بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
=== در سبک زندگی ایرانی === | === در سبک زندگی ایرانی === | ||
به باور ایرانیان زندگی همه موجودات زنده از آب پدید آمده است و ادامهٔ آن نیز به آب بستگی دارد. در این نگرش، اصل و موجودیت نخستین آب از آسمان بوده که بر روی زمین استقرار یافته است و دنیای پیش از آفرینش آسمان و زمین نیز از آب بوده است. در فرهنگ ایرانیان آب اصل و بنیاد زندگی است، زیبایی طبیعت از آب است، غذای انسان به آب وابسته است و آب از ارکان بهداشتی انسان و نیز باروری گیاهان است. از اینرو، مردم ایران برای آب اهمیت و احترام قائلاند.<ref>حسینی جهانگیر و فخری «جایگاه آب در فرهنگ و ادب عامه»، 1398ش، ص53.</ref> | به باور ایرانیان زندگی همه موجودات زنده از آب پدید آمده است و ادامهٔ آن نیز به آب بستگی دارد. در این نگرش، اصل و موجودیت نخستین آب از آسمان بوده که بر روی زمین استقرار یافته است و دنیای پیش از آفرینش آسمان و زمین نیز از آب بوده است. در فرهنگ ایرانیان آب اصل و بنیاد زندگی است، زیبایی طبیعت از آب است، غذای انسان به آب وابسته است و آب از ارکان بهداشتی انسان و نیز باروری گیاهان است. از اینرو، مردم ایران برای آب اهمیت و احترام قائلاند.<ref>حسینی جهانگیر و فخری «جایگاه آب در فرهنگ و ادب عامه»، 1398ش، ص53.</ref> | ||
=== احترام و ارزشمندی آب در فرهنگ ایرانیان === | |||
احترام مردم ایران به آب و شهرت تاریخی آن، مورد توجه مورخان غیرایرانی نیز بوده است؛ برای مثال، کریستنسن، ایرانشناس دانمارکی معتقد است که ایرانیان، احترام به آب را بیش از هر چیز دیگری واجب میشمارند. هرودوت، مورخ یونانی نیز بیان کرده که ایرانیان در آب ادرار نمیکنند و برای آن احترام قائل هستند. در ایران پس از [[اسلام]] نیز ادرار کردن در آب، بهویژه آب راکد را مکروه میدانند.<ref name=":0">[https://fa.wikifeqh.ir/ادرار «ادرار»، ویکی فقه.]</ref> نویسندگان در دوران اسلامی نیز از تقدس آب، نزد ایرانیان سخن گفته و آن را همزاد میهن، زادگاه و آبوخاک میدانند.<ref>[https://www.iketab.com/blog/فولکلور%20_فرهنگ%20مردم%20_فرهنگ%20توده_ادبیات%20%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%8 «آب در فرهنگ ایرانیان»، وبسایت آی کتاب.]</ref> | |||
احترام به آب، چنان در دل و جان ایرانیان رسوخ کرده بود که آنها، در برخی موارد به آب سوگند یاد کرده و آب را مایهٔ روشنی میدانستند؛ برای مثال، بسیاری از مردم ایران، پشت سر مسافران خود آب میریزند تا مسافران به سلامتی از سفر بازگردند؛<ref>[https://weblight.ir/جشن-آبانگاه-؛-جشنی-برای-باران،-جشنی-برا/ «جشن آبانگاه؛ جشنی برای باران، جشنی برای آب»، وبسایت مجلۀ فرهنگی وبلایت.]</ref> از آنجاییکه بسیاری سفر را نوعی مرگ و زایش دانسته و آب را نگهبان و نگهدارنده میدانستند، پشت سر مسافر، آب روان ریخته و برای او آرزوی سلامتی میکردند. این رسم، هنوز میان ایرانیان [[مسلمان|مسلمان،]] مرسوم است.<ref>[https://www.isna.ir/news/97051608475/ریشه-تاریخی-آب-ریختن-پشت-سر-مسافر-چیست «ریشۀ تاریخی آب ریختن پشت سر مسافر چیست؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
مردم ایران، پس از ظهور اسلام در ایران نیز آب را پاککننده و یکی از تطهیرکنندگان دینی میشناسند. آنها، غسل و [[وضو]] را با آب انجام داده و این موضوع در بسیاری از آیات و روایات اسلامی، مورد تأکید بوده است؛<ref>[https://fa.wikishia.net/view/آب «آب»، ویکی شیعه.]</ref> برای مثال، در ۶۳ آیه از [[قرآن]] به آب اشاره شده و جایگاه بلند آن، بهعنوان مایهٔ حیات یادآوری شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/97051608475/ریشه-تاریخی-آب-ریختن-پشت-سر-مسافر-چیست «ریشۀ تاریخی آب ریختن پشت سر مسافر چیست؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
احترام و ارزش والای آب میان ایرانیان، در [[ضربالمثل|ضربالمثلهای]] آنها نیز حضور پیدا کرده است؛ مانند «آب طلب نکرده مراد است» یا «آب نطلبیده مراد است».<ref>[https://www.daneshchi.ir/آب-نطلبیده-مراد-است/#:~:text=ضرب%20المثل%20آب%20نطلبیده%20%D9%85% «معنی ضربالمثل آب نطلبیده مراد است»، وبسایت دانشچی.]</ref> | |||
== جلوههای قدسی آب == | == جلوههای قدسی آب == | ||