویکرد غیربی‌طرفانه متهم کرده و مفاد گزارش‌های منتشرشده را عاری از واقعیت و در راستای اهداف سیاسی علیه نظام مستقر ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1395/03/08/1086398/شادی-صدر-کیست-حامی-فمینیستِ-تجزیه-طلبان-و-همجنس-بازان «اهانت کننده به ساحت مقدس امام حسین(ع) چگونه به اینجا رسید؟»، خبرگزاری میزان.]</ref>


== فعالیت‌های سیاسی و حقوقی ==
== فعالیت‌های سیاسی و حقوقی ==
* شادی صدر در دورهٔ فعالیت خود در خارج از کشور، مواضع و اقدامات متعددی را در چارچوب گفتمان حقوق بشر و حقوق زنان دنبال کرده است که برخی از آنها با واکنش‌های انتقادی همراه بوده است.
* شادی صدر در دورهٔ فعالیت خود در خارج از ایران، مواضع و اقدامات متعددی را در چارچوب [[حقوق بشر]] و حقوق زنان دنبال کرده است که برخی از آنها با واکنش‌های انتقادی همراه بوده است.
* وی طی مقاله‌ای با عنوان «دموکراسی با تمام تبعات آن، در نقد مخالفان حق تعیین سرنوشت» به موضوع حق تعیین سرنوشت پرداخته است.
* وی طی مقاله‌ای با عنوان «دموکراسی با تمام تبعات آن، در نقد مخالفان حق تعیین سرنوشت» به موضوع حق تعیین سرنوشت پرداخته است.
* صدر همچنین در نوشته‌ای به بحث دربارهٔ چندشوهری پرداخت که با واکنش رسانه‌ای مواجه شد و سپس از روزنامه کیهان به‌دلیل انتشار این واکنش‌ها شکایت کرد.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>
* صدر همچنین در نوشته‌ای به بحث دربارهٔ چندشوهری پرداخت که با واکنش رسانه‌ای مواجه شد و سپس از [[روزنامه کیهان]] به‌دلیل انتشار این واکنش‌ها شکایت کرد.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>
* پس از حوادث سال ۱۳۸۸ش وی ایران را ترک کرد و بعد موفق به دریافت جایزه‌ای از وزارت خارجه آمریکا شد.<ref>[https://8am.media/fa/شادی-صدر-برنده-جایزه-ویژه-زنان-دولت-امر/ «شادی صدر برنده جایزه ویژه زنان دولت آمریکا»، وب‌سایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> وی در مصاحبه‌ای با شبکه بی‌بی‌سی فارسی، ضمن اشاره به نقش زنان در تحولات آن دوره، بر ضرورت حضور آنان در سطوح رهبری سیاسی تأکید کرد. به گفتهٔ وی، طیف گسترده‌ای از زنان با گرایش‌های فکری مختلف در این جریان حضور داشتند.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>
* پس از حوادث سال ۱۳۸۸ش وی ایران را ترک کرد و بعد موفق به دریافت جایزه‌ای از وزارت خارجه آمریکا شد.<ref>[https://8am.media/fa/شادی-صدر-برنده-جایزه-ویژه-زنان-دولت-امر/ «شادی صدر برنده جایزه ویژه زنان دولت آمریکا»، وب‌سایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> وی در مصاحبه‌ای با شبکه [[بی‌بی‌سی فارسی]]، ضمن اشاره به نقش زنان در تحولات آن دوره، بر ضرورت حضور آنان در سطوح رهبری سیاسی تأکید کرد. به گفتهٔ وی، طیف گسترده‌ای از زنان با گرایش‌های فکری مختلف در این جریان حضور داشتند.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>
* صدر در مقاله‌ای در روزنامهٔ هافینگتون پست، خواستار حذف نام سازمان مجاهدین خلق از فهرست گروه‌های تروریستی ایالات متحده شد و اعضای آن را افرادی خواند که برای تغییر در ایران فعالیت می‌کنند.
* صدر در مقاله‌ای در روزنامهٔ هافینگتون پست، خواستار حذف نام [[سازمان مجاهدین خلق]] از فهرست گروه‌های تروریستی ایالات متحده شد و اعضای آن را افرادی خواند که برای تغییر در ایران فعالیت می‌کنند.
* صدر به همراه شیرین عبادی، در چارچوب فعالیت‌های حقوق بشری خود به انتقاد از برخوردهای قضایی ایران با قاچاقچیان مواد مخدر پرداخته و در این رابطه موفقیت در ممانعت از برخی کمک‌های اتحادیه اروپا به ایران را از دستاوردهای خود برشمرده است.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>
* صدر به همراه [[شیرین عبادی]]، در چارچوب فعالیت‌های حقوق بشری خود به انتقاد از برخوردهای قضایی ایران با [[قاچاق مواد مخدر|قاچاقچیان مواد مخدر]] پرداخته و در این رابطه موفقیت در ممانعت از برخی کمک‌های اتحادیه اروپا به ایران را از دستاوردهای خود برشمرده است.<ref>[https://www.mizan.news/179082/مسیر-سیاه-شادی-صدر-از-روشنفکری-تا-ارتد/ «مسیر سیاه شادی صدر از روشنفکری تا ارتداد»، خبرگزاری میزان]</ref>


== دیدگاه‌های شادی صدر ==
== دیدگاه‌های شادی صدر ==
=== دیدگاه دربارهٔ حجاب ===
=== دیدگاه دربارهٔ حجاب ===
شادی صدر در تحلیل خود، برخورد با مقوله بدحجابی در جمهوری اسلامی ایران را اساساً مسئله‌ای سیاسی و متأثر از رقابت‌های جناحی ارزیابی می‌کند. به باور وی، با وجود اختلاف نظر فقها دربارهٔ لزوم مجازات دنیوی برای مرتکبان گناه، قانون‌گذار در ایران نظریهٔ «مفسده‌آور بودن» را مبنای برخورد با بدحجابی قرار داده، بی‌آنکه معیار مشخصی برای تشخیص فساد ارائه دهد. صدر همچنین به تفاوت در رویکرد قضایی اشاره دارد؛ به این معنا که بدحجابی به‌عنوان جرم عمومی بدون نیاز به شاکی خصوصی توسط دولت پیگیری می‌شود، در حالی که جرم مزاحمت برای زنان، جرمی خصوصی تلقی و اثبات آن بر عهدهٔ شاکی گذاشته شده است. از نگاه وی، این اولویت‌گذاری‌ها نشان‌دهندهٔ غلبهٔ رویکردهای سیاسی بر ملاحظات حقوقی و اجتماعی در سیاست‌گذاری جنایی کشور است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/93662/حجاب-و-سیاست صدر، شادی، «حجاب و سیاست»، پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
شادی صدر در تحلیل خود، برخورد با مقوله بدحجابی در جمهوری اسلامی ایران را اساساً مسئله‌ای سیاسی و متأثر از رقابت‌های جناحی ارزیابی می‌کند. به باور وی، با وجود اختلاف نظر فقها دربارهٔ لزوم مجازات دنیوی برای مرتکبان [[گناه]]، قانون‌گذار در ایران نظریهٔ «مفسده‌آور بودن» را مبنای برخورد با [[بدحجابی]] قرار داده، بی‌آنکه معیار مشخصی برای تشخیص فساد ارائه دهد. صدر همچنین به تفاوت در رویکرد قضایی اشاره دارد؛ به این معنا که بدحجابی به‌عنوان [[جرم عمومی]] بدون نیاز به شاکی خصوصی توسط دولت پیگیری می‌شود، در حالی که جرم مزاحمت برای زنان، [[جرمی خصوصی]] تلقی و اثبات آن بر عهدهٔ شاکی گذاشته شده است. از نگاه وی، این اولویت‌گذاری‌ها نشان‌دهندهٔ غلبهٔ رویکردهای سیاسی بر ملاحظات حقوقی و اجتماعی در سیاست‌گذاری جنایی کشور است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/93662/حجاب-و-سیاست صدر، شادی، «حجاب و سیاست»، پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


=== تحلیل فمینیستی حکم سنگسار ===
=== تحلیل فمینیستی حکم سنگسار ===
شادی صدر در تحلیل خود، مجازات سنگسار را نه یک حکم منفرد فقهی، بلکه برآیند هم‌پوشانی سه نظام تبعیض، مردسالاری و بنیادگرایی ارزیابی می‌کند. به باور وی، اگرچه در قوانین ایران این مجازات برای زن و مرد دارای همسر، یکسان در نظر گرفته شده، اما در عمل به شکلی نامتناسب علیه زنان اجرا می‌شود. او علت این امر را در نابرابری‌های ساختاری می‌داند؛ از جمله حق تعدد زوجات و ازدواج موقت برای مردان که امکان گریز از اتهام را فراهم می‌آورد، در حالی که زنان به دلیل فقدان چنین حقوقی و نیز سلطه فرهنگ مردسالار، با شدیدترین برخوردها مواجه می‌شوند. صدر همچنین به نقش عوامل طبقاتی و قومیتی اشاره کرده و معتقد است اغلب زنان محکوم به سنگسار از طبقات فرودست، ساکن روستاها یا حاشیه شهرها و فاقد استقلال اقتصادی بوده‌اند. از نگاه وی، بنیادگرایی به‌عنوان پروژه‌ای سیاسی با بهره‌گیری از مذهب، در صدد کنترل حداکثری بر سکسوالیته زنان است و سنگسار یکی از شدیدترین مصادیق این کنترل به‌شمار می‌رود. صدر راه‌اندازی کمپین «قانون بی‌سنگسار» را از دستاوردهای جنبش زنان می‌داند که با رویکردی فمینیستی و مستقل، تبعیض‌های حقوقی و اجتماعی نهفته در اجرای این مجازات را افشا کرده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علی‌زاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص61-65.]</ref>
شادی صدر در تحلیل خود، مجازات سنگسار را نه یک حکم فقهی، بلکه برآیند هم‌پوشانی تبعیض نظام‌مند، [[مردسالاری]] و [[بنیادگرایی]] ارزیابی می‌کند. به باور وی، اگرچه در قوانین ایران این مجازات برای زن و مرد دارای همسر، یکسان در نظر گرفته شده، اما در عمل به شکلی نامتناسب علیه زنان اجرا می‌شود. او علت این امر را در نابرابری‌های ساختاری می‌داند؛ از جمله حق [[تعدد زوجات]] و [[ازدواج موقت]] برای مردان که امکان گریز از اتهام را فراهم می‌آورد، در حالی که زنان به دلیل فقدان چنین حقوقی و نیز سلطه فرهنگ مردسالار، با شدیدترین برخوردها مواجه می‌شوند. صدر همچنین به نقش عوامل طبقاتی و قومیتی اشاره کرده و معتقد است اغلب زنان محکوم به سنگسار از طبقات فرودست، ساکن روستاها یا حاشیه شهرها و فاقد استقلال اقتصادی بوده‌اند. از نگاه وی، بنیادگرایی به‌عنوان پروژه‌ای سیاسی با بهره‌گیری از مذهب، در صدد کنترل حداکثری بر سکسوالیته زنان است و سنگسار یکی از شدیدترین مصادیق این کنترل به‌شمار می‌رود. صدر راه‌اندازی کمپین «قانون بی‌سنگسار» را از دستاوردهای جنبش زنان می‌داند که با رویکردی فمینیستی و مستقل، تبعیض‌های حقوقی و اجتماعی نهفته در اجرای این مجازات را افشا کرده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20101205145529-1694.pdf صدر و علی‌زاده، «تحلیل فمینیستی مجازات سنگسار»، ۱۳۸۶ش، ص61-65.]</ref>


== انقتاد به دیدگاه‌های شادی صدر ==
== انقتاد به دیدگاه‌های شادی صدر ==