| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''سیدمجتبی خامنهای؛'''}} سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران. | {{درشت|'''سیدمجتبی خامنهای؛'''}} سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران. | ||
سیدمجتبی حسینی خامنهای (زادهٔ [[۱۷ شهریور]] ۱۳۴۸ش) روحانی شیعۀ ایرانی و سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او فرزند دوم [[سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی و از مدرسان شناختهشده در [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] بهشمار میرود که سالها در حوزهٔ علمیه قم به تدریس فقه و اصول در سطح درس خارج، اشتغال داشته است. در برخی گزارشها از مشارکت او در فعالیتهای علمی، مشورتی و مطالعاتی مرتبط با مسائل حکمرانی نیز یاد شده است. پس از [[ترور سیدعلی خامنهای]] در [[9 اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[مجلس خبرگان رهبری]] او را بهعنوان [[سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران]] انتخاب کرد. انتخاب وی بازتابهای گستردهای در رسانهها و محافل سیاسی داخلی و بینالمللی داشت و دربارهٔ نقش، جایگاه و پیشینهٔ او دیدگاهها و ارزیابیهای متفاوتی مطرح شده است. | سیدمجتبی حسینی خامنهای (زادهٔ [[۱۷ شهریور]] ۱۳۴۸ش) روحانی شیعۀ ایرانی و سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او فرزند دوم [[سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی و از مدرسان شناختهشده در [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] بهشمار میرود که سالها در حوزهٔ علمیه قم به تدریس فقه و اصول در سطح درس خارج، اشتغال داشته است. در برخی گزارشها از مشارکت او در فعالیتهای علمی، مشورتی و مطالعاتی مرتبط با مسائل حکمرانی نیز یاد شده است. پس از [[ترور سیدعلی خامنهای]] در [[9 اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[مجلس خبرگان رهبری]] او را بهعنوان [[سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] انتخاب کرد. انتخاب وی بازتابهای گستردهای در رسانهها و محافل سیاسی داخلی و بینالمللی داشت و دربارهٔ نقش، جایگاه و پیشینهٔ او دیدگاهها و ارزیابیهای متفاوتی مطرح شده است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
=== تولد و کودکی === | === تولد و کودکی === | ||
سیدمجتبی حسینی خامنهای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ش در [[مشهد]] متولد شد. او دومین فرزند از شش فرزند سیدعلی خامنهای و [[منصوره خجسته باقرزاده]] است. دوران کودکی و نوجوانی وی همزمان با فعالیتهای سیاسی پدرش در جریان مبارزه با [[حکومت پهلوی]] سپری شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای-شخصیتی-در-تقاطع-علم-جهاد-و-سیاست «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> او پس از پایان تحصیلات دبیرستان در مدرسه علوی | سیدمجتبی حسینی خامنهای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ش در [[مشهد]] متولد شد. او دومین فرزند از شش فرزند سیدعلی خامنهای و [[منصوره خجسته باقرزاده]] است. دوران کودکی و نوجوانی وی همزمان با فعالیتهای سیاسی پدرش در جریان مبارزه با [[حکومت پهلوی]] سپری شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای-شخصیتی-در-تقاطع-علم-جهاد-و-سیاست «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> او پس از پایان تحصیلات دبیرستان در [[مدرسه علوی تهران]]، وارد حوزۀ علمیه قم شد.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟»، وبسایت دویجهوله.]</ref> | ||
=== خاندان === | === خاندان === | ||
خاندان سیدمجتبی خامنهای از خانوادههای روحانی و شناختهشدۀ [[ایران]] است و نسب آنان به [[امام سجاد]] میرسد. پدربزرگ او، [[سید جواد خامنهای]]، از علمای زاهد و مدرس برجستۀ [[حوزه علمیه مشهد|حوزهٔ علمیه مشهد]] بهشمار میرفت و از شاگردان [[میرزای نائینی]] و | خاندان سیدمجتبی خامنهای از خانوادههای روحانی و شناختهشدۀ [[ایران]] است و نسب آنان به [[امام سجاد]] میرسد. پدربزرگ او، [[سید جواد خامنهای]]، از علمای زاهد و مدرس برجستۀ [[حوزه علمیه مشهد|حوزهٔ علمیه مشهد]] بهشمار میرفت و از شاگردان [[میرزای نائینی]] و [[آقا ضیاء عراقی]] بود. پدرش، سیدعلی خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، از مبارزان پیش از [[انقلاب اسلامی ایران]] و از یاران نزدیک [[امام خمینی]] بهشمار میرود و سالها [[زندان]]، [[تبعید]] و شکنجه را تجربه کرده است. مادربزرگ وی بانویی آشنا با [[قرآن]]، [[حدیث]] و [[ادبیات عربی]] بود که در مبارزات خانوادگی علیه حکومت پهلوی با فرزندانش همگامی داشت. جد مادری او، [[سید هاشم میردامادی]]، از شاگردان [[آخوند خراسانی]] و از مفسران قرآن بود که در جریان سیاست [[کشف حجاب]] دوران [[رضاخان]] تبعید شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامۀ حضرت آیتالله شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> برخی معتقدند رشد و تربیت در چنین محیط خانوادگی، زمینهساز شکلگیری شخصیت علمی، اخلاقی و سیاسی او شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
=== ازدواج === | === ازدواج === | ||
مجتبی خامنهای در ۱۳۷۶ش با زهرا حداد عادل، دختر [[غلامعلی حداد عادل]]، رئیس اسبق [[مجلس شورای اسلامی]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این ازدواج همزمان با اقامت دوم وی در قم جهت ادامهٔ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. بهگفتهٔ حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/amp#:~:text=%D8%A8%D9%87%20%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارشها، زهرا حداد عادل در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به محل اقامت سیدعلی خامنهای، ترور شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای-شخصیتی-در-تقاطع-علم-جهاد-و-سیاست «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> | مجتبی خامنهای در ۱۳۷۶ش با زهرا حداد عادل، دختر [[غلامعلی حداد عادل]]، رئیس اسبق [[مجلس شورای اسلامی]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این ازدواج همزمان با اقامت دوم وی در [[قم]] جهت ادامهٔ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. بهگفتهٔ حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/amp#:~:text=%D8%A8%D9%87%20%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارشها، زهرا حداد عادل در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به محل اقامت سیدعلی خامنهای، ترور شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای-شخصیتی-در-تقاطع-علم-جهاد-و-سیاست «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== ویژگیهای شخصیتی == | == ویژگیهای شخصیتی == | ||
برخی گزارشها ویژگیهای شخصیتی سیدمجتبی خامنهای را متأثر از [[سبک زندگی]] و شیوۀ تربیتی پدرش، سیدعلی خامنهای، توصیف کردهاند. در این روایتها از گرایش او به سادهزیستی یاد شده و برای نمونه گفته میشود در آپارتمانی حدود ۷۰ متری زندگی میکرده است. شماری از نزدیکان نیز او را فردی متواضع و پرهیزکار توصیف کردهاند که در برابر اتهامها و انتقادها معمولاً سکوت اختیار میکند. غلامعلی حداد عادل، | برخی گزارشها ویژگیهای شخصیتی سیدمجتبی خامنهای را متأثر از [[سبک زندگی]] و شیوۀ تربیتی پدرش، سیدعلی خامنهای، توصیف کردهاند. در این روایتها از گرایش او به [[سادهزیستی]] یاد شده و برای نمونه گفته میشود در آپارتمانی حدود ۷۰ متری زندگی میکرده است. شماری از نزدیکان نیز او را فردی متواضع و پرهیزکار توصیف کردهاند که در برابر اتهامها و انتقادها معمولاً سکوت اختیار میکند. غلامعلی حداد عادل، نیز در اظهاراتی با اشاره به سالهای آشنایی با وی، این ویژگیها را بازتابی از تربیت خانوادگی در خانواده آیتالله خامنهای دانسته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی، «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
دیگر ویژگیهایی که در برخی گزارشها و توصیفها دربارهٔ او مطرح شده است، عبارتند از: | دیگر ویژگیهایی که در برخی گزارشها و توصیفها دربارهٔ او مطرح شده است، عبارتند از: | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
* '''ارتباط با سنت علمی حوزه:''' برخی منابع او را از پرورشیافتگان حوزههای علمیه دانسته و به پیوند او با سنت علمی و اخلاقی این نهاد اشاره کردهاند. | * '''ارتباط با سنت علمی حوزه:''' برخی منابع او را از پرورشیافتگان حوزههای علمیه دانسته و به پیوند او با سنت علمی و اخلاقی این نهاد اشاره کردهاند. | ||
* '''تعامل با نخبگان و دانشگاهیان:''' در برخی توصیفها از ارتباط و آشنایی او با محافل دانشگاهی و نخبگانی و توجه به مسائل علمی و تخصصی یاد شده است. | * '''تعامل با نخبگان و دانشگاهیان:''' در برخی توصیفها از ارتباط و آشنایی او با محافل دانشگاهی و نخبگانی و توجه به مسائل علمی و تخصصی یاد شده است. | ||
* '''تجربه در حوزه حکمرانی:''' در برخی تحلیلها از برخورداری او از تجربه در موضوعات مرتبط با مسائل کلان حکمرانی و مشارکت در فرایندهای مشورتی سخن گفته شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121810581/۵-ویژگی-منحصر-به-فرد-سومین-رهبر-انقلاب-اسلامی «۵ ویژگی منحصر به فرد سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران | * '''تجربه در حوزه حکمرانی:''' در برخی تحلیلها از برخورداری او از تجربه در موضوعات مرتبط با مسائل کلان حکمرانی و مشارکت در فرایندهای مشورتی سخن گفته شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121810581/۵-ویژگی-منحصر-به-فرد-سومین-رهبر-انقلاب-اسلامی «۵ ویژگی منحصر به فرد سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران [[محور مقاومت]] از جمله [[سیدحسن نصرالله]] و [[قاسم سلیمانی]] از دیگر ابعاد فعالیتهای وی گزارش شده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== حضور در جبهۀ جنگ == | == حضور در جبهۀ جنگ == | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
منابع مختلف از مشارکت او در چند عملیات نظامی، از جمله [[عملیات بیتالمقدس]] ۲، ۳ و ۴، [[عملیات والفجر]] ۱۰ و [[عملیات مرصاد]] یاد کردهاند. بنا بر برخی خاطرات فرماندهان جنگ، او در عملیات بیتالمقدس ۳ با وجود توصیههای حفاظتی در کنار نیروهای خط مقدم حضور یافت و ترجیح داد با نام مستعار حسینی معرفی شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> در روایت برخی منابع، به نگرانی فرماندهان از احتمال اسارت وی اشاره شده است؛ بهگونهای که سیدعلی خامنهای، پدر او، بنا بر نقلهایی، [[شهادت]] فرزندش را بر اسارت وی ترجیح داده بود تا از بهرهبرداری تبلیغاتی دشمن جلوگیری شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362142/رهبر-انقلاب-گفتند-اجازه-ندهید-آقا-مجتبی-اسیر-شود «رهبر انقلاب گفتند اجازه ندهید آقا مجتبی اسیر شود»، وبسایت تابناک.]</ref> | منابع مختلف از مشارکت او در چند عملیات نظامی، از جمله [[عملیات بیتالمقدس]] ۲، ۳ و ۴، [[عملیات والفجر]] ۱۰ و [[عملیات مرصاد]] یاد کردهاند. بنا بر برخی خاطرات فرماندهان جنگ، او در عملیات بیتالمقدس ۳ با وجود توصیههای حفاظتی در کنار نیروهای خط مقدم حضور یافت و ترجیح داد با نام مستعار حسینی معرفی شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> در روایت برخی منابع، به نگرانی فرماندهان از احتمال اسارت وی اشاره شده است؛ بهگونهای که سیدعلی خامنهای، پدر او، بنا بر نقلهایی، [[شهادت]] فرزندش را بر اسارت وی ترجیح داده بود تا از بهرهبرداری تبلیغاتی دشمن جلوگیری شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362142/رهبر-انقلاب-گفتند-اجازه-ندهید-آقا-مجتبی-اسیر-شود «رهبر انقلاب گفتند اجازه ندهید آقا مجتبی اسیر شود»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
گزارشها دربارهٔ حضور سیدمجتبی خامنهی در جبهه، از گرایشش به | گزارشها دربارهٔ حضور سیدمجتبی خامنهی در جبهه، از گرایشش به سادهزیستی، دوری از انظار و [[اقامه نماز]] در نقاط خلوت اردوگاهها یاد کردهاند. در عملیات مرصاد نیز گفته میشود عمدتاً در زمینۀ جمعآوری و تحلیل اطلاعات برای فرماندهان میدانی فعالیت داشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== تحصیلات و سوابق علمی == | == تحصیلات و سوابق علمی == | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
=== تدریس در حوزۀ علمیه === | === تدریس در حوزۀ علمیه === | ||
فعالیت آموزشی سیدمجتبی خامنهای از مدرسه | فعالیت آموزشی سیدمجتبی خامنهای از مدرسه علمیۀ مجتهدی تهران آغاز شد. او از ۱۳۷۴ش به تدریس متون فقهی و اصولی پرداخت. او ابتدا کتاب ''معالمالاصول'' و سپس مجموعۀ ''حلقات'' اثر [[سید محمد اقر صدر|سیدمحمد اقر صدر]] را تدریس کرد و از سال ۱۳۷۷ش تدریس رسائل و مکاسب را در حوزۀ علمیه قم ادامه داد. دروس خارج فقه و اصول وی از حدود سالهای ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ش بهصورت عمومی برگزار شد و طبق گزارشها با استقبال گستردۀ طلاب همراه بود<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> که در سال ۱۴۰۲ش، بهطور ناگهانی تعطیلی شد. وی علت این تصمیم را مسئلهای شخصی عنوان کرد و از شاگردان خواست به دیگر استادان حوزه مراجعه کنند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این اقدام بازتابهایی در رسانهها داشت؛ برخی آن را با گمانهزنیهایی درباره مسائل امنیتی یا بحث جانشینی رهبر جمهوری اسلامی مرتبط دانستند،<ref>[https://parsi.euronews.com/2024/09/22/why-mojtaba-khamenei-closed-his-seminary-classroom «چرا مجتبی خامنهای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> در حالی که برخی چهرههای حوزوی این تصمیم را در چارچوب سنتهای اخلاقی و معنوی رایج در میان برخی عالمان دینی ارزیابی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/777998/توضیح-عضو-مجلس-خبرگان-درباره-تعطیلی-کلاس-خارج-فقه-سید-مجتبی-خامنه-ای «توضیح عضو مجلس خبرگان درباره تعطیلی کلاس خارج فقه سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
در سال | |||
=== ویژگیهای علمی === | === ویژگیهای علمی === | ||
روش فکری او بر پایه دیدگاههای فقهی و اصولی شماری از فقیهان | روش فکری او بر پایه دیدگاههای فقهی و اصولی شماری از فقیهان برجستۀ شیعه، از جمله [[شیخ انصاری]]، آخوند خراسانی، [[محقق نائینی]] و [[سیدروحالله خمینی]] شکل گرفته است. در شیوۀ پژوهش و استنباط فقهی وی، توجه ویژهای به آثار اصحاب ائمه، آرای فقیهان نخستین امامیه و درک رایج و پذیرفتهشده در دوران معصومان دیده میشود.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> برخی منابع نیز از طرح دیدگاههایی در برخی مباحث فقهی و اصولی او یاد کردهاند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== تحریم توسط آمریکا == | == تحریم توسط آمریکا == | ||
در [[۱۳ آبان]] ۱۳۹۸ش وزارت خزانهداری آمریکا سیدمجتبی خامنهای را به همراه ۸ تن از نزدیکان رهبر ایران تحریم کرد. ایران همان روز با صدور بیانیهای این اقدام را محکوم و آن را نشانهٔ اعتیاد آمریکا به تحریم و تلاشی برای فرار از سرخوردگی در برابر ملت ایران توصیف کرد. سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به توافقنامه الجزایر (۱۹۸۱م)، این تحریمها را قلب واقعیت و تحریف تاریخ خواند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2019/11/04/iran-s-reaction-sanctions-nine-people-tied-khamenei-us-addicted-unilateral-sanctions «واکنش ایران به تحریم نزدیکان خامنهای: آمریکا به تحریمهای یکجانبه اعتیاد دارد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | در [[۱۳ آبان]] ۱۳۹۸ش [[وزارت خزانهداری آمریکا]] سیدمجتبی خامنهای را به همراه ۸ تن از نزدیکان رهبر ایران تحریم کرد. ایران همان روز با صدور بیانیهای این اقدام را محکوم و آن را نشانهٔ اعتیاد آمریکا به تحریم و تلاشی برای فرار از سرخوردگی در برابر ملت ایران توصیف کرد. سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره به [[توافقنامه الجزایر]] (۱۹۸۱م)، این تحریمها را قلب واقعیت و تحریف تاریخ خواند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2019/11/04/iran-s-reaction-sanctions-nine-people-tied-khamenei-us-addicted-unilateral-sanctions «واکنش ایران به تحریم نزدیکان خامنهای: آمریکا به تحریمهای یکجانبه اعتیاد دارد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
== گمانهزنیها پیرامون سیدمجتبی خامنهای == | == گمانهزنیها پیرامون سیدمجتبی خامنهای == | ||
دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای در سالهای اخیر گزارشها و دیدگاههای متفاوتی در رسانهها و منابع مختلف مطرح شده است. این دیدگاهها عمدتاً به وضعیت معیشتی، فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و خانوادگی او مربوط میشود و ارزیابیها در این زمینهها گوناگون است. | دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای در سالهای اخیر گزارشها و دیدگاههای متفاوتی در رسانهها و منابع مختلف مطرح شده است. این دیدگاهها عمدتاً به وضعیت معیشتی، فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و خانوادگی او مربوط میشود و ارزیابیها در این زمینهها گوناگون است. | ||
'''وضعیت زندگی و فعالیت اقتصادی:''' برخی رسانههای منتقد، به وجود ثروت و داراییهای کلان در خارج از کشور از جمله حسابهای میلیاردی در بانکهای لندن اشاره کردهاند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/08/assembly-of-experts-appoints-mojtaba-khamenei-as-new-leader-iran-2026 «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> | '''وضعیت زندگی و فعالیت اقتصادی:''' برخی رسانههای منتقد، به وجود ثروت و داراییهای کلان در خارج از کشور از جمله حسابهای میلیاردی در بانکهای لندن اشاره کردهاند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/08/assembly-of-experts-appoints-mojtaba-khamenei-as-new-leader-iran-2026 «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> بنابرگزارش منابع نزدیک به او و مشاهدات طلاب، وی به سادهزیستی شناخته میشود و در واحدی مسکونی معمولی سکونت دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی،][https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/amp#:~:text=%D8%A8%D9%87%20%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> ادعاهایی نیز دربارهٔ برخورداری از امکانات رفاهی ویژه، از جمله نقل اسب شخصی با هواپیما انتشار یافته است که تاکنون هیچ سند و مدرکی در رسانهها برای آن ارائه نشده است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> برخی رسانهها از ارتباط او با شرکتهای بزرگ و فعالیت در حوزۀ نفت و ارتباطات سخن گفتهاند و او را مالک [[شرکت ایرانسل]] میدانند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/29/mojtaba-khamenei-global-property-empire-london-dubai-investigation-2026 «از «خیابان میلیاردرها» لندن تا دبی؛ مجتبی خامنهای چگونه با پول نفت امپراتوری بینالمللی ساخت؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> اما در بیانیهها و گفتارهای رسمی بر این نکته تأکید شده که فرزندان رهبر جمهوری اسلامی ایران از هرگونه فعالیت اقتصادی خصوصی بازداشته شدهاند و تاکنون هیچ مدرکی رسمی در این زمینه منتشر نشده است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
'''مسائل خانوادگی:''' برادر همسر سیدمجتبی خامنهای، در توصیف روابط خانوادگی او، از [[اخلاقمداری]]، آرامش رفتاری، سادهزیستی عاطفی، انسجام فضای خانوادگی سخن گفته است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> دربارهٔ محل تولد فرزندان او، نقلهایی دربارهٔ هزینه یک میلیون پوندی در انگلیس برای تولد فرزند منتشر شده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> منابع پزشکی داخلی و نزدیکان وی، تولد فرزند او را در | '''مسائل خانوادگی:''' برادر همسر سیدمجتبی خامنهای، در توصیف روابط خانوادگی او، از [[اخلاقمداری]]، آرامش رفتاری، سادهزیستی عاطفی، انسجام فضای خانوادگی سخن گفته است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> دربارهٔ محل تولد فرزندان او، نقلهایی دربارهٔ هزینه یک میلیون پوندی در انگلیس برای تولد فرزند منتشر شده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> منابع پزشکی داخلی و نزدیکان وی، تولد فرزند او را در بیمارستان رسالت تهران تأیید کردهاند و این گزارشها را فاقد پشتوانه پزشکی و سند معتبر دانستهاند.<ref>[https://www.24nevis.ir/news/bio/mojtaba-khamenei-biography/ «بیوگرافی مجتبی خامنهای و همسرش و فرزندانش»، وبسایت 24 نیوز.]</ref> | ||
'''فعالیت سیاسی و مدیریتی:''' با وجود اینکه بهادعای منابع داخلی هیچ مدرکی در رسانهها دربارهٔ مشارکت سازمانیافته یا فعالیت اجرایی سیاسی او وجود ندارد،<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> اما برخی مدعی نقش داشتن او در پشتیبانی از جریانهای انتخاباتی انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش شدهاند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> برخی رسانهها نیز از نقش مدیریتی او در نهادهای نظامی و امنیتی مثل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] سخن گفتهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> بهگفتهٔ محمدحسین خوشوقت برادر همسر مصطفی خامنهای، بهدلیل شباهت رفتاری و فکری سیدمجتبی به پدرش سیدعلی خامنهای، گاهی او مورد مشورت در زمینه مسائل مختلف کشور از سمت مسؤلین قرار گرفته است.<ref>[https://tejaratnews.com/بخش-سیاسی-16/943952-مجتبی-خامنه-ای-کیست «مجتبی خامنه ای کیست؟ + بیوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز.]</ref> | '''فعالیت سیاسی و مدیریتی:''' با وجود اینکه بهادعای منابع داخلی هیچ مدرکی در رسانهها دربارهٔ مشارکت سازمانیافته یا فعالیت اجرایی سیاسی او وجود ندارد،<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> اما برخی مدعی نقش داشتن او در پشتیبانی از جریانهای انتخاباتی انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش شدهاند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> برخی رسانهها نیز از نقش مدیریتی او در نهادهای نظامی و امنیتی مثل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] سخن گفتهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> بهگفتهٔ محمدحسین خوشوقت برادر همسر مصطفی خامنهای، بهدلیل شباهت رفتاری و فکری سیدمجتبی به پدرش سیدعلی خامنهای، گاهی او مورد مشورت در زمینه مسائل مختلف کشور از سمت مسؤلین قرار گرفته است.<ref>[https://tejaratnews.com/بخش-سیاسی-16/943952-مجتبی-خامنه-ای-کیست «مجتبی خامنه ای کیست؟ + بیوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز.]</ref> | ||
'''صلاحیت علمی:''' بهگفتهٔ برخی رسانهها مجتبی خامنهای در میان روحانیان ایران بهعنوان یکی از چهرههای برجستهٔ حوزوی شناخته نمیشود. او در | '''صلاحیت علمی:''' بهگفتهٔ برخی رسانهها مجتبی خامنهای در میان روحانیان ایران بهعنوان یکی از چهرههای برجستهٔ حوزوی شناخته نمیشود. او در حوزۀ علمیه قم صرفا نزد چند روحانی تحصیل کرده، اما عنوان «آیتالله» ندارد.<ref>[https://www.iranintl.com/202603046891 «مجتبی خامنهای کیست؟» وبسایت ایران اینترنشال.]</ref> برخی دیگر از رسانههای خارجی گزارش دادهاند که در رسانههای حوزوی «آیتالله» معرفی شده است<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> و گزارشهای مختلفی از تدریس و دیدگاههای علمی او منتشر شده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> در این گزارشها با اشاره به تدریس وی در سطح درس خارج گفتهاند در سیستم [[حوزۀ علمیه شیعه]]، درس خارج فقه عالیترین درس در سطوح آموزشی این نهاد دینی و مذهبی بهشمار میرود و عموماً افرادی که در چنین سطحی تدریس میکنند در ادامه بهعنوان [[مرجع تقلید]] شیعیان مطرح میشوند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2024/09/22/why-mojtaba-khamenei-closed-his-seminary-classroom «چرا مجتبی خامنهای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
== انتخاب | == انتخاب بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران == | ||
پس از ترور سیدعلی خامنهای در جریان [[حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیست به ایران]] در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش مجلس خبرگان رهبری فرایند انتخاب رهبر جدید را آغاز کرد. این فرایند در شرایط جنگی و با وجود حملات به دبیرخانهٔ مجلس خبرگان در قم انجام شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86097922/از-منتخب-خبرگان-رهبری-تا-واکنش-مقامات-و-شخصیت-های-سیاسی «از منتخب خبرگان رهبری تا واکنش مقامات و شخصیتهای سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این مجلس در تاریخ 18 اسفند ۱۴۰۴ش با صدور بیانیهای رسمی، از انتخاب آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران بر اساس رأی قاطع نمایندگان محترم مجلس خبرگان رهبری خبر داد.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/5118/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، وبسایت مجلس خبرگان رهبری.]</ref> شباهت زیاد سیدمجتبی خامنهای به پدرش از نظر رفتاری، علمی، سیاسی و سبک زندگی، ویژگی بارز او در میان سایر گزینههای رهبری توصیف شده است. به نظر | پس از ترور سیدعلی خامنهای در جریان [[حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیست به ایران]] در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش مجلس خبرگان رهبری فرایند انتخاب رهبر جدید را آغاز کرد. این فرایند در شرایط جنگی و با وجود حملات به [[دبیرخانهٔ مجلس خبرگان]] در قم انجام شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86097922/از-منتخب-خبرگان-رهبری-تا-واکنش-مقامات-و-شخصیت-های-سیاسی «از منتخب خبرگان رهبری تا واکنش مقامات و شخصیتهای سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این مجلس در تاریخ [[18 اسفند]] ۱۴۰۴ش با صدور بیانیهای رسمی، از انتخاب آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای بهعنوان [[سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران]] بر اساس رأی قاطع نمایندگان محترم مجلس خبرگان رهبری خبر داد.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/5118/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، وبسایت مجلس خبرگان رهبری.]</ref> شباهت زیاد سیدمجتبی خامنهای به پدرش از نظر رفتاری، علمی، سیاسی و سبک زندگی، ویژگی بارز او در میان سایر گزینههای رهبری توصیف شده است. به نظر تحلیلگران، این شباهت که با اشراف بر امور کشور همراه است، سبب شده بود تا او بیشترین مقبولیت را در اذهان عمومی و [[فضای مجازی]] نیز داشته باشد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
بعد از انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم، معاونت پژوهش حوزههای علمیه در پیامی، وی را دارای ویژگیهای زیر توصیف کرده است: فقیه و مجتهد زبده، نوآور، مسلط بر اصول و مبانی استنباط، شجاع، سادهزیست و بیتکلف، شهرتگریز، هوشمند و ژرفاندیش، دارای ذهن نقاد و بصیر، دایرةالمعارف علوم و معارف اسلامی، وارث فضایل اخلاقی، آگاه از نظام حکمرانی و روابط بینالملل، دارای تجربهٔ مدیریتی، برخوردار از تجربه | بعد از انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم، معاونت پژوهش حوزههای علمیه در پیامی، وی را دارای ویژگیهای زیر توصیف کرده است: [[فقیه]] و [[مجتهد]] زبده، نوآور، مسلط بر اصول و مبانی استنباط، شجاع، سادهزیست و بیتکلف، شهرتگریز، هوشمند و ژرفاندیش، دارای ذهن نقاد و بصیر، دایرةالمعارف علوم و معارف اسلامی، وارث فضایل اخلاقی، آگاه از نظام حکمرانی و روابط بینالملل، دارای تجربهٔ مدیریتی، برخوردار از تجربه مشاوره در کنار پدر گرامی.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2227234/ «پیامهای تبریک مراجع، شخصیتها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> | ||
=== بازتاب رسانهای === | === بازتاب رسانهای === | ||
انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان | انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است. برای مثال شبکههای خبری و پایگاههای معتبر جهانی از جمله [[سیانان]]، [[رویترز]]، [[الجزیره]]، [[اسپوتنیک]]، [[بلومبرگ]]، [[فاکس نیوز]] و [[نیویورک تایمز]] این رویداد را در تیترهای اصلی خود پوشش دادند. رسانههایی مانند رویترز بر نادیدهگرفتهشدن تهدیدهای آمریکا توسط ایران در این انتخاب تأکید کردند و [[فایننشیال تایمز]] نیز این تصمیم را نشانۀ تداوم راه مقاومت از سوی جمهوری اسلامی دانست.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535355/بازتاب-انتخاب-رهبر-جدید-جمهوری-اسلامی-ایران-در-رسانه-های-جهان «بازتاب انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران در رسانههای جهان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
=== واکنشها === | === واکنشها === | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۴: | ||
|- | |- | ||
!'''شخصیتهای سیاسی''' | !'''شخصیتهای سیاسی''' | ||
|نمایندگان مجلس شورای اسلامی،<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2227234/ «پیامهای تبریک مراجع، شخصیتها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> رؤسای جمهور پیشین و چهرههای | |نمایندگان مجلس شورای اسلامی،<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2227234/ «پیامهای تبریک مراجع، شخصیتها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> رؤسای جمهور پیشین و چهرههای برجستۀ کشوری | ||
|پیامهای تبریک از سوی [[سیدمحمد خاتمی]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771064/خاتمی-برای-رهبر-جدید-در-این-مقطع-خطیر-و-سخت-آرزوی-توفیق-دارم «خاتمی: برای رهبر جدید در این مقطع خطیر و سخت آرزوی توفیق دارم»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[محمود احمدینژاد]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770021/پیام-تبریک-احمدی-نژاد-خطاب-به-رهبر-انقلاب-اسلامی «پیام تبریک احمدینژاد خطاب به رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[حسن روحانی]]<ref>[https://www.voiceofmiyana.ir/sarasari/posts/149195 «پیام حسن روحانی درباره انتخاب سومین رهبر انقلاب»، وبسایت صدای میانه.]</ref> چهرههایی چون [[سیدحسن خمینی]]، [[محسن رضایی]]، [[سعید جلیلی]]، [[صادق آملی لاریجانی]] و [[علی لاریجانی،]]<ref>[https://chat.deepseek.com/a/chat/s/c7038400-2e71-4334-8710-56b3831b31ef «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> با تأکید بر حفظ انسجام و ثبات کشور. | |پیامهای تبریک از سوی [[سیدمحمد خاتمی]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771064/خاتمی-برای-رهبر-جدید-در-این-مقطع-خطیر-و-سخت-آرزوی-توفیق-دارم «خاتمی: برای رهبر جدید در این مقطع خطیر و سخت آرزوی توفیق دارم»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[محمود احمدینژاد]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770021/پیام-تبریک-احمدی-نژاد-خطاب-به-رهبر-انقلاب-اسلامی «پیام تبریک احمدینژاد خطاب به رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[حسن روحانی]]<ref>[https://www.voiceofmiyana.ir/sarasari/posts/149195 «پیام حسن روحانی درباره انتخاب سومین رهبر انقلاب»، وبسایت صدای میانه.]</ref> چهرههایی چون [[سیدحسن خمینی]]، [[محسن رضایی]]، [[سعید جلیلی]]، [[صادق آملی لاریجانی]] و [[علی لاریجانی،]]<ref>[https://chat.deepseek.com/a/chat/s/c7038400-2e71-4334-8710-56b3831b31ef «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> با تأکید بر حفظ انسجام و ثبات کشور. | ||
|- | |- | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۲: | ||
|- | |- | ||
!'''اهالی فرهنگ، هنر و رسانه''' | !'''اهالی فرهنگ، هنر و رسانه''' | ||
|هنرمندان،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771410/%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «بیش از ۳ هزار هنرمند بیانیه بیعت با رهبر انقلاب را امضا کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |هنرمندان،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771410/%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «بیش از ۳ هزار هنرمند بیانیه بیعت با رهبر انقلاب را امضا کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[سازمان صداوسیما]]، حوزهٔ هنری، سازمان اوج و ۸۰ هزار نفر از هنرمندان | ||
|اعلام بیعت گسترده با تعابیری چون طلوع دوباره خورشید ولایت و برخاستن ققنوس از خاکستر؛ تأکید بر اشراف تخصصی وی بر هنر تصویری و ادبیات؛ عهد برای تربیت نسل شجاع و پیروزی در نبرد آخرالزمانی رسانهای.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770103/بیعت-مدیران-و-هنرمندان-با-امام-امت-پیش-به-سوی-پیشرفت-برای-ایران «بیعت مدیران و هنرمندان با امام امت؛ پیش به سوی پیشرفت برای ایران قوی»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6769762/بیعت-نهادها-و-مجموعه-های-مختلف-با-رهبر-سوم-انقلاب-اسلامی «بیعت جامعه فرهنگی هنری با رهبر سوم انقلاب اسلامی»، خرگزاری مهر.]</ref> | |اعلام بیعت گسترده با تعابیری چون طلوع دوباره خورشید ولایت و برخاستن ققنوس از خاکستر؛ تأکید بر اشراف تخصصی وی بر هنر تصویری و ادبیات؛ عهد برای تربیت نسل شجاع و پیروزی در نبرد آخرالزمانی رسانهای.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770103/بیعت-مدیران-و-هنرمندان-با-امام-امت-پیش-به-سوی-پیشرفت-برای-ایران «بیعت مدیران و هنرمندان با امام امت؛ پیش به سوی پیشرفت برای ایران قوی»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6769762/بیعت-نهادها-و-مجموعه-های-مختلف-با-رهبر-سوم-انقلاب-اسلامی «بیعت جامعه فرهنگی هنری با رهبر سوم انقلاب اسلامی»، خرگزاری مهر.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۱۰۳: | ||
|صدور بیانیههای تبریک و وفاداری، تأکید بر نقش رهبری در صیانت از [[وحدت اسلامی]]، تقریب مذاهب و ایستادگی در برابر تهدیدات مشترک علیه کیان ایران.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6769847/بیعت-اهل-سنت-با-سومین-رهبر-انتخاب-آیت-الله-خامنه-ای-سیلی-تاریخ «بیعت اهل سنت با سومین رهبر؛در رکاب رهبر برای سربلندی ایران ایستادهایم»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |صدور بیانیههای تبریک و وفاداری، تأکید بر نقش رهبری در صیانت از [[وحدت اسلامی]]، تقریب مذاهب و ایستادگی در برابر تهدیدات مشترک علیه کیان ایران.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6769847/بیعت-اهل-سنت-با-سومین-رهبر-انتخاب-آیت-الله-خامنه-ای-سیلی-تاریخ «بیعت اهل سنت با سومین رهبر؛در رکاب رهبر برای سربلندی ایران ایستادهایم»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
|- | |- | ||
!'''کشورهای جهان''' | !'''برخی کشورهای جهان''' | ||
|روسیه و | |[[روسیه]] و [[چین]]، [[بلاروس]]، [[عراق]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770936/رئیس-جمهور-عراق-انتخاب-رهبر-جدید-ایران-را-تبریک-گفت «رئیسجمهور عراق انتخاب رهبر جدید ایران را تبریک گفت»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[تاجیکستان]]، [[آذربایجان]]، [[ارمنستان]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770425/جدیدترین-واکنش-های-بین-المللی-به-انتخاب-رهبر-جدید-انقلاب-اسلامی «جدیدترین واکنشهای بینالمللی به انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[پاکستان]]،<ref>[https://www.irna.ir/news/86099004/تبریک-نخست-وزیر-پاکستان-به-رهبر-انقلاب-اسلام-آباد-بر-تحکیم-روابط «تبریک نخستوزیر پاکستان به رهبر انقلاب؛ اسلامآباد بر تحکیم روابط با تهران تأکید کرد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> [[بلاروس]]،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771141/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C «پیام تبریک رئیس جمهور بلاروس به آیت الله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری.]</ref> [[عمان]]<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770454/%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%DA%AF%D9%81%D8%AA «سلطان عمان انتخاب رهبر انقلاب اسلامی را تبریک گفت»، حبرگزاری مهر.]</ref> و [[آمریکا]] | ||
|روسیه (پوتین): تبریک صمیمانه و تأکید بر حمایت راهبردی از تهران. چین: توصیف تحول بهعنوان موضوع داخلی ایران و تأکید بر احترام به حاکمیت ملی بدون مداخله خارجی،<ref>[https://amp.dw.com/fa-ir/رهبری-مجتبی-از-تبریک-صمیمانه-پوتین-تا-بیعت-گروههای-نیابتی/a-76281118 «رهبری مجتبی؛ از تبریک صمیمانه پوتین تا بیعت گروههای نیابتی»، وبسایت دویجهولی.]</ref> بلاروس: تأکید بر گسترش همکاریها<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771141/پیام-تبریک-رئیس-جمهور-بلاروس-به-آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای «پیام تبریک رئیسجمهور بلاروس به آیت الله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری مهر.]</ref> تاجیکستان (امامعلی رحمان) و آذربایجان (علیاف): تأکید بر پیوندهای تاریخی و تمدنی، ابراز امیدواری برای پیروزی بر چالشها و توسعه روابط بر پایه احترام متقابل،<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3536448/رئیس-جمهور-تاجیکستان-انتخاب-رهبر-جدید-ایران-را-تبریک-گفت/amp «رئیسجمهور تاجیکستان انتخاب رهبر جدید ایران را تبریک گفت»، خبرگزای تسنیم.]</ref><ref>[https://www.aa.com.tr/fa/ایران/پاشینیان-انتخاب-مجتبی-خامنه-ای-به-عنوان-رهبر-ایران-را-تبریک-گفت/3856505 «پاشینیان انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر ایران را تبریک گفت»، خرگزاری آناتولی.]</ref> دونالد ترامپ: انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید ایران را اشتباه بزرگ توصیف کرد<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-انتخاب-مجتبی-خامنهای-به-عنوان-رهبر-جدید-اشتباه-بود/live-76271601 «ترامپ: انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید اشتباه بود»، وبسایت دویچهولی.]</ref> و گفت که آمریکا باید در این روند نقش داشته باشد تا از تکرار بحران جلوگیری شود.<ref>[https://ir.voanews.com/amp/trump-says-naming-mojtaba-khamenei-new-leader-big-mistake/8122986.html «پرزیدنت ترامپ درباره تعیین مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید: اشتباه بزرگی مرتکب شدند»، خبرگزاری صدای آمریکا.]</ref> | |روسیه (پوتین): تبریک صمیمانه و تأکید بر حمایت راهبردی از تهران. چین: توصیف تحول بهعنوان موضوع داخلی ایران و تأکید بر احترام به حاکمیت ملی بدون مداخله خارجی،<ref>[https://amp.dw.com/fa-ir/رهبری-مجتبی-از-تبریک-صمیمانه-پوتین-تا-بیعت-گروههای-نیابتی/a-76281118 «رهبری مجتبی؛ از تبریک صمیمانه پوتین تا بیعت گروههای نیابتی»، وبسایت دویجهولی.]</ref> بلاروس: تأکید بر گسترش همکاریها<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771141/پیام-تبریک-رئیس-جمهور-بلاروس-به-آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای «پیام تبریک رئیسجمهور بلاروس به آیت الله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری مهر.]</ref> تاجیکستان (امامعلی رحمان) و آذربایجان (علیاف): تأکید بر پیوندهای تاریخی و تمدنی، ابراز امیدواری برای پیروزی بر چالشها و توسعه روابط بر پایه احترام متقابل،<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3536448/رئیس-جمهور-تاجیکستان-انتخاب-رهبر-جدید-ایران-را-تبریک-گفت/amp «رئیسجمهور تاجیکستان انتخاب رهبر جدید ایران را تبریک گفت»، خبرگزای تسنیم.]</ref><ref>[https://www.aa.com.tr/fa/ایران/پاشینیان-انتخاب-مجتبی-خامنه-ای-به-عنوان-رهبر-ایران-را-تبریک-گفت/3856505 «پاشینیان انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر ایران را تبریک گفت»، خرگزاری آناتولی.]</ref> دونالد ترامپ: انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید ایران را اشتباه بزرگ توصیف کرد<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-انتخاب-مجتبی-خامنهای-به-عنوان-رهبر-جدید-اشتباه-بود/live-76271601 «ترامپ: انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید اشتباه بود»، وبسایت دویچهولی.]</ref> و گفت که آمریکا باید در این روند نقش داشته باشد تا از تکرار بحران جلوگیری شود.<ref>[https://ir.voanews.com/amp/trump-says-naming-mojtaba-khamenei-new-leader-big-mistake/8122986.html «پرزیدنت ترامپ درباره تعیین مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید: اشتباه بزرگی مرتکب شدند»، خبرگزاری صدای آمریکا.]</ref> | ||
|- | |- | ||
!'''محور مقاومت''' | !'''محور مقاومت''' | ||
|[[حزبالله لبنان]]، [[انصارالله یمن]] و گروههای مقاومت عراقی | |[[حزبالله لبنان]]، [[انصارالله یمن]] و گروههای مقاومت عراقی | ||
|اعلام بیعت رسمی و پیروی از فرامین رهبری جدید، تأکید بر استمرار هماهنگیهای عملیاتی و سیاسی در چارچوب | |اعلام بیعت رسمی و پیروی از فرامین رهبری جدید، تأکید بر استمرار هماهنگیهای عملیاتی و سیاسی در چارچوب [[جبه مقاومت|جبهۀ مقاومت]].<ref>[https://amp.dw.com/fa-ir/رهبری-مجتبی-از-تبریک-صمیمانه-پوتین-تا-بیعت-گروههای-نیابتی/a-76281118 «رهبری مجتبی؛ از تبریک صمیمانه پوتین تا بیعت گروههای نیابتی»، وبسایت دویجهولی.]</ref> | ||
|- | |- | ||
!'''رسانههای اسراییل''' | !'''رسانههای اسراییل''' | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۱۷: | ||
=== دیدگاههای انتقادی === | === دیدگاههای انتقادی === | ||
برخی منتقدان، انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران را نشانهای از موروثیشدن این جایگاه دانستهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-elected-as-new-leader-iran/33699424.html «انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> رسانه بریتانیایی امواج میدیا گزارش داده است که این انتخاب در شرایط جنگی و همراه با مخالفتهایی صورت گرفته و از جمله انتقادها به نادیدهگرفتهشدن برخی معیارهای مطرح در وصیتنامهٔ سیدعلی خامنهای، مانند داشتن تجربهٔ منصب انتخابی، مربوط بوده است. بهگزارش این رسانه، در روند شکلگیری این جانشینی، [[حسین طائب]] نقشی مؤثر داشته و این موضوع با انتقاد چهرههایی همچون علی لاریجانی روبهرو شده است؛ همچنین این گزارش به نقش تحولات سیاسی داخلی و برخی مواضع [[دونالد ترامپ]] در تقویت جریانهای حامی این گزینه اشاره میکند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/09/the-selection-of-irans-third-supreme-leader «روایت رسانه بریتانیایی از انتخاب مجتبی: «وصیتنامه خامنهای در رد رهبری فرزنش نادیده گرفته شد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | برخی منتقدان، انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران را نشانهای از موروثیشدن این جایگاه دانستهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-elected-as-new-leader-iran/33699424.html «انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> رسانه بریتانیایی امواج میدیا گزارش داده است که این انتخاب در شرایط جنگی و همراه با مخالفتهایی صورت گرفته و از جمله انتقادها به نادیدهگرفتهشدن برخی معیارهای مطرح در وصیتنامهٔ سیدعلی خامنهای، مانند داشتن تجربهٔ منصب انتخابی، مربوط بوده است. بهگزارش این رسانه، در روند شکلگیری این جانشینی، [[حسین طائب]] نقشی مؤثر داشته و این موضوع با انتقاد چهرههایی همچون [[علی لاریجانی]] روبهرو شده است؛ همچنین این گزارش به نقش تحولات سیاسی داخلی و برخی مواضع [[دونالد ترامپ]] در تقویت جریانهای حامی این گزینه اشاره میکند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/09/the-selection-of-irans-third-supreme-leader «روایت رسانه بریتانیایی از انتخاب مجتبی: «وصیتنامه خامنهای در رد رهبری فرزنش نادیده گرفته شد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
گروهی از تحلیلگران برداشت موروثیشدن را رد کرده و تأکید میکنند که در علوم سیاسی، موروثیبودن قدرت به نظامی اطلاق میشود که در آن حاکم در زمان حیات خود جانشین را از میان فرزندان تعیین میکند یا مسیر انتقال قدرت به خاندان حاکم از پیش مشخص است؛ الگویی که در برخی نظامهای سلطنتی مشاهده میشود. بهگفته این تحلیلگران، در ساختار جمهوری اسلامی چنین سازوکاری وجود ندارد و انتخاب رهبر بر اساس [[قانون اساسی]] از طریق رأی مجلس خبرگان رهبری انجام میشود؛ نهادی متشکل از فقیهان منتخب مردم که | گروهی از تحلیلگران برداشت موروثیشدن را رد کرده و تأکید میکنند که در علوم سیاسی، موروثیبودن قدرت به نظامی اطلاق میشود که در آن حاکم در زمان حیات خود جانشین را از میان فرزندان تعیین میکند یا مسیر انتقال قدرت به خاندان حاکم از پیش مشخص است؛ الگویی که در برخی نظامهای [[سلطنت|سلطنتی]] مشاهده میشود. بهگفته این تحلیلگران، در ساختار جمهوری اسلامی ایران چنین سازوکاری وجود ندارد و انتخاب رهبر بر اساس [[قانون اساسی]] از طریق رأی مجلس خبرگان رهبری انجام میشود؛ نهادی متشکل از فقیهان منتخب مردم که وظیفۀ بررسی صلاحیتهای علمی، فقهی و مدیریتی نامزدها را بر عهده دارد.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | ||
همچنین در منابع به این نکته اشاره شده است که انتخاب فرزند دوم بهجای فرزند ارشد با الگوی متعارف توارث تفاوت دارد و در سنتهای دینی نیز مواردی از تداوم مسئولیت در میان افراد وابسته به یک خاندان، بر اساس شایستگی و ضرورتهای حکمرانی، گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770517/سلیمانی-حلقه-مفقوده-جهاد-تبیین-معرفی-شخصیت-رهبری-به-نسل-جوان «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی منابع نیز به این نکته توجه دادهاند که در فضای سیاسی ایران طی سالهای گذشته گزینههای مختلفی برای رهبری آینده مطرح بوده و برخی تحلیلگران پیشتر از چهرههایی مانند [[سیدابراهیم رئیسی]] بهعنوان گزینههای احتمالی یاد کرده بودند؛ موضوعی که | همچنین در منابع به این نکته اشاره شده است که انتخاب فرزند دوم بهجای فرزند ارشد با الگوی متعارف توارث تفاوت دارد و در سنتهای دینی نیز مواردی از تداوم مسئولیت در میان افراد وابسته به یک خاندان، بر اساس شایستگی و ضرورتهای حکمرانی، گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770517/سلیمانی-حلقه-مفقوده-جهاد-تبیین-معرفی-شخصیت-رهبری-به-نسل-جوان «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی منابع نیز به این نکته توجه دادهاند که در فضای سیاسی ایران طی سالهای گذشته گزینههای مختلفی برای رهبری آینده مطرح بوده و برخی تحلیلگران پیشتر از چهرههایی مانند [[سیدابراهیم رئیسی]] بهعنوان گزینههای احتمالی یاد کرده بودند؛ موضوعی که بهگفتۀ ناظران نشان میدهد مسئله جانشینی از پیش بهطور قطعی تعیین نشده بود.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | ||
در سطحی کلیتر، برخی تحلیلگران بر این باورند که جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی همواره موضوع مناقشه و انتقاد در میان مخالفان و رسانههای خارجی بوده است. از این منظر، انتقادها و اتهامهای مطرحشده دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای نیز در چارچوب همین فضای سیاسی و رسانهای ارزیابی میشود و به اعتقاد این تحلیلگران، هر فردی که در این جایگاه قرار گیرد، احتمالاً با سطحی مشابه از نقد و مخالفت مواجه خواهد شد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | در سطحی کلیتر، برخی تحلیلگران بر این باورند که جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی همواره موضوع مناقشه و انتقاد در میان مخالفان و رسانههای خارجی بوده است. از این منظر، انتقادها و اتهامهای مطرحشده دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای نیز در چارچوب همین فضای سیاسی و رسانهای ارزیابی میشود و به اعتقاد این تحلیلگران، هر فردی که در این جایگاه قرار گیرد، احتمالاً با سطحی مشابه از نقد و مخالفت مواجه خواهد شد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
حسن | [[حسن روحانی]]، رئیسجمهور پیشین ایران و عضو قبلی مجلس خبرگان رهبری، در توضیح مبنای نظری انتخاب رهبر در جمهوری اسلامی، به دیدگاه [[سیدروحالله خمینی]] دربارۀ نقش مردم در تعیین رهبری اشاره کرده است. بهگفته او، بر اساس این دیدگاه و مطابق قانون اساسی، اعضای مجلس خبرگان توسط [[رأی]] مستقیم مردم انتخاب میشوند و این مجلس وظیفۀ گزینش رهبر را بر عهده دارد؛ از اینرو انتخاب رهبر در نهایت نوعی انتخاب غیر مستقیم مردم تلقی میشود. روحانی با استناد به سخنان امام خمینی توضیح داده است که هنگامی که خبرگان منتخب مردم به فقیه جامعالشرایط رأی میدهند، او نیز بهطور غیرمستقیم منتخب مردم محسوب میشود و مشروعیت اجرایی حکم او به همین پشتوانه مردمی مرتبط دانسته میشود.<ref>[http://etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-9/645168-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 «امام میگوید اعضای خبرگان توسط مردم انتخاب میشوند آنها رهبر را انتخاب میکنند پس رهبر منتخب مردم میشود؛ ممکن است برخی نظر دیگری داشته باشند»، وبسایت اعتماد آنلاین.]</ref> | ||
=== نخسین پیام در مقام رهبری === | === نخسین پیام در مقام رهبری === | ||
سیدمجتبی خامنهای در نخستین پیام خود به مناسبت پذیرش مسئولیت رهبری، ضمن تسلیت شهادت سیدعلی خامنهای و تجلیل از مجاهدتهای ایشان، نقش تعیینکنندۀ ملت ایران در اقتدار و تداوم نظام را مورد تأکید قرار داد. وی حضور مستمر و بصیرت مردم در صحنه را مهمترین عامل پایداری کشور و ضامن کارآمدی نهادها و مسئولان دانست و خواستار حفظ وحدت و همبستگی ملی شد. در ادامۀ پیام، ضمن تجلیل از رزمندگان و جبهۀ مقاومت، بر ادامۀ راهبردهای دفاعی از جمله مسدودبودن تنگۀ هرمز و آمادگی برای گشودن جبهههای جدید علیه متجاوزان تأکید شد. همچنین از همسایگان خواست نسبت به پایگاههای بیگانه در خاک خود تعیین تکلیف کنند. وعدۀ پیگیری انتقام خون شهدا و جبران خسارتهای مادی و معنوی واردشده به مردم، از دیگر محورهای اصلی این پیام بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6772828/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «اولین پیام رهبر معظاولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهایم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری مهر.]</ref> | سیدمجتبی خامنهای در نخستین پیام خود به مناسبت پذیرش مسئولیت رهبری، ضمن تسلیت شهادت سیدعلی خامنهای و تجلیل از مجاهدتهای ایشان، نقش تعیینکنندۀ ملت ایران در اقتدار و تداوم نظام را مورد تأکید قرار داد. وی حضور مستمر و بصیرت مردم در صحنه را مهمترین عامل پایداری کشور و ضامن کارآمدی نهادها و مسئولان دانست و خواستار حفظ وحدت و [[همبستگی ملی]] شد. در ادامۀ پیام، ضمن تجلیل از رزمندگان و جبهۀ مقاومت، بر ادامۀ راهبردهای دفاعی از جمله مسدودبودن [[تنگه هرمز|تنگۀ هرمز]] و آمادگی برای گشودن جبهههای جدید علیه متجاوزان تأکید شد. همچنین از [[همسایه|همسایگان]] خواست نسبت به پایگاههای بیگانه در خاک خود تعیین تکلیف کنند. وعدۀ پیگیری انتقام خون شهدا و جبران خسارتهای مادی و معنوی واردشده به مردم، از دیگر محورهای اصلی این پیام بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6772828/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «اولین پیام رهبر معظاولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهایم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
