کارتنخوابی
 کارتنخوابی یکی از پیامدهای جوامع در حال توسعه و مدرن است | |
پادکست مقاله | 🡇
|
کارتنخوابی؛ زندگی در شرایط و مکانهای نامساعد بهدلیل نداشتن سرپناه.
کارتنخوابی پدیدهای است که در آن افراد بیسرپناه در مکانهای عمومی مانند خیابانها، پارکها و زیر پلها زندگی میکنند. این معضل اجتماعی ریشه در عواملی مانند فقر، اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی و نبود مسکن مناسب دارد. کارتنخوابی پیامدهای سنگینی ازجمله بیماریهای جسمی و روانی، افزایش جرم و بزهکاری، و آسیبپذیری شدید زنان و کودکان را به همراه دارد. این پدیده در جوامع امروزی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه و حتی توسعهیافته، بهدلیل افزایش هزینههای مسکن، بیکاری، مهاجرت و نابرابریهای اقتصادی، روندی صعودی داشته و به یکی از چالشهای جدی اجتماعی تبدیل شده است.
مفهومشناسی
کارتنخوابی به وضعیتی گفته میشود که در آن افراد بهدلیل نداشتن سرپناه، در مکانهای عمومی و نامساعد مانند خیابانها، پارکها، زیر پلها،[۱] ایستگاههای اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطلهای زباله زندگی میکنند.[۲] این پدیده که بهعنوان یکی از بارزترین اشکال بیخانمانی شناخته میشود،[۳] محصول زندگی شهری مدرن[۴] و از پیامدهای جوامع در حال توسعه است.[۵] همچنین برخی گونههای کارتنخوابی در زمرهٔ ولگردی محسوب شده و از منظر قانونی، جرم بهشمار میآیند.[۶] افراد کارتنخواب با عناوینی چون بیسرپناه، خیابانخواب و معتاد خیابانی نیز شناخته میشوند.[۷]
عوامل کارتنخوابی
برخی عوامل کارتنخوابی عبارتند از:
- عوامل اقتصادی: فقر، بیکاری، تورم، گرانی مسکن،[۸] ورشکستگی مالی،[۹] و نبود شغلهای پایدار؛[۱۰]
- عوامل اجتماعی و خانوادگی: طردشدگی از سوی خانواده،[۱۱] طلاق، خشونت خانگی، از همگسیختگی خانواده،[۱۲] و کاهش حمایتهای اجتماعی؛[۱۳]
- عوامل روانی و فردی: اعتیاد به موادمخدر و الکل،[۱۴] بیماریهای روانی مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی،[۱۵] ناتوانیهای جسمی و ذهنی،[۱۶] و فقدان مهارتهای زندگی؛[۱۷]
- عوامل ساختاری: ضعف سیستم تأمین اجتماعی، نبود مسکن ارزانقیمت، ناکارآمدی سیاستهای حمایتی،[۱۸] و افزایش مهاجرتهای بیرویه به شهرها.[۱۹]
پیامدهای فردی و اجتماعی کارتنخوابی
کارتنخوابی در سطوح فردی و اجتماعی پیامدهایی به دنبال دارد؛ ازجمله:
- پیامدهای فردی: ابتلا به بیماریهای جسمی و روانی مانند ایدز، هپاتیت،[۲۰] بیماریهای پوستی، سوءتغذیه، افسردگی و اضطراب، افزایش خطر مرگومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،[۲۱] کاهش امید به زندگی و خودکشی؛[۲۲]
- پیامدهای اجتماعی: تهدید امنیت عمومی،[۲۳] افزایش جرم و بزهکاری مانند سرقت، تکدیگری،[۲۴] و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،[۲۵] گسترش روابط نامشروع[۲۶] و تولد کودکان بیسرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،[۲۷] و تحمیل هزینههای سنگین بر نظام سلامت و رفاه اجتماعی.[۲۸]
آسیبهای کارتنخوابی
زمینهسازی جرم
کارتنخوابی بهتنهایی جرم محسوب نمیشود و در قانون، جرمانگاری نشده است؛[۲۹] اما زندگی کارتنخوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم میکند.[۳۰] بسیاری از کارتنخوابها بهدلیل سرقت، اخاذی، گدایی، تجاوز، توزیع و فروش موادمخدر، مجازات میشوند.[۳۱] سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و شهرداریها در اقداماتی مانند اسکان گورخوابها در مراکز نگهداری و گرمخانهها یا انتقال آنها به کمپهای ترک اعتیاد، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالشهای پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو میشوند.[۳۲]
گورخوابی
گروهی از افراد بیسرپناه، بهویژه در کلانشهرها و در فصول سرد سال، برای در امان ماندن از سرما به گورستانها پناه میبرند و حتی درون قبرهای خالی میخوابند.[۳۳] آنها با استفاده از مقوا و ضایعات، روی گورها را میپوشانند تا سرپناهی موقت برای خود فراهم کنند. این مکانها عمدتاً در شب مورد استفاده قرار میگیرند و در طول روز، این افراد برای تأمین هزینههای زندگی، تهیهٔ موادمخدر، غذا، جمعآوری ضایعات یا گدایی، گورستان را ترک میکنند.[۳۴]
کودکان کار
افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتنخواب، یکی از چالشهای جدی فراروی جامعه محسوب میشود. بهدلیل هویت نامشخص پدر و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر در نگهداری از کودک، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاهها سپرده میشوند و در بسیاری از موارد، با قیمتهای ناچیز به فروش میرسند تا در آینده بهعنوان کودکان کار مورد بهرهکشی قرار گیرند.[۳۵] کودکان کارتنخواب، معمولاً معتاد به دنیا میآیند و احتمال دارا بودن بیماری ایدز در آنها بالا است[۳۶] و بهعلت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز واقع میشوند.[۳۷]
زنان کارتنخواب
در دهه اخیر، کارتنخوابی زنان افزایش یافته[۳۸] و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتنخوابها را تشکیل میدهند.[۳۹] بیشتر این زنان معتاد هستند و برخی دارای فرزند هستند.[۴۰] این وضعیت آنان را در معرض آزار جنسی و تولد کودکان نامشروع قرار میدهد.[۴۱] فرار دختران از خانه و روی آوردن به کارتنخوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بیسرپرستی یا بدسرپرستی، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ میدهد. همچنین عواملی مانند تنفروشی،[۴۲] افزایش طلاق و افزایش زنان سرپرست خانواده، ازجمله دلایل افزایش کارتنخوابی در زنان است.[۴۳]
کارتنخوابی در جهان
در آمریکا و کشورهای غربی
کارتنخوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه دیده میشود. براساس آمارها، در آمریکا صدها هزار نفر بیخانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابانها زندگی میکنند.[۴۴] در اروپا نیز کشورهایی مانند فرانسه، آلمان، انگلستان و ایتالیا[۴۵] با معضل کارتنخوابی مواجه هستند. در سالهای اخیر، تعداد بیخانمانها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است[۴۶] و عواملی مانند مهاجرت، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینههای زندگی، این پدیده را تشدید کردهاند.[۴۷] در برخی کشورها مانند فرانسه، گزارشهایی از مرگومیر سالانه صدها نفر از بیخانمانها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.[۴۸]
در ایران
کارتنخوابی در ایران پدیدهای نسبتاً نوپدید است[۴۹] و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهههای اخیر، ازجمله توسعه شتابزده شهرنشینی، افزایش فاصله طبقاتی،[۵۰] گسترش مهاجرت[۵۱] و تضعیف نظام خانواده دارد.[۵۲] این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش بهعنوان یک معضل اجتماعی در تهران مطرح شد.[۵۳] براساس برآوردهای رسمی، در سالهای اخیر، هزاران کارتنخواب[۵۴] در تهران و سایر کلانشهرها شناسایی شدهاند.[۵۵] اکثر این افراد را مردان تشکیل میدهند، اما تعداد زنان و کودکان کارتنخواب نیز رو به افزایش است که اتباع خارجی نیز بخشی از این تعداد را تشکیل میدهند.[۵۶] عواملی مانند اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی،[۵۷] و مشکلات اقتصادی، از مهمترین دلایل کارتنخوابی در ایران بهشمار میروند.[۵۸]
راهکارهای مقابله با کارتنخوابی
مقابله با کارتنخوابی نیازمند مشارکت نهادهای دولتی، سازمانهای غیردولتی و جامعه است. راهکارهای اصلی شامل موارد زیر است:
- پیشگیری: توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی اقشار آسیبپذیر، ایجاد اشتغال پایدار، کنترل تورم مسکن، و تقویت بنیان خانواده؛[۵۹]
- حمایت اجتماعی: ارائه خدمات مشاوره، درمان اعتیاد و بیماریهای روانی،[۶۰] ایجاد مراکز اسکان موقت مانند گرمخانهها، و بازگرداندن افراد به خانواده؛[۶۱]
- توانمندسازی: آموزش مهارتهای زندگی و کارآفرینی[۶۲] برای بازگشت افراد به جامعه و کسب استقلال مالی؛[۶۳]
- سیاستگذاری کلان: اصلاح قوانین مسکن، گسترش بیمههای اجتماعی،[۶۴] و ایجاد بسترهای اشتغالزایی در مناطق محروم.[۶۵]
در ایران، سازمانهایی مانند بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی مسئولیت ساماندهی کارتنخوابها را بر عهده دارند.[۶۶] ایجاد گرمخانهها، طرحهای توانمندسازی و اسکان موقت، ازجمله اقداماتی است که در سالهای اخیر انجام شده است. بااینحال، این اقدامات اغلب جنبه موقت داشته و نیازمند راهکارهای اساسیتر و پایدارتر است.[۶۷]
پانویس
- ↑ سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتنخوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.
- ↑ دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعهشناختی ناهنجاریهای جنسی در پاتوقهای کارتنخوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.
- ↑ اعتمادیفرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بیخانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بیخانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت مدرسۀ صبح رویش.
- ↑ «کارتنخوابی و دلایل کارتنخواب شدن افراد»، وبسایت بنیاد دستان مهربان.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت مدرسۀ صبح رویش.
- ↑ بخشینیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
- ↑ «کارتنخوابی و دلایل کارتنخواب شدن افراد»، وبسایت بنیاد دستان مهربان.
- ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتنخوابی و ابعاد آن»، وبسایت خیر.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت صبح رویش.
- ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتنخوابی و ابعاد آن»، وبسایت خیر.
- ↑ فرخه، «از کارتنخوابها نترسید»، وبسایت شبکۀ شرق.
- ↑ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتنخوابی و ابعاد آن»، وبسایت خیر.
- ↑ «کشورها با پدیدۀ کارتنخوابی چگونه برخورد میکنند؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران.
- ↑ «دو روی سکه کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتنخوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.
- ↑ «دو روی سکه کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «مهمترین عامل اصلی کارتنخوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتنخواب را تهدید میکند»، خبرگزاری آنا.
- ↑ سهیلی، «صورتبندی نسبت آسیبهای اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.
- ↑ «معتادان و کارتنخوابها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبتهای ویژه»، خبرگزاری میزان.
- ↑ بخشینیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
- ↑ علیوردینیا، «کارتنخوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
- ↑ سهیلی، «صورتبندی نسبت آسیبهای اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.
- ↑ «کارتنخوابی و دلایل کارتنخواب شدن افراد»، وبسایت بنیاد دستان مهربان.
- ↑ «دو روی سکه کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ علیوردینیا، «کارتنخوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
- ↑ بخشینیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.
- ↑ «زنان کارتنخواب زیر پوست شهر»، وبسایت تابناک.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت مدرسۀ صبح رویش.
- ↑ سهیلی، «صورتبندی نسبت آسیبهای اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص29.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت مدرسۀ صبح رویش.
- ↑ «گور خوابها، نینشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گورخوابها»، وبسایت ملیون.
- ↑ . «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وبسایت مشرق نیوز.
- ↑ «تازهواردانی به دنیا از ریشۀ کارتنخوابی، 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «کودکان کارتنخواب: پدیدههای هولناک در تهران»، وبسایت شفقنا.
- ↑ «مهمترین عامل اصلی کارتنخوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتنخواب را تهدید میکند»، خبرگزاری آنا.
- ↑ «آمار زنان کارتنخواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «روایتهایی تلخ از کارتنخوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.
- ↑ «دو روی سکه کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «آمار زنان کارتنخواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «دو روی سکۀ «کارتنخوابی»»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «مهمترین عامل اصلی کارتنخوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتنخواب را تهدید میکند»، خبرگزاری آنا.
- ↑ «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتنخوابها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «دو روی سکه کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «وضعیت بیخانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.
- ↑ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وبسایت آکادمی خیر ایران.
- ↑ «وضعیت بیخانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.
- ↑ سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتنخوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.
- ↑ سهیلی، «صورتبندی نسبت آسیبهای اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.
- ↑ سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویتباختگی: تبیین کیفی کارتنخوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.
- ↑ دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعهشناختی ناهنجاریهای جنسی در پاتوقهای کارتنخوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص27.
- ↑ فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتنخوابان شهر تهران در استفاده از گرمخانههای شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.
- ↑ «بیست و چهار هزار کارتنخواب و بیخانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ بخشینیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.
- ↑ «بخشی از کارتنخوابها اتباع خارجی هستند»، وبسایت باشگاه خبربان.
- ↑ «زنان کارتنخواب زیر پوست شهر»، وبسایت تابناک.
- ↑ «کارتنخوابی و دلایل کارتنخواب شدن افراد»، وبسایت بنیاد دستان مهربان.
- ↑ بخشینیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.
- ↑ «دو روی سکۀ «کارتنخوابی»»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ مهدوی، «راههای درمان کارتنخوابی»، وبسایت مددکار نیوز.
- ↑ علیوردینیا، «کارتنخوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
- ↑ بخشینیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.
- ↑ «نحوه دریافت کمکهای دولتی برای بیخانمانها»، وبسایت وکیلجو.
- ↑ «روایت یک کارتنخواب از زندگیاش»، پایگاه خبری تحلیلی ایرانخبر.
- ↑ «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت صبح رویش.
- ↑ علیوردینیا، «کارتنخوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.
منابع
- «آمار زنان کارتنخواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
- «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتنخوابها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
- «آیا کارتنخوابی جرم است؟»، وبسایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
- اعتمادیفرد، سید مهدی و اکرامی حصاری، معصومه، «تجربهٔ زیستهٔ زنان بیخانمان از خانوادهٔ مورد مطالعه: زنان بیخانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، جامعهشناسی فرهنگ و هنر، دورهٔ ۳، ۱۴۰۰ش.
- «بخشی از کارتنخوابها اتباع خارجی هستند»، وبسایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
- بخشینیا، اکبر و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتنخواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، مددکاری اجتماعی، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
- «بیست و چهار هزار کارتنخواب و بیخانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
- «تازهواردانی به دنیا از ریشهٔ کارتنخوابی، ۲ میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ش.
- «دو روی سکهٔ کارتنخوابی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
- دیاری، مرتضی و کرمانی، مهدی، «مطالعهٔ جامعهشناختی ناهنجاریهای جنسی در پاتوقهای کارتنخوابی شهرهای تهران و مشهد»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورهٔ ۹، ۱۳۹۹ش.
- «روایت یک کارتنخواب از زندگیاش»، پایگاه تحلیلی خبری ایرانخبر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۳۹۵ش.
- «روایتهایی تلخ از کارتنخوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ یا زندان؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۴ش.
- «زنان کارتنخواب زیر پوست شهر»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۸۹ش.
- «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
- سبزی خوشنامی، محمد و دیگران، «از جدایی تا هویتباختگی: تبیین کیفی کارتنخوابی در معتادان شهر تهران»، مجلهٔ روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۰ش.
- سهیلی، محمدوحید، «صورتبندی نسبت آسیبهای اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیبهای اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
- «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وبسایت آکادمی خیر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۴ش.
- صدیق سروستانی، رحمتاله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتنخوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
- علیوردینیا، اکبر، «کارتنخوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۵ش.
- فتحی، منصور و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتنخوابان شهر تهران در استفاده از گرمخانههای شهرداری: یک مطالعهٔ کیفی»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، شمارهٔ سوم، ۱۳۹۷ش.
- فرخه، نسترن، «از کارتنخوابها نترسید»، وبسایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «کارتنخوابی و دلایل کارتنخواب شدن افراد»، وبسایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
- «کشورها با پدیدهٔ کارتنخوابی چگونه برخورد میکنند؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
- «کودکان کارتنخواب: پدیدههای هولناک در تهران»، وبسایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «گورخوابها، نینشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گور خوابها»، وبسایت میلیون، تاریخ درج مطلب: ۱۷ جولای ۲۰۱۷م.
- «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وبسایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
- منظم، الهه، «شناخت صحیح از پدیدهٔ کارتنخوابی و ابعاد آن»، وبسایت خیر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
- مهدوی، سمیرا، «راههای درمان کارتنخوابی»، وبسایت مددکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۵ش.
- «مهمترین عامل اصلی کارتنخوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتنخواب را تهدید میکند»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ش.
- «معتادان و کارتنخوابها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبتهای ویژه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
- «نحوه دریافت کمکهای دولتی برای بیخانمانها»، وبسایت وکیلجو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «وضعیت بیخانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
| کیفیت خواب | |
|---|---|
| بیماریهای خواب | |
| فرهنگهای خواب | |
| آسیبشناسی خواب | |
| زیستشناسی خواب | |
| پژوهش خواب | |
