پرش به محتوا

جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:


=== اعتراضات در ایران ===
=== اعتراضات در ایران ===
ایران در دی ماه 1404ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی‌|هفتم دی‌]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی [[قیمت سکه]] و [[قیمت دلار|دلار]] کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DA%98-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[ایلام]]، [[لرستان]]، [[فارس]] و [[کرمانشاه]] کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در [[استان ایلام]] انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند.{{مدرک}} در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/پنج-موج-اعتراضات-دی-1404-به-روایت-جلایی-پور-موجه-اول-بازار «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلایی‌پور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی‌سابقه»، خبر آنلاین:]</ref> اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/پنج-موج-اعتراضات-دی-1404-به-روایت-جلایی-پور-موجه-اول-بازار «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلایی‌پور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی‌سابقه»، خبر آنلاین:]</ref>
ایران در دی ماه 1404ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی‌|هفتم دی‌]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی [[قیمت سکه]] و [[قیمت دلار|دلار]] کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DA%98-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[ایلام]]، [[لرستان]]، [[فارس]] و [[کرمانشاه]] کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در [[استان ایلام]] انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref>


وقایع دی‌ ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و [[انسجام اجتماعی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کاهش [[مشارکت مدنی]] و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود. این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا و فرانسه همراه بود.{{مدرک}}
وقایع دی‌ ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و [[انسجام اجتماعی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کاهش [[مشارکت مدنی]] و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[[سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]]»، خبرگزاری یورونیوز</ref>


در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref> که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=What the collapse of Iran’s regime would mean|نشانی=https://www.economist.com/leaders/2026/01/15/what-the-collapse-of-irans-regime-would-mean|کوشش=The Economist|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0013-0613}}</ref> در این میان ''[[رویترز]]'' گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-میخواهد-شرایط-را-برای-تغییر-رژیم-در-ایران-فراهم-کند/a-75706162|وبگاه=dw.com|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> [[رضا پهلوی]]، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes|نشانی=https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657|وبگاه=POLITICO|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref> در 26 دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است».<ref name=":132">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref>
در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> در این میان ''[[رویترز]]'' گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد. مطلبی که مورد انتقاد بسیاری از جمله کشورهای عربی منطقه قرار گرفت. بسیاری بر این باور بودند که اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها اعتراضات را تقویت نمی‌کند، بلکه آن را از بین خواهد کرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند]»، دویچه وله.</ref> [[رضا پهلوی]]، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]"، politico news.</ref> مقامات ایرانی نیز بارها اسرائیل و آمریکا را به عنوان برهم‌زنندگان نظم کشور ایران دانسته و این دو دولت را به ایجاد خشونت درجامعه ایران متهم کردند. در 26 دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد روسیه نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref>


=== انتقال تجهیزات نظامی ===
=== انتقال تجهیزات نظامی ===
در 3 بهمن 1404، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump says US ‘armada’ heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000|نشانی=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll|کوشش=The Guardian|تاریخ=2026-01-24|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Patrick|نام خانوادگی=Wintour|نام۲=Patrick Wintour Diplomatic|نام خانوادگی۲=editor}}</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تایید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]].<ref>{{Cite news|date=28 January 2026|title=Trump Threatens Iran With ‘Massive Armada’ and Presses a Set of Demands|url=https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html|work=The New York Times}}</ref>
در 3 بهمن 1404، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]"، The Guardian</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تایید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشنگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref>


در 17 بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد.<ref name=":5">{{Cite web|last=Ravid|first=Barak|date=2026-02-14|title=U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva|url=https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us|access-date=2026-02-14|website=Axios|language=en}}</ref> دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در ژنو برگزار شود.<ref name=":5" /> در میانه مذاکرات اما ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد<ref>{{Cite news|last=Sabbagh|first=Dan|last2=Defence|first2=Dan Sabbagh|last3=editor|first3=security|date=2026-02-13|title=Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran|url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/13/trump-sends-second-aircraft-carrier-middle-east-iran|access-date=2026-02-14|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>{{Cite web|date=2026-02-14|title=Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o|access-date=2026-02-14|website=BBC|language=en-GB}}</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>{{Cite news|date=24 February 2026|title=Donald Trump condemns Iran’s ‘sinister’ nuclear ambitions in State of the Union|url=https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78|work=Financial Times}}</ref>
با این همه، در 17 بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد.<ref name=":5">{{Cite web|last=Ravid|first=Barak|date=2026-02-14|title=U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva|url=https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us|access-date=2026-02-14|website=Axios|language=en}}</ref> دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در ژنو برگزار شود.<ref name=":5" /> در میانه مذاکرات اما ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد<ref>{{Cite news|last=Sabbagh|first=Dan|last2=Defence|first2=Dan Sabbagh|last3=editor|first3=security|date=2026-02-13|title=Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran|url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/13/trump-sends-second-aircraft-carrier-middle-east-iran|access-date=2026-02-14|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>{{Cite web|date=2026-02-14|title=Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o|access-date=2026-02-14|website=BBC|language=en-GB}}</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>{{Cite news|date=24 February 2026|title=Donald Trump condemns Iran’s ‘sinister’ nuclear ambitions in State of the Union|url=https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78|work=Financial Times}}</ref>


در طول زمانی که مذاکرات با ایران در جریان بود، خبرگزاری‌های متعددی از افزایش روزانه توان ادوات نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه خبر می‌دادند.{{مدرک}}
در طول زمانی که مذاکرات با ایران در جریان بود، خبرگزاری‌های متعددی از افزایش روزانه توان ادوات نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه خبر می‌دادند.{{مدرک}}
خط ۲۹: خط ۲۹:
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حمله‌ای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای بود. کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدوده‌ای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi |url=[https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share](https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share) |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> بعدها رسانه‌ها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Al Jazeera|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>  پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] صورت گرفت.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Erika Solomon|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref>
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حمله‌ای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای بود. کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدوده‌ای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi |url=[https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share](https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share) |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> بعدها رسانه‌ها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Al Jazeera|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>  پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] صورت گرفت.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Erika Solomon|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref>


مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.<ref>{{Cite web|last=Liptak|first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin|date=28 February 2026|title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN|url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl)|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Eric Schmitt|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web|date=28 February 2026|title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike|url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید.»<ref>{{Cite news|last=Magid|first=Jacob|date=28 February 2026|title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: ‘When we’re finished, take over your government’|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/|access-date=28 February 2026|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web|date=28 February 2026|title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles|url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/|access-date=28 February 2026|website=Longmont Times-Call|language=en-US}}</ref> مدتی پس از آن، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|date=2026-02-28|title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/|access-date=2026-02-28|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref>
مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.<ref>{{Cite web|last=Liptak|first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin|date=28 February 2026|title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN|url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl)|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Eric Schmitt|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web|date=28 February 2026|title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike|url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید.»<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c620d3nnw80o Six key lines from Trump's statement on Iran strikes]"، BBC News.</ref> مدتی پس از آن، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|date=2026-02-28|title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/|access-date=2026-02-28|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref>


با آغاز حملات، خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.<ref>{{Cite web|last=Marsi|first=Edna Mohamed,Federica|title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>
با آغاز حملات، خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.<ref>{{Cite web|last=Marsi|first=Edna Mohamed,Federica|title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>
خط ۲۴۴: خط ۲۴۴:
== منابع ==
== منابع ==


* «[https://www.isna.ir/news/1404100704554/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DA%98-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A8-%DB%B1%DB%B3-%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7 گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی ۱۴۰۴ش.
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی ۱۴۰۴ش.
* «[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی ۱۴۰۴ش.
* «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی ۱۴۰۴ش.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 27 ژانویه 2026م.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 26 ژانویه 2026م.
* «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 9 بهمن ۱۴۰۴ش.
*
* «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman، Date posted: 14 January 2026.
* "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes"، politico news، Date posted: 16 January 2026.
* "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes"، BBC News، Date posted: 16 January 2026.
* "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'"، Reuters، Date posted: 14 January 2026.
* "[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]"، The Guardian، Date posted: 24 January 2026.
* "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands"، The New York Times، Date posted: 28 January 2026.

نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۸


جنگ رمضان، به مجموعه عملیات‌های نظامی و حملات آمریکا و اسرائیل بر علیه خاک جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که در اسفند 1404 آغاز شد.

پیش‌زمینه

اعتراضات در ایران

ایران در دی ماه 1404ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه هفتم دی‌ ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.[۱] تجمع‌های اعتراضی از بازار تهران و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.[۲] در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله مشهد، اصفهان، ایلام، لرستان، فارس و کرمانشاه کشیده شد.[۳][۴] اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در استان ایلام انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛[۵] اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی رضا پهلوی و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.[۶]

وقایع دی‌ ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و انسجام اجتماعی[۷] کاهش مشارکت مدنی و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.[۸] انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.[۹] این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.[۱۰]

در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.[۱۱] در این میان رویترز گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد. مطلبی که مورد انتقاد بسیاری از جمله کشورهای عربی منطقه قرار گرفت. بسیاری بر این باور بودند که اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها اعتراضات را تقویت نمی‌کند، بلکه آن را از بین خواهد کرد.[۱۲] رضا پهلوی، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.[۱۳] مقامات ایرانی نیز بارها اسرائیل و آمریکا را به عنوان برهم‌زنندگان نظم کشور ایران دانسته و این دو دولت را به ایجاد خشونت درجامعه ایران متهم کردند. در 26 دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد روسیه نیز این دخالت را محکوم کرد.[۱۴]

انتقال تجهیزات نظامی

در 3 بهمن 1404، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.[۱۵] مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تایید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها. پاسخ اولیه ایران مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشنگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.[۱۶]

با این همه، در 17 بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد.[۱۷] دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در ژنو برگزار شود.[۱۷] در میانه مذاکرات اما ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد[۱۸] و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».[۱۹] در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.[۲۰]

در طول زمانی که مذاکرات با ایران در جریان بود، خبرگزاری‌های متعددی از افزایش روزانه توان ادوات نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه خبر می‌دادند.الگو:ثابت/رده[نیازمند منبع]

نام و اصطلاحات

حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته می‌شود، از روز 9 اسفند 1404 آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشک‌باران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.[۲۱][۲۲] در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد.[۲۳][۲۴] ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «وعده صادق ۴» آغاز کرد.[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸]

آغاز حمله

در ۹ اسفند ۱۴۰۴، گزارش‌هایی از وقوع انفجار در تهران منتشر شد. بعدها وزیر دفاع دولت اسرائیل وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد.[۲۹][۳۰] این حمله از سوی منابع وابسته به اسرائیل، «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف شد.[۳۱]

روز اول جنگ - ۹ اسفند

حملات اولیه به ایران

در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حمله‌ای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای بود. کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدوده‌ای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.[۳۲] بعدها رسانه‌ها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.[۳۳] کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.[۳۴] پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله قم، کرمانشاه، اصفهان و کرج صورت گرفت.[۳۵][۳۶]

مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.[۳۷] به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.[۳۸] خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.[۳۹] دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید.»[۴۰] مدتی پس از آن، بنیامین نتانیاهو نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام می‌شود.[۴۱]

با آغاز حملات، خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.[۴۲]

پاسخ ایران به حملات

نوشتار اصلی: واکنش ایران به حملات اسفند ۱۴۰۴

ایران در پاسخ به تجاوز به خاکش، چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.[۴۳] پایتخت بحرین یکی از اهداف حملات موشکی ایران بود. به گواه منابع خبری بحرین، در اولین موج حملات، مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفت.[۴۴] ایران همچنین حملاتی را به سوی پایگاه‌های آمریکا در کشورهای قطر[۴۵] و امارات متحده عربی انجام داد.[۴۶] سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: پایگاه هوایی العدید در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.[۴۷] همچنین انفجارهایی نیز در امان، پایتخت اردن[۴۸] و ریاض، پایتخت عربستان سعودی صورت گرفت.[۴۹] در این میان، برخی از نقاط در سرزمین‌های اشغالی نیز مورد حملات ایران قرار گرفت. بر اساس گزارش‌ها، در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشک‌ها آسیب دید.[۵۰] گزارش‌های خبری حاکی از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در اسرائیل است.[۵۱] وزارت بهداشت اسرائیل نیز در واکنش، دستور انتقال فعالیت بیمارستان‌ها به بخش‌های زیرزمینی را صادر کرده است.[۵۲]

روز دوم جنگ - ۱۰ اسفند

حملات

در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاه‌های امنیتی، نظامی و انتظامی را از بین ببرند.[۵۳] نیروی هوایی اسرائیل در این روز حملات گسترده‌ای را در تهران اجرا کرد.[۵۴][۵۵] هدف قرارگرفتن فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران،[۵۶] انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، میدان آزادی و برج میلاد[۵۷] و پادگان امام علی در جنوب شهر خرم‌آباد گزارش شد.[۵۸] در این حملات، مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستان‌های ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.[۵۹]

پاسخ ایران به حملات

صبح ۱۰ اسفند ایران با شلیک موشک‌ها و پهپادها اسرائیل و همچنین امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، اردن، عربستان سعودی،[۶۰][۶۱][۶۲] قبرس را هدف قرار داده است.[۶۳] در این میان موشک‌های ایرانی در مقر ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین[۶۴] و بندر جبل‌علی در امارات متحده عربی اصابت کرد. برخی موشک‌ها نیز بر فراز این کشورها رهگیری شدند.[۶۵]

در اسرائیل، ساختمانی در بیت‌شمش هدف اصابت موشک ایرانی قرار گرفت که بر اثر آن ۹ نفر کشته، ۱۱ نفر مفقود و ۵۱ تن دیگر زخمی شدند.[۶۶][۶۷] اصابت یک پهپاد ایرانی به هتل کرون پلازا در شهر منامه، بحرین باعث آتش‌سوزی وسیعی در این ساختمان شد.[۶۸][۶۹] منابع تلفات حملات ایران در کویت را یک کشته و ۳۲ زخمی گزارش کردند.[۷۰]

۱۱ اسفند

حملات

این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاه‌های موشکی را هدف قرار داد.[۷۱] ایران اعلام کرد که تأسیسات هسته‌ای نطنز در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.[۷۲] در پی حملات انجام شده، چندین هواپیمای نظامی ایرانی در پایگاه‌های هوایی ایران مورد حمله قرار گرفت.[۷۳]

در این روز همچنین اسرائیل حملاتی را علیه نقاطی در بیروت، دره بقاع[۷۴] و جنوب لبنان انجام داد.[۷۵] ارتش اسرائیل بعدا اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است.[۷۶]

پاسخ ایران

پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیریِ قبرس هدف حمله‌ای مشکوک با پهپاد ایرانی قرار گرفت.[۷۷] گزارش‌ها حاکی است که پنج پهپاد رهگیری شدند، اما یکی از آن‌ها موفق شد به باند فرودگاه اصابت کند.[۷۸][۷۹]

شبکه سی‌ان‌ان گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه خلیج فارس رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. در این حملات، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأس‌تنوره را هدف قرار دادند.[۸۰] پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند.[۸۱][۸۲]

12 اسفند

13 اسفند

14 اسفند

نامشخص

مقام‌های امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش موشک کروز را سرنگون کرده‌اند.[۸۳] قطر دو فروند جنگنده ضربتی سوخو-۲۴ ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.[۸۴]

به گفته منابع دولت ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در حملات اسرائیل و آمریکا به میناب مورد حمله قرار گرفت.[۸۵]

تلفات و خسارات

در ایران

در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانه‌ها ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش را تایید کردند.[۸۶] از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تایید شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تلفات جنگ رمضان (ایران)
تاریخ وقوع رویداد مکان تلفات انسانی منبع خبر منبع
کشته زحمی
9 اسفند حمله به محدوده بیت رهبری تهران 5 [۸۶]
10 اسفند
11 اسفند حمله به میدان نیلوفر تهران 20 - هلال احمر ایران
12 اسفند
13 اسفند
نامشخص حمله به مدرسه دخترانه میناب میناب 148 95 [۸۹]
جمع نهایی 555 747 هلال احمر ایران [۹۰]

در کشورهای مهاجم

در جریان حملات تلافی‌جویان و دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا و پایگاه‌ها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد.الگو:ثابت/رده[نیازمند منبع]

تلفات عملیات وعده صادق 4
تاریخ وقوع رویداد مکان تلفات انسانی منبع خبر منبع
کشته زحمی
9 اسفند
10 اسفند
11 اسفند
12 اسفند
13 اسفند

واکنش

ایران

  • بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.[۹۱] این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار و یا مورد حمایت قرار گرفت.[۹۲][۹۳]
  • رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.[۹۴]

بین‌المللی

  • هند: به شهروندان هندی هشدار داد از سفر به ایران خودداری کنند و از افرادی که در این کشور حضور دارند خواست فوراً به پناهگاه‌های امن مراجعه کنند.[۹۵]
  • عراق: سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.[۹۶]
  • اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»[۹۷]

رسانه‌ها

  • سی‌ان‌ان گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی پوریم در ۲ مارس انجام شده است.[۹۸]

پیامدها

در اسرائیل

اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمین‌های تحت حکمرانی خود اعلام کرد[۳۱] و حریم هوایی خود را بست.[۹۹] در سرزمین‌های اشغالی، مدارس، محل‌های کار و تجمعات عمومی تعطیل شدند.[۱۰۰]

در ایران

همانند جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، از ساعات ابتدایی جنگ وزارت ارتباطات محدودیت‌هایی موقت بر اینترنت اعمال کرد.[۱۰۱][۱۰۲]

در پی کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای، دولت ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.[۱۰۳][۱۰۴][۱۰۵] در ساختار سیاسی ایران، شورای موقت رهبری شامل علیرضا اعرافی، نماینده مجلس خبرگان، مسعود پزشکیان رئیس جمهور و غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.[۱۰۶]

منابع اولیه

[۱۰۷][۱۰۸][۱۰۹][۳۱][۱۱۰][۱۱۱][۱۱۲][۱۱۳][۱۱۴][۱۱۵][۱۱۶][۱۱۷][۱۱۸][۱۱۹][۱۲۰][۵۳]

پانویس

  1. ↑ «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
  2. ↑ «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا.
  3. ↑ «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس.
  4. ↑ «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
  5. ↑ «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
  6. ↑ «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، یورونیوز.
  7. ↑ «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
  8. ↑ «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.
  9. ↑ «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، یورونیوز.
  10. ↑ «سه گزینه نظامی روی میز ترامپ»، خبرگزاری یورونیوز
  11. ↑ «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman.
  12. ↑ «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، دویچه وله.
  13. ↑ "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes"، politico news.
  14. ↑ "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
  15. ↑ "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East"، The Guardian
  16. ↑ "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands". The New York Times.
  17. ↑ ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ Ravid, Barak (2026-02-14). "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva". Axios (به English). Retrieved 2026-02-14.
  18. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  19. ↑ "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'". BBC (به English). 2026-02-14. Retrieved 2026-02-14.
  20. ↑ "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union". Financial Times. 24 February 2026.
  21. ↑ «آمریکا حملات به ایران را «عملیات خشم حماسی» نامید». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  22. ↑ "Operation Epic Fury': First strike hit Iran's Supreme Leader's compound". Sky News (به English). Retrieved 2026-02-28.
  23. ↑ Samantha Waldenberg; Jeremy Diamond; Kevin Liptak; Haley Britzky; Brad Lendon; Nadeen Ebrahim; Tal Shalev; Mostafa Salem; Adam Pourahmadi; Eugenia Yosef; Oren Liebermann; Zachary Cohen; Satish Cheney; Kit Maher; Todd Symons; Isaac Yee; Teele Rebane (28 February 2026). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (به English). Retrieved 28 February 2026.
  24. ↑ "Israel names operation against Iran 'Lion's Roar'". www.iranintl.com (به English). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  25. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  26. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  27. ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به English). Retrieved 2026-02-28.
  28. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  29. ↑ Pourahmadi, Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam (2026-01-23). "The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran's internet blackout". CNN (به English). Retrieved 2026-01-28.
  30. ↑ India, Today News (28 February 2026). [[۱](https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) "Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran"] Check |url= value (help). India Today (به English). Retrieved 28 February 2026.
  31. ↑ ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ «Israel launches attack against Iran». www.telegraph.co.uk/.
  32. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  33. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). [[۲](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office"] Check |url= value (help). CNN (به English). Retrieved 28 February 2026.
  34. ↑ Staff, Al Jazeera. "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran". Al Jazeera (به English). Retrieved 28 February 2026.
  35. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  36. ↑ "Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say". www.iranintl.com (به English). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25.
  37. ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). [[۳](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN"] Check |url= value (help). CNN (به English). Retrieved 28 February 2026.
  38. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  39. ↑ "Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike". 28 February 2026.
  40. ↑ "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes"، BBC News.
  41. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  42. ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES". Al Jazeera (به English). Retrieved 28 February 2026.
  43. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  44. ↑ Gambrell, Jon; Toropin, Konstantin; Press, JOSH BOAK-Associated (2026-02-28). "Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom". WRAL.com (به English). Retrieved 2026-02-28.
  45. ↑ «Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S. -Israel Strikes on Iran». www.haaretz.com.
  46. ↑ "Explosions reported in Kuwait and UAE". news.am (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  47. ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (به English). Retrieved 2026-02-28.
  48. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  49. ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به English). Retrieved 2026-02-28.
  50. ↑ Siddiqui, Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid. "US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION". Al Jazeera (به English). Retrieved 2026-02-28.
  51. ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN". Al Jazeera (به English). Retrieved 28 February 2026. line feed character in |access-date= at position 3 (help); Check date values in: |access-date= (help)
  52. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level". CNN (به English). Retrieved 28 February 2026. line feed character in |access-date= at position 3 (help); Check date values in: |access-date= (help)
  53. ↑ ۵۳٫۰ ۵۳٫۱ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  54. ↑ Bao, Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek (2026-03-01). "Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei". CNBC (به English). Retrieved 2026-03-01.
  55. ↑ «زنده - موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنه‌ای». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  56. ↑ "Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens". www.iranintl.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  57. ↑ «انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنه‌ای». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  58. ↑ شاهد عینی
  59. ↑ «حمله به بیمارستان‌ها؛ عبور آشکار از قوانین بین‌المللی / کادر درمان در میدان». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  60. ↑ "Iran launches missiles at Israel, Israeli military launches defense system". AiCoin (به English). Retrieved 2026-03-01.
  61. ↑ "Daily World Briefing, March 1". english.news.cn (به English). Retrieved 2026-03-01.
  62. ↑ Gambrell, Jon; Lidman, Melanie; Boak, Josh; español, ERIC TUCKER Leer en (2026-03-01). "Iran vows revenge after the killing of its top leader and trades strikes with Israel in widening war". AP News (به English). Retrieved 2026-03-01.
  63. ↑ "Iran launched missiles at Cyprus, threatening UK troops | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  64. ↑ «Iran launches missile strike on U.S. Fifth Fleet Headquarters in Bahrain». www.reutersconnect.com.
  65. ↑ «Israel hits Tehran again after killing Khamenei, leadership council takes over». www.reuters.com.
  66. ↑ Hancock, Mariamne Everett,Umut Uras,Adam. "3 US soldiers killed, 5 wounded in Iran retaliation after deadly attacks". Al Jazeera (به English). Retrieved 2026-03-01.
  67. ↑ Brown, Bridget; Belanger, Lorian; Benassi, Ricardo; Hranjski, Hrvoje. "Live updates: Iran's 'potential new leadership' open to US talks, Trump is 'eventually' willing, AP source says". AP News (به English). Retrieved 2026-03-01.
  68. ↑ Desk, India TV News; News, India TV (2026-03-01). "Iranian drone hits Crowne Plaza hotel in Bahrain's Manama". India TV News (به English). Retrieved 2026-03-01.
  69. ↑ Cheney, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Gawon Bae, Abbas Al Lawati, Christopher Lamb, Lauren Kent, Eugenia Josef, Oren Liebermann, Steven Jiang, Billy Stockwell, Leila Gharagozlou, Sophie Tanno, Catherine Nicholls, Jennifer Hansler, Antoinette Radford, Daria Tarasova-Markina, Christian Edwards, Eugenia Yosef, Sophia Saifi, Frederik Pleitgen, Tim Lister, Deva Lee, Helen Regan, Teele Rebane, Isaac Yee, Karina Tsui, Aleena Fayaz, Brad Lendon, Matt Egan, Bijan Hosseini, Nick Paton Walsh, Chris Lau, Sandi Sidhu, Ivan Watson, Todd Symons, Riane Lumer, Kareem El Damanhoury, Martin Goillandeau, Michelle Velez, Jomana Karadsheh, Quinta Thomson, Ben Brown, Kylie Atwood, Emma Tucker, Sophia Peyser, Alejandra Jaramillo, Max Saltman, Thomas Bordeaux, Lauren Izso, Nina Giraldo, Kaanita Iyer, Dalia Abdelwahab, Stephen Collinson, Jennifer Hauser, Tori B. Powell, Kit Maher, Aditi Sangal, Adam Cancryn, Gianluca Mezzofiore, Jeremy Diamond, Kristen Holmes, Natasha Bertrand, Mitchell McCluskey, Abeer Salman, Dana Karni, Uriel Blanco, Anabella Gonzalez, Christian Sierra, Haley Britzky, Gul Tuysuz, Farida Elsebai, Yong Xiong, John Miller, Josh Campbell, Alayna Treene, Tala Alrajjal, Auzinea Bacon, Camila DeChalus, CNN Staff, Ellis Kim, Dan Berman, Julia Benbrook, Lou Robinson, Jim Sciutto, Kevin Liptak, Renée Rigdon, Nic Robertson, Samantha Waldenberg, Zachary Cohen, Manu Raju, Jeff Zeleny, Charlotte Reck, Duarte Mendonca, Logan Schiciano, Kaitlan Collins, Angus Watson, Avery Schmitz, Nadeen Ebrahim, Satish (2026-02-28). "Crowne Plaza in Bahrain confirms "incident" affected the hotel". CNN (به English). Retrieved 2026-03-01.
  70. ↑ "One killed, 32 injured in Iranian attacks on Kuwait, health ministry says". www.iranintl.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  71. ↑ «Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets». www.reuters.com.
  72. ↑ «Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes». www.reuters.com.
  73. ↑ «On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones». www.ndtv.com.
  74. ↑ Kleinbaum, Yair (2026-03-01). "BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel". JFeed (به English). Retrieved 2026-03-02.
  75. ↑ Kraus, Yair; Kraus, Yair; Glikman, Eitan; Shashua, Itamar (2026-03-01). "Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa" (به English). Retrieved 2026-03-02.
  76. ↑ «Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters». www.reuters.com.
  77. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  78. ↑ "UK Cyprus base hit by drone". cyprus-mail.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
  79. ↑ «Urgent: Explosions heard at Britain's air force base in Cyprus: British media». english.news.cn. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  80. ↑ Diamond, Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (به English). Retrieved 2026-03-02.
  81. ↑ «Client Challenge». www.ft.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  82. ↑ «Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes». www.reuters.com.
  83. ↑ "UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says". www.iranintl.com (به English). 2026-03-02. Retrieved 2026-03-02.
  84. ↑ Judd, Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (به English). Retrieved 2026-03-02.
  85. ↑ «Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran». Al Jazeera. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
  86. ↑ ۸۶٫۰ ۸۶٫۱ "Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes". BBC. 2026-02-28.
  87. ↑ ۸۷٫۰ ۸۷٫۱ ۸۷٫۲ ۸۷٫۳ ۸۷٫۴ https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود
  88. ↑ «» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید». ابنا۲۴. ۱ مارس ۲۰۲۶.
  89. ↑ «"Death toll at girls' school hit in strike rises to 148». ۱ مارس ۲۰۲۶.
  90. ↑ https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people
  91. ↑ "Video: Iranians laugh as they witness airstrikes". Iran International (به English). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  92. ↑ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
  93. ↑ "Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
  94. ↑ "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026. line feed character in |title= at position 7 (help)
  95. ↑ "'Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack". The Indian Express (به English). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  96. ↑ Al-Samarraie, Jawad (28 February 2026). "URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran". Iraqi News (به English). Retrieved 28 February 2026.
  97. ↑ «وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  98. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN (به English). Retrieved 28 February 2026. line feed character in |access-date= at position 3 (help); Check date values in: |access-date= (help)
  99. ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). "Israel closes airspace after strikes on Iran". CNN (به English). Retrieved 28 February 2026.
  100. ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
  101. ↑ «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد». Zoomit. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
  102. ↑ «افت ترافیک اینترنت بین‌الملل کشور به یک درصد». Zoomit. ۱ مارس ۲۰۲۶.
  103. ↑ Guilfoil, Kyla (28 February 2026). "Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms". NBC News. Retrieved 1 March 2026.
  104. ↑ "Iran Confirms Khamenei Killed In US-Israel Strikes, Announces 40-Day Mourning". News18. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  105. ↑ "Ayatollah Ali Khamenei: Supreme leader dead, Iran TV confirms as 40-day mourning declared". Gulf News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  106. ↑ Reals, Tucker (2026-03-01). "Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader". CBS News (به English). Retrieved 2026-03-01.
  107. ↑ "Live - Office of Iran's Supreme Leader targeted in downtown Tehran". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  108. ↑ «Live: Khamenei's body has been found, Israeli official says he is confirmed dead». www.reuters.com.
  109. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  110. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  111. ↑ "Trump urges Iran's IRGC to lay down arms, warns of "certain death"". Apa.az (به English). Retrieved 2026-02-28.
  112. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  113. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  114. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  115. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  116. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  117. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  118. ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به English). Retrieved 2026-02-28.
  119. ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module &#039;پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1&#039; not found.</span></strong>".
  120. ↑ "Iran military units acting independently, Foreign Minister says". www.iranintl.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.

منابع

  • «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
  • «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی ۱۴۰۴ش.
  • «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی ۱۴۰۴ش.
  • «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 27 ژانویه 2026م.
  • «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 26 ژانویه 2026م.
  • «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 9 بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman، Date posted: 14 January 2026.
  • "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes"، politico news، Date posted: 16 January 2026.
  • "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes"، BBC News، Date posted: 16 January 2026.
  • "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'"، Reuters، Date posted: 14 January 2026.
  • "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East"، The Guardian، Date posted: 24 January 2026.
  • "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands"، The New York Times، Date posted: 28 January 2026.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=جنگ_رمضان&oldid=24057»