صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=عروس و داماد در مراسم ازدواج دانشجویی|بندانگشتی|عروس و داماد در مراسم ازدواج دانشجویی {{درشت|'''محبت در خانواده'''}}؛ مهرورزی اعضای خانواده به یکدیگر. محبت به‌عنوان اصلی مهم در خانواده، از جمله نیازهای روان...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰۰: خط ۱۰۰:
*«محبت به همسر: چگونه به همسرم محبت کنم»، وب‌سایت آویژه، تاریخ بازدید: ۴ آذر۱۴۰۱ش.
*«محبت به همسر: چگونه به همسرم محبت کنم»، وب‌سایت آویژه، تاریخ بازدید: ۴ آذر۱۴۰۱ش.
*«مفهوم‌شناسی محبت»، وب‌سایت محمد رسول‌الله، تاریخ بازدید: ۱ آذر ۱۴۰۱ش.
*«مفهوم‌شناسی محبت»، وب‌سایت محمد رسول‌الله، تاریخ بازدید: ۱ آذر ۱۴۰۱ش.
+++++++
'''<big>مهرورزی در خانواده</big>'''؛ محبت‌کردن افراد خانواده به یکدیگر.
مهربانی با افراد خانه، از آموزه‌های اسلام است و آثار مادی و معنوی فراوانی برای  فرد و اجتماع در پی دارد. ابراز محبت، سبب افزایش مهرورزی در خانه است و اندیشه‌های نادرست، اختلافات و صفات اخلاقی ناپسند از موانع مهرورزی در خانه به‌شمار می‌آیند. 
== مفهوم‌شناسی ==
                                     
مهرورزی به کسب مهر و محبت و مهربانی معنا شده است.<ref> https://www.vajehyab.com/?q=مهرورزی&f=dehkhoda. </ref>  علامه طباطبائی در [[تفسیر قرآن]]، انسان را تشنۀ‌ محبت دانسته و خانواده را چشمۀ سیراب‌کنندۀ‌ این میل معرفی کرده است؛ از این منظر، خداوند، مهر و محبت را بین افراد خانه ایجاد کرد و به‌وسیلۀ آن خانواده را حفظ و نیازهای انسان را برآورده کرد.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1402ق، ج16، ص166.</ref>
== اهمیت مهرورزی در اسلام ==
                                 
مهرورزی در اسلام نیمی از عقل<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص643. </ref>  و از عالی‌ترین ارزش‌های انسانی شمرده شده است.<ref>نوری، مسندرک الوسائل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج14، ص157. </ref>  بنابراین خانواده که محبوب‌ترین بنای اجتماعی شناخته شده،<ref>مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج100، ص222.</ref>  بر پایۀ مهربانی استوار شده است. رفتار محبت‌آمیز با فرزندان و همسر در سیرۀ پیامبر خدا کاملا مورد توجه بوده<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص167.</ref>  و در آموزه‌های اسلامی موجب جلب رحمت الهی معرفی شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، 1409ق، ج21، ص484–492.</ref>  قرآن کریم محبت بین همسران را از آیات الهی می‌شمارد<ref>سوره روم، آیه 21.</ref>  و جایگاه مهربانی با والدین را بعد از پرستش خداوند بیان می‌کند.<ref>سوره اسراء، آیه 24 و 23.</ref>
== آثار مهرورزی در خانواده ==
                           
مهربانی و محبت، افراد خانه را به‌سمت رفع نیازهای یک‌دیگر می‌کشاند<ref> طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1402ق، ج16، ص166. </ref>  و پیوند افراد خانه را محکم‌تر و صمیمیت را در بین آن‌ها افزایش می‌دهد. هر چه محبت در خانه عمیق‌تر باشد؛ آرامش، لذت، توانایی، تلاش و رشد در خانواده بیشتر است. کمبود محبت در خانه، سبب بروز بیماری‌های روحی، زشتی‌های اخلاقی و رفتاری می‌شود<ref>عیسی‌زا‌ده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص50 و 158-160.</ref>  و در نهایت به فروپاشی نظام خانواده می‌انجامد.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1402ق، ج16، ص166.</ref> 
=== آثار مهرورزی با همسر ===
                             
زن و مردی که پیوند همسری می‌بندند با دو شخصیت و تربیت متفاوت در کنار هم زندگی می‌کنند؛ این دوگانگی، ممکن است سختی‌هایی را برای آن‌ها ایجاد کند که زن و شوهر با عشق و محبت می‌توانند بار این سختی‌ها را کم کنند. همچنین مهربانی و محبت، ادای حقوق همسری و کار تربیت فرزند را برای همسران آسان‌تر می‌کند.<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص50.</ref> 
=== آثار مهرورزی با فرزندان ===
                             
یکی از کارکردهای مهم خانواده، تربیت فرزندان و حفظ آن‌ها از گناه دانسته شده است.<ref> سوره تحریم، آیه 6.</ref>  مهرورزی قوی‌ترین عنصر تربیت و اساس پرورش عواطف به‌شمار می‌آید. فرزندی که در خانۀ پر از مهر تربیت می‌شود، اهل همکاری و تفاهم است و به‌سمت انجام کارهای شایسته حرکت می‌کند؛ او عزت نفس دارد و در ارتباطات اجتماعی مهربان و اهل احترام است. چنین کودکی، از انحرافات فردی و اجتماعی در امان می‌ماند و در مسیر سعادت حرکت می‌کند. در مقابل، کودکی که مهر و محبت کافی در خانواده ندیده است؛ اعتماد به نفس او ضعیف است و در جامعه به‌راحتی به‌سمت ناهنجاری‌ها جذب می‌شود.<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص160.</ref>
== موانع محبت در خانه ==
وجود رابطۀ عاطفی بین والدین، فرزندان و همسران امری ثابت شده است، ولی گاهی اموری مانع مهرورزی و ابراز علاقه در خانه می‌شود که عبارت‌اند از:               
صفات ناپسند اخلاقی: خودپسندی، حسادت، زودرنجی، جدال،  خجالت‌زده‌کردن، بی‌عدالتی، کینه‌توزی، عیب‌جویی و خرده‌گیری از جمله صفاتی هستند که مهربانی و دوستی را در خانه کم‌رنگ می‌کنند.<ref> . منصوری، «موانع دوستی و محبت»، وب‌سایت آثار و مقالات آیت‌الله خلیل منصوری. </ref>                                      اندیشه‌های نادرست: بعضی از والدین فکر می‌کنند که ابراز علاقه به فرزند او را لوس می‌کند و همین فکر مانع از محبت آن‌ها می‌شود.<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص50.</ref>
== راه‌کار افزایش محبت در خانواده ==
                                   
محبت‌کردن و محبت‌دیدن، از نیازهای اساسی هر انسانی به‌شمار می‌آید<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص160.</ref>  و ابراز محبت، کلید رفع این نیاز است.<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص644.</ref>  راه‌های فراوانی برای اظهار محبت وجود دارد که عبارت‌اند از:
=== 1.اظهار محبت در کلام ===
مهم‌ترین جلوۀ محبت در خانواده، جلوۀ زبانی است؛ جملۀ «دوستت دارم» را به زبان آوردن، بیان احساسات، استفاده از واژه‌های دلگرم‌کننده و کلمات تأیید‌آمیز، صدا کردن یکدیگر با القاب دوست‌داشتنی، تشکر‌کردن و شوخی‌کردن از انواع اظهار محبت‌های زبانی به‌شمار می‌آیند.<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص51.</ref>
=== 2.اظهار محبت از طریق لمس ===
بغل‌کردن و بوسیدن از راه‌های ابراز محبت است.
=== 3.اظهار محبت از طریق وقت گذاشتن ===
گوش‌کردن به صحبت‌های یکدیگر، هم‌غذا شدن و تفریح کردن با هم، خدمت به یکدیگر، هدیه دادن و مشورت کردن با هم از مصداق‌های وقت گذاشتن هستند.<ref>محدثی، اخلاق معاشرت، 1384ش، ص187.</ref>
== اعتدال در مهرورزی ==
                               
تعادل در مهرورزی سبب رشد و تعالی خانواده است و افراط و تفریط در آن به خانواده آسیب می‌رساند. کانون خانواده، نشاط و صمیمیت  خود را مدیون مهربانی‌های افراد خانه است؛ اما محبتی که افراد خانه را از یاد خدا غافل کند<ref>سوره منافقون، آیه 9.</ref>  یا زشتی‌ها را زیبایی جلوه دهد،<ref>نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، خطبه 109، ص144.</ref>  سلامت خانواده را به خطر می‌اندازد. توجه به همسر و فرزندان، ارزشمند است و نور امید را در دل آن‌ها روشن می‌کند؛ اما کسی‌ که تسلیم محض خواسته‌های خوب و بد اعضای خانواده ‌شود، از نظر روحی و روانی به آن‌ها ضربه می‌زند. محبت بیش از حد، نازپروردگی، زودرنجی، خودپسندی و سرکشی را به‌دنبال دارد.<ref>عیسی‌زاده، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، 1390ش، ص50 و 160.</ref>
== پانویس ==
{{پانویس}}
== منابع ==
* قرآن کریم
* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، موسسة آل‌البیت، 1409ق.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 13 دی 1401ش. 
* طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، 1402ق.
* عیسی‌زاده، عیسی، خانواده قرآنی: ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن، قم، بوستان کتاب، 1390ش.
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق.
* محدثی، جواد، اخلاق معاشرت، قم، بوستان کتاب، 1384ش.
* منصوری، خلیل، «موانع دوستی و محبت»، وب‌سایت آثار و مقالات‌ آیت‌الله‌ خلیل منصوری، تاریخ درج مطلب: 12 اسفند 1397ش.
* نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، امیرالمؤمنین، 1393ش.
* نوری، حسین بن محمد‌تقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، موسسة آل‌البیت، 1408ق.