جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

== واکنش ==

* در پی حمله به مدرسه میناب و کشته شدن ده‌ها دانش‌آموز دختر، موجی از ابراز همدردی‌ها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیام‌های تسلیت صادر شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139069/حمله-آمریکا-و-اسرائیل-به-دبستان-دخترانه-در-میناب حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیه‌ای در محکومیت این حمله صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528032/بیانیه-مرجع-ملی-کنوانسیون-حقوق-کودک-وزارت-دادگستری بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلال احمر و کمیته ملی حقوق بشر دوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527948/بیانیه-کمیته-ملی-حقوق-بشردوستانه-در-محکومیت-حملات-غیرقانونی-به-ایران بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* نمایندگی ایران در وین در نامه‌ای به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده فوری شورای حکام شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527904/درخواست-ایران-برای-برگزاری-فوری-جلسه-شورای-حکام درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> سازمان انرژی اتمی ایران نیز در نامه‌ای خطاب به رافائل گروسی، از حملات مجدد به سایت‌های هسته‌ای ایران خبر داد و آن را خلاف قوانین بین‌المللی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529697/نامه-ایران-به-گروسی-درباره-حمله-جدید-آمریکا-و-اسرائیل-به-تاسیسات-نطنز نامه ایران به گروسی درباره حمله جدید آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نطنز]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* مسعود پزشکیان در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی ننمایند و از پایگاه‌های آمریکا در آن کشور حمله‌ای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref>

* در روز هفتم جنگ، برخی از دولت‌مردان آمریکا در خصوص هزینه بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعداً وزیر دفاع آمریکا در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>

* در روز هجدهم جنگ، رئیس مرکز ضدتروریسم آمریکا در مخالفت با جنگ آمریکا با ایران، از سمت خود استعفاء داد.<ref name=":012">«[https://parsi.euronews.com/2026/03/17/what-to-know-about-head-of-us-national-counterterrorism-center-resignation رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟]»، خبرگزاری یورونیوز.</ref>

* تعدادی از سناتورهای آمریکایی با جنگ ابراز مخالفت کردند. کریس مورفی<ref name=":013">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1364167/اظهارات-شوکه-کننده-سناتور-آمریکایی-درمورد-ترامپ- اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و برنی سندرز از جمله این افراد بودند. سندرز در مواجهه با درخواست ترامپ برای بودجه ۲۰۰ میلیارد دلاری ادامه جنگ، این جنگ را متعلق به مردم آمریکا ندانست و با درخواست مخالفت کرد. او همچین به خاطر اقدامات ترامپ که به افزایش قیمت انرژی در آمریکا انجامیده بود، از سیاست‌های او انتقاد کرد.<ref name=":010">«[https://nournews.ir/fa/news/304870/مخالفت-تند-برنی-سندرز-با-لایحه-200-میلیارد-دلاری-جنگ-با-ایران مخالفت تند برنی سندرز با لایحه 200 میلیارد دلاری جنگ با ایران]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref>

* در میان همصدایی گسترده رسانه‌ها و دولتمردان سیاسی اسرائیلی در حمایت از حمله به ایران، منتقدان دولت و برخی از گروه‌های اپوزیسیون اسرائیل، به مخالفت با جنگ پرداختند.<ref name=":08">«[https://www.radiozamaneh.com/883037/ سه «نه» از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت]»، خبرگزاری رادیوزمانه.</ref>

* سازمان ملل متحد

* سازمان همکاری شانگهای

* واتیکان

* اندونزی

* عمان

** وزیر امور خارجه عمان در ساعات اولیه جنگ، در پیامی از وضعیت پیش‌آمده ابراز تعجب کرد و با اشاره به فعال بودن مذاکرات بین آمریکا و ایران، درخواست پایان سریع جنگ شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139057/واکنش-وزیر-خارجه-عمان-به-حمله-موشکی-به-ایران-متحیر-هستم واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> او این پیام را در روزهای بعد از طریق رایزنی با کشورهای مختلف پیگیری می‌کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529499/عمان-خواستار-توقف-فوری-حملات-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-شد عمان خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* چین

** وزیر امور خارجه چین در مصاحبه‌ای اعلام کرد که حملات اسرائیل و آمریکا به خاک ایران غیرقابل قبول است. او همچنین ترور یک رهبر سیاسی در کشوری مستقل را محکوم کرد. وی از سوی دولت چین تقاضای فوری پایان جنگ را اعلام نمود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> او در جلسه دیگری نیز بر لزوم پایان جنگ تأکید داشت و این جنگ را به نفع هیچ‌کس نمی‌دانست.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref>

* ترکیه

** رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنرانی اعلام کرد که از حمله به ایران متأسف است. او این حمله از سوی آمریکا را با تحریک نتانیاهو معرفی کرد و از پیامدهای آن ابراز نگرانی کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139082/اردوغان-پشت-ایران-درآمد-از-این-جنایت-عمیقا-متاسف-و-نگران-هستیم اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

** فاتح اربکان فرزند نجم الدین اربکان و رهبر حزب دوباره رفاه در ترکیه، در خصوص حمله به ایران گفت: «این حمله علیه یک فرد نبود، بلکه علیه اراده و مقاومت مستقل جهان اسلام بود. صهیونیسم نه تنها ایران، بلکه ترکیه را نیز هدف قرار می‌دهد».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528559/فاتح-اربکان-با-تسلیت-شهادت-امام-خامنه-ای-اینجرلیک-در-خدمت-اسرائیل-است فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنه ای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* فرانسه

** رئیس‌جمهور فرانسه در گفتگویی اعلام کرد که از این حملات اطلاعی نداشته و در آن مشارکتی نیز نخواهد کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139112/رئیس-جمهور-فرانسه-نه-از-حملات-به-ایران-مطلع-بودیم-و-نه-نقشی رئیس‌جمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

* عراق

** کتائب حزب‌الله عراق در بیانیه ای اعلام کرد که به زودی حمله به پایگاه‌های آمریکایی را در پاسخ به تجاوزات آمریکایی صهیونیستی به ایران آغاز خواهیم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزب‌الله عراق: حمله به پایگاه‌های آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* عربستان

* فلسطین

** حازم قاسم، سخنگوی جنبش اسلامی فلسطین (حماس) در پیامی ویدیویی ضمن محکومیت شدید حملات رژیم صهیونسیتی و آمریکا علیه ایران، امت اسلامی را به همراهی و حمایت از ایران فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527857/سخنگوی-حماس-هدف-جنگ-با-ایران-تحقق-اسرائیل-بزرگ-است سخنگوی حماس: هدف جنگ با ایران «تحقق اسرائیل بزرگ» است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* کره شمالی

** وزیر امور خارجه کره شمالی در پیامی، حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم و آن را «تجاوز غیرقانونی» و «نقض حاکمیت ملی» خواند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

* یمن

** سید عبدالملک بدرالدین الحوثی، رهبر انصارالله یمن، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که برای هرگونه تحولات لازم در آماده‌باش هستیم. او این حملات را در راستای رؤیای صهیونستی اسرائیل بزرگ معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527974/رهبر-انصارالله-یمن-برای-هر-سناریویی-آماده-هستیم رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* بریتانیا

** در ساعات ابتدایی حمله آمریکا به ایران، گروهی از معترضان به این حمله در خیابان‌های لندن دست به اعتراضات زدند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139078/اعتراض-گسترده-در-لندن-علیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-ویدیو اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

** بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بریتانیا در زمینه همکاری نظامی با آمریکا برای حمله به ایران، تردید و تعلل داشته و این موضوع برای ترامپ سخت بوده است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/ترامپ-از-انگلیس-و-اسپانیا-در-مورد-ایران-راضی-نیستم ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* امارات متحده عربی

* روسیه

** وزارت امور خارجه در بیانیه‌ای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و آن را ناقض اصول و هنجارهای اساسی حقوق بین‌الملل خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است که واشینگتن و تل‌آویو بار دیگر یک ماجراجویی خطرناک را آغاز کرده‌اند که به سرعت منطقه را به سمت فاجعه انسانی، اقتصادی و احتمالاً رادیولوژیکی سوق می‌دهد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527741/روسیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-را-محکوم-کرد روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* اتحادیه اروپا

** اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/01/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran|وبگاه=euronews|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref>

* آلمان

** فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در خصوص حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گفت: «ما هیچ منفعتی در یک جنگ بی‌پایان نداریم و همچنین منفعتی در خدشه وارد شدن به تمامیت ارضی نداریم.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537360/هراس-صدراعظم-آلمان-از-عواقب-ادامه-جنگ-افروزی-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی هراس صدراعظم آلمان از عواقب ادامه جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* آذربایجان

* اسپانیا

* افغانستان

** وزارت خارجه امارات اسلامی افغانستان، در پیامی، ضمن محکومیت حملات علیه ایران، آن را نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی تلقی کرد و درخواست پیش گرفتن مسیر دیپلماسی را مطرح نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529213/طالبان-حملات-رژیم-صهیونیستی-و-آمریکا-علیه-ایران-را-محکوم-کرد طالبان حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* قبرس

* سوئیس

* پاکستان

** محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان طی گفتگویی، وقایع پی‌آمده برای ایران را «بسیار نگران‌کننده» توصیف کرد از تلاش‌های دیپلماتیک پاکستان برای رفع هر چه سریعتر خشونت میان دو طرف ایران و آمریکا خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529630/پاکستان-خواهان-دیپلماسی-به-جای-جنگ-هستیم پاکستان: خواهان دیپلماسی به جای جنگ هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* ایتالیا

* کانادا

[[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان در تهران، ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش]]

* در ایران، مردم هوادار جمهوری اسلامی، عموماً به صورت خودجوش، در خیابان‌ها تجمع شبانه انجام دادند. این تجمعات از روز دوم جنگ آغاز شد. این اقدامات با هدف تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی انجام می‌گرفت.<ref name=":011">«[https://kurdtoday.ir/story/حضور-مردم-در-خیابان-یک-رویداد-مهم-فرهنگی حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی]»، خبرگزاری کردتودی.</ref>

* رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>"[https://www.iranintl.com/en/202602282261 Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets]". Iran International.</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حملاتش به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

* بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>

* لیام کانینگهام، بازیگر آمریکایی در پیامی، کشتار کودکان در ایران را محکوم کرد و دربارهٔ حمله به مدرسه میناب نوشت: «هر کس این ابتذال و وقاحت بی‌دلیل را توجیه کند، یک روانی است.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529398/لیام-کانینگهام-هرکسی-کشتار-کودکان-ایرانی-را-نادیده-بگیرد-روانی-است لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* خبرگزاری‌های داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانه‌ها از سلامت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه خبر دادند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139052/عملیات-صبح-امروز-اسرائیل-شکست-خورد-هیچ-مسئولی-ترور-نشده عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

* آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در سن مارینو و مدیر انتشارات بزرگ چرکیو در اروپا، در پیامی، حملات آمریکا و اسرائیل را بی‌دلیل و تحت عنوان «تروریسم دولتی» معرفی کرد و مدعی شد که «رنج‌های ملت ایران بتواند فصلی نو از شجاعت و دفاع از حقوق مشروع آن را آبیاری کند.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529620/استاد-دانشگاه-سن-مارینو-تهاجم-آمریکا-و-اسرائیل-تروریسم-دولتی-محض-است استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* مایک پریسنر، مدیر اجرایی «مرکز وجدان و جنگ» در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموماً به خاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/افزایش-مخالفت-نیروهای-آمریکایی-با-جنگ-ایران-نمی-خواهیم-برای-اسرائیل-کشته-شویم افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمی‌خواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref>

* برخی مراجع تقلید شیعه از جمله حسین نوری همدانی و ناصر مکارم شیرازی، حکم انتقام خون سید علی خامنه‌ای را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام نمود: «بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشه‌کن نماید».<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> مولوی واحدبخش شنبه‌زهی، از علمای اهل سنت سیستان و بلوچستان، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اسلامی، حکم جهاد صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/media/1404/12/20/3537741/حکم-جهاد-مولوی-واحدبخش-شنبه-زهی حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبه‌زهی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی درمنطقه خصوصاً آسمان منطقه، خلیج فارس و تنگه هرمز بود. در روزهای ابتدایی جنگ، با وجود باز بودن تنگه هرمز، اکثر شرکت‌های ترابری به خاطر ناامنی منطقه از این مسیر عبور نداشتند. عبور و مرور هواپیماهای مسافری نیز دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> این اقدام باعث سرگردانی مسافران خارجی در کشورهای منطقه شد. رسانه‌های دولتی امارات اعلام کردند که مسافران سرگردان در این کشور، مورد حمایت مالی دولت قرار خواهند گرفت و ویزای آنها تمدید می‌شود.<ref>"[http://edition.cnn.com/world/live-news/us-israel-iran-attack-03-01-26-intl Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran]", CNN News.</ref> همچنین ناامنی‌های منطقه‌ای باعث افزایش قیمت بیمه‌ها شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

بر اساس گزارش رسانه‌ها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور می‌کند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، به‌طور معمول، از تنگه هرمز، بیش از ۶۰ کشتی باری عبور می‌کند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتی‌های عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمی‌رسد. این محدودی سبب شد تا بسیاری از کشورها همچون تایلند و آمریکا، دچار بحران سوخت شوند و مردم برای دریافت سوخت به پمپ بنزین‌ها هجوم ببرند. از همین رو دولت‌ها برای مدیریت مصرف سوخت، اقداماتی را تمهید کردند. پیشنهاد استفاده نکردن از خودرو،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538775/شوک-نفتی-جنگ-آمریکا-علیه-ایران-به-دانمارک شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> تغییرات در برنامه تعطیلات،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> دورکار کردن کارمندان، درخواست برای لغو سفرهای غیرضروری مردم و رعایت اصول صرفه‌جویی از این اقدامات بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامی‌ها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> برای مدیریت انرژی در برخی کشورها همچون آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک مطرح شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>

با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا ۲۵ درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، باعث افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره جنوبی، ژاپن و تایوان از بازرهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دریافت کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکت‌های تجاری، خصوصاً در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف می‌کند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همین‌طور میدان نفتی‌ای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکت‌های نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتش‌سوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانک‌های آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارش‌ها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون امارات متحده عربی بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528122/هیئت-دولت-40-روز-عزای-عمومی-و-7-روز-تعطیلی-اعلام-کرد هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در ساختار سیاسی ایران، [[شورای موقت رهبری]] شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده شورای نگهبان، [[مسعود پزشکیان]] رئیس‌جمهور و [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528453/معرفی-آیت-الله-اعرافی-به-عنوان-عضو-فقیه-شورای-نگهبان-در-شورای-رهبری معرفی آیت الله اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعد از ده روز، در ۱۸ اسفند، [[سید مجتبی خامنه‌ای]]، رهبر جدید ایران از سوی مجلس خبرگان رهبری به مقام رهبری جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>

اندکی پس از آغاز جنگ، شورای عالی امنیت ملی ایران، سریعاً جلسه برگزار کرد و در بیانیه‌ای اعلام نمود که مدارس و دانشگاه‌ها تا اطلاع ثانوی تعطیل و بانک‌ها همچنان فعال هستند. در این اطلاعیه گفته شده بود که ادارات باید با ۵۰ درصد ظرفیت کار خود را پیش بگیرند. در این اطلاعیه خواسته شده بود که در صورت امکان، مردم از مراکز شهرهای ایران دور شده و سفر نمایند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139047/اطلاعیه-شورای-عالی-امنیت-ملی-ایران-در-پی-تجاور-آمریکا-و-اسرائیل اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> مدارس در بسیاری از کشورهای منطقه تعطیل شدند. ایران و امارات متحده عربی تا اطلاع ثانوی، مدارس و نهادهای آموزشی خود را تعطیل کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

بازی‌های لیگ برتر و دیگر لیگ‌های فوتبال ایران به‌طور کامل لغو شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139059/همه-بازی-های-لیگ-برتر-لغو-شد-پرسپولیسی-ها-با-اتوبوس-راهی-تهران همه بازی‌های لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسی‌ها با اتوبوس راهی تهران شدند]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در این میان برخی از بازیکنان و مربیان خارجی فوتبال در ایران، کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139110/خروج-دو-ستاره-خارجی-استقلال-از-ایران خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> تیم فوتسال بانوان ایران که در کشور استرالیا به سر می‌برد، هدف حملات مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت که نگرانی‌هایی از امنیت تیم در آن کشور را به همراه داشت. همچنین تیم ملی فوتبال ایران نیز اعلام کرد در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، به جهت عدم تأمین امنیت، شرکت نخواهد کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537394/تاج-با-دورنمای-فعلی-هیچ-عقل-سلیمی-نمی-پذیرد-که-به-جام-جهانی-برویم تاج: با دورنمای فعلی هیچ عقل سلیمی نمی‌پذیرد که به جام جهانی برویم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

سازمان ستاره سرخ داوود (سازمان امداد و نجات) در اسرائیل به صورت رسمی در بیانیه‌ای از همه شهرک‌نشینان درخواست کرد تا اقدام به اهدای خون نمایند. رسانه‌های ایرانی این اقدام را در راستای افزایش تلفات و مجروحان حملات ایران قلمداد کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527728/درخواست-سازمان-امداد-و-نجات-اسرائیل-برای-اهدای-خون-توسط-صهیونیست-ها درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیست‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در ساعات ابتدایی حمله، سازمان هوایی ایران، برای آسمان تمام کشور، نوتام صادر کرد و آسمان کشور به‌طور کامل بسته شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139064/اطلاعیه-سازمان-هواپیمایی-آسمان-کشور-بسته-است اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمین‌های تحت حکمرانی خود اعلام کرد و حریم هوایی خود را بست و از شهروندانش خواست تا به فرودگاه مراجعه نکنند.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> کشورهای دیگر منطقه نیز آسمان خود را برای امنیت بیشتر، بستند.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref>

[[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] در ایران، محدودیت‌هایی را بر اینترنت<ref>«[https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/ با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد]»، وبسایت زومیت.</ref> و دیگر خدمات ارتباطی در سراسر تهران وضع کرد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref>

وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به تمام نیروهای خود در عربستان، عمان و قبرس اجازه داد تا کشورهایی که به آنجا مأمور بودند را ترک کنند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

با وجود آنکه ترامپ در روز ششم جنگ، در واکنش به نگرانی برای اتمام ذخایر سلاح آمریکا در این جنگ، از ذخایر نامحدود سلاح سخن گفت، دریاسالار بازنشسته ارتش آمریکا در مصاحبه‌ای با سی‌ان‌ان مدعی شد که ذخایر سلاح آمریکا بسیار سریع در حال کاهش است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref>

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، خطاب به دبیرکل و رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد نامه‌ای نوشت و از دفاع مشروع ایران سخن گفت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139074/عراقچی-به-رئیس-شورای-امنیت-سازمان-ملل-نامه-نوشت عراقچی به رئیس شورای امنیت سازمان ملل نامه نوشت]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

{{آغاز منابع}}

* ذوالفقاری، مهدی و احمدی‌نژاد، حمید، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، شماره ۴، ۱۴۰۲ش.