پرش به محتوا

اختلال یادگیری کودکان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۳۳۳ ویرایش‌ها
خط ۲۹: خط ۲۹:
{{درشت|'''اختلال یادگیری کودکان؛'''}} بروز مشکل در فرایند [[یادگیری کودکان]].
{{درشت|'''اختلال یادگیری کودکان؛'''}} بروز مشکل در فرایند [[یادگیری کودکان]].


اختلال یادگیری از مسائل شناختی و عصبی-رشدی گروهی از کودکان است که علاوه‌بر چالش‌های تحصیلی بر سایر امور [[زندگی]] کودک تأثیر می‌گذارد. اختلال یادگیری [[مهارت‌های ارتباطی کودکان|کودکان]] بیش از هر چیزی حمایت والدین را می‌طلبد تا با [[صبر]] و حوصله هم شرایط یادگیری تحصیلی را تسهیل کنند و هم از سایر بخش‌های زندگی کودک غافل نمانند.
اختلال یادگیری از مسائل شناختی و عصبی-رشدی گروهی از کودکان است که علاوه‌بر چالش‌های تحصیلی بر سایر امور [[زندگی]] کودک تأثیر می‌گذارد. اختلال یادگیری کودکان بیش از هر چیزی حمایت والدین را می‌طلبد تا با [[صبر]] و حوصله هم شرایط یادگیری تحصیلی را تسهیل کنند و هم از سایر بخش‌های زندگی کودک غافل نمانند.


== معرفی ==
== معرفی ==
اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های یادگیری و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس [[مشکلات تحصیلی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>  
اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های [[یادگیری کودکان|یادگیری]] و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس مشکلات تحصیلی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>  


گاهی کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان [[اوتیسم|اوتیستیک]] و بیش‌فعال اشتباه گرفته می‌شوند. هرچند کودکان بیش‌فعال و اوتیستیک هم دارای اختلال یادگیری هستند؛ اما این دو گروه از کودکان در دستهٔ کودکان دارای اختلال یادگیری قرار نمی‌گیرند. اگرچه برخی اشتراک‌ها میان کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان دو گروه یاد شده وجود دارد؛ اما کودکان دارای اختلال یادگیری در مهارت‌های اولیهٔ ارتباطی برخلاف دو گروه دیگر مشکلی ندارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
گاهی کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان [[اوتیسم|اوتیستیک]] و [[بیش‌فعالی|بیش‌فعال]] اشتباه گرفته می‌شوند. هرچند کودکان بیش‌فعال و اوتیستیک هم دارای اختلال یادگیری هستند؛ اما این دو گروه از کودکان در دستهٔ کودکان دارای اختلال یادگیری قرار نمی‌گیرند. اگرچه برخی اشتراک‌ها میان کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان دو گروه یاد شده وجود دارد؛ اما کودکان دارای اختلال یادگیری در مهارت‌های اولیهٔ ارتباطی برخلاف دو گروه دیگر مشکلی ندارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>


== انواع ==
== انواع ==
اختلالات یادگیری در کودکان شامل هفت دستهٔ اصلی است: مشکلات در خواندن، نوشتن، ریاضی، مهارت‌های حرکتی، زبان، پردازش بینایی و پردازش شنوایی.
اختلالات یادگیری در کودکان شامل هفت دستهٔ اصلی است:<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+
!
!
!نوع
!نوع
خط ۴۶: خط ۴۵:
|1
|1
|'''اختلال در خواندن'''
|'''اختلال در خواندن'''
|اختلال در تشخیص حروف و کلمات، درک آنها، صحیح و روان خواندن و سرعت خوانش؛
|اختلال در تشخیص حروف و کلمات، درک آنها، صحیح و روان خواندن و سرعت خوانش.
|-
|-
|2
|2
|'''اختلال در نوشتن'''
|'''اختلال در نوشتن'''
|اختلال در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به [[نوشتن]]؛
|اختلال در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به [[نوشتن]].
|-
|-
|3
|3
|'''اختلال در ریاضی'''
|'''اختلال در ریاضی'''
|مشکل در توانایی به خاطر سپردن و تنظیم اعداد و درک علائم عملیات؛
|مشکل در توانایی به خاطر سپردن و تنظیم اعداد و درک علائم عملیات.
|-
|-
|4
|4
|'''اختلال در مهارت‌های حرکتی'''
|'''اختلال در مهارت‌های حرکتی'''
|اختلال و دشواری در [[حرکت]] یا ایجاد هماهنگی بین اعضای بدن، در فعالیت‌هایی از قبیل دویدن، پریدن، در دست گرفتن مداد یا بستن دکمه‌های پیراهن؛
|اختلال و دشواری در حرکت یا ایجاد هماهنگی بین اعضای بدن، در فعالیت‌هایی از قبیل دویدن، پریدن، در دست گرفتن مداد یا بستن دکمه‌های پیراهن.
|-
|-
|5
|5
|'''اختلال در زبان'''
|'''اختلال در زبان'''
|مشکل در مهارت‌های زبانی، مانند توان واگویی یک داستان، شیوایی بیان، توانایی درک معنای واژه‌ها و دستورالعمل‌ها؛
|مشکل در مهارت‌های زبانی، مانند توان واگویی یک داستان، شیوایی بیان، توانایی درک معنای واژه‌ها و دستورالعمل‌ها.
|-
|-
|6
|6
|'''اختلال پردازش بینایی'''
|'''اختلال پردازش بینایی'''
|عدم درک تفاوت‌های ظریف در اشکال، معکوس کردن حروف یا اعداد، پرش از خطوط، مشکل در درک عمق یا فاصله و هماهنگی چشم و دست؛
|عدم درک تفاوت‌های ظریف در اشکال، معکوس کردن حروف یا اعداد، پرش از خطوط، مشکل در درک عمق یا فاصله و هماهنگی چشم و دست.
|-
|-
|7
|7
|'''اختلال پردازش شنوایی'''
|'''اختلال پردازش شنوایی'''
|اختلال در تشخیص تفاوت‌های ظریف آواها و ناتوانی در شنیدن درست واژه‌ها و ضعف خواندن، نوشتن و املا. <ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref>
|اختلال در تشخیص تفاوت‌های ظریف آواها و ناتوانی در شنیدن درست واژه‌ها و ضعف خواندن، نوشتن و املا.
|}
|}
== علل و عوامل ==
== علل و عوامل ==
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>  
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>  


روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود [[ارتباط عاطفی]] لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود [[سرزنش]]، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>
روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود ارتباط عاطفی لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود سرزنش، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>


== علائم ==
== علائم ==
علائم اختلالات یادگیری در کودکان در سه دورهٔ پیش‌از دبستان، نشانه‌های هیجانی-ارتباطی و مهارت‌های تحصیلی مشاهده می‌شود.
علائم اختلالات یادگیری در کودکان در سه دورهٔ پیش‌از دبستان، نشانه‌های هیجانی-ارتباطی و مهارت‌های تحصیلی مشاهده می‌شود:


=== علائم پیش‌از دبستان ===
=== علائم پیش‌از دبستان ===
خط ۱۰۱: خط ۱۰۰:


== ارتباط بین محیط آموزشی و اختلال یادگیری ==
== ارتباط بین محیط آموزشی و اختلال یادگیری ==
مطالعات علوم تربیتی نوع [[مدرسه|محیط آموزشی]] را بر اختلال یادگیری کودکان مؤثر دانسته است؛ به‌گونه‌ای که فضای نامناسب آموزشی و زیستی در پیشرفت این اختلال مؤثر بوده است. وجود تفاوت در محیط آموزشی و فضای اجتماعی که کودکان حاضر می‌شوند، نوعی [[ترس]] و اضطراب در آنان ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل لازم است تا والدین برای انطباق شرایط و آماده‌سازی روانی-اجتماعی کودکان، آنها را در محیط‌های مناسب با هدف [[تعامل]] کودک با محیط حاضر کنند. تغییر مؤلفه‌های محیط آموزشی می‌تواند عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری را بهبود بخشد. مدارس باید مجهز به بخش‌های مختلف آموزشی باشند و نیازهای متنوع این دانش‌آموزان را پاسخ دهند.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکا مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74 و 88.]</ref>
مطالعات علوم تربیتی نوع محیط آموزشی را بر اختلال یادگیری کودکان مؤثر دانسته است؛ به‌گونه‌ای که فضای نامناسب آموزشی و زیستی در پیشرفت این اختلال مؤثر بوده است. وجود تفاوت در محیط آموزشی و فضای اجتماعی که کودکان حاضر می‌شوند، نوعی [[ترس]] و اضطراب در آنان ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل لازم است تا والدین برای انطباق شرایط و آماده‌سازی روانی-اجتماعی کودکان، آنها را در محیط‌های مناسب با هدف تعامل کودک با محیط حاضر کنند. تغییر مؤلفه‌های محیط آموزشی می‌تواند عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری را بهبود بخشد. مدارس باید مجهز به بخش‌های مختلف آموزشی باشند و نیازهای متنوع این دانش‌آموزان را پاسخ دهند.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکا مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74 و 88.]</ref>


== اثرات روانی و اجتماعی اختلال یادگیری بر کودکان ==
== اثرات روانی و اجتماعی ==
کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، افزون بر اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی، بیش از همسالان خود با تنهایی، خشم، احساس طردشدگی، ترس از شکست، افسردگی و اضطراب روبرو می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref> این عارضه، موفقیت در زندگی<ref>[https://pantajournals.ir/buy.aspx?id=96756&t=1 حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.]</ref> و مقبولیت اجتماعی در مدرسه را کاهش می‌دهد.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> با توجه به احتمال تداوم اختلال تا بزرگسالی، توجه به آن ضروری است.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref> ناآگاهی والدین و معلمان سبب می‌شود تا صفاتی ناروا مانند کودنی و کندذهنی به کودک نسبت داده شود و او را سرزنش کنند. در چنین شرایطی، کودک احساس حقارت کرده، فشار روانی فراوانی تحمل می‌کند و سرانجام از درس و مدرسه و یادگیری بیزار می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.]</ref>
کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، افزون بر اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی، بیش از همسالان خود با تنهایی، خشم، احساس طردشدگی، ترس از شکست، [[افسردگی]] و اضطراب روبرو می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref> این عارضه، موفقیت در زندگی<ref>[https://pantajournals.ir/buy.aspx?id=96756&t=1 حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.]</ref> و مقبولیت اجتماعی در مدرسه را کاهش می‌دهد.<ref>[https://psychologicalscience.ir/article-1-43-fa.html امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> با توجه به احتمال تداوم اختلال تا بزرگسالی، توجه به آن ضروری است.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref> ناآگاهی والدین و معلمان سبب می‌شود تا صفاتی ناروا مانند کودنی و کندذهنی به کودک نسبت داده شود و او را سرزنش کنند. در چنین شرایطی، کودک احساس حقارت کرده، فشار روانی فراوانی تحمل می‌کند و سرانجام از درس و مدرسه و یادگیری بیزار می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.]</ref>


== تشخیص ==
== تشخیص ==
میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و پسران دو تا چهار برابر بیشتر از دختران به این اختلال دچار می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>
میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و پسران دو تا چهار برابر بیشتر از دختران به این اختلال دچار می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_14000.html غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>


== درمان اختلال یادگیری ==
== درمان ==
آموزش کودکان دارای اختلال یادگیری لازم است به‌طور ویژه و در قالب آموزش انفرادی یا گروه‌های کوچک و زیر نظر متخصصان انجام شود. با توجه به این‌که اختلالات یادگیری ترکیبی از چند رشته است، برای درمان باید میان متخصصان حوزه‌های مختلف همکاری ایجاد شود.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref>
آموزش کودکان دارای اختلال یادگیری معمولاً نیازمند مداخلات ویژه و برنامه‌ریزی‌شده است و در قالب آموزش فردی یا گروه‌های کوچک، زیر نظر متخصصان، ارائه می‌شود. با توجه به این‌که اختلالات یادگیری ترکیبی از چند رشته است، برای درمان باید میان متخصصان حوزه‌های مختلف همکاری ایجاد شود.<ref>[https://www.armanshahrjournal.com/article_176014_aeb2c51e52956c6b26fdffa490afaacb.pdf ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.]</ref>


روش‌های درمانی نیز مرکب از مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است ازجمله:
روش‌های درمانی نیز مرکب از مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است ازجمله:
* '''تمرینات ورزش مغزی'''؛ ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد. بازی‌درمانی؛ استفاده از بازی نیز به کودک اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت اضطراب و درماندگی و تاب‌آوری او کنترل شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.]</ref>
* '''تمرینات ورزش مغزی:''' ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد. بازی‌درمانی؛ استفاده از بازی نیز به کودک اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت اضطراب و درماندگی و تاب‌آوری او کنترل شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/528313/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.]</ref>
* '''تمرینات دید ورزشی'''؛ این تمرین می‌تواند اختلال در ادراک دیداری را برطرف کند. کودکانی که مشکل خیره‌شوندگی دارند، با تمریناتی که شامل تمرین‌های تمرکز، تمرین‌های گرایشی، تمرین‌های توالی و تمرین‌های هماهنگی چشم با دست و چشم با پا است، بهبود می‌یابند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1865087/تاثیر-تمرینات-دید-ورزشی-بر-مدت-زمان-چشم-Ø شمشیری و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، 1400ش، ص460-461.]</ref>
* '''تمرینات دید ورزشی:''' این تمرین می‌تواند اختلال در ادراک دیداری را برطرف کند. کودکانی که مشکل خیره‌شوندگی دارند، با تمریناتی که شامل تمرین‌های تمرکز، تمرین‌های گرایشی، تمرین‌های توالی و تمرین‌های هماهنگی چشم با دست و چشم با پا است، بهبود می‌یابند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1865087/تاثیر-تمرینات-دید-ورزشی-بر-مدت-زمان-چشم-Ø شمشیری و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، 1400ش، ص460-461.]</ref>
* '''کلاس تقویتی'''؛ با توجه به این‌که این کودکان برای انجام دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.
* '''کلاس تقویتی:''' با توجه به این‌که این کودکان برای انجام دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''کاردرمانی'''؛ با استفاده از کاردرمانی مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.
* '''کاردرمانی:''' با استفاده از کاردرمانی مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''دارودرمانی'''؛ پزشک ممکن است داروهایی برای درمان افسردگی یا اضطراب و داروهایی برای افزایش توانایی [[تمرکز]] در مدرسه تجویز کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>
* '''دارودرمانی:''' پزشک ممکن است داروهایی برای درمان افسردگی یا اضطراب و داروهایی برای افزایش توانایی [[تمرکز]] در مدرسه تجویز کند.<ref>[https://raseshrehab.com/content/fa/230/learning-disorders نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.]</ref>


== وظایف والدین در برابر کودکان دارای اختلال یادگیری ==
== نقش خانواده در برابر کودکان دارای اختلال یادگیری ==
تأثیر خانواده و [[والدین]] از تأثیر هر معلم، درمانگر یا مشاوری بیشتر است و بیش از موفقیت تحصیلی، زندگی شاد و سالم کودک اهمیت دارد. تشویق و حمایت والدین می‌تواند در کودکان انگیزه و اعتمادبه‌نفس کافی برای موفقیت ایجاد کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47.]</ref> برخی خانواده‌ها با رفتارهای نادرست با کودکان دارای اختلال یادگیری هویت فردی و اجتماعی آنان را دچار آسیب می‌کنند؛ به‌طوری که به آنان احساس سربار خانواده بودن دست می‌دهد. در برخی مواقع نیز حمایت افراطی خانواده سبب می‌شود کودک نتواند وظایف تحصیلی خود را به عهده بگیرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
خانواده و والدین در حمایت از کودکان دارای اختلال یادگیری نقشی اساسی دارند و تأثیر آنان در بسیاری موارد از نقش معلم، درمانگر یا مشاور فراتر دانسته می‌شود. در این زمینه، سلامت روانی و کیفیت زندگی کودک اهمیتی هم‌سنگ یا حتی بیش از موفقیت تحصیلی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47.]</ref> تشویق و حمایت والدین می‌تواند به افزایش انگیزه و اعتمادبه‌نفس کودک کمک کند، در حالی که رفتارهای نادرست یا حمایت افراطی ممکن است به تضعیف هویت فردی و اجتماعی او یا کاهش پذیرش مسئولیت‌های تحصیلی بینجامد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>


روانشناسان اهم وظایف والدین در این زمینه را ارائهٔ ابزار اجتماعی و احساسی برای گذر کودک از مشکلات دانسته‌اند. ازجمله وظایف والدین در این زمینه عبارت است از:
در منابع روان‌شناختی، از مهم‌ترین وظایف والدین، فراهم کردن حمایت عاطفی و اجتماعی برای عبور کودک از دشواری‌های ناشی از اختلال یادگیری یاد شده است. ازجمله: این وظایف شامل آگاه کردن کودک از مشکل یادگیری با زبانی متناسب و همراه با تأکید بر تفاوت‌های فردی و توانایی‌های او،<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> در میان گذاشتن موضوع با اطرافیان برای جلب حمایت<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.]</ref> و کاهش سوءبرداشت‌ دیگر فرزندان درباره نوع رفتار پدر و مادر،<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> توجه به سبک زندگی سالم، ایجاد فضایی برای بیان احساسات، پیگیری وضعیت تحصیلی و درمانی کودک، همکاری با مدرسه و توجه به ابعاد گسترده‌تر موفقیت در زندگی، فراتر از پیشرفت درسی.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.]</ref>
* '''در میان گذاشتن مشکل یادگیری با خود کودک'''؛ کودک در ابتدا باید مشکل خود را بداند. در این زمینه والدین می‌توانند با بیان تفاوت‌های میان افراد و برجسته کردن نقاط قوت او، مهم بودن تلاش و اهمیت نداشتن طولانی‌شدن مدت زمان یادگیری، کودک را در این مشکل همراهی کنند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
* '''در میان گذاشتن مشکل یادگیری کودک با اطرافیان'''؛ وقتی این مشکل، مانند راز، بیان نمی‌شود، اطرافیان آن را تنبلی و کندذهنی قلمداد می‌کنند؛ اما در صورتی‌که بیان شود، اطرافیان می‌توانند در این زمینه یاور خانواده باشند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.]</ref> اطلاع خواهر و برادر کودک از مشکل وی سبب می‌شود که آنان صرف زمان بیشتر برای یادگیری این کودک از سوی والدین را عادی تلقی کنند و خیال نکنند که والدین میان فرزندان خود فرق می‌گذارند.<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref>
* '''توجه به سبک زندگی سالم'''؛ توجه به استفاده از رژیم‌های غذایی سالم، [[خواب]] کافی و انجام [[تمرینات ورزشی]] برای کودک می‌تواند بسیار مفید باشد.
* '''تقویت عادات احساسی صحیح'''؛ به‌دلیل مواجههٔ کودک با این اختلال ممکن است احساس ناامیدی کند؛ والدین می‌توانند شرایطی فراهم کنند که کودک از احساسات خود بگوید و والدین را شنوا و همدرد خود بداند. در این صورت کودک با شرایط خود کنار می‌آید و تلاش می‌کند احساسات خود را مدیریت کند.
* '''پذیرش مسئولیت تحصیلی کودک؛''' مطالعه پیرامون نوع اختلال کودک، روش‌های درمانی مؤثر و پیگیری درمان در منزل، شناسایی روش یادگیری کودک، شناسایی استعدادهای کودک در انواع زمینه‌ها و کمک به کودک برای ارتقای علایق او ازجمله فعالیت‌های والدین در این زمینه است.
* '''همکاری با مدرسه'''؛ بهتر است والدین به مدرسه به‌عنوان مرحله‌ای از درمان بنگرند و انتظار فراهم کردن تمام فرصت‌های درمانی و آموزشی را از مدرسه با توجه به محدودیت‌های آن نداشته باشند. والدین باید بدانند که مشکل یادگیری کودک را باید با مدرسه در میان گذارند و درخواست حمایت از آنها داشته باشند و از مسئولان مدرسه بخواهند که برنامهٔ تحصیلی فردی مطابق با استعدادهای کودک برای او تنظیم کنند.
* '''توجه به موفقیت در زندگی به‌جای موفقیت در تحصیل'''؛ موفقیت کودک در زندگی صرفاً وابسته به تحصیل نیست؛ بلکه سایر جنبه‌های زندگی هم هست که می‌توان با تقویت آنها کودک را برای موفقیت در زندگی یاری کرد؛ ازجمله کمک به خودشناسی و اعتمادبه‌نفس کودک، تقویت ثبات قدم کودک در برابر چالش‌ها، افزایش قابلیت کنترل اضطراب در کودک، آموزش چگونگی بهره‌مندی از حمایت و کمک دیگران به کودک.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20150908174930-9991-29.pdf شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.]</ref>


== راهکارهای پیشگیری از اختلال یادگیری در کودکان ==
== راهکارهای پیشگیری از اختلال یادگیری در کودکان ==
[[پیشگیری]] از اختلالات یادگیری وظیفه‌ای است که فقط والدین می‌توانند آن را انجام دهند؛ زیرا کودکان در محیط و فضای تحت[[کنترل]] والدین زندگی می‌کنند. برای پیشگیری از اختلال یادگیری توجه به تغذیه مناسب، خواب و فعالیت بدنی کودک ضرورت دارد. کودک نباید در محیط زندگی خود در معرض اسپری مو، ذرات گردوغبار، موی حیواناتی همچون گربه و سگ، محصولات پاک‌کننده، دود سیگار، مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین و سموم محیطی قرار گیرد.<ref>[https://www.understanding-learning-disabilities.com/prevent-learning-disabilities.html “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website.]</ref> برای پیشگیری از اختلال یادگیری، موارد ذیل از سوی محققان پیشنهاد می‌شود:
پیشگیری از اختلالات یادگیری عمدتاً بر عهدهٔ والدین دانسته می‌شود، زیرا کودک در سال‌های نخست در محیطی تحت کنترل آنان رشد می‌کند. توجه به تغذیهٔ مناسب، [[خواب]] کافی و [[ورزش]] منظم از عوامل مهم در کاهش خطر بروز این اختلالات است. همچنین توصیه می‌شود محیط زندگی کودک از مواد آلرژن یا محرک، مانند گردوغبار، اسپری‌های آرایشی، موی حیواناتی همچون گربه و سگ، دود سیگار، مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین، دور نگه داشته شود.<ref>[https://www.understanding-learning-disabilities.com/prevent-learning-disabilities.html “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website.]</ref> افزون بر این، در ادبیات پژوهشی، مجموعه‌ای از اقدامات برای پیشگیری از اختلالات یادگیری پیشنهاد شده است؛ از جمله:<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
* آموزش پدران و مادران آینده؛
* آموزش پدران و مادران آینده؛
* [[مشاوره ژنتیکی]]؛
* [[مشاوره ژنتیکی]]؛
خط ۱۴۰: خط ۱۳۲:
* جلوگیری از حوادث؛
* جلوگیری از حوادث؛
* ایجاد انجمن‌های حمایت از کودکان؛
* ایجاد انجمن‌های حمایت از کودکان؛
* ارزشیابی منظم پیشرفت کودک.<ref>[https://www.sid.ir/paper/890852/fa ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.]</ref>
* ارزشیابی منظم پیشرفت کودک.


== پانویس ==
== پانویس ==

نسخهٔ ۲۱ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۳۰

اختلال یادگیری کودکان


اختلال یادگیری کودکان؛ بروز مشکل در فرایند یادگیری کودکان.

اختلال یادگیری از مسائل شناختی و عصبی-رشدی گروهی از کودکان است که علاوه‌بر چالش‌های تحصیلی بر سایر امور زندگی کودک تأثیر می‌گذارد. اختلال یادگیری کودکان بیش از هر چیزی حمایت والدین را می‌طلبد تا با صبر و حوصله هم شرایط یادگیری تحصیلی را تسهیل کنند و هم از سایر بخش‌های زندگی کودک غافل نمانند.

معرفی

اختلال یادگیری، مشکلی شناختی[۱] و اختلالی عصبی-رشدی است[۲] که کودک با وجود داشتن هوش نرمال[۳] در کسب مهارت‌های یادگیری و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.[۴] اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، عزت‌نفس و خودباوری را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.[۵] مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس مشکلات تحصیلی است.[۶]

گاهی کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان اوتیستیک و بیش‌فعال اشتباه گرفته می‌شوند. هرچند کودکان بیش‌فعال و اوتیستیک هم دارای اختلال یادگیری هستند؛ اما این دو گروه از کودکان در دستهٔ کودکان دارای اختلال یادگیری قرار نمی‌گیرند. اگرچه برخی اشتراک‌ها میان کودکان دارای اختلال یادگیری با کودکان دو گروه یاد شده وجود دارد؛ اما کودکان دارای اختلال یادگیری در مهارت‌های اولیهٔ ارتباطی برخلاف دو گروه دیگر مشکلی ندارند.[۷]

انواع

اختلالات یادگیری در کودکان شامل هفت دستهٔ اصلی است:[۸]

نوع توضیح
1 اختلال در خواندن اختلال در تشخیص حروف و کلمات، درک آنها، صحیح و روان خواندن و سرعت خوانش.
2 اختلال در نوشتن اختلال در نوشتن کلمات و حروف یا فعالیت ذهنی درک اطلاعات مربوط به نوشتن.
3 اختلال در ریاضی مشکل در توانایی به خاطر سپردن و تنظیم اعداد و درک علائم عملیات.
4 اختلال در مهارت‌های حرکتی اختلال و دشواری در حرکت یا ایجاد هماهنگی بین اعضای بدن، در فعالیت‌هایی از قبیل دویدن، پریدن، در دست گرفتن مداد یا بستن دکمه‌های پیراهن.
5 اختلال در زبان مشکل در مهارت‌های زبانی، مانند توان واگویی یک داستان، شیوایی بیان، توانایی درک معنای واژه‌ها و دستورالعمل‌ها.
6 اختلال پردازش بینایی عدم درک تفاوت‌های ظریف در اشکال، معکوس کردن حروف یا اعداد، پرش از خطوط، مشکل در درک عمق یا فاصله و هماهنگی چشم و دست.
7 اختلال پردازش شنوایی اختلال در تشخیص تفاوت‌های ظریف آواها و ناتوانی در شنیدن درست واژه‌ها و ضعف خواندن، نوشتن و املا.

علل و عوامل

از آنجا که تمام عملکردهای یادگیری در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.[۹] برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط خانواده است.[۱۰]

روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود ارتباط عاطفی لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود سرزنش، تحقیر، تهدید و تنبیه بدنی شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.[۱۱] استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های فرزندپروری خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.[۱۲] در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.[۱۳]

علائم

علائم اختلالات یادگیری در کودکان در سه دورهٔ پیش‌از دبستان، نشانه‌های هیجانی-ارتباطی و مهارت‌های تحصیلی مشاهده می‌شود:

علائم پیش‌از دبستان

  • بی‌علاقگی به کتاب داستان و شعر؛
  • ناتوانی در بازگویی خلاصهٔ یک داستان؛
  • ضعف در مهارت‌های گفتاری و تلفظ اشتباه واژه‌ها؛[۱۴]
  • ناتوانی در تشخیص صدای اول و آخر کلمات، یادگیری الفبا، اعداد، رنگ‌ها و روزهای هفته؛
  • فراموشی مکان‌های آشنا و چهرهٔ افراد، گیجی در محیط ناآشنا؛
  • مشکل در دست گرفتن مداد، قیچی، رنگ‌آمیزی درون خطوط و بستن بند کفش و دکمه.[۱۵]

علائم هیجانی و ارتباطی

  • ضعف در درک هیجان‌ها و احساسات سطحی به‌دلیل ناتوانی در فهم ارتباطات غیرکلامی؛
  • پایین بودن مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی؛
  • دشواری در تعامل با محیط و زندگی مستقل.[۱۶]

علائم در مهارت‌های تحصیلی

  • ناتوانی مداوم در درک مطلب شفاهی، خواندن روان، بیان نوشتاری، محاسبات عددی و استدلال ریاضی؛
  • اختلال در ادراک دیداری و شنیداری، تمرکز محدود (مانند دیکته) و حواس‌پرتی.[۱۷]

ارتباط بین محیط آموزشی و اختلال یادگیری

مطالعات علوم تربیتی نوع محیط آموزشی را بر اختلال یادگیری کودکان مؤثر دانسته است؛ به‌گونه‌ای که فضای نامناسب آموزشی و زیستی در پیشرفت این اختلال مؤثر بوده است. وجود تفاوت در محیط آموزشی و فضای اجتماعی که کودکان حاضر می‌شوند، نوعی ترس و اضطراب در آنان ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل لازم است تا والدین برای انطباق شرایط و آماده‌سازی روانی-اجتماعی کودکان، آنها را در محیط‌های مناسب با هدف تعامل کودک با محیط حاضر کنند. تغییر مؤلفه‌های محیط آموزشی می‌تواند عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری را بهبود بخشد. مدارس باید مجهز به بخش‌های مختلف آموزشی باشند و نیازهای متنوع این دانش‌آموزان را پاسخ دهند.[۱۸]

اثرات روانی و اجتماعی

کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، افزون بر اختلال‌های رفتاری درونی و بیرونی، بیش از همسالان خود با تنهایی، خشم، احساس طردشدگی، ترس از شکست، افسردگی و اضطراب روبرو می‌شوند.[۱۹] این عارضه، موفقیت در زندگی[۲۰] و مقبولیت اجتماعی در مدرسه را کاهش می‌دهد.[۲۱] با توجه به احتمال تداوم اختلال تا بزرگسالی، توجه به آن ضروری است.[۲۲] ناآگاهی والدین و معلمان سبب می‌شود تا صفاتی ناروا مانند کودنی و کندذهنی به کودک نسبت داده شود و او را سرزنش کنند. در چنین شرایطی، کودک احساس حقارت کرده، فشار روانی فراوانی تحمل می‌کند و سرانجام از درس و مدرسه و یادگیری بیزار می‌شود.[۲۳]

تشخیص

میزان شیوع اختلال یادگیری از جامعه‌ای به جامعهٔ دیگر متفاوت است. این اختلال، میان کودکان مدرسه‌ای ۲٫۷ تا ۳۰درصد وجود دارد که به‌طور متوسط ۱۰ تا ۲۰درصد دانش‌آموزان را دربرمی‌گیرد و پسران دو تا چهار برابر بیشتر از دختران به این اختلال دچار می‌شوند.[۲۴] در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.[۲۵] برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.[۲۶] این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است[۲۷] و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از هوش آنها باشد.[۲۸]

درمان

آموزش کودکان دارای اختلال یادگیری معمولاً نیازمند مداخلات ویژه و برنامه‌ریزی‌شده است و در قالب آموزش فردی یا گروه‌های کوچک، زیر نظر متخصصان، ارائه می‌شود. با توجه به این‌که اختلالات یادگیری ترکیبی از چند رشته است، برای درمان باید میان متخصصان حوزه‌های مختلف همکاری ایجاد شود.[۲۹]

روش‌های درمانی نیز مرکب از مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است ازجمله:

  • تمرینات ورزش مغزی: ورزش مغزی مهارت‌های حرکتی فعال‌کنندهٔ مغز است که می‌تواند استرس خاطرات، موقعیت‌ها، افراد، مکان‌ها و مهارت‌های خاص را کاهش دهد. در این روش هر دو نیمکرهٔ مغز فعال می‌شود و با استفاده از الگودهی عصبی مجدد یادگیری بهبود می‌یابد و عملکرد تحصیلی و رفتاری را افزایش می‌دهد. بازی‌درمانی؛ استفاده از بازی نیز به کودک اجازه می‌دهد تا تجربه‌ها، افکار، احساسات و تمایلاتی را که برای وی ناخوشایند است، ابراز کند و وضعیت اضطراب و درماندگی و تاب‌آوری او کنترل شود.[۳۰]
  • تمرینات دید ورزشی: این تمرین می‌تواند اختلال در ادراک دیداری را برطرف کند. کودکانی که مشکل خیره‌شوندگی دارند، با تمریناتی که شامل تمرین‌های تمرکز، تمرین‌های گرایشی، تمرین‌های توالی و تمرین‌های هماهنگی چشم با دست و چشم با پا است، بهبود می‌یابند.[۳۱]
  • کلاس تقویتی: با توجه به این‌که این کودکان برای انجام دادن تکالیف به زمان بیشتری نیاز دارند، استفاده از کلاس‌های تقویتی فارسی و ریاضی برای انجام تکالیف مدرسه، مطالعه و سازماندهی آموزشی بسیار مؤثر است.[۳۲]
  • کاردرمانی: با استفاده از کاردرمانی مهارت‌های نوشتاری کودک بهبود می‌یابد. گفتاردرمانی نیز می‌تواند به تقویت مهارت‌های زبانی و کلامی کودک کمک کند.[۳۳]
  • دارودرمانی: پزشک ممکن است داروهایی برای درمان افسردگی یا اضطراب و داروهایی برای افزایش توانایی تمرکز در مدرسه تجویز کند.[۳۴]

نقش خانواده در برابر کودکان دارای اختلال یادگیری

خانواده و والدین در حمایت از کودکان دارای اختلال یادگیری نقشی اساسی دارند و تأثیر آنان در بسیاری موارد از نقش معلم، درمانگر یا مشاور فراتر دانسته می‌شود. در این زمینه، سلامت روانی و کیفیت زندگی کودک اهمیتی هم‌سنگ یا حتی بیش از موفقیت تحصیلی دارد.[۳۵] تشویق و حمایت والدین می‌تواند به افزایش انگیزه و اعتمادبه‌نفس کودک کمک کند، در حالی که رفتارهای نادرست یا حمایت افراطی ممکن است به تضعیف هویت فردی و اجتماعی او یا کاهش پذیرش مسئولیت‌های تحصیلی بینجامد.[۳۶]

در منابع روان‌شناختی، از مهم‌ترین وظایف والدین، فراهم کردن حمایت عاطفی و اجتماعی برای عبور کودک از دشواری‌های ناشی از اختلال یادگیری یاد شده است. ازجمله: این وظایف شامل آگاه کردن کودک از مشکل یادگیری با زبانی متناسب و همراه با تأکید بر تفاوت‌های فردی و توانایی‌های او،[۳۷] در میان گذاشتن موضوع با اطرافیان برای جلب حمایت[۳۸] و کاهش سوءبرداشت‌ دیگر فرزندان درباره نوع رفتار پدر و مادر،[۳۹] توجه به سبک زندگی سالم، ایجاد فضایی برای بیان احساسات، پیگیری وضعیت تحصیلی و درمانی کودک، همکاری با مدرسه و توجه به ابعاد گسترده‌تر موفقیت در زندگی، فراتر از پیشرفت درسی.[۴۰]

راهکارهای پیشگیری از اختلال یادگیری در کودکان

پیشگیری از اختلالات یادگیری عمدتاً بر عهدهٔ والدین دانسته می‌شود، زیرا کودک در سال‌های نخست در محیطی تحت کنترل آنان رشد می‌کند. توجه به تغذیهٔ مناسب، خواب کافی و ورزش منظم از عوامل مهم در کاهش خطر بروز این اختلالات است. همچنین توصیه می‌شود محیط زندگی کودک از مواد آلرژن یا محرک، مانند گردوغبار، اسپری‌های آرایشی، موی حیواناتی همچون گربه و سگ، دود سیگار، مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین، دور نگه داشته شود.[۴۱] افزون بر این، در ادبیات پژوهشی، مجموعه‌ای از اقدامات برای پیشگیری از اختلالات یادگیری پیشنهاد شده است؛ از جمله:[۴۲]

  • آموزش پدران و مادران آینده؛
  • مشاوره ژنتیکی؛
  • مراقبت‌های دقیق از دوران جنینی تا پس‌از تولد؛
  • رسیدگی منظم به وضعیت بهداشت کودکان؛
  • ارزیابی زودهنگام برای شناسایی مبتلایان به این ناتوانایی؛
  • جلوگیری از حوادث؛
  • ایجاد انجمن‌های حمایت از کودکان؛
  • ارزشیابی منظم پیشرفت کودک.

پانویس

  1. ↑ سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.
  2. ↑ کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.
  3. ↑ غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.
  4. ↑ سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.
  5. ↑ کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.
  6. ↑ محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.
  7. ↑ «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.
  8. ↑ «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.
  9. ↑ قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.
  10. ↑ سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.
  11. ↑ امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.
  12. ↑ سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.
  13. ↑ قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.
  14. ↑ غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص19-20.
  15. ↑ نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.
  16. ↑ کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.
  17. ↑ غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3 و 4.
  18. ↑ ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکا مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74 و 88.
  19. ↑ محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.
  20. ↑ حجت، «مقایسۀ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، 1400ش، ص136.
  21. ↑ امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.
  22. ↑ ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.
  23. ↑ ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص3.
  24. ↑ قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.
  25. ↑ غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.
  26. ↑ «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.
  27. ↑ «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.
  28. ↑ سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.
  29. ↑ ملک و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، 1402ش، ص74.
  30. ↑ کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص174.
  31. ↑ شمشیری و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، 1400ش، ص460-461.
  32. ↑ نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.
  33. ↑ نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.
  34. ↑ نیک‌بخت، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش.
  35. ↑ شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47.
  36. ↑ ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.
  37. ↑ «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.
  38. ↑ شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص48.
  39. ↑ «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.
  40. ↑ شرفی، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، 1391ش، ص47-52.
  41. ↑ “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website.
  42. ↑ ابراهیمی‌نیا و شوندی، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، 1396ش، ص7.

منابع

  • امیرطهماسب، گلنار و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورهٔ ابتدایی»، نشریهٔ علوم روانشناختی، شمارهٔ ۶۹، پاییز ۱۳۹۷ش.
  • «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • ابراهیمی‌نیا، علی و شوندی، عفت، «فرهنگ، خانواده و آینده شغلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری»، کنفرانس بین‌المللی فرهنگ آسیب‌شناسی روانی و تربیت، ۱۳۹۶ش.
  • حجت، حمیده، «مقایسهٔ ناگویی هیجانی و سرسختی روانشناختی و اضطراب اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری و مادران کودکان عادی»، مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، شمارهٔ ۳۳، زمستان ۱۴۰۰ش.
  • «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق، تاریخ بازدید: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ش.
  • سنگانی، علیرضا و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، نشریهٔ روان‌شناسی افراد استثنایی، شمارهٔ ۴۱، بهار ۱۴۰۰ش.
  • شرفی، سکینه، «وظایف والدین کودکان دارای اختلال یادگیری»، ماهنامهٔ تعلیم و تربیت استثنایی، شمارهٔ ۱۱۲، دی ۱۳۹۱ش.
  • شمشیری، نیره و دیگران، «تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهارت در کودکان با اختلال یادگیری»، نشریهٔ رشد و یادگیری حرکتی ورزشی، دورهٔ سیزدهم، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۴۰۰ش.
  • غلامی توران پشتی، مرضیه و دلاور، علی، «طراحی پرسشنامهٔ (ارزیابی والد از کودک) جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، روان‌شناسی افراد استثنایی، شمارهٔ ۴۴، زمستان ۱۴۰۰ش.
  • قاسمیان مقدم، هانیه و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، رشد و یادگیری حرکتی ورزشی، دورهٔ یازدهم، شمارهٔ ۱، بهار ۱۳۹۸ش.
  • کردبچه، سوسن و دیگران، «مقایسهٔ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، نشریهٔ مطالعات و تازه‌های روانشناختی نوجوان و جوان، دورهٔ سوم، شمارهٔ ۲، پاییز و زمستان ۱۴۰۱ش.
  • محمودی، مریم و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، نشریهٔ پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۱۳، ۱۳۹۵ش.
  • ملک، نیلوفر و دیگران، «اصول طراحی فضای آموزشی، با رویکرد بهبود عملکرد کودکان مبتلا به اختلال یادگیری»، نشریهٔ معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، شمارهٔ ۴۳، تابستان ۱۴۰۲ش.
  • نیک‌بخت، داریوش، «اختلالات یادگیری»، وب‌سایت کلینیک رسش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۳۹۹ش.
  • “HOW TO PREVENT LEARNING DISABILITIES”, understanding-learning-disabilities Website, Date of Visit: 16 December 2023.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=اختلال_یادگیری_کودکان&oldid=52114»