سنت‌های الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

|'''۱'''

|الهی‌بودن

|افزایش رویکرد توحیدی انسان در حرکت‌های اجتماعی.<ref>سورهٔ فاطر، آیهٔ ۴۳؛ سورهٔ احزاب، آیهٔ ۶۲.</ref>

|-

|'''۳'''

|هماهنگی تکوین و تشریع

|پی‌بردن به سنت‌های تکوینی از طریق دستورات تشریعی.<ref>سورهٔ اعراف، آیهٔ ۹۶.</ref>

|-

|'''۴'''

|عمومیت زمانی و مکانی

|سنت الهی در کسانی که پیش از این بوده‌اند نیز جاری است.<ref>سورهٔ غافر، آیهٔ ۸۵؛ سورهٔ فتح، آیهٔ ۲۳</ref>

|-

|'''۷'''

|ابتناء بر اصل علیت

|امکان تحلیل معرفتی انحطاط یا اعتلاء جوامع بر اساس ریشه‌ها.<ref>سورهٔ آل‌عمران، آیهٔ ۱۳۷.</ref>

|-

|'''۸'''

|هماهنگی با اختیار انسان

|خدا حال قومی را تغییر نمی‌دهد تا آنکه خودشان خود را تغییر دهند.<ref>سورهٔ انفال، آیهٔ ۵۳؛ سورهٔ رعد، آیهٔ ۱۱.</ref>

|-

|'''۹'''

|داشتن موعد مقرر (اجل)

|سبقت رحمت بر غضب جهت فراهم‌سازی فرصت پشیمانی و بازگشت.<ref>سورهٔ اعراف، آیهٔ ۱۸۲؛ سورهٔ فاطر، آیهٔ ۴۵.</ref>

|-

به نظر پژوهشگران، ریشه‌های معرفتی قواعد تاریخی برآمده از الگوی اثبات‌گرایی دنیای مدرن است که با الگوبرداری از علوم طبیعی، به دنبال کشف روابط علی و قانون‌مند در تحولات اجتماعی است. در این نگاه، تاریخ تابع قواعدی جبری، عمومی و تخلف‌ناپذیر تلقی می‌شود که منشأ آنها در طبیعت بشر و ساختار ذاتی جوامع نهفته است و انسان‌ها ناآگاهانه و غیرارادی تحت سلطهٔ این ماشین اجتماعی به سوی آینده‌ای معین سوق داده می‌شوند. در مقابل، سنن الهی در اندیشهٔ متفکران مسلمان، به‌ویژه [[سید محمدباقر صدر|سیدمحمد باقر صدر]] و [[سیدعلی خامنه‌ای]]، ضمن پذیرش قانون‌مندی تاریخ، با سه مؤلفۀ اساسی از این الگو متمایز می‌شود: الهی‌بودن منشأ قوانین، توسعهٔ ماهیت آنها از قوانین طبیعی به قوانین معنوی و اخلاقی و تقسیم‌بندی آنها به دو دسته حتمی و مشروط که اراده و مسئولیت انسانی را در مسیر تاریخ تثبیت می‌کند.<ref>جعفری‌نژاد و دیگران، «نقش سنت‌های الهی در تداوم انقلاب اسلامی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1399ش، ص244-246.</ref>

=== پیروزی انقلاب اسلامی ===

اندیشمندان مسلمان [[پیروزی انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش را مصداقی از سنت نصرت الهی بر اساس اخلاص و قیام برای خداوند می‌دانند؛ در شرایطی که ملتی با وجود محدودیت‌های مادی اما با برخورداری از ایمان، زمینۀ تحقق [[امداد غیبی]] را فراهم کرد. از این منظر، تغییر [[رژیم پهلوی]] با وجود حمایت‌های گستردۀ کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا، در چارچوب سنت پیروزی حق بر باطل در صورت پایداری مؤمنان قابل تحلیل است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3129 «سنت‌های الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

* شبیری زنجانی، سیدجعفر، «پیروزی ایران اسلامی در دفاع ۱۲ روزه براساس سنت نصرت الهی بود»، خبرگزاری تسنیم، ۱۲ مرداد ۱۴۰۴ش.

* طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۷ق.

* مصباح یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه تاریخ، تهران، چاپ و نشر بین‌الملل، ۱۳۹۱ش.

{{پایان منابع}}