بدون خلاصۀ ویرایش |
ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|انصارالله یمن؛}}''' جنبش سیاسی ـ نظامی شیعیان زیدی یمن. | '''{{درشت|انصارالله یمن؛}}''' جنبش سیاسی ـ نظامی شیعیان زیدی یمن. | ||
انصارالله یمن، جریانی سیاسی و نظامی برخاسته از جامعه شیعیان زیدی این کشور است که در دهه ۱۹۹۰م از دل فعالیتهای فرهنگی زیدیها شکل گرفت و بهتدریج به یکی از بازیگران اصلی در عرصه سیاسی و نظامی یمن تبدیل شد. این جنبش که به دلیل انتساب به حسین بدرالدین الحوثی به حوثیها نیز شهرت دارد، پس از درگیری با دولت مرکزی و تحولات سیاسی یمن، توانست کنترل بخشهای مهمی از کشور از جمله پایتخت، | انصارالله یمن، جریانی سیاسی و نظامی برخاسته از جامعه [[شیعیان زیدی]] این کشور است که در دهه ۱۹۹۰م از دل فعالیتهای فرهنگی زیدیها شکل گرفت و بهتدریج به یکی از بازیگران اصلی در عرصه سیاسی و نظامی [[یمن]] تبدیل شد. این جنبش که به دلیل انتساب به [[حسین بدرالدین الحوثی]] به حوثیها نیز شهرت دارد، پس از درگیری با دولت مرکزی و تحولات سیاسی یمن، توانست کنترل بخشهای مهمی از کشور از جمله پایتخت، [[صنعا]]، را در دست گیرد. انصارالله علاوه بر نقش تعیینکننده در تحولات داخلی یمن و جنگ با [[عربستان]]، بهدلیل مواضع سیاسی و نظامی خود در تقابل با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و [[اسرائیل]] و نوع روابط و تعاملاتش با [[جمهوری اسلامی ایران]]، به یکی از موضوعات مهم در تحلیلهای سیاسی و امنیتی منطقه [[غرب آسیا]] تبدیل شده است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
جنبش انصارالله | جنبش [[انصارالله یمن]]، جریانی سیاسی و نظامی برآمده از شیعیان زیدی یمن است که تحت تأثیر اندیشههای بدرالدین الحوثی شکل گرفت. این جنبش که به سبب انتساب به رهبر فکریاش، حسین بدرالدین حوثی، به حوثیها نیز شهرت دارد، فعالیت خود را ابتدا در قالب تشکلی به نام جوانان مؤمن (به عربی: تنظیم الشباب المؤمن) آغاز کرد. در دوران رهبری عبدالملک حوثی، انصارالله با گسترش پایگاه اجتماعی خود به یک جنبش فراگیر تبدیل شد و در حال حاضر یکی از تأثیرگذارترین جریانهای سیاسی و قدرتهای حاکم در یمن بهشمار میرود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/19084/1/انصارالله-یمن «درمورد انصارالله یمن در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
=== زمینهٔ | === زمینهٔ شکلگیری === | ||
[[زیدیه یمن]] بیش از هزارسال از قدرت سیاسی برخوردار بودند، تا این که در کودتای ۱۹۶۲م، قدرت را از دست دادند و با فعالیتها<ref>سیدعلی موسوینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، ص107، 1388ش.</ref> و حضور [[وهابیت]] و نفوذ سلفیگری با حمایت [[عربستان]] و [[آمریکا]]،<ref>الخضری، «من دراسته به عنوان: تمرد الحوثی فی الیمن و ابعاد التحالف الشیعی الامریکی فی المنطقه»، 1429ق، ص7.</ref> جذب شیوخ یمن با پولهای هنگفت، پرداخت حقوق ماهیانه برای حدود ده هزار نفر از شیوخ و بزرگان قبایل یمنی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20120426090759-2132-58.pdf سیدعلی موسینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، 1388ش.]</ref> تأسیس بیش از ۴۰۰ مدرسه وهابی در صعده، صنعا، تعز و ابین،<ref>مصطفی فضائلی، «مداخله نظامی در یمن از منظر حقوق بینالملل»، ص46، 1395ش.</ref> تبلیغات گستردهٔ وهابیون، تهاجم تبلیغاتی [[مصر]] و کشورهای عربی و تأکید رسانه بر | [[زیدیه یمن]] بیش از هزارسال از قدرت سیاسی برخوردار بودند، تا این که در کودتای ۱۹۶۲م، قدرت را از دست دادند و با فعالیتها<ref>سیدعلی موسوینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، ص107، 1388ش.</ref> و حضور [[وهابیت]] و نفوذ [[سلفیگری]] با حمایت [[عربستان]] و [[آمریکا]]،<ref>الخضری، «من دراسته به عنوان: تمرد الحوثی فی الیمن و ابعاد التحالف الشیعی الامریکی فی المنطقه»، 1429ق، ص7.</ref> جذب شیوخ یمن با پولهای هنگفت، پرداخت حقوق ماهیانه برای حدود ده هزار نفر از شیوخ و بزرگان قبایل یمنی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20120426090759-2132-58.pdf سیدعلی موسینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، 1388ش.]</ref> تأسیس بیش از ۴۰۰ مدرسه وهابی در صعده، صنعا، تعز و ابین،<ref>مصطفی فضائلی، «مداخله نظامی در یمن از منظر حقوق بینالملل»، ص46، 1395ش.</ref> تبلیغات گستردهٔ وهابیون، تهاجم تبلیغاتی [[مصر]] و [[کشورهای عربی]] و تأکید رسانه بر سنیبودن عرب و [[ناسیونالیسم عربی]]، زیدیه یمن تا مرز اضمحلال پیش رفتند تا جاییکه اگر انقلاب ایران نبود، اثری از زیدیه باقی نمیماند<ref>جعفریان، بسترهای گسترش تشیع در ایران، 1385ش.</ref> و حتی به باور برخی از رهبران زیدیها، بدون [[انقلاب اسلامی ایران]] اکنون یک نفر زیدی هم در یمن باقی نمانده بود.<ref>مجید عباسی و همکاران، «انقلاب اسلامی ایران و ژئوپلیتیک تشیع در یمن»، ص85، 1394ش.</ref> رخداد انقلاب اسلامی ایران به زیدیه در یمن جانی دوباره بخشید.<ref>[https://thaqalain.ir/wp-content/uploads/2016/06/ShiaShenasi-8409-02-ThaqalainSite.pdf العماد، «شیعیان یمن، بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی»، 1384ش، ص111.]</ref> | ||
=== تأسیس حزب === | === تأسیس حزب === | ||
[[علی عبدالله صالح]]، رئیس دولت یمن، محدودیتهای فراوانی برای زیدیه ایجاد کرده بود.<ref>[https://psiw.journals.ikiu.ac.ir/article_210_c85c24328baa09c159ba65e3c36afdb9.pdf مسعودنیا و توسلی، «بازخوانی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، 1391ش، ص133]</ref> این مسئله منجر به تأسیس یک جریان سیاسی و | [[علی عبدالله صالح]]، رئیس دولت یمن، محدودیتهای فراوانی برای زیدیه ایجاد کرده بود.<ref>[https://psiw.journals.ikiu.ac.ir/article_210_c85c24328baa09c159ba65e3c36afdb9.pdf مسعودنیا و توسلی، «بازخوانی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، 1391ش، ص133]</ref> این مسئله منجر به تأسیس یک جریان سیاسی و شبهنظامی توسط [[بدرالدین الحوثی]] و فرزندانش شد که [[جنبش الحوثی]] نام گرفت.<ref>[https://andishehsiyasi.ri-khomeini.ac.ir/article_38944_79d6e374e65e80786cc3b0c8ff46daa0.pdf میراحمدی و احمدوند، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، ص155.]</ref> تأسیس انجمن فرهنگی [[شبابالمؤمن]] در اوایل دههٔ ۹۰ میلادی توسط علمای زیدیه برای آموزش جوانان<ref>ربیعیفر و ابراهیمنژاد، پرچمهای برافراشته، 1394ش، ص40،</ref> پس از اتحاد یمن شمالی و جنوبی به یک حزب سیاسی به نام [[حزب حق]] تبدیل شد. این حزب کمی بعد دوباره به فعالیتهای فرهنگی روی آورد و با انشعاباتی چند و نهایتاً غلبهٔ طرفداران [[حسین الحوثی]] با گرایشهای سیاسی به فعالیت خود ادامه داد<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20160220155447-9994-13.pdf میراحمدی و احمدوند، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، 1394ش، ص158.]</ref> و در سال ۲۰۰۲م، اقدام به تأسیس حزب [[ندای الصرخه]] با هدف استکبارستیزی با الهام از روش [[امام خمینی]] کرد.<ref>جمعی از نویسندگان، الحوثیون سلاح الطائفه و ولائات السیاسیه، 2010م، ص28.</ref> | ||
=== جنگ === | === جنگ === | ||
[[ | [[منصور هادی]]، رئیسجمهور منتخب یمن در سال ۲۰۱۲م، همان سیاستهای علی عبدالله صالح در تمایل به غرب و عربستان را در پیش گرفت. انصارالله که با اتخاذ راهبرد گفتوگو در مقابله با این سیاست به نتیجه نرسیده بود، با دولت یمن وارد جنگ شد<ref name=":0"/> این جنبش پس از شهادت حسین الحوثی رهبر سابق آن در اولین جنگ با دولت یمن، انصارالله نامیده شد. رهبر فعلی انصارالله، [[عبدالملک الحوثی]] برادر حسین الحوثی است.<ref name=":0">[https://www.roir.ir/article_62877_b7a71f65670c6bc43010303caa72175c.pdf دارا و بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص140.]</ref> | ||
== تشکیل حکومت == | == تشکیل حکومت == | ||
گرایش دولت یمن به عربستان، خوشایند | گرایش دولت یمن به عربستان، خوشایند شافعیمذهبان یمنی نیز نبود چراکه آنها همچون [[شیعیان]] از مخالفان سلفیها بهشمار میروند. به همین دلیل در کنار حوثیها به نبرد با دولت یمن پرداختند.<ref>حبیبالله ابوالحسن شیرازی، «میزانسنجی تأثیر عنصر رقابت بر جنگهای نیابتی ایران و عربستان»، ص93، 1394ش.</ref> این جنبش در جنگ ششم،<ref name=":0"/> در سال ۲۰۱۴م، صنعا را تصرف کرد و تشکیل حکومت وحدت ملی را اعلام کرد.<ref name=":1">[https://www.ensani.ir/file/download/article/20160220155447-9994-13.pdf میراحمدی و احمدوند، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، 1394ش، ص162.]</ref> جنبش الحوثی با اتخاذ رویکرد فرافرقهای و حمایت از دولت وحدت ملی و رویههای دموکراتیک، توانست حمایت بخش زیادی از مردم جنوب را نیز کسب کند.<ref>سیدمحمدعلی حسینیزاد و همکاران، «جنگ یمن و القاعده»، ص131، 1396ش.</ref> | ||
تشکیل ائتلاف توسط عربستان علیه انصارالله و حملات هوایی مکرر، همگرایی مردم یمن در پیروی از اهداف انصارالله را تقویت کرده است.<ref name=":1"/> انصارالله اکنون در کنار ارتش یمن بر بخشهای زیادی از کشور تسلط دارد.<ref>[https://www.roir.ir/article_62877_b7a71f65670c6bc43010303caa72175c.pdf دارا و بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص140.]</ref> | تشکیل ائتلاف توسط عربستان علیه انصارالله و حملات هوایی مکرر، همگرایی مردم یمن در پیروی از اهداف انصارالله را تقویت کرده است.<ref name=":1"/> انصارالله اکنون در کنار ارتش یمن بر بخشهای زیادی از کشور تسلط دارد.<ref>[https://www.roir.ir/article_62877_b7a71f65670c6bc43010303caa72175c.pdf دارا و بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص140.]</ref> | ||
حوثیها پس از جنگها و کشمکشهای فراوان از سال ۲۰۱۴م، بر پایتخت یمن، صنعا و بخش وسیعی از مناطق شمالی یمن تسلط یافتند. تعداد رزمندگان انصارالله از ۳۰ هزار تن در سال ۲۰۱۵م و ۲۲۰ هزار تن در سال ۲۰۲۲م، اکنون به بیش از ۳۵۰ هزار تن رسیده است. این لشکر قدرتمند احتمال حملهٔ زمینی به یمن از سوی آمریکا و دیگر کشورهای متخاصم را کاهش داده است. کارشناسان غربی بر این باورند که حمایت [[جمهوری اسلامی ایران]]، انتقال تجربیات و فناوری از سوی [[حزبالله لبنان]]، [[حشدالشعبی عراق]] و روسیه عامل قدرتمندشدن انصارالله است. هرچند انصارالله دستاوردهای نظامی خود را بومی میداند.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | حوثیها پس از جنگها و کشمکشهای فراوان از سال ۲۰۱۴م، بر پایتخت یمن، صنعا و بخش وسیعی از مناطق شمالی یمن تسلط یافتند. تعداد رزمندگان انصارالله از ۳۰ هزار تن در سال ۲۰۱۵م و ۲۲۰ هزار تن در سال ۲۰۲۲م، اکنون به بیش از ۳۵۰ هزار تن رسیده است. این لشکر قدرتمند احتمال حملهٔ زمینی به یمن از سوی آمریکا و دیگر کشورهای متخاصم را کاهش داده است. کارشناسان غربی بر این باورند که حمایت [[جمهوری اسلامی ایران]]، انتقال تجربیات و فناوری از سوی [[حزبالله لبنان]]، [[حشدالشعبی عراق]] و [[روسیه]] عامل قدرتمندشدن انصارالله است. هرچند انصارالله دستاوردهای نظامی خود را بومی میداند.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | ||
== باورهای بنیادین انصارالله == | == باورهای بنیادین انصارالله == | ||
=== اشتراکات اعتقادی با تشیع === | === اشتراکات اعتقادی با تشیع === | ||
مقابله با وهابیت بهعنوان یک فرقهٔ ضاله، استکبارستیزی، اعتقاد به ولایت پنجتن و انتظار خروج فردی از نسل [[فاطمه زهرا]] بهعنوان منجی، از جمله اشتراکات اعتقادی زیدیها با شیعه است.<ref>[https://www.roir.ir/article_62877_b7a71f65670c6bc43010303caa72175c.pdf دارا و بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص144.]</ref> آنها همچنین بر [[عزاداری در روز عاشورا]]، خواندن [[دعای کمیل]] و دعاهای کتاب [[مفاتیحالجنان]]،<ref>[https://thaqalain.ir/wp-content/uploads/2016/06/ShiaShenasi-8409-02-ThaqalainSite.pdf العماد، «شیعیان یمن، بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی»، 1384ش، ص230.]</ref> [[نهجالبلاغه]]، [[صحیفه سجادیه]] و [[چهلحدیث | مقابله با وهابیت بهعنوان یک فرقهٔ ضاله، استکبارستیزی، اعتقاد به ولایت پنجتن و انتظار خروج فردی از نسل [[فاطمه زهرا]] بهعنوان منجی، از جمله اشتراکات اعتقادی زیدیها با [[شیعه]] است.<ref>[https://www.roir.ir/article_62877_b7a71f65670c6bc43010303caa72175c.pdf دارا و بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص144.]</ref> آنها همچنین بر [[عزاداری در روز عاشورا]]، خواندن [[دعای کمیل]] و دعاهای کتاب [[مفاتیحالجنان]]،<ref>[https://thaqalain.ir/wp-content/uploads/2016/06/ShiaShenasi-8409-02-ThaqalainSite.pdf العماد، «شیعیان یمن، بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی»، 1384ش، ص230.]</ref> [[نهجالبلاغه]]، [[صحیفه سجادیه]] و [[چهلحدیث امام خمینی]] تأکید دارند.<ref>[https://psiw.journals.ikiu.ac.ir/article_63_ed5a0e3513474bcd004bcce988d1fd1d.pdf فوزی، «علل شکلگیری و ماهیت جنبشهای سیاسی در خاورمیانه: بررسی موردی جنبش سیاسی در یمن»، 1391ش، ص17.]</ref> | ||
=== گرایشهای شیعی === | === گرایشهای شیعی === | ||
از جمله ویژگیهای فکری انصارالله، گرایش شیعی، نقد وضعیت موجود یمن از حیث نفوذ وهابیون عربستان و آمریکا، ترویج افکار | از جمله ویژگیهای فکری انصارالله، گرایش شیعی، نقد وضعیت موجود یمن از حیث نفوذ وهابیون عربستان و آمریکا، ترویج افکار [[امام خمینی]] و [[انقلاب اسلامی ایران]] و الگوگیری از فعالیتهای نظامی حزبالله لبنان است.<ref>تلاشیان، «انقلاب اسلامی ایران و تأثیر آن بر ژئوپلیتیک منطقهای»، 1391ش، ص65-81.</ref> ۹۰درصد کتابهای زیدیه از شیعیان دوازدهامامی است که خود حاکی از تمایل آنها به مذهب امامیه است.<ref>رسول جعفریان، بسترهای گسترش تشیع در ایران، 1385ش.</ref> | ||
=== وجوب قیام توسط امام === | === وجوب قیام توسط امام === | ||
یکی از ویژگیهای مهم [[امام]] از منظر | یکی از ویژگیهای مهم [[امام]] از منظر [[زیدیه]]، اقدام به قیام مسلحانه و علنی است. از منظر انصارالله، امامت [[علی ابن ابیطالب]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]، از سوی [[حضرت محمد|پیامبر]] ابلاغ شده است و امامان بعدی افرادی از نسل [[حضرت فاطمه]] هستند که دست به قیام زدهاند. [[زید بن علی]]، [[یحیی بن زید]]، [[نفس زکیه]] و ابراهیم بن عبدالله، از آن جملهاند.<ref>برنجکار، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، 1378ش، ص88 و 89.</ref> | ||
=== وجوب اطاعت از امام === | === وجوب اطاعت از امام === | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
== مواضع سیاسی انصارالله == | == مواضع سیاسی انصارالله == | ||
جنبش انصارالله به دنبال خارج کردن یمن از سلطه آمریکا و عربستان و حفظ استقلال و تمامیت ارضی آن بوده است.<ref>ناصر حضینیا و همکاران، «راهبردهای تثبیت و پایدارسازی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در یمن»، ص161، 1403ش.</ref> عبدالملک الحوثی رهبر انصارالله بر این موضع استوار است که حملات نظامی آمریکا و وعده بهرسمیت | جنبش انصارالله به دنبال خارج کردن یمن از سلطه آمریکا و عربستان و حفظ استقلال و تمامیت ارضی آن بوده است.<ref>ناصر حضینیا و همکاران، «راهبردهای تثبیت و پایدارسازی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در یمن»، ص161، 1403ش.</ref> عبدالملک الحوثی رهبر انصارالله بر این موضع استوار است که حملات نظامی آمریکا و وعده بهرسمیت شناختهشدن انصارالله و حمایتهای مالی، هیچکدام خللی در ارادهٔ آنها برای حمایت از [[فلسطین]] و [[محور مقاومت|جبهه مقاومت]] ایجاد نخواهد کرد.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | ||
به نقل از خبرگزاری سما، عبدالملک | به نقل از خبرگزاری سما، عبدالملک الحوثی شدیداً از حاکمان [[کشورهای عربی]] انقاد کرده است که سلطه [[اسرائیل]] را یک واقعیت غیرقابل تغییر شمرده و بهدنبال راهحلهای تطبیق خود با شرایط هستند. وی آنها را احمق، نادان و بیاطلاع از حقایق بزرگ تاریخی و تحولات زمانه شمرده است. از منظر او عادیسازی روابط با [[اسرائیل|رژیم اسرائیل]] که خواهان سلطه دائمی بر اعراب است و آنها را حیوان میپندارد، ممکن نیست.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6760189/رهبر-انصارالله-عادی-سازی-با-دشمن-جنایتکار- وبسایت خبرگزاری مهر، 6 اسفند 1404ش.]</ref> | ||
== عملیاتهای نظامی انصارالله == | == عملیاتهای نظامی انصارالله == | ||
انصارالله یمن در کارنامهٔ نظامی خود، هفت سال جنگ با عربستان که اکنون دو سال است به آتشبس منجر شده | انصارالله یمن در کارنامهٔ نظامی خود، هفت سال جنگ با عربستان را ثبت کرده است که اکنون دو سال است به آتشبس منجر شده است. همچنین این جنبش با حملات مکرر به اسرائیل و هدف قرار دادن کشتیها و ناوهای آمریکایی و اروپایی، بر موضع خود در حمایت از مقاومت و [[غزه]] پافشاری کرده است. انصارالله از [[نوامبر]] ۲۰۲۳م تا [[ژوئیه]] ۲۰۲۴م، ۱۳۴ حمله علیه کشتیهای تجاری و جنگی [[آمریکا]] و [[انگلیس]] در [[دریای سرخ]] و [[خلیج عدن]] داشته است و از [[مارس]] ۲۰۲۴م، عملیات نظامی خود را به [[اقیانوس هند]] گسترش داده است.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | ||
== دستاوردهای انصارالله == | == دستاوردهای انصارالله == | ||
انصارالله بهدلیل برخورداری از موقعیت راهبردی جغرافیایی و تاکتیکهای نظامی دقیق، کشتیرانی در دریای سرخ را کنترل کرده و در حمایت از مردم مظلوم غزه، خسارتهای قابل توجهی به حامیان اسرائیل وارد ساخته است. رونمایی از یک زیردریایی انتحاری به نام القارعه و حمله با موشک هایپرسونیک به پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل، آنها را بهعنوان یک قدرت نوظهور مورد توجه قرار داده است.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | انصارالله بهدلیل برخورداری از موقعیت راهبردی جغرافیایی و تاکتیکهای نظامی دقیق، کشتیرانی در دریای سرخ را کنترل کرده و در حمایت از مردم مظلوم غزه، خسارتهای قابل توجهی به حامیان اسرائیل وارد ساخته است. رونمایی از یک زیردریایی انتحاری به نام القارعه و حمله با [[موشک هایپرسونیک]] به پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل، آنها را بهعنوان یک قدرت نوظهور مورد توجه قرار داده است.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | ||
کنترل [[تنگه بابالمندب|تنگهٔ بابالمندب]]، ابتکارات نظامی نامتقارن، استفاده از پهپادهای دریایی دستساز، موشکهای کمهزینه، پنهانسازی تسلیحات در غارهای کوهستانی، آمریکا را در سال ۲۰۲۵م، وادار به پذیرش آتشبس و خروج ناوهای جنگی خود از منطقه کرد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4667098 «انصارالله یمن: پاسخ تجاوز به یمن و ایران دامن کل منطقه را خواهد گرفت»، روزنامه کیهان، شمارۀ 24071.]</ref> | کنترل [[تنگه بابالمندب|تنگهٔ بابالمندب]]، ابتکارات نظامی نامتقارن، استفاده از پهپادهای دریایی دستساز، موشکهای کمهزینه، پنهانسازی تسلیحات در غارهای کوهستانی، آمریکا را در سال ۲۰۲۵م، وادار به پذیرش آتشبس و خروج ناوهای جنگی خود از منطقه کرد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4667098 «انصارالله یمن: پاسخ تجاوز به یمن و ایران دامن کل منطقه را خواهد گرفت»، روزنامه کیهان، شمارۀ 24071.]</ref> | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
اقدامات انصارالله علیه اسرائیل و حامیان آن، کاهش ۳۰درصدی حملونقل دریایی در دریای سرخ، افزایش ۳ برابری هزینه بیمهٔ کشتیها و افزایش ۱۰ تا ۱۵ روزه زمان رسیدن کالاها به مقصد را بهدنبال داشته است.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | اقدامات انصارالله علیه اسرائیل و حامیان آن، کاهش ۳۰درصدی حملونقل دریایی در دریای سرخ، افزایش ۳ برابری هزینه بیمهٔ کشتیها و افزایش ۱۰ تا ۱۵ روزه زمان رسیدن کالاها به مقصد را بهدنبال داشته است.<ref>[https://www.cmess.ir/Page/View/2024-11-18/11412 موسوی، «انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.]</ref> | ||
برخی پژوهشگران بر این باورند که دستاوردهای جنبش انصارالله تنها به عرصه مقاومت نظامی محدود نمیشود، بلکه شامل تأثیرگذاری بر معادلات قدرت در سطح منطقهای و بینالمللی نیز بوده است. از این منظر، اقداماتی چون به چالش کشیدن طرحهای قدرتهای بزرگ در منطقه، ایجاد فشارهای سیاسی و نظامی بر ایالات متحده و متحدانش، و تأثیرگذاری بر ترتیبات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه از جمله نتایج عملکرد این جنبش ارزیابی شده است. در همین چارچوب، برخی تحلیلها به پیامدهایی مانند تحمیل عقبنشینی سیاسی و نظامی به قدرتهای بزرگ، ایجاد اختلال در امنیت دریایی؛ افزایش فشار اقتصادی بر رقبای منطقهای، الهامبخشی به دیگر گروههای محور مقاومت و گسترش روابط راهبردی با ایران اشاره کردهاند. همچنین، این تحولات از سوی برخی ناظران بهعنوان عاملی در تقویت جایگاه منطقهای انصارالله، افزایش مشروعیت داخلی آن و به چالش کشیده شدن برتری سیاسی و رسانهای قدرتهای غربی ارزیابی شده است.<ref>مرتضی غرسبان، «تحلیل سیاسی مسائل روز»، ص 94-96، 1404ش.</ref> | برخی پژوهشگران بر این باورند که دستاوردهای جنبش انصارالله تنها به عرصه مقاومت نظامی محدود نمیشود، بلکه شامل تأثیرگذاری بر معادلات قدرت در سطح منطقهای و بینالمللی نیز بوده است. از این منظر، اقداماتی چون به چالش کشیدن طرحهای قدرتهای بزرگ در منطقه، ایجاد فشارهای سیاسی و نظامی بر ایالات متحده و متحدانش، و تأثیرگذاری بر ترتیبات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه از جمله نتایج عملکرد این جنبش ارزیابی شده است. در همین چارچوب، برخی تحلیلها به پیامدهایی مانند تحمیل عقبنشینی سیاسی و نظامی به قدرتهای بزرگ، ایجاد اختلال در امنیت دریایی؛ افزایش فشار اقتصادی بر رقبای منطقهای، الهامبخشی به دیگر گروههای [[محور مقاومت]] و گسترش روابط راهبردی با [[ایران]] اشاره کردهاند. همچنین، این تحولات از سوی برخی ناظران بهعنوان عاملی در تقویت جایگاه منطقهای انصارالله، افزایش مشروعیت داخلی آن و به چالش کشیده شدن برتری سیاسی و رسانهای قدرتهای غربی ارزیابی شده است.<ref>مرتضی غرسبان، «تحلیل سیاسی مسائل روز»، ص 94-96، 1404ش.</ref> | ||
== روابط انصارالله با ایران == | == روابط انصارالله با ایران == | ||
اسلام آوردن یمنیها با دعوت [[امیرالمؤمنین]]،<ref>شیخ مفید، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، 1413ق،</ref> درخواست حمایت ایران از یمن در مقابله با حبشیها در | اسلام آوردن یمنیها با دعوت [[امام علی|امیرالمؤمنین]]،<ref>شیخ مفید، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، 1413ق،</ref> درخواست حمایت ایران از یمن در مقابله با حبشیها در صدر اسلام و باورهای مشترک و قرابتهای مذهبی در دورهٔ معاصر، حوثیها را به [[تشیع]] و ایران متمایل ساخته است. از اینرو است که بهباور برخی، بسیاری از تحولات یمن به ویژه در بعد فرهنگی و نظامی ریشه در تعامل آن با ایران دارد.<ref>علی رجبزاده، «تأثیرات انقلاب اسلامی ایران بر تصمیمات و تحولات انصارالله یمن»، ص256، 1404ش.</ref> در فعالیتهای فرهنگی انصارالله درسی با عنوان تجارب فرهنگی [[انقلاب اسلامی ایران]] تدریس میشود.<ref>منصور میراحمدی و همکاران، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، 1392ش، ص159.</ref> | ||
اشتراکات هویتی ایران و انصارالله در مولفههای کلان انقلابیگری و [[اسلامگرایی]]، همگرایی ایران و یمن در عرصه سیاست خارجی را به دنبال داشته است.<ref>ناصر حضینیا و همکاران، «راهبردهای تثبیت و پایدارسازی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در یمن»، ص159، 1403ش.</ref> یمن شمالی جزء اولین کشورهایی بود که در | اشتراکات هویتی ایران و انصارالله در مولفههای کلان انقلابیگری و [[اسلامگرایی]]، همگرایی ایران و یمن در عرصه سیاست خارجی را به دنبال داشته است.<ref>ناصر حضینیا و همکاران، «راهبردهای تثبیت و پایدارسازی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در یمن»، ص159، 1403ش.</ref> یمن شمالی جزء اولین کشورهایی بود که در روزهای ابتدایی انقلاب اسلامی ایران، [[۲۵ بهمن]] ۱۳۵۷ش، [[جمهوری اسلامی ایران]] را به رسمیت شناخت. هرچند با آغاز جنگ یمن شمالی با رهبری علی عبدالله صالح از [[رژیم بعث عراق]] حمایت کرد. اما یمن جنوبی به رهبری علی ناصر محمد از ایران پشتیبانی کرد.<ref>علیرضا امیردهی، «یمن از حاکمیت سیاسی تا روابط با جمهوری اسلامی ایران»، 1398ش، ص120.</ref> | ||
مسئله نیروی نیابتی بودن جنبش انصارالله یمن برای جمهوری اسلامی ایران از موضوعات مورد مناقشه در تحلیلهای سیاسی و بینالمللی است. برخی انصارالله را بهعنوان گروهی نیابتی معرفی میکنند و مدعیاند ایران از این جنبش برای بیثباتسازی منطقه و تهدید امنیت دریایی و منافع اسرائیل استفاده | مسئله نیروی نیابتی بودن جنبش انصارالله یمن برای جمهوری اسلامی ایران از موضوعات مورد مناقشه در تحلیلهای سیاسی و بینالمللی است. برخی انصارالله را بهعنوان گروهی نیابتی معرفی میکنند و مدعیاند ایران از این جنبش برای بیثباتسازی منطقه و تهدید امنیت دریایی و منافع اسرائیل استفاده میکند؛<ref>[https://server3.asriran.com/fa/news/1100991/ادعای-آلمان-انصارالله-گروه-نیابتی-ایران-است-و-تهران-از-آنها-برای-بیثبات-کردن-منطقه-استفاده-میکند «ادعای آلمان: انصارالله «گروه نیابتی» ایران است و تهران از آنها برای «بیثبات کردن منطقه» استفاده میکند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> اما انصارالله و حامیان این دیدگاه، این جنبش را یک حرکت بومی و مردمی با خاستگاه داخلی در یمن میدانند که در واکنش به تحولات سیاسی و مداخلات خارجی شکل گرفته و از استقلال تصمیمگیری برخوردار است.<ref>[https://rasanews.ir/003GFy «ایران و مسئله نیروی نیابتی؛ واقعیت یا اتهامی بیاساس؟»، خبرگزاری رسا.]</ref> در همین زمینه، مقامات ایرانی هرگونه رابطه نیابتی را رد کرده و تأکید دارند که گروههای مقاومت منطقه، از جمله انصارالله، بر اساس انگیزهها، باورها و محاسبات خود عمل میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403100402951/انصارالله-یمن-نیروی-نیابتی-یا-مستقل «انصارالله یمن، نیروی نیابتی یا مستقل؟»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref> | ||
== موضعگیری انصارالله در حمایت از ایران == | === موضعگیری انصارالله در حمایت از ایران === | ||
محمد فرح عضو دفتر سیاسی انصارالله یمن، با پیروی از صحبتهای | محمد فرح عضو دفتر سیاسی انصارالله یمن، با پیروی از صحبتهای [[سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد هرگونه تجاوزی علیه ایران پیامدهایی فرامرزی داشته و دامان همهٔ طرفها را خواهد گرفت و دشمن صهیونی، آمریکا و خائنان منطقهای خسارتهای سنگین سیاسی، نظامی و اقتصادی کوتاهمدت و بلندمدت را متحمل خواهند شد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4667098 «انصارالله یمن: پاسخ تجاوز به یمن و ایران دامن کل منطقه را خواهد گرفت»، روزنامه کیهان، شمارۀ 24071.]</ref> | ||
در پی انتشار خبر [[شهادت سید علی خامنهای]]، دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن، در ضمن صدور بیانیه و پیام تسلیت آیتالله خامنهای را امام خطاب کرد و | در پی انتشار خبر [[شهادت سید علی خامنهای]]، دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن، در ضمن صدور بیانیه و پیام تسلیت آیتالله خامنهای را امام خطاب کرد و او را شهید راه قدس دانست. در ادامه این بیانیه آیتالله خامنهای را مظهر فداکاری، استقامت، استکبارستیزی شمرد و بر ایستادگی در کنار [[ایران]] تا تحقق وعده الهی مبنی بر پیروزی حق، تأکید کرد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188809/بیانیه-انصارالله-در-پی-شهادت-رهبر-معظم-انقلاب «بیانیه انصارالله در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> | ||
پس از تعیین رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، انصارالله انتخاب | پس از تعیین رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، انصارالله انتخاب [[سیدمجتبی خامنهای]] بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران را نشانه وفاداری، انسجام و آمادگی نظام و ملت ایران برای مقابله با توطئهها دانست.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535346/انصارالله-انتخاب-آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-ضربه-کوبنده-به-دشمنان-است «انصارالله:انتخاب آیتالله سیدمجتبی خامنهای ضربه کوبنده به دشمنان است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
