حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
جنگ به‌عنوان خشونت سازمان‌یافته با به‌کارگیری نیروهای مسلح تعریف شده که می‌تواند بر اساس معیارهای مختلفی از جمله مقیاس جغرافیایی طبقه‌بندی شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28171/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C شیرودی، «جنگ، انواع، انگیزه‌ها و جنگ تحمیلی»، 1384ش، ص4.]</ref> جنگ منطقه‌ای، ذیل تقسیم‌بندی مبتنی بر مقیاس جغرافیایی، به جنگی اطلاق می‌شود که دامنۀ آن از مرزهای دو کشور متخاصم فراتر رفته و به سطح منطقه گسترش می‌یابد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، مهم‌ترین مختصات این نوع جنگ در چارچوب جنگ رمضان عبارت است از: گسترش جغرافیای نبرد به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای همسایۀ ایران از جمله عراق، کویت، قطر، عربستان و امارات، چندجبهه‌شدن درگیری با ورود هم‌زمان بازیگران مختلف از جمله گروه‌های همسو با ایران در لبنان، عراق، یمن و فلسطین و تغییر ماهیت جنگ از متقارن به ناهمتراز که در آن توان موشکی و پهپادی، عمق جغرافیایی و کنترل بر شریان‌های حیاتی انرژی؛ ازجمله تنگه هرمز و خلیج فارس، در برابر برتری تکنولوژی پیشرفتۀ آمریکا قرار می‌گیرد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم؛] [https://farsnews.ir/Mohammad_Imani/1769943817280017786/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%D8%B9%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87 «جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>  
جنگ به‌عنوان خشونت سازمان‌یافته با به‌کارگیری نیروهای مسلح تعریف شده که می‌تواند بر اساس معیارهای مختلفی از جمله مقیاس جغرافیایی طبقه‌بندی شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28171/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C شیرودی، «جنگ، انواع، انگیزه‌ها و جنگ تحمیلی»، 1384ش، ص4.]</ref> جنگ منطقه‌ای، ذیل تقسیم‌بندی مبتنی بر مقیاس جغرافیایی، به جنگی اطلاق می‌شود که دامنۀ آن از مرزهای دو کشور متخاصم فراتر رفته و به سطح منطقه گسترش می‌یابد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، مهم‌ترین مختصات این نوع جنگ در چارچوب جنگ رمضان عبارت است از: گسترش جغرافیای نبرد به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای همسایۀ ایران از جمله عراق، کویت، قطر، عربستان و امارات، چندجبهه‌شدن درگیری با ورود هم‌زمان بازیگران مختلف از جمله گروه‌های همسو با ایران در لبنان، عراق، یمن و فلسطین و تغییر ماهیت جنگ از متقارن به ناهمتراز که در آن توان موشکی و پهپادی، عمق جغرافیایی و کنترل بر شریان‌های حیاتی انرژی؛ ازجمله تنگه هرمز و خلیج فارس، در برابر برتری تکنولوژی پیشرفتۀ آمریکا قرار می‌گیرد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم؛] [https://farsnews.ir/Mohammad_Imani/1769943817280017786/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%D8%B9%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87 «جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
== طرح جنگ منطقه‌ای‌ ==
بر اساس سخنان سید علی خامنه‌ای در ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش اصطلاح «جنگ منطقه‌ای» در چارچوب بازدارندگی و پاسخ به تهدیدهای نظامی ایالات متحده علیه ایران شکل گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/12/3506348/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF «امام خامنه‌ای: اگر آمریکاییها جنگ راه بیندازند، جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در واکنش به هشدار سید علی خامنه‌ای مبنی بر منطقه‌ای شدن جنگ در صورت حملۀ آمریکا، اظهار داشت که دلیل این سخن را نمی‌داند. وی با اشاره به اعزام بزرگ‌ترین و قدرتمندترین کشتی‌های آمریکایی به منطقه، ابراز امیدواری کرد که با ایران به توافق دست یابد، اما در عین حال نسبت به درستی ادعای مطرح‌شده ابراز تردید کرد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4249383-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «واکنش ترامپ به هشدار رهبر انقلاب +فیلم»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref>


== زمینه‌های طرح جنگ منطقه‌ای ==
== زمینه‌های طرح جنگ منطقه‌ای ==
<ref group="دیدگاه">بهتر نبود قبل از اینکه زمینه رو بگیم، اصل شکلگیری اصطلاح گفته بشه؟ البته به صورت ضمنی گفته شده ولی به نظرم بتوان نقطه شروع را بهتر ترسیم کرد</ref>به‌گفتۀ تحلیلگران، زمینۀ اصلی طرح مفهوم جنگ منطقه‌ای از سوی [[سید علی خامنه‌ای]] در بهمن ۱۴۰۴ش، به ساختار امنیتی منطقه طی دهه‌های گذشته بازمی‌گردد؛ ساختاری که در آن کشورهای منطقه اجازه دادند خاک و زیرساخت‌های آنها به پایگاه‌های نظامی آمریکا و تهدید علیه امنیت ملی ایران تبدیل شود.<ref group="دیدگاه">به نظرتان این ادبیات بی طرفانه است؟</ref> از منظر آنان، ایران با این مفهوم اعلام کرد که خود را جزیره‌ای تنها در جنگ نمی‌بیند و در صورت درگیری، تمام پایگاه‌های آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ خواهند بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1789663/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت روزنامۀ مشرق.]</ref> این هشدار در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن «همه گزینه‌ها روی میز» صورت گرفت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> پیش از آن نیز ایران دو بار پایگاه‌های آمریکایی در عراق (پس از ترور [[قاسم سلیمانی]] در ۱۳۹۸ش) و قطر (پس از جنگ ۱۲ روزه) را هدف قرار داده بود. به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست بازدارندگی ایران طراحی شده است.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref group="دیدگاه">قسمت اخیر زمینه به حساب میاد؟</ref><ref group="دیدگاه">ترامپ به این تهدید واکنش نشون داد. خوبه که گزارش بشه
به‌گفتۀ تحلیلگران، زمینۀ اصلی طرح مفهوم جنگ منطقه‌ای از سوی [[سید علی خامنه‌ای]] به ساختار امنیتی منطقه طی دهه‌های گذشته بازمی‌گردد؛ ساختاری که در آن کشورهای منطقه اجازه دادند خاک و زیرساخت‌های آنها به پایگاه‌های نظامی آمریکا تبدیل شود. از منظر مقامات ایران، این پایگاه‌ها تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور تلقی می‌شود. از منظر آنان، ایران با این مفهوم اعلام کرد که خود را جزیره‌ای تنها در جنگ نمی‌بیند و در صورت درگیری، تمام پایگاه‌های آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ خواهند بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1789663/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت روزنامۀ مشرق.]</ref> این هشدار در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن «همه گزینه‌ها روی میز» صورت گرفت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست بازدارندگی ایران طراحی شده است.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref group="دیدگاه">ترامپ به این تهدید واکنش نشون داد. خوبه که گزارش بشه


دیگر سیاستمداران درباره جنگ منطقه ای چه گفتند؟ اولین بار که رهبر شهید این جمله را به کار بردند؛ واکنش های زیادی در پی داشت. بد نیست گزارش کنید.</ref>
دیگر سیاستمداران درباره جنگ منطقه ای چه گفتند؟ اولین بار که رهبر شهید این جمله را به کار بردند؛ واکنش های زیادی در پی داشت. بد نیست گزارش کنید.</ref>
خط ۴۱: خط ۴۴:
* «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «آینده رابطه ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس چه می‌شود؟»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1405ش.
* «آینده رابطه ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس چه می‌شود؟»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1405ش.
* «امام خامنه‌ای: اگر آمریکاییها جنگ راه بیندازند، جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «ایران خواستار غرامت از ۵ کشور منطقه شد»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1405ش.
* «ایران خواستار غرامت از ۵ کشور منطقه شد»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1405ش.
* «پایان جنگ، پایان خصومت؟/ نگاهی به آینده مناسبات ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 اردیبهشت 1405ش.
* «پایان جنگ، پایان خصومت؟/ نگاهی به آینده مناسبات ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 اردیبهشت 1405ش.
خط ۵۵: خط ۵۹:
* «منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: 14 بهمن 1404ش.
* «منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: 14 بهمن 1404ش.
* «نقش حیاتی متحدان حاشیهٔ خلیج فارس در عملیات خشم حماسی»، وب‌سایت دژ، تاریخ درج مطلب: ۶ مارس ۲۰۲۶م.
* «نقش حیاتی متحدان حاشیهٔ خلیج فارس در عملیات خشم حماسی»، وب‌سایت دژ، تاریخ درج مطلب: ۶ مارس ۲۰۲۶م.
* «واکنش ترامپ به هشدار رهبر انقلاب +فیلم»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «یمن برای حمایت از ایران، رسماً وارد جنگ شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 8 فروردین 1405ش.
* «یمن برای حمایت از ایران، رسماً وارد جنگ شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 8 فروردین 1405ش.
* «3 رویکرد کشورهای عربی خلیج فارس در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 6 اردیبهشت 1405ش.
* «3 رویکرد کشورهای عربی خلیج فارس در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 6 اردیبهشت 1405ش.