جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''جنگ رمضان''' یا '''جنگ ایران، ایالات متحده و اسرائیل''' که با نام‌های دیگری همچون جنگ تحمیلی سوم، یا عملیات وعده صادق 4، خشم حماسی و یا عملیات شیر یهودا شناخته می‌شود، در اسفند ۱۴۰۴ش مجموعه‌ای از درگیری‌های نظامی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] از یک سو و [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسرائیل]] از سوی دیگر بود که در بستر تنش‌های دیرینه سیاسی و امنیتی میان ایران و غرب شکل گرفت. ریشه‌های این تنش به پس از [[انقلاب اسلامی ۱۳۵۷]] و تقابل راهبردی ایران با سیاست‌های آمریکا در منطقه بازمی‌گردد؛ اختلافاتی که با موضوعاتی مانند [[برنامه هسته‌ای ایران]]، تحریم‌های بین‌المللی و رقابت‌های منطقه‌ای در دهه‌های بعد تشدید شد.
+'''جنگ رمضان''' یا '''جنگ ایران، ایالات متحده و اسرائیل''' که با نام‌های دیگری همچون جنگ تحمیلی سوم، یا عملیات وعده صادق ۴، خشم حماسی یا عملیات شیر یهودا شناخته می‌شود، در اسفند ۱۴۰۴ش مجموعه‌ای از درگیری‌های نظامی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] از یک سو و [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسرائیل]] از سوی دیگر بود که در بستر تنش‌های دیرینه سیاسی و امنیتی میان ایران و غرب شکل گرفت. ریشه‌های این تنش به پس از [[انقلاب اسلامی ۱۳۵۷]] و تقابل راهبردی ایران با سیاست‌های آمریکا در منطقه بازمی‌گردد؛ اختلافاتی که با موضوعاتی مانند [[برنامه هسته‌ای ایران]]، تحریم‌های بین‌المللی و رقابت‌های منطقه‌ای در دهه‌های بعد تشدید شد.
-در ماه‌های منتهی به جنگ، ایران با ناآرامی‌های داخلی در دی ۱۴۰۴ش مواجه شد و هم‌زمان مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده در عمان و ژنو جریان داشت. با وجود این مذاکرات، اختلافات درباره توقف [[غنی‌سازی اورانیوم]]، محدودیت [[برنامه موشکی ایران|برنامه موشکی]] و نقش منطقه‌ای ایران باقی ماند و هم‌زمان تحرکات نظامی طرفین در خاورمیانه افزایش یافت؛ امری که از سوی تحلیلگران نشانه‌ای از احتمال درگیری نظامی تلقی شد.
+در ماه‌های منتهی به جنگ، ایران با ناآرامی‌های داخلی در دی ۱۴۰۴ش مواجه شد و هم‌زمان مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده در عمان و ژنو جریان داشت. با وجود این مذاکرات، اختلافات دربارهٔ توقف [[غنی‌سازی اورانیوم]]، محدودیت [[برنامه موشکی ایران|برنامه موشکی]] و نقش منطقه‌ای ایران باقی ماند و هم‌زمان تحرکات نظامی طرفین در خاورمیانه افزایش یافت؛ امری که از سوی تحلیلگران نشانه‌ای از احتمال درگیری نظامی تلقی شد.
 با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران، درگیری به جنگی چندوجهی تبدیل شد که شامل حملات موشکی، عملیات‌های ترور هدفمند، حملات سایبری و جنگ رسانه‌ای بود. ایران نیز در پاسخ، اهدافی در اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و دامنه درگیری به برخی کشورهای منطقه نیز کشیده شد.
@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 == زمینه‌ها ==
 === انقلاب اسلامی ایران ===
 [[پرونده:نماز جماعت در سفارت آمریکا.jpg|بندانگشتی|برگزاری نماز جماعت در [[سفارت آمریکا در تهران]]، پس از [[تسخیر سفارت آمریکا|تسخیر]]. بر روی سقف یکی از بناها، نوشته شده است: «آمریکا دشمن امت»]]
@@ خط ۱۴: / خط ۱۳: @@
 === اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ ===
-[[پرونده:مسجد جامع ابوذر تهران.jpg|بندانگشتی|[[مسجد جامع ابوذر]] تهران، پس از آتش‌سوزی توسط اغتشاشگران در اعتراضات 1404ش]]
+[[پرونده:مسجد جامع ابوذر تهران.jpg|بندانگشتی|[[مسجد جامع ابوذر]] تهران، پس از آتش‌سوزی توسط اغتشاشگران در اعتراضات ۱۴۰۴ش]]
 {{اصلی|اعتراضات دی ۱۴۰۴}}
 ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد [[اعتراضات دی ۱۴۰۴|اعتراضاتی]] وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، مسئولیت این کشتار را متوجه نیروهای نظامی و امنیتی کردند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]] وسیع مبدل شد.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref>
@@ خط ۲۱: / خط ۲۰: @@
 === مذاکرات ایران و آمریکا ===
-[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا در 1404.jpg|بندانگشتی|هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان مذاکره با آمریکا، در اردیبهشت 1404ش]]
+[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا در 1404.jpg|بندانگشتی|هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان مذاکره با آمریکا، در اردیبهشت ۱۴۰۴ش]]
 {{اصلی|مذاکرات ایران و آمریکا}}
 در [[۱۷ بهمن]]، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در [[ژنو]] برگزار شد.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت [[سلاح هسته‌ای]] خواند و از توسعه [[برنامه موشکی ایران]] برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیس‌جمهور ایران، [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیاده‌خواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به منطقه خاورمیانه منتقل شد. سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیل‌گران به حمله قریب‌الوقوع در منطقه اشاره داشت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که می‌خواهد با ایران به توافق برسد اما ایران آنچه او می‌خواهد را در مذاکرات تکرار نمی‌کند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138958/ترامپ-می-خواهم-با-ایران-به-توافق-برسم ترامپ: می‌خواهم با ایران به توافق برسم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های [[غنی‌سازی اورانیوم]]، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ [[موشک‌های بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران، مخالفت با این ادعاها بود. [[مهدی محمدی]]، مشاور ارشد [[محمدباقر قالیباف]]، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن و خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref>
@@ خط ۳۵: / خط ۳۴: @@
 == نام‌های جنگ و عملیات‌ها ==
-حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان «جنگ تحمیلی سوم»<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> و یا «جنگ رمضان» شناخته می‌شود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را «خشم حماسی» نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù-ØÙØ§Ø³Û%C2»-Ø¹ÙÛÙ-Ø¬ÙÙÙØ±Û-Ø§Ø³ÙØ§ÙÛ-Ø±Ø§-ÙÙØªØ´Ø±-Ú©Ø±Ø¯-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام «عملیات شیر یهودا» نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون [[سی‌ان‌ان]] تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
+حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان «جنگ تحمیلی سوم»<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> یا «جنگ رمضان» شناخته می‌شود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را «خشم حماسی» نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù-ØÙØ§Ø³Û%C2»-Ø¹ÙÛÙ-Ø¬ÙÙÙØ±Û-Ø§Ø³ÙØ§ÙÛ-Ø±Ø§-ÙÙØªØ´Ø±-Ú©Ø±Ø¯-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام «عملیات شیر یهودا» نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون [[سی‌ان‌ان]] تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
 == اهداف جنگ ==
-بر اساس گفته‌های ریاست جمهوری آمریکا و همچنین مواضعی که نخست‌وزیر اسرائیل در قبال ایران گرفتند، اهداف مختلفی برای جنگ با ایران اعلام شده بود. ترامپ به صراحت از «تغییر رژیم» در ایران سخن می‌گفت و آن را بهترین اتفاقی می‌دانست که در این جنگ آن را توقع داشت. او همچنین از «تسلیم بی‌‌قید و شرط» سخن می‌گفت. در اسرائیل نیز تمرکز جنگ با هدف «از کار انداختن توان نظامی» و ادعای «عدم اشاعه هسته‌ای» شکل گرفته بود. رسانه‌های تحلیلی گزارش داده‌اند که با طولانی‌تر شدن جنگ، اهداف نهایی ایالات متحده و اسرائیل دچار واگرایی شده است. ایالات متحده تحت مدیریت دونالد ترامپ، رویکردی موسوم به «مدل ونزوئلا» را دنبال می‌کند؛ این راهبرد بر پایه حذف رهبری سیاسی ارشد و جایگزینی آن با چهره‌های عمل‌گرا از بدنه داخلی قدرت استوار است تا ضمن حفظ ساختار اداری کشور، دسترسی به ذخایر عظیم انرژی تأمین گردد. در مقابل، اسرائیل استراتژی «کوتاه کردن چمن» (Mowing the Grass) را برگزیده است که هدف آن نه لزوماً تغییر سریع رژیم، بلکه تضعیف مستمر و سیستماتیک توانمندی‌های نظامی، زیرساختی و فرماندهی ایران برای مدیریت درگیری در بلندمدت و رفع تهدیدات امنیتی علیه خود است.<ref name=":13223">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref>
+بر اساس گفته‌های ریاست جمهوری آمریکا و همچنین مواضعی که نخست‌وزیر اسرائیل در قبال ایران گرفتند، اهداف مختلفی برای جنگ با ایران اعلام شده بود. ترامپ به صراحت از «تغییر رژیم» در ایران سخن می‌گفت و آن را بهترین اتفاقی می‌دانست که در این جنگ آن را توقع داشت. او همچنین از «تسلیم بی‌قید و شرط» سخن می‌گفت. در اسرائیل نیز تمرکز جنگ با هدف «از کار انداختن توان نظامی» و ادعای «عدم اشاعه هسته‌ای» شکل گرفته بود. رسانه‌های تحلیلی گزارش داده‌اند که با طولانی‌تر شدن جنگ، اهداف نهایی ایالات متحده و اسرائیل دچار واگرایی شده است. ایالات متحده تحت مدیریت دونالد ترامپ، رویکردی موسوم به «مدل ونزوئلا» را دنبال می‌کند؛ این راهبرد بر پایه حذف رهبری سیاسی ارشد و جایگزینی آن با چهره‌های عمل‌گرا از بدنه داخلی قدرت استوار است تا ضمن حفظ ساختار اداری کشور، دسترسی به ذخایر عظیم انرژی تأمین گردد. در مقابل، اسرائیل استراتژی «کوتاه کردن چمن» (Mowing the Grass) را برگزیده است که هدف آن نه لزوماً تغییر سریع رژیم، بلکه تضعیف مستمر و سیستماتیک توانمندی‌های نظامی، زیرساختی و فرماندهی ایران برای مدیریت درگیری در بلندمدت و رفع تهدیدات امنیتی علیه خود است.<ref name=":13223">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref>
 در حوزه عملیاتی، اگرچه هماهنگی نزدیکی در انهدام سایت‌های پدافند هوایی، مراکز موشکی و تأسیسات استراتژیک وجود داشته، اما اختلافات بر سر انتخاب اهداف به‌وضوح نمایان شده است. در حالی که ترامپ بر حفظ برخی مهره‌های داخلی برای مذاکرات آتی و جلوگیری از جهش قیمت جهانی نفت تأکید دارد، اسرائیل با گسترش حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی، آب‌شیرین‌کن‌ها و میادین گازی (نظیر پارس جنوبی)، به دنبال فلج کردن کامل توان اقتصادی و لجستیکی ایران است. این تضاد منافع، به‌ویژه در موضوع ترور مقامات ارشد، باعث شده تا تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا برای یافتن طرف گفتگو در داخل ایران، با چالش‌های جدی مواجه شود.<ref name=":13222">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref>
@@ خط ۴۴: / خط ۴۳: @@
 == گونه‌های عملیات در جنگ ==
 === حمله هدفمند (ترور) ===
-ترور هدفمند به معنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمان‌های بین‌المللی به عنوان جنایت علیه بشریت تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضا ایالات متحده آمریکا است که در سال‌های متمادی، پیگیری می‌شود. این سیاست بارها بر علیه ایران اجرا شده و دانشمندان، سیاستمداران و نظامیان ایرانی، هدف اینگونه حملات بوده‌اند.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 295-296.</ref> این ترورها در جنگ رمضان نیز از سوی اسرائیل و آمریکا انجام گرفت و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.<ref name=":017">«[https://defapress.ir/fa/news/820728/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%BE%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست]»، خبرگزاری دفاع مقدس.</ref><ref name=":1322">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشین‌های فرماندهی، از 3 تا 7 لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref name=":0">«[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-%D8%AA%D8%A7-7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 3 تا 7 سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را به صورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی از پایگاه‌ها تخلیه و نیروها در هتل‌ها مستقر شده بودند، این هتل‌ها هدف حملات موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهان‌شدن نظامیانش در هتل‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+ترور هدفمند به معنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمان‌های بین‌المللی به عنوان جنایت علیه بشریت تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضاً ایالات متحده آمریکا است که در سال‌های متمادی، پیگیری می‌شود. این سیاست بارها بر علیه ایران اجرا شده و دانشمندان، سیاستمداران و نظامیان ایرانی، هدف اینگونه حملات بوده‌اند.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404 ش، ص 295-296.</ref> این ترورها در جنگ رمضان نیز از سوی اسرائیل و آمریکا انجام گرفت و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.<ref name=":017">«[https://defapress.ir/fa/news/820728/وزارت-دفاع-شکست‌های-پیاپی-دشمن-در-جنگ-رمضان-با-ترور-جبران‌شدنی-نیست وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست]»، خبرگزاری دفاع مقدس.</ref><ref name=":1322">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشین‌های فرماندهی، از ۳ تا ۷ لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref name=":0">«[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-تا-7-سطح-جایگزین-برای-فرماندهان-و-مسئولان-تعیین-شده-است 3 تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را به صورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی از پایگاه‌ها تخلیه و نیروها در هتل‌ها مستقر شده بودند، این هتل‌ها هدف حملات موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهان‌شدن نظامیانش در هتل‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 === حمله به متحدان ===
 [[پرونده:حمله ایران به الخرج عربستان.jpg|بندانگشتی|432x432پیکسل|خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج عربستان، محل حضور نیروهای آمریکایی در منطقه]]
-با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مناطقی در ایران، نیروهای مسلح ایران علاوه بر حملات مستقیم به زیرساخت‌های نظامی و امنیتی اسرائیل، به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه اقدام کردند. در این حملات، شبکه‌های راداری آمریکایی در کشورهای [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[دبی]]، [[بحرین]] و [[کویت]] مورد هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانه‌های دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقه‌ای آمریکا توصیف شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در همین راستا، مقامات ایرانی اعلام کردند که تمام کشورهایی که از خاک آنها، برای حمله به ایران استفاده شده باشد، هدفی مشروع برای پاسخ می‌دانند. مقامات تأکید داشتند که چون دسترسی به خاک آمریکا برای نیروهای مسلح ایرانی میسر نیست، پایگاه‌ها و منافع آمریکا را هدف هجوم خود قرار می‌دهند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529732/عراقچی-پایگاه-های-آمریکا-در-منطقه-هدف-مشروع-ماست عراقچی: پایگاه‌های آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530681/کشورهای-میزبان-پایگاه-های-آمریکایی-هدف-مشروع-ایران-هستند کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکایی هدف مشروع ایران هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مناطقی در ایران، نیروهای مسلح ایران علاوه بر حملات مستقیم به زیرساخت‌های نظامی و امنیتی اسرائیل، به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه اقدام کردند. در این حملات، شبکه‌های راداری آمریکایی در کشورهای [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[دبی]]، [[بحرین]] و [[کویت]] مورد هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانه‌های دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقه‌ای آمریکا توصیف شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در همین راستا، مقامات ایرانی اعلام کردند که تمام کشورهایی که از خاک آنها، برای حمله به ایران استفاده شده باشد، هدفی مشروع برای پاسخ می‌دانند. مقامات تأکید داشتند که چون دسترسی به خاک آمریکا برای نیروهای مسلح ایرانی میسر نیست، پایگاه‌ها و منافع آمریکا را هدف هجوم خود قرار می‌دهند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529732/عراقچی-پایگاه-های-آمریکا-در-منطقه-هدف-مشروع-ماست عراقچی: پایگاه‌های آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530681/کشورهای-میزبان-پایگاه-های-آمریکایی-هدف-مشروع-ایران-هستند کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکایی هدف مشروع ایران هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 در این میان، گروه‌های همسو با ایران (موسوم به محور مقاومت) از کشورهایی چون [[عراق]]، [[لبنان]]، [[یمن]] و [[پاکستان]] نیز به درگیری با منافع آمریکا در منطقه اقدام کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> این تقابل به حملات آمریکا و اسرائیل علیه نیروهای هم‌پیمان با ایران در عراق و لبنان انجامید.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528923/حمله-مشترک-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-به-مقر-حشد-شعبی-در-القائم-عراق حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مقر حشد شعبی در القائم عراق]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528947/ادامه-حملات-اسرائیل-به-لبنان-دولت-سلام-درخواست-جلسه-اضطراری-کرد ادامه حملات اسرائیل به لبنان/ دولت سلام درخواست جلسه اضطراری کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 === مدیریت و حمله به زیرساخت‌های ===
-در جریان جنگ ایران و آمریکا، حمله به زیرساخت‌ها به عنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی مورد توجه طرفین درگیر قرار گرفت. در این چارچوب، تهدید یا هدف‌گیری زیرساخت‌های حیاتی به‌ویژه در حوزه انرژی، نیروگاه‌ها و تأسیسات اقتصادی به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اقتصاد کشور مطرح شد. در کنار این تهدیدها، عملیات رسانه‌ای و روانی نیز با هدف ایجاد نگرانی عمومی، بی‌ثباتی اقتصادی و تغییر فضای ادراک عمومی نسبت به روند جنگ دنبال می‌شد. در محاسبات راهبردی طرف‌های درگیر، حمله گسترده به زیرساخت‌های حیاتی ایران با ملاحظات مهمی همراه بود. از یک سو، احتمال واکنش متقابل ایران و گسترش دامنه درگیری به زیرساخت‌های انرژی و منافع منطقه‌ای طرف مقابل مطرح بود و از سوی دیگر، توان داخلی ایران در بازسازی و ترمیم سریع بسیاری از زیرساخت‌ها مورد توجه قرار داشت. همین عوامل سبب شد تهدید علیه زیرساخت‌ها بیشتر در قالب فشار روانی و بازدارندگی متقابل مطرح شود و در عمل با محدودیت‌هایی روبه‌رو باشد.<ref name=":03">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+در جریان جنگ ایران و آمریکا، حمله به زیرساخت‌ها به عنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی مورد توجه طرفین درگیر قرار گرفت. در این چارچوب، تهدید یا هدف‌گیری زیرساخت‌های حیاتی به‌ویژه در حوزه انرژی، نیروگاه‌ها و تأسیسات اقتصادی به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اقتصاد کشور مطرح شد. در کنار این تهدیدها، عملیات رسانه‌ای و روانی نیز با هدف ایجاد نگرانی عمومی، بی‌ثباتی اقتصادی و تغییر فضای ادراک عمومی نسبت به روند جنگ دنبال می‌شد. در محاسبات راهبردی طرف‌های درگیر، حمله گسترده به زیرساخت‌های حیاتی ایران با ملاحظات مهمی همراه بود. از یک سو، احتمال واکنش متقابل ایران و گسترش دامنه درگیری به زیرساخت‌های انرژی و منافع منطقه‌ای طرف مقابل مطرح بود و از سوی دیگر، توان داخلی ایران در بازسازی و ترمیم سریع بسیاری از زیرساخت‌ها مورد توجه قرار داشت. همین عوامل سبب شد تهدید علیه زیرساخت‌ها بیشتر در قالب فشار روانی و بازدارندگی متقابل مطرح شود و در عمل با محدودیت‌هایی روبه‌رو باشد.<ref name=":03">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
-در جریان جنگ رمضان، حملات متعددی به زیرساخت‌های دولتی و عمومی در ایران شامل مراکز درمانی، مراکز آموزشی و ساختمان‌های دولتی انجام گرفت. در این حملات همچنین زیرساخت‌های نظامی و انتظامی همچون کلانتری‌ها و پایگاه‌های بسیج نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات عموما با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شده‌اند. دولت ایران در مواجهه با این تهدیدات، تلاش برای تأمین کالاهای اساسی و مدیریت شرایط جنگی را پیش گرفت تا بتواند با کاهش نگرانی‌های عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی جنگ را به درستی مدیریت کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در این میان، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی تهدید کرد که زیرساخت‌های انرژی از جمله نیروگاه‌های برق را هدف حمله قرار خواهد داد.<ref name=":02">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+در جریان جنگ رمضان، حملات متعددی به زیرساخت‌های دولتی و عمومی در ایران شامل مراکز درمانی، مراکز آموزشی و ساختمان‌های دولتی انجام گرفت. در این حملات همچنین زیرساخت‌های نظامی و انتظامی همچون کلانتری‌ها و پایگاه‌های بسیج نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات عموماً با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شده‌اند. دولت ایران در مواجهه با این تهدیدات، تلاش برای تأمین کالاهای اساسی و مدیریت شرایط جنگی را پیش گرفت تا بتواند با کاهش نگرانی‌های عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی جنگ را به درستی مدیریت کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در این میان، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی تهدید کرد که زیرساخت‌های انرژی از جمله نیروگاه‌های برق را هدف حمله قرار خواهد داد.<ref name=":02">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
-در روز چهارم جنگ، ایران رسماً از بسته شدن تنگه هرمز خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت. اقدامی که با بروز بحران انرژی در جهان همراه شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/تنگه-هرمز-بسته-است-عبور-نفتکش-ها-با-پاسخ-قاطع-روبه-رو-می-شود تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکش‌ها با پاسخ قاطع روبه‌رو می‌شود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین مقامات ایرانی تهدید کردند که در صورت آسیب به زیرساخت‌های انرژی ایران، زیرساخت‌های انرژی در تمام منطقه هدف حمله قرار خواهد گرفت.<ref name=":04">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+در روز چهارم جنگ، ایران رسماً از بسته شدن تنگه هرمز خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت. اقدامی که با بروز بحران انرژی در جهان همراه شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/تنگه-هرمز-بسته-است-عبور-نفتکش-ها-با-پاسخ-قاطع-روبه-رو-می-شود تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکش‌ها با پاسخ قاطع روبه‌رو می‌شود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین مقامات ایرانی تهدید کردند که در صورت آسیب به زیرساخت‌های انرژی ایران، زیرساخت‌های انرژی در تمام منطقه هدف حمله قرار خواهد گرفت.<ref name=":04">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 === عملیات‌های پرچم دروغین ===
-در میانه عملیات‌های انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات به صورت ساختارشکنانه انجام می‌شد. اینگونه عملیات‌ها عموماً با عنوان «پرچم دروغین» برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام می‌شد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته می‌شد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورهای منطقه، در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانه‌های ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک عملیات پرچم دروغین معرفی نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با «پرچم دروغین»]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مقامات ایرانی همچنین تایید کردند که حملات به منطقه مسکونی بحرین، از سوی نیروهای مسلح ایران نبوده است و احتمالا یک عملیات پرچم دروغین از سوی اسرائیل بوده است.<ref name=":05">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3547193/%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%BA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%86%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7-%D8%B4%D8%AF بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیروهای مسلح ایران همچنین تایید کردند که حمله‌ای به خاک عمان، ترکیه و آذربایجان نداشتند و این حملات را نیز به عنوان پرچم دروغین معرفی کردند.<ref name=":06">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/15/3533219/%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%BA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF سفارت ایران: تعدادی مامور موساد در عملیات‌های پرچم دروغین دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+در میانه عملیات‌های انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات به صورت ساختارشکنانه انجام می‌شد. اینگونه عملیات‌ها عموماً با عنوان «پرچم دروغین» برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام می‌شد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته می‌شد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورهای منطقه، در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانه‌های ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک عملیات پرچم دروغین معرفی نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با «پرچم دروغین»]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مقامات ایرانی همچنین تأیید کردند که حملات به منطقه مسکونی بحرین، از سوی نیروهای مسلح ایران نبوده است و احتمالاً یک عملیات پرچم دروغین از سوی اسرائیل بوده است.<ref name=":05">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3547193/بقائی-عملیات-پرچم-دروغین-برای-بدنام-کردن-ایران-افشا-شد بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیروهای مسلح ایران همچنین تأیید کردند که حمله‌ای به خاک عمان، ترکیه و آذربایجان نداشتند و این حملات را نیز به عنوان پرچم دروغین معرفی کردند.<ref name=":06">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/15/3533219/سفارت-ایران-تعدادی-مامور-موساد-در-عملیات-های-پرچم-دروغین-دستگیر-شدند سفارت ایران: تعدادی مأمور موساد در عملیات‌های پرچم دروغین دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 === عملیات‌های سایبری ===
-همزمان با تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، موج گسترده ای از حملات سایبری و عملیات هک علیه زیرساخت های سایبری ایران به ویژه رسانه های خبری نیز آغاز شد. در روز اول جنگ، تمام سایت‌هایی مجوز رسمی رسانه را از وزارت ارشاد ایران داشتند، دچار اختلال شدند. خبرگزاری تابناک<ref name=":07">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360262/%D9%87%DA%A9-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C هک سایت های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و خبرگزاری ایسنا از جمله خبرگزاری‌های رسمی ایران بودند که از دسترس خارج شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538633/ایسنا-به-دلایل-فنی-داخلی-در-دسترس-نیست ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> چهار روز پس از آغاز حملات به ایران و در پی احتمال حملات سایبری، پلیس فتای ایران، اخطارها و هشدارهایی را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530366/هشدار-افتا-نسبت-به-رخدادهای-مشکوک-سایبری هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
+همزمان با تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، موج گسترده‌ای از حملات سایبری و عملیات هک علیه زیرساخت‌های سایبری ایران به ویژه رسانه‌های خبری نیز آغاز شد. در روز اول جنگ، تمام سایت‌هایی مجوز رسمی رسانه را از وزارت ارشاد ایران داشتند، دچار اختلال شدند. خبرگزاری تابناک<ref name=":07">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360262/هک-سایت-های-خبری-و-تلاش-برای-انتشار-اخبار-جعلی هک سایت‌های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و خبرگزاری ایسنا از جمله خبرگزاری‌های رسمی ایران بودند که از دسترس خارج شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538633/ایسنا-به-دلایل-فنی-داخلی-در-دسترس-نیست ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> چهار روز پس از آغاز حملات به ایران و در پی احتمال حملات سایبری، پلیس فتای ایران، اخطارها و هشدارهایی را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530366/هشدار-افتا-نسبت-به-رخدادهای-مشکوک-سایبری هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 در روز چهارم جنگ، جبهه پشتیبانی سایبری در پیامی اعلام کرد که حملات سایبری بر علیه زیرساخت‌های ارتباطات نظامی و دولتی اسرائیل انجام خواهد داد. این گروه مدعی شد که در اثر این حمله، تمامی ارتباطات نظامی، دولتی و خصوصی مختل شده و تمام داده‌ها و اسناد آن‌ها نابود شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530140/حمله-سایبری-به-زیرساخت-های-ارتباطات-نظامی-و-دولتی-رژیم-صهیونیستی حمله سایبری به زیرساخت‌های ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین گروه حنظله نیز اقدام به هک زیرساخت‌های اسرائیل و انتشار اطلاعات مرتبط با نظامیان و شهروندان اسرائیلی اقدام کرد. همچنین ادعا شده که این گروه، شرکت ملی نفت شارجه را نیز هک کرده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529785/شرکت-نفتی-شارجه-هک-شد شرکت نفتی شارجه هک شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
@@ خط ۷۵: / خط ۷۴: @@
 === تلفات انسانی در ایران ===
 [[پرونده:تشیع+میناب.jpg|بندانگشتی|390x390پیکسل|مراسم تدفین دانش‌آموزان شهید در فاجعه حمله ارتش آمریکا به مدرسه میناب در هرمزگان]]
-در اولین روز درگیری، مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> تا ساعات پایانی روز اول جنگ، رسانه‌های ایرانی از زنده بودن رهبر جمهور اسلامی خبر می‌دادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> اما در صبح روز ۱۰ اسفند تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی از جمله [[سیدعلی خامنه‌ای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش کشته شده‌اند.<ref>"[https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes]", BBC News.</ref> کمی بعد، رسانه‌های ایرانی از کشته شدن مقامات دیگری در 2 روز اول جنگ خبر دادند که برخی از آنها عبارت بودند از:
+در اولین روز درگیری، مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> تا ساعات پایانی روز اول جنگ، رسانه‌های ایرانی از زنده بودن رهبر جمهور اسلامی خبر می‌دادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> اما در صبح روز ۱۰ اسفند تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی از جمله [[سیدعلی خامنه‌ای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش کشته شده‌اند.<ref>"[https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes]", BBC News.</ref> کمی بعد، رسانه‌های ایرانی از کشته شدن مقامات دیگری در ۲ روز اول جنگ خبر دادند که برخی از آنها عبارت بودند از:
 * [[سید عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 * [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
@@ خط ۸۹: / خط ۸۸: @@
 * [[بهرام حسینی مطلق]] - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
 * [[حسن‌علی تاجیک]] - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
-بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیست‌وپنجم جنگ، ۶۶ کودک زیر پنج سال کشته شدند و حدود سه هزار زن که در منازل خود حضور داشتند زخمی شدند. در میان نیروهای امدادی و درمانی نیز یک نفر از نیروهای هلال احمر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند و در میان کادر درمان ۲۳ نفر کشته و ۱۷۷ نفر زخمی گزارش شد.<ref name=":014">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84%DB%8C ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>
+بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیست‌وپنجم جنگ، ۶۶ کودک زیر پنج سال کشته شدند و حدود سه هزار زن که در منازل خود حضور داشتند زخمی شدند. در میان نیروهای امدادی و درمانی نیز یک نفر از نیروهای هلال احمر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند و در میان کادر درمان ۲۳ نفر کشته و ۱۷۷ نفر زخمی گزارش شد.<ref name=":014">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>
 === خسارات در ایران ===
-در پی حملات هوایی به ایران در طول جنگ رمضان، بسیاری از ساختمان‌های نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمان‌های دولتی و نظامی می‌توان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صدا و سیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیست‌وپنجم جنگ، بیش از ۸۵٬۱۷۶ مکان غیرنظامی اعم از ۶۴٬۵۸۳ واحد مسکونی و ۱۹٬۶۹۴ واحد تجاری دچار آسیب شدند. همچنین ۲۸۲ مرکز درمانی شامل بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، داروخانه‌ها و مراکز بهداشتی هدف قرار گرفتند و برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، به‌طور کامل از چرخه فعالیت خارج شدند. در این حملات ۶۰۰ مدرسه نیز آسیب دیدند و ۱۷ پایگاه و شعبه جمعیت هلال احمر هدف قرار گرفت.<ref name=":016">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84%DB%8C ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>
+در پی حملات هوایی به ایران در طول جنگ رمضان، بسیاری از ساختمان‌های نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمان‌های دولتی و نظامی می‌توان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صدا و سیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیست‌وپنجم جنگ، بیش از ۸۵٬۱۷۶ مکان غیرنظامی اعم از ۶۴٬۵۸۳ واحد مسکونی و ۱۹٬۶۹۴ واحد تجاری دچار آسیب شدند. همچنین ۲۸۲ مرکز درمانی شامل بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، داروخانه‌ها و مراکز بهداشتی هدف قرار گرفتند و برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، به‌طور کامل از چرخه فعالیت خارج شدند. در این حملات ۶۰۰ مدرسه نیز آسیب دیدند و ۱۷ پایگاه و شعبه جمعیت هلال احمر هدف قرار گرفت.<ref name=":016">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>
-در بخش تجهیزات امدادی و زیرساختی نیز خساراتی گزارش شد؛ از جمله انهدام کامل سه فروند بالگرد امدادی و هدف قرار گرفتن ۴۸ خودروی نجات و ۴۶ دستگاه آمبولانس. همچنین در برخی نقاط کشور، از جمله تهران، فرودگاه‌ها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت مورد حمله قرار گرفتند.<ref name=":015">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84%DB%8C ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>[[پرونده:کاخ گلستان در جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|تصویری از آسیب‌های کاخ گلستان، در استان تهران، پس از حملات موشکی آمریکا و اسرائیل|راست]]
+در بخش تجهیزات امدادی و زیرساختی نیز خساراتی گزارش شد؛ از جمله انهدام کامل سه فروند بالگرد امدادی و هدف قرار گرفتن ۴۸ خودروی نجات و ۴۶ دستگاه آمبولانس. همچنین در برخی نقاط کشور، از جمله تهران، فرودگاه‌ها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت مورد حمله قرار گرفتند.<ref name=":015">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>[[پرونده:کاخ گلستان در جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|تصویری از آسیب‌های کاخ گلستان، در استان تهران، پس از حملات موشکی آمریکا و اسرائیل|راست]]
 در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی [[کاخ گلستان]]، این کاخ که به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، متحمل آسیب‌هایی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و [[مسجد ارگ]] آسیب وارد شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528878/ماجرای-حمله-به-رادیو-و-تعطیلی-مراسم-مسجد-ارک-حال-حاج-منصور-ارضی-خوب ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان از تخریب تعدادی از بناهای شاخص تاریخی سنندج، از جمله بنای ملک تجار، امامزاده پیر عمر، منزل متوسل، منزل مجتهدی و منزل امین الاسلام در پی حملات به استان خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538347/تخریب-بناهای-شاخص-تاریخی-سنندج تخریب بناهای شاخص تاریخی سنندج]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین حملاتی به حریم قلعه فلک‌الافلاک در خرم‌آباد باعث آسیب به این بنا و همچنین چندین بنای تاریخی دیگر در این شهر شد. گفته شده است که بنای تاریخی «سربازخانه شماره ۲»، «سربازخانه شماره ۱»، ساختمان «باشگاه افسران»، ساختمان «دژبانی (هنگ)» و خانه تاریخی «قاضی» یا «آخوند ابو» دچار آسیب‌های جدی شده و همچنین دو موزه مستقر در قلعه دچار خسارت شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3537455/حمله-آمریکایی-ـ-صهیونی-به-حریم-فلک-الافلاک-تخریب-یک-بنای-ثبت-ملی حمله آمریکایی ـ صهیونی به حریم فلک‌الافلاک؛ تخریب یک بنای ثبت ملی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در روزهای بعد، خبرهایی از آسیب به کاخ چهل‌ستون و چند مسجد تاریخی در اصفهان منتشر شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3536508/حمله-پهپادی-رژیم-صهیونیستی-به-آثار-تاریخی-اصفهان-جنایت-جنگی-است حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی اصفهان جنایت جنگی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
@@ خط ۱۲۱: / خط ۱۲۰: @@
 * در روز هشتم جنگ، ترامپ درخصوص حمله به مدرسه میناب، واکنش نشان داد و مسئولیت آن را به گردن ایران انداخت؛ این در حالی بود که بسیاری از رسانه‌ها و کارشناسان، این حمله را به نیروهای آمریکا نسبت داده‌اند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref>
 * در روز هجدهم جنگ، رئیس مرکز ضدتروریسم آمریکا در مخالفت با جنگ آمریکا با ایران، از سمت خود استعفاء داد.<ref name=":012">«[https://parsi.euronews.com/2026/03/17/what-to-know-about-head-of-us-national-counterterrorism-center-resignation رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟]»، خبرگزاری یورونیوز.</ref>
-* تعدادی از سناتورهای آمریکایی با جنگ ابراز مخالفت کردند. کریس مورفی<ref name=":013">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1364167/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%88%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE- اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و برنی سندرز از جمله این افراد بودند. سندرز در مواجهه با درخواست ترامپ برای بودجه 200 میلیارد دلاری ادامه جنگ، این جنگ را متعلق به مردم آمریکا ندانست و با درخواست مخالفت کرد. او همچین به خاطر اقدامات ترامپ که به افزایش قیمت انرژی در آمریکا انجامیده بود، از سیاست‌های او انتقاد کرد.<ref name=":010">«[https://nournews.ir/fa/news/304870/%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AD%D9%87-200-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 مخالفت تند برنی سندرز با لایحه 200 میلیارد دلاری جنگ با ایران]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref>
+* تعدادی از سناتورهای آمریکایی با جنگ ابراز مخالفت کردند. کریس مورفی<ref name=":013">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1364167/اظهارات-شوکه-کننده-سناتور-آمریکایی-درمورد-ترامپ- اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و برنی سندرز از جمله این افراد بودند. سندرز در مواجهه با درخواست ترامپ برای بودجه ۲۰۰ میلیارد دلاری ادامه جنگ، این جنگ را متعلق به مردم آمریکا ندانست و با درخواست مخالفت کرد. او همچین به خاطر اقدامات ترامپ که به افزایش قیمت انرژی در آمریکا انجامیده بود، از سیاست‌های او انتقاد کرد.<ref name=":010">«[https://nournews.ir/fa/news/304870/مخالفت-تند-برنی-سندرز-با-لایحه-200-میلیارد-دلاری-جنگ-با-ایران مخالفت تند برنی سندرز با لایحه 200 میلیارد دلاری جنگ با ایران]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref>
 === واکنش رسمی دولت اسرائیل ===
@@ خط ۱۹۲: / خط ۱۹۱: @@
 === واکنش هواداران جمهوری اسلامی ایران ===
-[[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان در تهران، 20 اسفند 1404ش]]
+[[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان در تهران، ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش]]
-* در ایران، مردم هوادار جمهوری اسلامی، عموما به صورت خودجوش، در خیابان‌ها تجمع شبانه انجام دادند. این تجمعات از روز دوم جنگ آغاز شد. این اقدامات با هدف تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی انجام می‌گرفت.<ref name=":011">«[https://kurdtoday.ir/story/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%87%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی]»، خبرگزاری کردتودی.</ref>
+* در ایران، مردم هوادار جمهوری اسلامی، عموماً به صورت خودجوش، در خیابان‌ها تجمع شبانه انجام دادند. این تجمعات از روز دوم جنگ آغاز شد. این اقدامات با هدف تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی انجام می‌گرفت.<ref name=":011">«[https://kurdtoday.ir/story/حضور-مردم-در-خیابان-یک-رویداد-مهم-فرهنگی حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی]»، خبرگزاری کردتودی.</ref>
 === واکنش اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران ===
 * رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>"[https://www.iranintl.com/en/202602282261 Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets]". Iran International.</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حملاتش به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
 * بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>
@@ خط ۲۰۹: / خط ۲۰۷: @@
 === واکنش رسانه‌ها ===
 * خبرگزاری‌های داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانه‌ها از سلامت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه خبر دادند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139052/عملیات-صبح-امروز-اسرائیل-شکست-خورد-هیچ-مسئولی-ترور-نشده عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>
-* ''سی‌ان‌ان'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>"[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism]". CNN .</ref>
+* ''سی‌ان‌ان'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>"[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism]". CNN.</ref>
 * بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط نهاد SSRS در آمریکا، از هر ۱۰ آمریکایی، ۶ نفر با این جنگ مخالف بودند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref>
 === واکنش اندیشمندان و تحلیلگران ===
 * آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در سن مارینو و مدیر انتشارات بزرگ چرکیو در اروپا، در پیامی، حملات آمریکا و اسرائیل را بی‌دلیل و تحت عنوان «تروریسم دولتی» معرفی کرد و مدعی شد که «رنج‌های ملت ایران بتواند فصلی نو از شجاعت و دفاع از حقوق مشروع آن را آبیاری کند.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529620/استاد-دانشگاه-سن-مارینو-تهاجم-آمریکا-و-اسرائیل-تروریسم-دولتی-محض-است استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
-* مایک پریسنر، مدیر اجرایی «مرکز وجدان و جنگ» در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموما به خاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D9%85 افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمی خواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref>
+* مایک پریسنر، مدیر اجرایی «مرکز وجدان و جنگ» در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموماً به خاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/افزایش-مخالفت-نیروهای-آمریکایی-با-جنگ-ایران-نمی-خواهیم-برای-اسرائیل-کشته-شویم افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمی‌خواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref>
 * برخی مراجع تقلید شیعه از جمله حسین نوری همدانی و ناصر مکارم شیرازی، حکم انتقام خون سید علی خامنه‌ای را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام نمود: «بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشه‌کن نماید».<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> مولوی واحدبخش شنبه‌زهی، از علمای اهل سنت سیستان و بلوچستان، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اسلامی، حکم جهاد صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/media/1404/12/20/3537741/حکم-جهاد-مولوی-واحدبخش-شنبه-زهی حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبه‌زهی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
@@ خط ۲۲۳: / خط ۲۲۱: @@
 از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی درمنطقه خصوصاً آسمان منطقه، خلیج فارس و تنگه هرمز بود. در روزهای ابتدایی جنگ، با وجود باز بودن تنگه هرمز، اکثر شرکت‌های ترابری به خاطر ناامنی منطقه از این مسیر عبور نداشتند. عبور و مرور هواپیماهای مسافری نیز دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> این اقدام باعث سرگردانی مسافران خارجی در کشورهای منطقه شد. رسانه‌های دولتی امارات اعلام کردند که مسافران سرگردان در این کشور، مورد حمایت مالی دولت قرار خواهند گرفت و ویزای آنها تمدید می‌شود.<ref>"[http://edition.cnn.com/world/live-news/us-israel-iran-attack-03-01-26-intl Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran]", CNN News.</ref> همچنین ناامنی‌های منطقه‌ای باعث افزایش قیمت بیمه‌ها شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>
-بر اساس گزارش رسانه‌ها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور می‌کند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده،  به‌طور معمول، از تنگه هرمز، بیش از ۶۰ کشتی باری عبور می‌کند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتی‌های عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمی‌رسد. این محدودی سبب شد تا بسیاری از کشورها همچون تایلند و آمریکا، دچار بحران سوخت شوند و مردم برای دریافت سوخت به پمپ بنزین‌ها هجوم ببرند. از همین رو دولت‌ها برای مدیریت مصرف سوخت، اقداماتی را تمهید کردند. پیشنهاد استفاده نکردن از خودرو،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538775/شوک-نفتی-جنگ-آمریکا-علیه-ایران-به-دانمارک شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> تغییرات در برنامه تعطیلات،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> دورکار کردن کارمندان، درخواست برای لغو سفرهای غیرضروری مردم و رعایت اصول صرفه‌جویی از این اقدامات بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> برای مدیریت انرژی در برخی کشورها همچون آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک مطرح شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>
+بر اساس گزارش رسانه‌ها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور می‌کند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، به‌طور معمول، از تنگه هرمز، بیش از ۶۰ کشتی باری عبور می‌کند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتی‌های عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمی‌رسد. این محدودی سبب شد تا بسیاری از کشورها همچون تایلند و آمریکا، دچار بحران سوخت شوند و مردم برای دریافت سوخت به پمپ بنزین‌ها هجوم ببرند. از همین رو دولت‌ها برای مدیریت مصرف سوخت، اقداماتی را تمهید کردند. پیشنهاد استفاده نکردن از خودرو،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538775/شوک-نفتی-جنگ-آمریکا-علیه-ایران-به-دانمارک شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> تغییرات در برنامه تعطیلات،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> دورکار کردن کارمندان، درخواست برای لغو سفرهای غیرضروری مردم و رعایت اصول صرفه‌جویی از این اقدامات بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> برای مدیریت انرژی در برخی کشورها همچون آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک مطرح شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>
-با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا 25 درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، باعث افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره جنوبی، ژاپن و تایوان از بازرهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دریافت کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>
+با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا ۲۵ درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، باعث افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره جنوبی، ژاپن و تایوان از بازرهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دریافت کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>
-در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکت‌های تجاری، خصوصا در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف می‌کند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همینطور میدان نفتی‌ای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکت‌های نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتش‌سوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانک‌های آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارش‌ها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون امارات متحده عربی بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>
+در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکت‌های تجاری، خصوصاً در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف می‌کند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همین‌طور میدان نفتی‌ای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکت‌های نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتش‌سوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانک‌های آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارش‌ها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون امارات متحده عربی بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>
 === پیامدهای سیاسی ===
@@ خط ۲۵۹: / خط ۲۵۷: @@
 {{آغاز منابع}}
 * ذوالفقاری، مهدی و احمدی‌نژاد، حمید، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، شماره ۴، ۱۴۰۲ش.
-* تاجیک خاوه، حسین، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، مطالعات فقه و حقوق فرهنگی، شماره 4، پاییز و زمستان 1404ش.
+* تاجیک خاوه، حسین، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بین‌المللی در چارچوب حقوق بشر»، مطالعات فقه و حقوق فرهنگی، شماره ۴، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ش.
 * «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
 * «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۴ش.
@@ خط ۴۶۳: / خط ۴۶۱: @@
 * «حمله پهپادی ارتش به مقر شاباک در اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴.
 * «حمله موشکی حزب‌الله به پایگاه مهم «عتلیت» ارتش اسرائیل در جنوب حیفا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴.
-* «ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1405.
+* «ثبت بیش از ۷هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمین‌های اشغالی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵.
 * «جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴.
 * «بنزین ۵ دلاری هدیه ترامپ به شهروندان آمریکایی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴.
 * «تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴.
-* «3 تا 7 سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است»، خبرگزاری نورنیوز، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند ۱۴۰۴.
+* «۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است»، خبرگزاری نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴.
-* «مخالفت تند برنی سندرز با لایحه 200 میلیارد دلاری جنگ با ایران»، خبرگزاری نورنیوز، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1405.
+* «مخالفت تند برنی سندرز با لایحه ۲۰۰ میلیارد دلاری جنگ با ایران»، خبرگزاری نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵.
-* «اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1405.
+* «اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵.
-* «آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1405.
+* «آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساخت‌ها نشانه شکست است؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵.
-* «سفارت ایران: تعدادی مامور موساد در عملیات‌های پرچم دروغین دستگیر شدند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1404.
+* «سفارت ایران: تعدادی مأمور موساد در عملیات‌های پرچم دروغین دستگیر شدند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴.
-* «بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405.
+* «بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵.
-* «هک سایت های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1404.
+* «هک سایت‌های خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
-* «سه «نه» از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت»، وبسایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405.
+* «سه «نه» از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت»، وبسایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵.
-* «وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند ۱۴۰۴.
+* «وزارت دفاع: شکست‌های پیاپی دشمن در جنگ رمضان با «ترور» جبران‌شدنی نیست»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴.
-* «حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی»، خبرگزاری کردتودی، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405.
+* «حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی»، خبرگزاری کردتودی، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵.
-* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مارس 2026.
+* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مارس ۲۰۲۶.
-* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مارس 2026.
+* «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مارس ۲۰۲۶.
 {{چپ‌چین}}
 * «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026.
@@ خط ۵۰۲: / خط ۵۰۰: @@
 * "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026.
 * "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN, Date posted: 28 February 2026.
-* "The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier'"، Carnegie Endowment, Date posted: 20 march 2026.
+* "The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier'", Carnegie Endowment, Date posted: 20 march 2026.
 {{پایان چپ‌چین}}
 {{پایان منابع}}
 {{جنگ رمضان}}
+[[رده:جنگ رمضان]]
+[[رده:جنگ‌های اسرائیل]]
+[[رده:جنگ‌های ایالات متحده آمریکا]]
+[[رده:جنگ‌های ایران]]