ایران‌پدیا

جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
خط ۱: خط ۱:
 
'''جنگ رمضان،''' به مجموعه عملیات‌های نظامی و حملات آمریکا و اسرائیل بر علیه خاک جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که در اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
 
'''جنگ رمضان،''' به مجموعه عملیات‌های نظامی و حملات آمریکا و اسرائیل بر علیه خاک جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که در اسفند 1404 آغاز شد.


== پیش‌زمینه ==
== پیش‌زمینه ==
=== اعتراضات در ایران ===
=== اعتراضات در ایران ===
ایران در دی ماه 1404ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی‌|هفتم دی‌]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی [[قیمت سکه]] و [[قیمت دلار|دلار]] کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DA%98-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[ایلام]]، [[لرستان]]، [[فارس]] و [[کرمانشاه]] کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در [[استان ایلام]] انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref>
ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی [[قیمت سکه]] و [[قیمت دلار|دلار]] کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[ایلام]]، [[لرستان]]، [[فارس]] و [[کرمانشاه]] کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در [[استان ایلام]] انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به درگیری‌های خشونت‌آمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref>


وقایع دی‌ ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و [[انسجام اجتماعی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کاهش [[مشارکت مدنی]] و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[[سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]]»، خبرگزاری یورونیوز</ref>
وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و [[انسجام اجتماعی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کاهش [[مشارکت مدنی]] و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[[سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]]»، خبرگزاری یورونیوز</ref>


در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> در این میان ''[[رویترز]]'' گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد. مطلبی که مورد انتقاد بسیاری از جمله کشورهای عربی منطقه قرار گرفت. بسیاری بر این باور بودند که اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها اعتراضات را تقویت نمی‌کند، بلکه آن را از بین خواهد کرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند]»، دویچه وله.</ref> [[رضا پهلوی]]، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]"، politico news.</ref> مقامات ایرانی نیز بارها اسرائیل و آمریکا را به عنوان برهم‌زنندگان نظم کشور ایران دانسته و این دو دولت را به ایجاد خشونت درجامعه ایران متهم کردند. در 26 دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد روسیه نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref>
در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> در این میان ''[[رویترز]]'' گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد. مطلبی که مورد انتقاد بسیاری از جمله کشورهای عربی منطقه قرار گرفت. بسیاری بر این باور بودند که اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها اعتراضات را تقویت نمی‌کند، بلکه آن را از بین خواهد کرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند]»، دویچه وله.</ref> [[رضا پهلوی]]، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> مقامات ایرانی نیز بارها اسرائیل و آمریکا را به عنوان برهم‌زنندگان نظم کشور ایران دانسته و این دو دولت را به ایجاد خشونت درجامعه ایران متهم کردند. در ۲۶ دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد روسیه نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref>


=== انتقال تجهیزات نظامی ===
=== انتقال تجهیزات نظامی ===
در 3 بهمن 1404، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]"، The Guardian</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تایید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشنگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref>
در ۳ بهمن ۱۴۰۴، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]", The Guardian</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref>


با این همه، در 17 بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد. دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در ژنو برگزار شود.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]"، Axios.</ref> در میانه مذاکرات اما ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'"، BBC</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]"، Financial Times..</ref> با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیس جمهور ایران، مسعود پزشکیان نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیاده‌خواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'"، BBC</ref>
با این همه، در ۱۷ بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد. دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در ژنو برگزار شود.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios.</ref> در میانه مذاکرات اما ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیاده‌خواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref>


== نام و اصطلاحات ==
== نام و اصطلاحات ==
حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته می‌شود، از روز 9 اسفند 1404 آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشک‌باران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/%D8%B3%D9%86%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D9%94%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%C2%AB%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C%C2%BB-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون سی‌ان‌ان تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت فتح خیبر در دیدگاه شیعیان است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان‌ فارسی.</ref> ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/%D9%85%D9%88%D8%AC-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%DB%B4-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref>
حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته می‌شود، از روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشک‌باران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون سی‌ان‌ان تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت فتح خیبر در دیدگاه شیعیان است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref>


== آغاز حمله ==
== آغاز حمله ==
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند در حالی آغاز شد که برخی از منابع رسانه‌ای متعلق به حکومت ایران از آمادگی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتمی با آمریکا خبر داده بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این حمله از سوی منابع وابسته به اسرائیل، «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف شد.<ref name=":1">{{یادکرد وب|وبگاه=www.telegraph.co.uk/|نشانی=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/02/28/israel-launches-attack-against-iran/|عنوان=Israel launches attack against Iran}}</ref>
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند در حالی آغاز شد که برخی از منابع رسانه‌ای متعلق به حکومت ایران از آمادگی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتمی با آمریکا خبر داده بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این حمله از سوی منابع وابسته به اسرائیل، «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف شد.<ref name=":1">{{یادکرد وب|وبگاه=www.telegraph.co.uk/|نشانی=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/02/28/israel-launches-attack-against-iran/|عنوان=Israel launches attack against Iran}}</ref>


=== روز اول جنگ - ۹ اسفند ===
=== روز اول جنگ - ۹ اسفند ===
==== حملات اولیه به ایران ====
==== حملات اولیه به ایران ====
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حمله‌ای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای بود. کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدوده‌ای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بعدها رسانه‌ها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Al Jazeera|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] صورت گرفت.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Erika Solomon|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref>
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حمله‌ای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای بود. کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدوده‌ای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بعدها رسانه‌ها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Al Jazeera|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] صورت گرفت.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Erika Solomon|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref>


مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.<ref>{{Cite web|last=Liptak|first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin|date=28 February 2026|title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN|url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl)|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Eric Schmitt|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web|date=28 February 2026|title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike|url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید.»<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c620d3nnw80o Six key lines from Trump's statement on Iran strikes]"، BBC News.</ref> مدتی پس از آن، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|date=2026-02-28|title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/|access-date=2026-02-28|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref>
مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.<ref>{{Cite web|last=Liptak|first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin|date=28 February 2026|title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN|url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl)|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=null|date=28 February 2026|title=Update from Eric Schmitt|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share|access-date=28 February 2026|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web|date=28 February 2026|title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike|url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید.»<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c620d3nnw80o Six key lines from Trump's statement on Iran strikes]", BBC News.</ref> مدتی پس از آن، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام می‌شود.<ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|date=2026-02-28|title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/|access-date=2026-02-28|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref>


با آغاز حملات، خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.<ref>{{Cite web|last=Marsi|first=Edna Mohamed,Federica|title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>
با آغاز حملات، خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.<ref>{{Cite web|last=Marsi|first=Edna Mohamed,Federica|title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>
خط ۳۹: خط ۳۶:


=== روز دوم جنگ - ۱۰ اسفند ===
=== روز دوم جنگ - ۱۰ اسفند ===
==== حملات ====
==== حملات ====
در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاه‌های امنیتی، نظامی و انتظامی را از بین ببرند.<ref name=":15">{{یادکرد وب|عنوان=Why has the US attacked Iran? What we know about the attack and Tehran response|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cx2dyz6p3weo|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-GB}}</ref> نیروی هوایی اسرائیل در این روز حملات گسترده‌ای را در تهران اجرا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei|نشانی=https://www.cnbc.com/2026/03/01/us-iran-live-updates-khamenei-death-trump-gulf-strikes.html|وبگاه=CNBC|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek|نام خانوادگی=Bao}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=زنده - موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنه‌ای|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/liveblog/iran-war-march1|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> هدف قرارگرفتن فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، [[میدان آزادی]] و [[برج میلاد]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنه‌ای|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/cgjzn5npl7yt|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> و پادگان امام علی در جنوب شهر خرم‌آباد گزارش شد.<ref>شاهد عینی</ref> در این حملات، مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستان‌های ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404121106129/حمله-به-بیمارستان-ها-عبور-آشکار-از-قوانین-بین-المللی-کادر|وبگاه=www.isna.ir|بازبینی=2026-03-02|عنوان=حمله به بیمارستان‌ها؛ عبور آشکار از قوانین بین‌المللی / کادر درمان در میدان}}</ref>
در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاه‌های امنیتی، نظامی و انتظامی را از بین ببرند.<ref name=":15">{{یادکرد وب|عنوان=Why has the US attacked Iran? What we know about the attack and Tehran response|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cx2dyz6p3weo|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-GB}}</ref> نیروی هوایی اسرائیل در این روز حملات گسترده‌ای را در تهران اجرا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei|نشانی=https://www.cnbc.com/2026/03/01/us-iran-live-updates-khamenei-death-trump-gulf-strikes.html|وبگاه=CNBC|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek|نام خانوادگی=Bao}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=زنده - موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنه‌ای|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/liveblog/iran-war-march1|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> هدف قرارگرفتن فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، [[میدان آزادی]] و [[برج میلاد]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنه‌ای|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/cgjzn5npl7yt|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> و پادگان امام علی در جنوب شهر خرم‌آباد گزارش شد.<ref>شاهد عینی</ref> در این حملات، مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستان‌های ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404121106129/حمله-به-بیمارستان-ها-عبور-آشکار-از-قوانین-بین-المللی-کادر|وبگاه=www.isna.ir|بازبینی=2026-03-02|عنوان=حمله به بیمارستان‌ها؛ عبور آشکار از قوانین بین‌المللی / کادر درمان در میدان}}</ref>
خط ۵۲: خط ۴۸:
این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاه‌های موشکی را هدف قرار داد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-strikes-lebanon-following-hezbollah-attacks-widening-iran-conflict-2026-03-02/|عنوان=Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets}}</ref> ایران اعلام کرد که [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]] در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/china/iran-says-natanz-nuclear-site-hit-us-israeli-strikes-2026-03-02/?|عنوان=Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes}}</ref> در پی حملات انجام شده، چندین هواپیمای نظامی ایرانی در پایگاه‌های هوایی ایران مورد حمله قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ndtv.com/world-news/us-airstrikes-iran-bold-action-us-army-shares-visuals-of-strikes-on-iran-aircraft-drones-11157287/amp/1|عنوان=On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones|وبگاه=www.ndtv.com}}</ref>
این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاه‌های موشکی را هدف قرار داد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-strikes-lebanon-following-hezbollah-attacks-widening-iran-conflict-2026-03-02/|عنوان=Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets}}</ref> ایران اعلام کرد که [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]] در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/china/iran-says-natanz-nuclear-site-hit-us-israeli-strikes-2026-03-02/?|عنوان=Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes}}</ref> در پی حملات انجام شده، چندین هواپیمای نظامی ایرانی در پایگاه‌های هوایی ایران مورد حمله قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ndtv.com/world-news/us-airstrikes-iran-bold-action-us-army-shares-visuals-of-strikes-on-iran-aircraft-drones-11157287/amp/1|عنوان=On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones|وبگاه=www.ndtv.com}}</ref>


در این روز همچنین اسرائیل حملاتی را علیه نقاطی در بیروت، دره بقاع<ref>{{یادکرد وب|عنوان=BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel|نشانی=https://www.jfeed.com/news/hezbollah-israel-war-declaration|وبگاه=JFeed|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kleinbaum}}</ref> و جنوب لبنان انجام داد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa|نشانی=https://www.ynetnews.com/article/bj5jpbmfbl|کوشش=Ynetglobal|تاریخ=2026-03-01|تاریخ بازبینی=2026-03-02|زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kraus|نام۲=Yair|نام خانوادگی۲=Kraus|نام۳=Eitan|نام خانوادگی۳=Glikman|نام۴=Itamar|نام خانوادگی۴=Shashua}}</ref> ارتش اسرائیل بعدا اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-head-hezbollahs-intelligence-headquarters-2026-03-02/|عنوان=Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters}}</ref>
در این روز همچنین اسرائیل حملاتی را علیه نقاطی در بیروت، دره بقاع<ref>{{یادکرد وب|عنوان=BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel|نشانی=https://www.jfeed.com/news/hezbollah-israel-war-declaration|وبگاه=JFeed|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kleinbaum}}</ref> و جنوب لبنان انجام داد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa|نشانی=https://www.ynetnews.com/article/bj5jpbmfbl|کوشش=Ynetglobal|تاریخ=2026-03-01|تاریخ بازبینی=2026-03-02|زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kraus|نام۲=Yair|نام خانوادگی۲=Kraus|نام۳=Eitan|نام خانوادگی۳=Glikman|نام۴=Itamar|نام خانوادگی۴=Shashua}}</ref> ارتش اسرائیل بعداً اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-head-hezbollahs-intelligence-headquarters-2026-03-02/|عنوان=Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters}}</ref>


==== پاسخ ایران ====
==== پاسخ ایران ====
خط ۵۹: خط ۵۵:
شبکه ''سی‌ان‌ان'' گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه [[خلیج فارس]] رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. در این حملات، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأس‌تنوره را هدف قرار دادند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy|نام خانوادگی=Diamond}}</ref> پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Client Challenge|نشانی=https://www.ft.com/content/dac7a77d-e0f4-4f52-a3d4-55b145e67347|وبگاه=www.ft.com|بازبینی=2026-03-02}}</ref><ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/business/energy/saudi-aramco-shuts-ras-tanura-refinery-after-drone-strike-source-says-2026-03-02|عنوان=Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes}}</ref>
شبکه ''سی‌ان‌ان'' گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه [[خلیج فارس]] رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. در این حملات، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأس‌تنوره را هدف قرار دادند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy|نام خانوادگی=Diamond}}</ref> پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Client Challenge|نشانی=https://www.ft.com/content/dac7a77d-e0f4-4f52-a3d4-55b145e67347|وبگاه=www.ft.com|بازبینی=2026-03-02}}</ref><ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/business/energy/saudi-aramco-shuts-ras-tanura-refinery-after-drone-strike-source-says-2026-03-02|عنوان=Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes}}</ref>


=== 12 اسفند ===
=== ۱۲ اسفند ===
=== ۱۳ اسفند ===
=== ۱۴ اسفند ===
=== ۱۵ اسفند ===
در بامداد روز ۱۵ اسفند، شرق تهران مورد هجوم حداقل ۱۸ حمله موشکی قرار گرفت. همچنین ۲ مرکز نظامی در خارج از شهر قم مورد هدف حملات هوایی قرار گرفت. در مناطق دیگری نیز چون اصفهان و کرمانشاه، انفجارهایی صورت گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>


=== 13 اسفند ===
با وجود آنکه در روز ۱۴ اسفند، ترامپ اعلام کرده بود که باید در تعیین رهبر بعدی ایران نقش داشته باشد، در روز ۱۵ اسفند در مصاحبه‌ای اعلام کرد که باید مقام رهبری به‌طور کامل از ایران برچیده شود. او در ادامه تصریح کرد که سعی می‌کند در حملاتش، کسانی که گزینه مد نظر او برای اداره ایران هستند را حفظ نماید.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
 
=== 14 اسفند ===
 
=== 15 اسفند ===
در بامداد روز 15 اسفند، شرق تهران مورد هجوم حداقل 18 حمله موشکی قرار گرفت. همچنین 2 مرکز نظامی در خارج از شهر قم مورد هدف حملات هوایی قرار گرفت. در مناطق دیگری نیز چون اصفهان و کرمانشاه، انفجارهایی صورت گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
 
با وجود انکه در روز 14 اسفند، ترامپ اعلام کرده بود که باید در تعیین رهبر بعدی ایران نقش داشته باشد، در روز 15 اسفند در مصاحبه‌ای اعلام کرد که باید مقام رهبری به طور کامل از ایران برچیده شود. او در ادامه تصریح کرد که سعی می‌کند در حملاتش، کسانی که گزینه مد نظر او برای اداره ایران هستند را حفظ نماید.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>


=== نامشخص ===
=== نامشخص ===
مقام‌های امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش [[موشک کروز]] را سرنگون کرده‌اند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603026672|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref> قطر دو فروند جنگنده ضربتی سوخو-۲۴ ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald|نام خانوادگی=Judd}}</ref>
مقام‌های امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش [[موشک کروز]] را سرنگون کرده‌اند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603026672|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref> قطر دو فروند جنگنده ضربتی سوخو-۲۴ ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald|نام خانوادگی=Judd}}</ref>


به گفته منابع دولت ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در حملات اسرائیل و آمریکا به میناب مورد حمله قرار گرفت.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran|نشانی=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran|خبرگزاری=Al Jazeera|تاریخ=28 February 2026}}</ref>  
به گفته منابع دولت ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در حملات اسرائیل و آمریکا به میناب مورد حمله قرار گرفت.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran|نشانی=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran|خبرگزاری=Al Jazeera|تاریخ=28 February 2026}}</ref>


== تلفات و خسارات ==
== تلفات و خسارات ==
=== در ایران ===
=== در ایران ===
در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانه‌ها ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش را تایید کردند.<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تایید شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانه‌ها ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش را تأیید کردند.<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* [[سید عبدالرحیم موسوی| عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
* [[سید عبدالرحیم موسوی| عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
* [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10" />
* [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10"/>
* [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا]]<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید|پیوند=https://fa.abna24.com/news/1786801/غلامرضا-رضاییان-رئیس-سازمان-اطلاعات-فراجا-به-شهادت-رسید|ناشر=ابنا۲۴}}</ref>
* [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا]]<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید|پیوند=https://fa.abna24.com/news/1786801/غلامرضا-رضاییان-رئیس-سازمان-اطلاعات-فراجا-به-شهادت-رسید|ناشر=ابنا۲۴}}</ref>
* حسین جبل‌عاملیان - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* حسین جبل‌عاملیان - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* صالح اسدی - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* صالح اسدی - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+تلفات جنگ رمضان (ایران)
|+تلفات جنگ رمضان (ایران)
خط ۹۹: خط ۹۱:
!زحمی
!زحمی
|-
|-
|9 اسفند
|۹ اسفند
|حمله به محدوده بیت رهبری
|حمله به محدوده بیت رهبری
|تهران
|تهران
|5
|۵
|
|
|
|
|<ref name="BBC death" />
|<ref name="BBC death"/>
|-
|-
|10 اسفند
|۱۰ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۱۵: خط ۱۰۷:
|
|
|-
|-
|11 اسفند
|۱۱ اسفند
|حمله به میدان نیلوفر
|حمله به میدان نیلوفر
|تهران
|تهران
|20
|۲۰
| -
| -
|هلال احمر ایران
|هلال احمر ایران
|
|
|-
|-
|12 اسفند
|۱۲ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۳۱: خط ۱۲۳:
|
|
|-
|-
|13 اسفند
|۱۳ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۳۹: خط ۱۳۱:
|
|
|-
|-
|14 اسفند
|۱۴ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۴۷: خط ۱۳۹:
|
|
|-
|-
|15 اسفند
|۱۵ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۵۸: خط ۱۵۰:
|حمله به مدرسه دخترانه میناب
|حمله به مدرسه دخترانه میناب
|میناب
|میناب
|148
|۱۴۸
|95
|۹۵
|
|
|<ref>{{یادکرد خبر|عنوان="Death toll at girls' school hit in strike rises to 148|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm73v6qo000b3b6r2bogv6my|تاریخ=1 March 2026}}</ref>
|<ref>{{یادکرد خبر|عنوان="Death toll at girls' school hit in strike rises to 148|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm73v6qo000b3b6r2bogv6my|تاریخ=1 March 2026}}</ref>
|-
|-
| colspan="3" |جمع نهایی
| colspan="3" |جمع نهایی
|555
|۵۵۵
|747
|۷۴۷
|هلال احمر ایران
|هلال احمر ایران
|<ref>https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people</ref>
|<ref>https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people</ref>
|}
|}
علاوه بر تلفات انسانی، بسیاری از ساختمان‌های نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمان‌های دولتی و نظامی می‌توان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تاسیسات صدا و سیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
علاوه بر تلفات انسانی، بسیاری از ساختمان‌های نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمان‌های دولتی و نظامی می‌توان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صدا و سیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>


=== در کشورهای مهاجم ===
=== در کشورهای مهاجم ===
در جریان حملات تلافی‌جویان و دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا و پایگاه‌ها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانه‌های رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/%D8%B3%D9%86%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D9%94%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%C2%AB%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C%C2%BB-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref>
در جریان حملات تلافی‌جویان و دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا و پایگاه‌ها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانه‌های رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+تلفات عملیات وعده صادق 4
|+تلفات عملیات وعده صادق ۴
! rowspan="2" |تاریخ وقوع
! rowspan="2" |تاریخ وقوع
! rowspan="2" |رویداد
! rowspan="2" |رویداد
خط ۱۸۵: خط ۱۷۷:
!زحمی
!زحمی
|-
|-
|9 اسفند
|۹ اسفند
|
|
|
|
خط ۱۹۳: خط ۱۸۵:
|
|
|-
|-
|10 اسفند
|۱۰ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۰۱: خط ۱۹۳:
|
|
|-
|-
|11 اسفند
|۱۱ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۰۹: خط ۲۰۱:
|
|
|-
|-
|12 اسفند
|۱۲ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۱۷: خط ۲۰۹:
|
|
|-
|-
|13 اسفند
|۱۳ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۲۵: خط ۲۱۷:
|
|
|-
|-
|14 اسفند
|۱۴ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۳۳: خط ۲۲۵:
|
|
|-
|-
|15 اسفند
|۱۵ اسفند
|
|
|
|
خط ۲۴۴: خط ۲۳۶:
== واکنش ==
== واکنش ==
=== ایران ===
=== ایران ===
 
* بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>
* بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار و یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>
* رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602282261|title=Prince
* رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602282261|title=Prince
  Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|accessdate=28 February 2026}}</ref>
  Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|accessdate=28 February 2026}}</ref>


=== آمریکا ===
=== آمریکا ===
 
* در روز هفتم جنگ، برخی از دولت‌مردان آمریکا در خصوص هزینه بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعداً وزیر دفاع آمریکا در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* در روز هفتم جنگ، برخی از دولت‌مردان آمریکا در خصوص هزینه بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعدا وزیر دفاع آمریکا در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>


=== اسرائیل ===
=== اسرائیل ===
* خالی
* خالی


=== بین‌المللی ===
=== بین‌المللی ===
* اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/01/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran|وبگاه=euronews|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
* اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/01/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran|وبگاه=euronews|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref>


=== رسانه‌ها ===
=== رسانه‌ها ===
* ''سی‌ان‌ان'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web|last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
* ''سی‌ان‌ان'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web|last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
  February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>
  February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>
خط ۲۶۸: خط ۲۵۵:
== پیامدها ==
== پیامدها ==
=== در اسرائیل ===
=== در اسرائیل ===
 
* اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمین‌های تحت حکمرانی خود اعلام کرد<ref name=":1"/> و حریم هوایی خود را بست.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
* اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمین‌های تحت حکمرانی خود اعلام کرد<ref name=":1" /> و حریم هوایی خود را بست.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
  |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> در سرزمین‌های اشغالی، مدارس، محل‌های کار و تجمعات عمومی تعطیل شدند.<ref>{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Bergman |first3=Ronen |last4=Cooper |first4=Helene |date=28 February 2026 |title=U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump
  |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> در سرزمین‌های اشغالی، مدارس، محل‌های کار و تجمعات عمومی تعطیل شدند.<ref>{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Bergman |first3=Ronen |last4=Cooper |first4=Helene |date=28 February 2026 |title=U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
  |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>


=== در ایران ===
=== در ایران ===
* همانند [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل]]، از ساعات ابتدایی جنگ [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] محدودیت‌هایی موقت بر اینترنت اعمال کرد.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۲۸ فوریه ۲۰۲۶|عنوان=با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد|پیوند=https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/|ناشر=Zoomit}}</ref>
* همانند [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل]]، از ساعات ابتدایی جنگ [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] محدودیت‌هایی موقت بر اینترنت اعمال کرد.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۲۸ فوریه ۲۰۲۶|عنوان=با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد|پیوند=https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/|ناشر=Zoomit}}</ref>
* در پی کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای، دولت ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref>{{cite news|url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099|title=Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms|first=Kyla|last=Guilfoil|publisher=NBC News|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026}}</ref> در ساختار سیاسی ایران، شورای موقت رهبری شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده مجلس خبرگان، [[مسعود پزشکیان]] رئیس جمهور و [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.<ref>{{Cite web|last=Reals|first=Tucker|date=2026-03-01|title=Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|access-date=2026-03-01|website=CBS News|language=en-US}}</ref>
* در پی کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای، دولت ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref>{{cite news|url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099|title=Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms|first=Kyla|last=Guilfoil|publisher=NBC News|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026}}</ref> در ساختار سیاسی ایران، شورای موقت رهبری شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده مجلس خبرگان، [[مسعود پزشکیان]] رئیس‌جمهور و [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.<ref>{{Cite web|last=Reals|first=Tucker|date=2026-03-01|title=Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|access-date=2026-03-01|website=CBS News|language=en-US}}</ref>


=== در کشورهای منطقه ===
=== در کشورهای منطقه ===
* عراق
* عراق
** با آغاز حملات سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref>
** با آغاز حملات سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref>
** در روز هفتم جنگ، برخورد یک پهپاد ناشناس به میدان نفتی‌ای در کردستان عراق، باعث تعطیلی این شرکت آمریکایی شد. مسئولیت این حمله به طور رسمی مشخص نشد اما شبه‌نظامیان عراقی مسئول این انفجار شناخته شدند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
** در روز هفتم جنگ، برخورد یک پهپاد ناشناس به میدان نفتی‌ای در کردستان عراق، باعث تعطیلی این شرکت آمریکایی شد. مسئولیت این حمله به‌طور رسمی مشخص نشد اما شبه‌نظامیان عراقی مسئول این انفجار شناخته شدند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۲۸۸: خط ۲۷۲:


== منابع ==
== منابع ==
* «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی ۱۴۰۴ش.
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۴ش.
* «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی ۱۴۰۴ش.
* «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 27 ژانویه 2026م.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶م.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 26 ژانویه 2026م.
* «چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶م.
* «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 9 بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، ایندیپندنت فارسی، تاریخ درج مطلب: 28 فوریه 2026.
* «سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، ایندیپندنت فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
* «رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است»، سی‌ان‌ان‌ فارسی، تاریخ درج مطلب: 28 فوریه 2026.
* «رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است»، سی‌ان‌ان فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
* «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1404.
* «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴.
* «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1404.
* «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
*
** «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026.
* «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman، Date posted: 14 January 2026.
* "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes", politico news, Date posted: 16 January 2026.
* "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes"، politico news، Date posted: 16 January 2026.
* "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes", BBC News, Date posted: 16 January 2026.
* "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes"، BBC News، Date posted: 16 January 2026.
* "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'", Reuters, Date posted: 14 January 2026.
* "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'"، Reuters، Date posted: 14 January 2026.
* "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East", The Guardian, Date posted: 24 January 2026.
* "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East"، The Guardian، Date posted: 24 January 2026.
* "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands", The New York Times, Date posted: 28 January 2026.
* "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands"، The New York Times، Date posted: 28 January 2026.
* "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva", Axios, Date posted: ۱۳ فوریه ۲۰۲۶
* "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva"، Axios، Date posted: 13 February 2026
* "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'", BBC, Date posted: ۱۴ فوریه ۲۰۲۶
* "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'"، BBC، Date posted: 14 February 2026
* "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union", Financial Times, Date posted: 24 February 2026.
* "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union"، Financial Times، Date posted: 24 February 2026.
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/جنگ_رمضان»