←منابع: اصلاح ارقام |
|||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
'''اسناد تاریخی:''' جزایر سهگانه از دیرباز در قلمرو ایران قرار داشتهاند. در سدههای هجدهم و نوزدهم میلادی، این جزیرهها بهطور مستقیم تحت صلاحیت و ادارهٔ والینشین لنگه بودند که خود بخشی اداری از استان فارس محسوب میشد. شواهد تاریخی حاکمیت ایران بر این جزایر در اسناد رسمی، مدارک تاریخی، راهنمایهای دریانوردی، سالنامهها، گزارشهای روزانه، نقشههای سیاسی و گزارشهای اداری و یادداشتهای رسمی وزارت خارجه انگلیس و ادارهٔ امور هندوستان در بریتانیا، طی سدههای هفدهم و هجدهم و بهویژه در قرن نوزدهم میلادی، مشهود است. این جزایر در نقشهٔ لرد کرزن از ایران در سال ۱۸۹۲م، نقشهٔ ادارهٔ مساحی هندوستان در سال ۱۸۹۷م، کتابچههای راهنمای دریانوردی خلیجفارس چاپ ۱۸۶۴م و گزارشهای اداری دولت انگلیس در سالهای ۱۸۷۵ و ۱۸۷۶م، بهعنوان قلمرو ایران ثبت شدهاند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۴.]</ref> | '''اسناد تاریخی:''' جزایر سهگانه از دیرباز در قلمرو ایران قرار داشتهاند. در سدههای هجدهم و نوزدهم میلادی، این جزیرهها بهطور مستقیم تحت صلاحیت و ادارهٔ والینشین لنگه بودند که خود بخشی اداری از استان فارس محسوب میشد. شواهد تاریخی حاکمیت ایران بر این جزایر در اسناد رسمی، مدارک تاریخی، راهنمایهای دریانوردی، سالنامهها، گزارشهای روزانه، نقشههای سیاسی و گزارشهای اداری و یادداشتهای رسمی وزارت خارجه انگلیس و ادارهٔ امور هندوستان در بریتانیا، طی سدههای هفدهم و هجدهم و بهویژه در قرن نوزدهم میلادی، مشهود است. این جزایر در نقشهٔ لرد کرزن از ایران در سال ۱۸۹۲م، نقشهٔ ادارهٔ مساحی هندوستان در سال ۱۸۹۷م، کتابچههای راهنمای دریانوردی خلیجفارس چاپ ۱۸۶۴م و گزارشهای اداری دولت انگلیس در سالهای ۱۸۷۵ و ۱۸۷۶م، بهعنوان قلمرو ایران ثبت شدهاند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۴.]</ref> | ||
'''حقوق بینالملل:''' مطابق کنوانسیون حقوق دریاها در سال ۱۹۸۲م، عرض آبهای سرزمینی حداکثر ۱۲ مایل دریایی تعیین شده است | '''حقوق بینالملل:''' مطابق کنوانسیون حقوق دریاها در سال ۱۹۸۲م، عرض آبهای سرزمینی حداکثر ۱۲ مایل دریایی تعیین شده است و مجموع پهنههای دریایی یک جزیره میتواند شامل حداکثر ۱۲ مایل دریای سرزمینی و ۱۲ مایل منطقۀ نظارت باشد که در مجموع ۲۴ مایل میشود. جزایر سهگانه شامل این قاعده هستند؛ زیرا فاصلۀ آنها از خاک اصلی کشور کمتر از ۱۲ مایل دریایی است و به همین دلیل دارای آب داخلی و سرزمینی مختص به خود هستند؛ اما فاصلۀ ابوموسی تا شارجه امارات حدود ۶۴ کیلومتر و بیش از ۲۴ مایل است. بر اساس قواعد حقوق دریاها، در چنین حالتی آبهای آزاد بین دو سرزمین وجود دارد و ادعای مالکیت سرزمینی امارات بر جزایر سهگانه فاقد پشتوانۀ حقوقی است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۳-۷۴]</ref> | ||
'''اصل استوپل:''' بر اساس اصل استوپل در حقوق بینالملل، وقتی یک کشور موضع مشخصی اتخاذ میکند، نمیتواند بعداً برخلاف آن عمل کند. در مورد جزایر سهگانه، اسناد رسمی بریتانیا و موافقتنامههای بینالمللی و سپس امضای یادداشت تفاهم ۱۹۷۱م حاکمیت ایران را به رسمیت شناخته است و طبق اصل استوپل، دیگر نمیتواند ادعایی مغایر با این موضع قبلی داشته باشد. شارجه و امارات متحده عربی بهعنوان جانشین نیز با امضای یادداشت تفاهم ۱۹۷۱م، حضور و حقوق ایران در جزایر را به رسمیت شناخته است و ادعای مالکیت کامل یا اتهام اشغال از سوی ایران، نقض آشکار تعهدات قبلی و اصل استوپل است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۵-۷۸.]</ref> | '''اصل استوپل:''' بر اساس اصل استوپل در حقوق بینالملل، وقتی یک کشور موضع مشخصی اتخاذ میکند، نمیتواند بعداً برخلاف آن عمل کند. در مورد جزایر سهگانه، اسناد رسمی بریتانیا و موافقتنامههای بینالمللی و سپس امضای یادداشت تفاهم ۱۹۷۱م حاکمیت ایران را به رسمیت شناخته است و طبق اصل استوپل، دیگر نمیتواند ادعایی مغایر با این موضع قبلی داشته باشد. شارجه و امارات متحده عربی بهعنوان جانشین نیز با امضای یادداشت تفاهم ۱۹۷۱م، حضور و حقوق ایران در جزایر را به رسمیت شناخته است و ادعای مالکیت کامل یا اتهام اشغال از سوی ایران، نقض آشکار تعهدات قبلی و اصل استوپل است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۵-۷۸.]</ref> | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۳: | ||
اعتبار این یادداشت تفاهم توسط مراجع قضایی بینالمللی نیز مورد تأیید قرار گرفته است. این سند دو بار در سالهای ۱۹۷۲م و ۱۹۸۰م در دادگاههای آمریکا و انگلیس مطرح شده که هر بار از نظر حقوقی، صحت و اعتبار آن تأیید شده است. اجرای بیوقفه تفاهمنامه پس از امضا، گواهی بر اعتبار و سندیت آن است. بر این اساس، ابوموسی دیگر یک جزیرۀ مورد مناقشه نیست؛ چرا که مناقشۀ اصلی مربوط به دورۀ ۱۹۰۴ تا ۱۹۷۱م بود که با استرداد جزایر به ایران خاتمه یافت.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، ۱۴۰۱ش، ص۲۱۹-۲۲۰.]</ref> | اعتبار این یادداشت تفاهم توسط مراجع قضایی بینالمللی نیز مورد تأیید قرار گرفته است. این سند دو بار در سالهای ۱۹۷۲م و ۱۹۸۰م در دادگاههای آمریکا و انگلیس مطرح شده که هر بار از نظر حقوقی، صحت و اعتبار آن تأیید شده است. اجرای بیوقفه تفاهمنامه پس از امضا، گواهی بر اعتبار و سندیت آن است. بر این اساس، ابوموسی دیگر یک جزیرۀ مورد مناقشه نیست؛ چرا که مناقشۀ اصلی مربوط به دورۀ ۱۹۰۴ تا ۱۹۷۱م بود که با استرداد جزایر به ایران خاتمه یافت.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سهگانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بینالملل»، ۱۴۰۱ش، ص۲۱۹-۲۲۰.]</ref> | ||
'''مفاد قرارداد ۱۹۷۱م:''' | '''مفاد قرارداد ۱۹۷۱م:''' در پی توافق سال ۱۹۷۱م، حاکمیت کامل ایران بر جزیره ابوموسی تثبیت و حفظ شد. بر اساس یادداشت تفاهم همان سال، ایران حق اتخاذ هرگونه اقدام ضروری برای تأمین امنیت جزیره را برای خود محفوظ داشت. در عین حال، توافقاتی در حوزههای اداری، اقتصادی و مالی با شیخنشین شارجه صورت پذیرفت. ازجمله اینکه ساکنان عرب پیشین جزیره، اجازه ماندن یافتند و شارجه مجاز شد برای نظمدهی به امور آنان یک پاسگاه پلیس محلی دایر کند. در بخش اقتصادی، ایران موافقت کرد شارجه از درآمدهای نفتی جزیره بهرهمند شود و همچنین حقوق ماهیگیری برابر برای اتباع دو طرف در آبهای پیرامون جزیره برقرار شود. علاوه بر این، ایران متعهد به ارائه کمکهای مالی بلاعوض به شارجه شد. در مورد جزایر تنب بزرگ و کوچک که در نزدیکی سواحل ایران و در بخش خط منصف قرار دارند، بر پایه یک تفاهم شفاهی میان ایران و بریتانیا، حاکمیت ایران بر این جزایر نیز اعاده و به رسمیت شناخته شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/869188/%d9%87%d9%81%d8%aa-%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85%db%8c%d8%aa-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%b1-%d8%ac%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b1-%d8%aa%d9%86%d8%a8-%d9%88-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d9%85%d9%88%d8%b3%db%8c جعفری ولدانی، «هفت هزار سال حاکمیت ایران بر جزایر تنب و ابوموسی»، 1385ش، ص18-19.]</ref> بر اساس این توافق، مسئولیت کامل امنیت و دفاع از جزیره و همچنین استقرار نیروهای ایرانی در آن به ایران واگذار شد.<ref>[https://farsnews.ir/Farshr/1764476157266142925/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AF عادلی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس.]</ref> مفاد این توافق عبارت است از: | ||
# نیروهای ایرانی وارد جزیره ابوموسی میشوند. این نیروها در مناطقی که روی نقشه پیوست مشخص شده، مستقر خواهند شد. | # نیروهای ایرانی وارد جزیره ابوموسی میشوند. این نیروها در مناطقی که روی نقشه پیوست مشخص شده، مستقر خواهند شد. | ||
| خط ۷۶: | خط ۶۸: | ||
اختلاف اصلی بین اشغال ابوموسی و دو تنب به قرارداد منعقده میان ایران و شارجه در مورد جزیره ابوموسی و عدم وجود قراردادی میان ایران و راسالخیمه در خصوص تنب کوچک و تنب بزرگ مربوط میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/22635/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7 حجتزاده، «وضعیت حقوقی جزایر سهگانه خلیج فارس از دیدگاه حقوق بینالملل دریاها»، ۱۳۸۰ش، ص۷۴-۷۵.]</ref> | اختلاف اصلی بین اشغال ابوموسی و دو تنب به قرارداد منعقده میان ایران و شارجه در مورد جزیره ابوموسی و عدم وجود قراردادی میان ایران و راسالخیمه در خصوص تنب کوچک و تنب بزرگ مربوط میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/22635/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7 حجتزاده، «وضعیت حقوقی جزایر سهگانه خلیج فارس از دیدگاه حقوق بینالملل دریاها»، ۱۳۸۰ش، ص۷۴-۷۵.]</ref> | ||
== روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس | == روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس == | ||
روز ۹ آذر در [[تقویم ملی ایران]] بهعنوان [[روز ملی جزایر سهگانه]] ثبت شده است. این روز یادآور بازگشت حاکمیت کامل ایران بر این جزایر در تاریخ ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱م است. در بامداد ۹ آذر ۱۳۵۰ش، نیروهای دریایی و تفنگداران ایرانی در عملیاتی وارد جزایر شدند و پرچم ایران را برافراشتند.<ref>[https://farsnews.ir/Farshr/1764476157266142925/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AF عادلی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس.]</ref> | روز ۹ آذر در [[تقویم ملی ایران]] بهعنوان [[روز ملی جزایر سهگانه]] ثبت شده است. این روز یادآور بازگشت حاکمیت کامل ایران بر این جزایر در تاریخ ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱م است. در بامداد ۹ آذر ۱۳۵۰ش، نیروهای دریایی و تفنگداران ایرانی در عملیاتی وارد جزایر شدند و پرچم ایران را برافراشتند.<ref>[https://farsnews.ir/Farshr/1764476157266142925/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AF عادلی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
