بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۲: خط ۱۲:


== پیش‌زمینه ==
== پیش‌زمینه ==
از دی ۱۴۰۴، اعتراضاتی در ایران شکل گرفت که عموما به موضوعات معیشتی و اقتصادی متمرکز بود.  
ایران در دی ماه 1404ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی‌|هفتم دی‌]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی [[قیمت سکه]] و [[قیمت دلار|دلار]] کلید خورد. تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[ایلام]]، [[لرستان]]، [[فارس]] و [[کرمانشاه]] کشیده شد.<ref>[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها»، خبرگزاری فارس]</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم در [[استان ایلام]] انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند.{{مدرک}} در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/پنج-موج-اعتراضات-دی-1404-به-روایت-جلایی-پور-موجه-اول-بازار «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلایی‌پور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی‌سابقه»، خبر آنلاین:]</ref> اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/پنج-موج-اعتراضات-دی-1404-به-روایت-جلایی-پور-موجه-اول-بازار «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلایی‌پور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی‌سابقه»، خبر آنلاین:]</ref>


<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iranian regime rallies supporters in bid to quell unrest|نشانی=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/13/iranian-regime-rallies-supporters-in-bid-to-quell-unrest_6749359_4.html|تاریخ=2026-01-13|تاریخ بازبینی=2026-01-28|زبان=en}}</ref> و به بیش از ۱۰۰ شهر در سراسر کشور گسترش یافت.<ref name=":2">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran|url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/|access-date=2026-01-25|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref> حکومت ایران در واکنش، سرکوبی خشونت‌آمیز را در پیش گرفت که شامل [[کشتار دی ۱۴۰۴ ایران|کشتار معترضان]] بود.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran’s internet blackout|نشانی=https://www.cnn.com/2026/01/23/middleeast/iran-internet-blackout-violent-crackdown-intl-cmd|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-01-23|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam|نام خانوادگی=Pourahmadi}}</ref> بنا بر گزارش‌ها، [[سید علی خامنه‌ای]]، رهبر جمهوری اسلامی، شخصاً دستور کشتار سراسری معترضان را صادر کرده و این اقدام با تأیید بالاترین نهادهای حکومتی ایران انجام شده است.<ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202601167903|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> این خشونت‌ها عمدتاً توسط [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و نیروهای [[بسیج]] اجرا شد.<ref name=":0" /><ref name=":4" /> نیروهای سرکوبی از مهمات جنگی، [[شات‌گان]]، تفنگ‌های ساچمه‌ای، تیربارهای نصب‌شده و پهپادها استفاده کردند. شاهدان از خیابان‌های غرق در خون و مجروحان فراوان خبر دادند و بیمارستان‌ها و [[سردخانه(محل نگهداری جسد)|سردخانه‌ها]] با حجم بی‌سابقه‌ای از قربانیان روبه‌رو شدند.<ref name=":0" /><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202601167903|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> هم‌زمان، ایران طولانی‌ترین [[قطع سراسری اینترنت در ایران (دی ۱۴۰۴)|قطع اینترنت]] ثبت‌شده در تاریخ خود را اعمال کرد تا گزارش‌دهی دربارهٔ ناآرامی‌ها و کشتارها را محدود کرده و ارتباط میان معترضان را مختل سازد.<ref name=":13">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref> در حالی که آمار تلفات به‌شدت متفاوت است، برآوردهای جدید از ده‌ها هزار کشته حکایت دارد و آخرین ارقام بین ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۳٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود. ترامپ در ۲۰ فوریه اظهار داشت که حداقل ۳۲ هزار نفر در آخرین اعتراضات کشته شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump keeps world waiting on his plans for Iran after State of the Union|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cge821xwyz8o|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-02-25|بازبینی=2026-02-27|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Latest Human Rights Report: 43,000 Killed in the Crackdown on Protests in Iran For Immediate Release|نشانی=https://humanrightsintl.com/2026/01/20/latest-human-rights-report-43000-killed-in-the-crackdown-on-protests-in-iran-for-immediate-release/|وبگاه=International Centre for Human Rights|تاریخ=2026-01-20|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-CA|نام=Darya|نام خانوادگی=Naz}}</ref> همچنین [[بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۴ ایران|بازداشت‌های گسترده‌ای]] گزارش شده است، بر اساس اعلام نهادهای حقوق بشری، دست‌کم ۲۶٬۵۴۱ نفر بازداشت شدند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iran Protest Death Toll Could Top 30,000: Local Officials|نشانی=https://time.com/nextgen-preview/7228edd7c55f97e885492382190da5ed793b2bc4232f62e28dc1fe33fca070ed/article/7357635/|کوشش=TIME|تاریخ بازبینی=2026-01-28|زبان=en|نام خانوادگی=Kay Armin Serjoie, Roxana Saberi, and Fatemeh Jamalpour}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref>
وقایع دی‌ ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و [[انسجام اجتماعی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کاهش [[مشارکت مدنی]] و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود. این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا و فرانسه همراه بود.{{مدرک}}


برخی پژوهشگران معتقدند که حکومت ایران با وضعیتی شکننده روبه‌روست که می‌تواند به فروپاشی آن منجر شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref> به‌گزارش ''[[اکونومیست]]''، رهبری ایران که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شد، ممکن است به نقطه شکست رسیده باشد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=What the collapse of Iran’s regime would mean|نشانی=https://www.economist.com/leaders/2026/01/15/what-the-collapse-of-irans-regime-would-mean|کوشش=The Economist|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0013-0613}}</ref> دو منبع آگاه به ''[[رویترز]]'' گفته‌اند که ترامپ پس از سرکوب خونین اعتراضات در ایران، در پی فراهم‌کردن زمینه تغییر رژیم از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی و احیای جنبش معترضان است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-میخواهد-شرایط-را-برای-تغییر-رژیم-در-ایران-فراهم-کند/a-75706162|وبگاه=dw.com|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> [[رضا پهلوی]]، ولیعهد تبعیدی ایران، که به چهره‌ای نمادین برای معترضان تبدیل شده و بسیاری نام او را در شعارها فریاد می‌زنند، خواستار برچیده شدن جمهوری اسلامی و برگزاری [[انتخابات|انتخابات آزاد]] برای تشکیل یک حکومت [[دموکراسی|دموکراتیک]] شده است.<ref name=":22">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran|url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/|access-date=2026-01-25|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref> او همچنین از دونالد ترامپ خواسته است حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط رژیم تسریع شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes|نشانی=https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657|وبگاه=POLITICO|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref>
در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref> که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=What the collapse of Iran’s regime would mean|نشانی=https://www.economist.com/leaders/2026/01/15/what-the-collapse-of-irans-regime-would-mean|کوشش=The Economist|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0013-0613}}</ref> در این میان ''[[رویترز]]'' گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-میخواهد-شرایط-را-برای-تغییر-رژیم-در-ایران-فراهم-کند/a-75706162|وبگاه=dw.com|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> [[رضا پهلوی]]، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes|نشانی=https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657|وبگاه=POLITICO|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref> در 26 دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است».<ref name=":132">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref>


در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶، [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». او در اظهارات بعدی از ایرانیان خواست «نام قاتلان و شکنجه‌گران را به خاطر بسپارند» و هشدار داد که مسئولان این اقدامات «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».<ref name=":132">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref> در ۲۳ ژانویه، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل [[ناو هواپیمابر]] [[یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲)]] و چند ناوشکن مجهز به موشک هدایت‌شونده، عازم خاورمیانه است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump says US ‘armada’ heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000|نشانی=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll|کوشش=The Guardian|تاریخ=2026-01-24|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Patrick|نام خانوادگی=Wintour|نام۲=Patrick Wintour Diplomatic|نام خانوادگی۲=editor}}</ref> در همان روز گزارش شد که علی خامنه‌ای به پناهگاهی زیرزمینی در [[تهران]] منتقل شده است. هم‌زمان، [[اعتراضات ایرانیان خارج از کشور ۱۴۰۴|اعتراضات جهانی]] در حمایت از معترضان ایرانی برنامه‌ریزی شد و شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود به منطقه را لغو کردند. [[کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد|کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد]]، [[فولکر تورک]]، کشتارها، اعترافات اجباری و نبود شفافیت را محکوم کرد و خواستار توقف اعدام‌ها شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Trump warns of harsher strike on Iran as 'big, beautiful armada' arrives|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202601258930|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-28|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref> مرکز جهانی «[[مسئولیت حمایت]]» اعلام کرده است که جمعیت ایران در معرض خطر قابل‌توجه وقوع جنایات گسترده قرار دارد.<ref>{{Cite web|title=Iran|url=https://www.globalr2p.org/countries/iran/|access-date=2026-01-29|website=Global Centre for the Responsibility to Protect|language=en}}</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته‌اند واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های [[غنی‌سازی اورانیوم]]، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر [[برنامه موشکی ایران|برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]].<ref>{{Cite news|date=28 January 2026|title=Trump Threatens Iran With ‘Massive Armada’ and Presses a Set of Demands|url=https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html|work=The New York Times}}</ref>
 
== تا اینجا ==
در ۲۳ ژانویه، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل [[ناو هواپیمابر]] [[یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲)]] و چند ناوشکن مجهز به موشک هدایت‌شونده، عازم خاورمیانه است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump says US ‘armada’ heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000|نشانی=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll|کوشش=The Guardian|تاریخ=2026-01-24|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Patrick|نام خانوادگی=Wintour|نام۲=Patrick Wintour Diplomatic|نام خانوادگی۲=editor}}</ref> در همان روز گزارش شد که علی خامنه‌ای به پناهگاهی زیرزمینی در [[تهران]] منتقل شده است. هم‌زمان، [[اعتراضات ایرانیان خارج از کشور ۱۴۰۴|اعتراضات جهانی]] در حمایت از معترضان ایرانی برنامه‌ریزی شد و شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود به منطقه را لغو کردند. [[کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد|کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد]]، [[فولکر تورک]]، کشتارها، اعترافات اجباری و نبود شفافیت را محکوم کرد و خواستار توقف اعدام‌ها شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Trump warns of harsher strike on Iran as 'big, beautiful armada' arrives|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202601258930|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-28|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref> مرکز جهانی «[[مسئولیت حمایت]]» اعلام کرده است که جمعیت ایران در معرض خطر قابل‌توجه وقوع جنایات گسترده قرار دارد.<ref>{{Cite web|title=Iran|url=https://www.globalr2p.org/countries/iran/|access-date=2026-01-29|website=Global Centre for the Responsibility to Protect|language=en}}</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته‌اند واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های [[غنی‌سازی اورانیوم]]، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر [[برنامه موشکی ایران|برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]].<ref>{{Cite news|date=28 January 2026|title=Trump Threatens Iran With ‘Massive Armada’ and Presses a Set of Demands|url=https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html|work=The New York Times}}</ref>


در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ایران و ایالات متحده [[مذاکرات ۱۴۰۴ ایران و آمریکا|مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای]] را در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. ایران تأکید کرد که پیشرفت مذاکرات منوط به مشورت در پایتخت‌ها است.<ref name=":5">{{Cite web|last=Ravid|first=Barak|date=2026-02-14|title=U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva|url=https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us|access-date=2026-02-14|website=Axios|language=en}}</ref> دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای قرار است در ژنو برگزار شود.<ref name=":5"/> اوایل فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا همچنین دومین ناو هواپیمابر خود، «[[یواس‌اس جرالد آر. فورد]]»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد.<ref>{{Cite news|last=Sabbagh|first=Dan|last2=Defence|first2=Dan Sabbagh|last3=editor|first3=security|date=2026-02-13|title=Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran|url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/13/trump-sends-second-aircraft-carrier-middle-east-iran|access-date=2026-02-14|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب ۱۹۷۹ با برگزاری تجمع‌های حامی دولت و شعارهای تند [[آمریکاستیزی|ضدآمریکایی]] همراه بود.<ref>{{Cite web|last=Gambrell|first=Jon|date=2026-02-11|title=Iran commemorates 1979 revolution as nation is squeezed by anger over crackdown and tensions with US|url=https://apnews.com/article/iran-revolution-anniversary-us-nuclear-talks-protests-4ffab53ef628073ca90b9c8707485577|access-date=2026-02-14|website=AP News|language=en}}</ref> در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>{{Cite web|date=2026-02-14|title=Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o|access-date=2026-02-14|website=BBC|language=en-GB}}</ref> یک روز بعد، ۱۴ فوریه، مقام‌های آمریکایی به خبرگزاری ''رویترز'' گفتند [[نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا|ارتش ایالات متحده]] در حال آماده‌سازی برای عملیات‌های پایدار و چند هفته‌ای علیه ایران است، نه صرفاً یک حملهٔ محدود؛ موضوعی که نشان‌دهندهٔ کارزاری گسترده است که می‌تواند زیرساخت‌های دولتی و امنیتی ایران را هدف قرار دهد، نه فقط تأسیسات هسته‌ای.<ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Ali|first2=Idrees|date=14 February 2026|title=Exclusive: US military preparing for potentially weeks-long Iran operations|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-military-preparing-potentially-weeks-long-iran-operations-2026-02-13/|work=Reuters}}</ref> در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ترامپ در سخنرانی وضعیت کشور، ایران را «[[جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی|بزرگ‌ترین حامی تروریسم در جهان]]» توصیف کرد و مدعی شد که این کشور تلاش‌ها برای ساخت سلاح هسته‌ای را از سر گرفته است. او اهداف ایران را «شوم» توصیف کرد و هشدار داد که ایران توانمندی‌های موشکی پیشرفته‌تری توسعه داده که «می‌تواند اروپا و پایگاه‌های ما در خارج از کشور را تهدید کند و در حال کار بر روی موشک‌هایی است که به‌زودی به ایالات متحده آمریکا خواهند رسید». وی تأکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آمادهٔ اقدام است.<ref>{{Cite news|date=24 February 2026|title=Donald Trump condemns Iran’s ‘sinister’ nuclear ambitions in State of the Union|url=https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78|work=Financial Times}}</ref>
در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ایران و ایالات متحده [[مذاکرات ۱۴۰۴ ایران و آمریکا|مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای]] را در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. ایران تأکید کرد که پیشرفت مذاکرات منوط به مشورت در پایتخت‌ها است.<ref name=":5">{{Cite web|last=Ravid|first=Barak|date=2026-02-14|title=U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva|url=https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us|access-date=2026-02-14|website=Axios|language=en}}</ref> دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای قرار است در ژنو برگزار شود.<ref name=":5"/> اوایل فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا همچنین دومین ناو هواپیمابر خود، «[[یواس‌اس جرالد آر. فورد]]»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد.<ref>{{Cite news|last=Sabbagh|first=Dan|last2=Defence|first2=Dan Sabbagh|last3=editor|first3=security|date=2026-02-13|title=Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran|url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/13/trump-sends-second-aircraft-carrier-middle-east-iran|access-date=2026-02-14|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب ۱۹۷۹ با برگزاری تجمع‌های حامی دولت و شعارهای تند [[آمریکاستیزی|ضدآمریکایی]] همراه بود.<ref>{{Cite web|last=Gambrell|first=Jon|date=2026-02-11|title=Iran commemorates 1979 revolution as nation is squeezed by anger over crackdown and tensions with US|url=https://apnews.com/article/iran-revolution-anniversary-us-nuclear-talks-protests-4ffab53ef628073ca90b9c8707485577|access-date=2026-02-14|website=AP News|language=en}}</ref> در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>{{Cite web|date=2026-02-14|title=Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o|access-date=2026-02-14|website=BBC|language=en-GB}}</ref> یک روز بعد، ۱۴ فوریه، مقام‌های آمریکایی به خبرگزاری ''رویترز'' گفتند [[نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا|ارتش ایالات متحده]] در حال آماده‌سازی برای عملیات‌های پایدار و چند هفته‌ای علیه ایران است، نه صرفاً یک حملهٔ محدود؛ موضوعی که نشان‌دهندهٔ کارزاری گسترده است که می‌تواند زیرساخت‌های دولتی و امنیتی ایران را هدف قرار دهد، نه فقط تأسیسات هسته‌ای.<ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Ali|first2=Idrees|date=14 February 2026|title=Exclusive: US military preparing for potentially weeks-long Iran operations|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-military-preparing-potentially-weeks-long-iran-operations-2026-02-13/|work=Reuters}}</ref> در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ترامپ در سخنرانی وضعیت کشور، ایران را «[[جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی|بزرگ‌ترین حامی تروریسم در جهان]]» توصیف کرد و مدعی شد که این کشور تلاش‌ها برای ساخت سلاح هسته‌ای را از سر گرفته است. او اهداف ایران را «شوم» توصیف کرد و هشدار داد که ایران توانمندی‌های موشکی پیشرفته‌تری توسعه داده که «می‌تواند اروپا و پایگاه‌های ما در خارج از کشور را تهدید کند و در حال کار بر روی موشک‌هایی است که به‌زودی به ایالات متحده آمریکا خواهند رسید». وی تأکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آمادهٔ اقدام است.<ref>{{Cite news|date=24 February 2026|title=Donald Trump condemns Iran’s ‘sinister’ nuclear ambitions in State of the Union|url=https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78|work=Financial Times}}</ref>


== حمله ==
== حمله ==
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از آنکه وزیر دفاع [[یسرائیل کاتس]] وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد، گزارش‌هایی از وقوع انفجار منتشر شد.<ref name=":0"/><ref name="auto">{{Cite web |last=India |first=Today News |date=28 February 2026 |title=Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran |url=[https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28](https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}</ref> روزنامه ''[[تایمز اسرائیل]]'' گزارش داد که کاتس این حملات را «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف کرده که با هدف «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» انجام شده است.<ref name=":1"/>
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از آنکه وزیر دفاع [[یسرائیل کاتس]] وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد، گزارش‌هایی از وقوع انفجار منتشر شد.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran’s internet blackout|نشانی=https://www.cnn.com/2026/01/23/middleeast/iran-internet-blackout-violent-crackdown-intl-cmd|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-01-23|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam|نام خانوادگی=Pourahmadi}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |last=India |first=Today News |date=28 February 2026 |title=Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran |url=[https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28](https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}</ref> روزنامه ''[[تایمز اسرائیل]]'' گزارش داد که کاتس این حملات را «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف کرده که با هدف «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» انجام شده است.<ref name=":1"/>


''[[سی‌ان‌ان]]'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
''[[سی‌ان‌ان]]'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
خط ۴۰: خط ۴۲:
  February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>
  February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>


مقام‌های آمریکایی تأیید کرده‌اند که ایالات متحده در حال اجرای حملاتی علیه ایران است و آن را «حمله‌ای کوچک» توصیف نکرده‌اند.<ref name=":2">{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o
مقام‌های آمریکایی تأیید کرده‌اند که ایالات متحده در حال اجرای حملاتی علیه ایران است و آن را «حمله‌ای کوچک» توصیف نکرده‌اند.<ref name=":2">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran|url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/|access-date=2026-01-25|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر [[خاورمیانه]] و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share
|access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر [[خاورمیانه]] و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref>
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref>


[[خبرگزاری فارس]] و [[سی‌ان‌ان]] از وقوع انفجارهای بیشتر در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] خبر دادند.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share
[[خبرگزاری فارس]] و [[سی‌ان‌ان]] از وقوع انفجارهای بیشتر در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] خبر دادند.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref> در تهران نیز گزارش شده است که حملات موشکی در خیابان دانشگاه، محدوده [[خیابان جمهوری اسلامی]] و منطقه شمالی [[سیدخندان]] رخ داده است.<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Al Jazeera |title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising
|access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> در تهران نیز گزارش شده است که حملات موشکی در خیابان دانشگاه، محدوده [[خیابان جمهوری اسلامی]] و منطقه شمالی [[سیدخندان]] رخ داده است.<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Al Jazeera |title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising
  |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> خدمات ارتباطی در سراسر تهران پس از این حملات با اختلال مواجه شده است.<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Edna Mohamed,Federica |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran
  |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> خدمات ارتباطی در سراسر تهران پس از این حملات با اختلال مواجه شده است.<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Edna Mohamed,Federica |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran
  |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>
  |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>