بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''بنیامین نتانیاهو؛'''</big> سیاستمدار و نخستوزیر اسراییل. | <big>'''بنیامین نتانیاهو؛'''</big> سیاستمدار و نخستوزیر اسراییل. | ||
بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود و نخستوزیر اسراییل، فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با عضویت در کنست و تصدی پستهایی همچون سفیر در سازمان ملل و معاون وزیر خارجه آغاز کرد. وی در ۱۹۹۶م برای نخستینبار به نخستوزیری رسید و پس از یک دوره کنارهگیری، از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱م و مجدداً از ۲۰۲۲م بهعنوان نخستوزیر فعالیت کرده است. سبک مدیریت وی مبتنی بر عملگرایی، انعطافپذیری و توانایی در تشکیل ائتلاف توصیف شده و | بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود و نخستوزیر اسراییل، فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با عضویت در کنست و تصدی پستهایی همچون سفیر در سازمان ملل و معاون وزیر خارجه آغاز کرد. وی در ۱۹۹۶م برای نخستینبار به نخستوزیری رسید و پس از یک دوره کنارهگیری، از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱م و مجدداً از ۲۰۲۲م بهعنوان نخستوزیر فعالیت کرده است. سبک مدیریت وی مبتنی بر عملگرایی، انعطافپذیری و توانایی در تشکیل ائتلاف توصیف شده و تاکنون شش دوره نخستوزیر بوده است. از اقدامات مهم دوران نخستوزیری او توسعۀ سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین، عادیسازی روابط با چند کشور عربی از طریق توافقنامههای ابراهیم و تشدید درگیریها با فلسطینیان، حزبالله لبنان و ایران ذکر شده است. نتانیاهو همچنین با چندین پروندۀ فساد مالی در اسرائیل و حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی به اتهام جنایات جنگی مواجه است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
مادر نتانیاهو، تزیلا سگال، در پتخ تیکوا (در متصرفات اورشلیم) زاده شد. خانوادهٔ او ریشه در لیتوانی دار و در ۱۹۱۱م از [[مینیاپولیس]] به [[اشغال سرزمین فلسطین|فلسطین]] مهاجرت کردند.<ref>[https://www.mekomit.co.il/%D7%9E%D7%A9%D7%A4%D7%97%D7%AA-%D7%A0%D7%AA%D7%A0%D7%99%D7%94%D7%95-%D7%A2%D7%9C-%D7%94%D7%A6%D7%99%D7%A8-%D7%91%D7%99%D7%9F-%D7%90%D7%9E%D7%A8%D7%99%D7%A7%D7%94-%D7%9C%D7%A7%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%A0/ "משפחת נתניהו: על הציר בין אמריקה לקולוניה בפלסטין," Local Conversation,.]</ref> پدرش، بنصیون نتانیاهو (میلیکوفسکی)، زادهٔ ورشو و مورخ متخصص در عصر طلایی یهودیان اسپانیا بود. پدربزرگ پدریاش، ناتان میلیکوفسکی، خاخام و نویسندهٔ صهیونیست بود. بنصیون با مهاجرت به فلسطین، نام خانوادگی عبری نتانیاهو بهمعنای خدا بخشیده است را برگزید.<ref>[https://lp.israelbiblicalstudies.com/lp_iibs_biblical_hebrew_netanyahu_in_the_bible-en.html "What does Netanyahu Actually Mean?," Israel Biblical Studies.][https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]؛ [https://www.timesofisrael.com/netanyahu-reveals-roots-go-back-to-spain/ "Netanyahu reveals his roots go back to Spain," The Times of Israel,] </ref> اگرچه خانوادهٔ او به اشکنازی معروف هستند، اما آزمایش دیانای نشان داده است که نسبی سفاردی (یهودیهای اسپانیایی) نیز دارد.<ref>[https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4807687,00.html "Netanyahu: I have Sephardic roots as well," Ynetnews,]. | مادر نتانیاهو، تزیلا سگال، در پتخ تیکوا (در متصرفات اورشلیم) زاده شد. خانوادهٔ او ریشه در لیتوانی دار و در ۱۹۱۱م از [[مینیاپولیس]] به [[اشغال سرزمین فلسطین|فلسطین]] مهاجرت کردند.<ref>[https://www.mekomit.co.il/%D7%9E%D7%A9%D7%A4%D7%97%D7%AA-%D7%A0%D7%AA%D7%A0%D7%99%D7%94%D7%95-%D7%A2%D7%9C-%D7%94%D7%A6%D7%99%D7%A8-%D7%91%D7%99%D7%9F-%D7%90%D7%9E%D7%A8%D7%99%D7%A7%D7%94-%D7%9C%D7%A7%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%A0/ "משפחת נתניהו: על הציר בין אמריקה לקולוניה בפלסטין," Local Conversation,.]</ref> پدرش، بنصیون نتانیاهو (میلیکوفسکی)، زادهٔ ورشو و مورخ متخصص در عصر طلایی یهودیان اسپانیا بود. پدربزرگ پدریاش، ناتان میلیکوفسکی، خاخام و نویسندهٔ صهیونیست بود. بنصیون با مهاجرت به فلسطین، نام خانوادگی عبری نتانیاهو بهمعنای خدا بخشیده است را برگزید.<ref>[https://lp.israelbiblicalstudies.com/lp_iibs_biblical_hebrew_netanyahu_in_the_bible-en.html "What does Netanyahu Actually Mean?," Israel Biblical Studies.][https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]؛ [https://www.timesofisrael.com/netanyahu-reveals-roots-go-back-to-spain/ "Netanyahu reveals his roots go back to Spain," The Times of Israel,] </ref> اگرچه خانوادهٔ او به اشکنازی معروف هستند، اما آزمایش دیانای نشان داده است که نسبی سفاردی (یهودیهای اسپانیایی) نیز دارد.<ref>[https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4807687,00.html "Netanyahu: I have Sephardic roots as well," Ynetnews,]. | ||
</ref> | </ref> یوناتان نتانیاهو، برادر بزرگتر او، نیز فرمانده نظامی بود و در عملیات انتبه در ۱۹۷۶م کشته شد.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> | ||
=== | === نوجوانی، جوانی و ازدواج === | ||
او پس اتمام دبیرستان در پنسیلوانیا، در ۱۹۶۷م به اسرائیل بازگشت و | او پس از اتمام دبیرستان در پنسیلوانیا، در ۱۹۶۷م به اسرائیل بازگشت و وارد ارتش شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/966994/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بنیامین نتانیاهو کیست؟»، وبسایت عصر ایران.]</ref> پس از پایان خدمت نظامی، وارد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) شد و مدرک کارشناسی در رشتۀ معماری و کارشناسی ارشد در رشتۀ مدیریت اجرایی را کسب کرد. تحصیلات وی در مقطع دکتری در رشتۀ علوم سیاسی در دانشگاه هاروارد ناتمام ماند.<ref name=":1">[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> پس از ترک تحصیل، نتانیاهو در یک دفتر مشاوره مالی مشغول به کار شد و همزمان به فعالیتهای اطلاعاتی اسرائیل در ایالات متحده نیز پرداخت.<ref name=":0" /> | ||
همسر اول بنیامین نتانیاهو میریام نام دارد و حاصل این ازدواج «نوا» است. نتانیاهو در ۱۹۸۰م با سارا بن آرتزی (متولد ۵ نوامبر ۱۹۵۸م در اسرائیل) ازدواج کرد. سارا روانشناس تربیتی است و این زوج صاحب دو پسر به نامهای یائیر (متولد ۱۹۹۱م) و آونی (متولد ۱۹۹۴م) هستند.<ref name=":0">[https://www.asriran.com/fa/news/966994/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بنیامین نتانیاهو کیست؟»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | همسر اول بنیامین نتانیاهو میریام نام دارد و حاصل این ازدواج «نوا» است. نتانیاهو در ۱۹۸۰م با سارا بن آرتزی (متولد ۵ نوامبر ۱۹۵۸م در اسرائیل) ازدواج کرد. سارا روانشناس تربیتی است و این زوج صاحب دو پسر به نامهای یائیر (متولد ۱۹۹۱م) و آونی (متولد ۱۹۹۴م) هستند.<ref name=":0">[https://www.asriran.com/fa/news/966994/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بنیامین نتانیاهو کیست؟»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۳: | ||
== زمینهها و عوامل تربیتی == | == زمینهها و عوامل تربیتی == | ||
به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری شخصیت و نگرشهای بنیامین نتانیاهو ایفا کرده است. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمانهای صهیونیستی آشنا شد. آموزههای پدرش، بنصیون نتانیاهو، که از مورخان صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزشها بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیمگیری سیاسی او ذکر شده است. زمینههای خانوادگی در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکلگیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا، دولت امنیت محور و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]</ref> | به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری شخصیت و نگرشهای بنیامین نتانیاهو ایفا کرده است. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمانهای صهیونیستی آشنا شد. آموزههای پدرش، بنصیون نتانیاهو، که از مورخان صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزشها بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیمگیری سیاسی او ذکر شده است. زمینههای خانوادگی در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکلگیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا، دولت امنیت محور و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.jerusalemprayerteam.org/2015/12/17/a-rendezvous-with-destiny/ "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team]</ref> | ||
== افراد مؤثر بر تصمیمات نتانیاهو == | == افراد مؤثر بر تصمیمات نتانیاهو == | ||
| خط ۳۳: | خط ۲۹: | ||
== فعالیتهای نظامی == | == فعالیتهای نظامی == | ||
بنیامین نتانیاهو خدمت نظامی خود را در ۱۹۶۷م با پیوستن به ارتش اسرائیل آغاز کرد و بهعنوان داوطلب در یگان نیروهای ویژه «سایرت متکل» به مدت شش سال خدمت نمود. وی در این دوره در عملیاتهای خطرناکی از جمله نبرد کرامه (۱۹۶۸م) و عملیات نجات هواپیمای ربودهشده سابنا در سال ۱۹۷۲م شرکت | بنیامین نتانیاهو خدمت نظامی خود را در ۱۹۶۷م با پیوستن به ارتش اسرائیل آغاز کرد و بهعنوان داوطلب در یگان نیروهای ویژه «سایرت متکل» به مدت شش سال خدمت نمود. وی در این دوره در عملیاتهای خطرناکی از جمله نبرد کرامه (۱۹۶۸م) و عملیات نجات هواپیمای ربودهشده سابنا در سال ۱۹۷۲م شرکت و مجروح شد. پس از اتمام خدمت فعال در سال ۱۹۷۲م برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت، اما با آغاز جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳م تحصیل را نیمهکاره رها کرد و برای شرکت در این جنگ به اسرائیل بازگشت. نتانیاهو سرانجام با درجه سروانی بهطور افتخاری از خدمت مرخص شد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]</ref> | ||
== فعالیتهای سیاسی == | == فعالیتهای سیاسی == | ||
نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را در ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب لیکود و تصدی معاونت وزیر امور خارجه آغاز کرد و پس از آن در ۱۹۹۳م به رهبری لیکود رسید. پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م و کنارهگیری موقت از سیاست، در ۲۰۰۲م بهعنوان وزیر امور خارجه و در ۲۰۰۳م بهعنوان وزیر دارایی در دولت آریل شارون منصوب شد؛ او در این جایگاه با اجرای سیاستهای لیبرالسازی اقتصادی از جمله خصوصیسازی بانکها و شرکتهای دولتی، اصلاح نظام مالیاتی و کاهش یارانهها، نقش کلیدی در بهبود شاخصهای اقتصادی اسرائیل ایفا کرد. نتانیاهو در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه از دولت استعفا داد و پس از سکتهٔ شارون در دسامبر همان سال، رهبری لیکود را به دست گرفت. وی در انتخابات ۲۰۰۶م رهبری اپوزیسیون را بر عهده داشت و در ۲۰۰۷م مجدداً بهعنوان رهبر لیکود انتخاب شد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]؛[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | تحصیل در MIT و زندگی در آمریکا موجب شد که نتانیاهو در مقایسه با بسیاری از سیاستمداران اسرائیلی، ارتباط عمیقتری با ساختار قدرت و رسانه در ایالات متحده داشته باشد.<ref name=":1" /> نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را در ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب لیکود و تصدی معاونت وزیر امور خارجه آغاز کرد و پس از آن در ۱۹۹۳م به رهبری لیکود رسید. پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م و کنارهگیری موقت از سیاست، در ۲۰۰۲م بهعنوان وزیر امور خارجه و در ۲۰۰۳م بهعنوان وزیر دارایی در دولت آریل شارون منصوب شد؛ او در این جایگاه با اجرای سیاستهای لیبرالسازی اقتصادی از جمله خصوصیسازی بانکها و شرکتهای دولتی، اصلاح نظام مالیاتی و کاهش یارانهها، نقش کلیدی در بهبود شاخصهای اقتصادی اسرائیل ایفا کرد. نتانیاهو در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه از دولت استعفا داد و پس از سکتهٔ شارون در دسامبر همان سال، رهبری لیکود را به دست گرفت. وی در انتخابات ۲۰۰۶م رهبری اپوزیسیون را بر عهده داشت و در ۲۰۰۷م مجدداً بهعنوان رهبر لیکود انتخاب شد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]؛[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
== سیاستهای داخلی == | == سیاستهای داخلی == | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۱: | ||
* '''دورهٔ نخست (۱۹۹۶-۱۹۹۹م):''' نتانیاهو در انتخابات ۱۹۹۶م با شعار «نتانیاهو – صلحی امن» پیروز شد و اولین نخستوزیری بود که در سرمینهای اشغالی متولد شده است.<ref>[https://www.nytimes.com/1996/05/30/world/israeli-vote-overview-election-for-prime-minister-israel-dead-heat.html "THE ISRAELI VOTE: THE OVERVIEW; Election for Prime Minister of Israel Is a Dead Heat,".]</ref> چالشهای اصلی او در این دوره شامل حملات استشهادی جنبش اسلامی حماس پیش از انتخابات، توافق هبرون (۱۹۹۷م)، حادثهٔ تونل دیوار غربی و درگیریهای فلسطینیان، توافق وای ریور (۱۹۹۸م) و عملیات ناموفق موساد در اردن بود که به آزادی شیخ احمد یاسین انجامید. او در ۱۹۹۹م در انتخابات به ایهود باراک باخت و از سیاست کنارهگیری کرد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]</ref> | * '''دورهٔ نخست (۱۹۹۶-۱۹۹۹م):''' نتانیاهو در انتخابات ۱۹۹۶م با شعار «نتانیاهو – صلحی امن» پیروز شد و اولین نخستوزیری بود که در سرمینهای اشغالی متولد شده است.<ref>[https://www.nytimes.com/1996/05/30/world/israeli-vote-overview-election-for-prime-minister-israel-dead-heat.html "THE ISRAELI VOTE: THE OVERVIEW; Election for Prime Minister of Israel Is a Dead Heat,".]</ref> چالشهای اصلی او در این دوره شامل حملات استشهادی جنبش اسلامی حماس پیش از انتخابات، توافق هبرون (۱۹۹۷م)، حادثهٔ تونل دیوار غربی و درگیریهای فلسطینیان، توافق وای ریور (۱۹۹۸م) و عملیات ناموفق موساد در اردن بود که به آزادی شیخ احمد یاسین انجامید. او در ۱۹۹۹م در انتخابات به ایهود باراک باخت و از سیاست کنارهگیری کرد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]</ref> | ||
* '''دورهٔ دوم (۲۰۰۹-۲۰۱۳م):''' پس از پیروزی حزب لیكود در انتخابات ۲۰۰۹م نتانیاهو دولت ائتلافی | * '''دورهٔ دوم (۲۰۰۹-۲۰۱۳م):''' پس از پیروزی حزب لیكود در انتخابات ۲۰۰۹م نتانیاهو دولت ائتلافی تشكیل داد. چالشهای این دوره شامل فشارهای آمریکا برای توقف شهرکسازی، سخنرانی ۲۰۰۹م در دانشگاه بار-ایلان كه بهطور مشروط از راهحل دو دولت حمایت كرد، بحران بر سر شهرکسازی در بیتالمقدس شرقی در جریان سفر بایدن و مذاكرات مستقیم با فلسطینیان در ۲۰۱۰م و در ۲۰۱۲م حزب لیكود با «یسرائیل بیتینو» ادغام شد.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/benjamin-netanyahu "Benjamin Netanyahu," EBSCO website.]</ref> | ||
* '''دورهٔ سوم (۲۰۱۳-۲۰۱۵م):''' نتانیاهو پس از انتخابات ۲۰۱۳م ائتلافی با ۱۱ كرسی كمتر از دورهٔ قبل تشكیل داد. در این دوره، قانون تمرکززدایی کسبوکار برای افزایش رقابت تصویب شد و روند خصوصیسازی بنادر آغاز گردید. تنش با کاخ سفید بر سر سیاستهای شهرکسازی بالا گرفت و در دسامبر ۲۰۱۴م كابینۀ او منحل و انتخابات زودهنگام برگزار شد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | * '''دورهٔ سوم (۲۰۱۳-۲۰۱۵م):''' نتانیاهو پس از انتخابات ۲۰۱۳م ائتلافی با ۱۱ كرسی كمتر از دورهٔ قبل تشكیل داد. در این دوره، قانون تمرکززدایی کسبوکار برای افزایش رقابت تصویب شد و روند خصوصیسازی بنادر آغاز گردید. تنش با کاخ سفید بر سر سیاستهای شهرکسازی بالا گرفت و در دسامبر ۲۰۱۴م كابینۀ او منحل و انتخابات زودهنگام برگزار شد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
* '''دورهٔ چهارم (۲۰۱۵-۲۰۱۹م):''' نتانیاهو در انتخابات مارس ۲۰۱۵م با ۳۰ كرسی حزب لیكود را به پیروزی رساند و دولت ائتلافی با احزاب راستگرا تشكیل داد. اصلاحات اقتصادی برای کاهش هزینهها و افزایش رقابت تصویب شد. در اکتبر ۲۰۱۵م اظهارات جنجالی او دربارهٔ نقش مفتی بیتالمقدس در هولوکاست با واکنش شدید مورخان مواجه شد. در دسامبر ۲۰۱۶م قطعنامهٔ ۲۳۳۴ شورای امنیت علیه شهرکسازی تصویب شد و جان کری آن را محکوم کرد. در اوایل ۲۰۱۹م دادستان کل قصد خود برای اتهامزنی به نتانیاهو در پروندههای فساد را اعلام كرد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | * '''دورهٔ چهارم (۲۰۱۵-۲۰۱۹م):''' نتانیاهو در انتخابات مارس ۲۰۱۵م با ۳۰ كرسی حزب لیكود را به پیروزی رساند و دولت ائتلافی با احزاب راستگرا تشكیل داد. اصلاحات اقتصادی برای کاهش هزینهها و افزایش رقابت تصویب شد. در اکتبر ۲۰۱۵م اظهارات جنجالی او دربارهٔ نقش مفتی بیتالمقدس در هولوکاست با واکنش شدید مورخان مواجه شد. در دسامبر ۲۰۱۶م قطعنامهٔ ۲۳۳۴ شورای امنیت علیه شهرکسازی تصویب شد و جان کری آن را محکوم کرد. در اوایل ۲۰۱۹م دادستان کل قصد خود برای اتهامزنی به نتانیاهو در پروندههای فساد را اعلام كرد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
* '''دورهٔ پنجم (۲۰۲۰-۲۰۲۱م):''' در مه ۲۰۲۰م نتانیاهو با بنی گانتس دولت اتحاد اضطراری تشکیل داد و سوگند یاد كرد. چالش عمدهٔ این دوره، همهگیری كووید-۱۹ و اعتراضات گسترده به سیاستهای قرنطینه بود. در مه ۲۰۲۱م پس از تنشهای بیتالمقدس، عملیات «نگهبان دیوارها» علیه جنبش حماس در غزه آغاز شد. در ژوئن ۲۰۲۱م نفتالی بنت و یائیر لاپید دولت ائتلافی تشكیل دادند و نتانیاهو پس از ۱۲ سال از قدرت بركنار شد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | * '''دورهٔ پنجم (۲۰۲۰-۲۰۲۱م):''' در مه ۲۰۲۰م نتانیاهو با بنی گانتس دولت اتحاد اضطراری تشکیل داد و سوگند یاد كرد. چالش عمدهٔ این دوره، همهگیری كووید-۱۹ و اعتراضات گسترده به سیاستهای قرنطینه بود. در مه ۲۰۲۱م پس از تنشهای بیتالمقدس، عملیات «نگهبان دیوارها» علیه جنبش حماس در غزه آغاز شد. در ژوئن ۲۰۲۱م نفتالی بنت و یائیر لاپید دولت ائتلافی تشكیل دادند و نتانیاهو پس از ۱۲ سال از قدرت بركنار شد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
* '''دورهٔ ششم (۲۰۲۲م-تاکنون):''' پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲م نتانیاهو با ائتلافی سختگیرانه سوگند یاد كرد. مهمترین رویدادهای این دوره عبارتند از: اصلاحات قضایی جنجالبرانگیز (۲۰۲۳م) كه اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع گالانت را در پی داشت؛ عملیات طوفان الاقصی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه؛ صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی در نوامبر ۲۰۲۴م؛ حملات هوایی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م؛ و اعلام مخالفت با تشکیل دولت فلسطین در غرب رود.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | * '''دورهٔ ششم (۲۰۲۲م-تاکنون):''' پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲م نتانیاهو با ائتلافی سختگیرانه سوگند یاد كرد. مهمترین رویدادهای این دوره عبارتند از: اصلاحات قضایی جنجالبرانگیز (۲۰۲۳م) كه اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع گالانت را در پی داشت؛ عملیات طوفان الاقصی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه؛ صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی در نوامبر ۲۰۲۴م؛ حملات هوایی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م؛ و اعلام مخالفت با تشکیل دولت فلسطین در غرب رود و همراهی با آمریکا در جنگ رمضان.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
== سبک | == سبک مدیریت == | ||
بهگفتۀ پژوهشگران، سبک رهبری بنیامین نتانیاهو با تابآوری سیاسی و توانایی در تشکیل ائتلاف مشخص میشود که او را به شخصیت اثرگذار تاریخ اسرائیل تبدیل کرده است. از منظر آنان، رویکرد او مبتنی بر عملگرایی و انعطافپذیری است و در طول دوران سیاسی خود، ائتلافهایی را در سراسر طیف سیاسی شکل داده است. این انعطافپذیری اگرچه گاهی به امتیازات سیاستی انجامیده، اما به او امکان داده تا مسیری مستقل را دنبال کند. بهگفتۀ تحلیلگران، نتانیاهو نقش خود را در سیاست اسرائیل بارها بازتعریف کرده و از سوی حامیان بهدلیل زیرکی استراتژیک و | بهگفتۀ پژوهشگران، سبک رهبری بنیامین نتانیاهو با تابآوری سیاسی و توانایی در تشکیل ائتلاف مشخص میشود که او را به شخصیت اثرگذار تاریخ اسرائیل تبدیل کرده است. از منظر آنان، رویکرد او مبتنی بر عملگرایی و انعطافپذیری است و در طول دوران سیاسی خود، ائتلافهایی را در سراسر طیف سیاسی شکل داده است. این انعطافپذیری اگرچه گاهی به امتیازات سیاستی انجامیده، اما به او امکان داده تا مسیری مستقل را دنبال کند. بهگفتۀ تحلیلگران، نتانیاهو نقش خود را در سیاست اسرائیل بارها بازتعریف کرده و از سوی حامیان بهدلیل زیرکی استراتژیک و مدیریت قاطع، تحسین شده، در حالی که منتقدان او را نیرویی قطبیکننده و تفرقهانگیز ارزیابی کردهاند.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
== دستآوردها == | == دستآوردها == | ||
در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخستوزیری خود بر توسعه فناوریهای دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهمترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که بهعنوان یکی از پیشرفتهترین سامانههای دفاع موشکی جهان شناخته میشود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت | در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخستوزیری خود بر توسعه فناوریهای دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهمترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که بهعنوان یکی از پیشرفتهترین سامانههای دفاع موشکی جهان شناخته میشود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت مدیریت او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگهای الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادیسازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافقنامههای ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل انجامید؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زادهای که هیتلر قرن شد!»، وبسایت تابناک.]</ref> از سوی دیگر، مخالفان به نقاط ضعف کارنامۀ او اشاره کرده و معتقدند که در دوران فعلی نخستوزیری بنیامین نتانیاهو شمار کشتهها به حدود ۲۲۰۰ نفر رسیده و نزدیک به ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شدهاند. حدود ۱۴۳ هزار نفر از سکونتگاههای خود تخلیه شده و نزدیک به ۳۸ هزار موشک به سمت سرزمینهای اشغالی شلیک گردیده است. در حوزه اقتصادی، ۸۰ هزار شرکت با کمبود نیروی انسانی مواجه و ۱۰۰ هزار واحد تجاری تعطیل شده، همچنین بدهیهای رژیم به حدود ۱.۳۲۹ تریلیون و کسری بودجه به ۱۰۰ میلیارد افزایش یافته است. در بخش اجتماعی، حدود ۲۰۰ هزار نفر سرزمینهای اشغالی را ترک کرده و ۲.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی روبهرو هستند. همچنین ۲۸۰ نظامی اقدام به خودکشی کرده و ۷۰ نفر نیز جان خود را از دست دادهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86158019/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C «انتشار کارنامه سیاه نتانیاهو؛ آمار سنگین تلفات و بحرانهای اقتصادی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== مواضع در قبال محور مقاومت == | == مواضع در قبال محور مقاومت == | ||
