پیش‌نویس:پل چوبی

پل چوبی (فیلم سینمایی)؛ فیلمی با پس‌زمینه خیانت همراه با چاشنی مسائل سیاسی

پل چوبی فیلمی در ژانر درام و اجتماعی به کارگردانی مهدی کرم‌پور است. داستان این اثر به بررسی روابط میان چند شخصیت می‌پردازد و تقابل میان مسائل عاطفی و شرایط خانوادگی را به تصویر می‌کشد.

معرفی فیلم و عوامل آن

فیلم سینمایی پل چوبی به کارگردانی مهدی کرم پور و نویسندگی مهدی کرم‌پور و خسرو نقیبی، تولید سال 1390ش در ژانر اجتماعی ساخته شده است. پل چوبی از جمله فیلم‌های تحریمی و توقیفی حوزه هنری بود که بعد از 30 مورد اصلاحیه و کسر 9 دقیقه از زمان فیلم توانست اکران شود. این فیلم بعد از 2 سال توقیف در سال 1392ش اکران شد و مبلغی حدود 2.000.000.000 تومان کسب کرد.

بازیگران

بازیگرانی چون بهرام رادان در نقش امیر، مهناز افشار در نقش شیرین، مهران مدیری در نقش صبوحی، فرهاد اصلانی در نقش سرهنگ ربیعی، هدیه تهرانی در نقش نازلی به ایفای شخصیت‌های اصلی فیلم پرداخته‌اند.

جوایز و افتخارات فیلم پل چوبی

فیلم «پل چوبی» در جشنواره‌ها و جشن‌های مختلف سینمایی نامزد دریافت جوایز متعددی شده است:

• سی‌امین جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۰ش): نامزد سیمرغ بلورین در بخش‌های بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین فیلم‌برداری و بهترین طراحی صحنه و لباس.
• شانزدهمین جشن خانه سینما (۱۳۹۳ش): نامزد دریافت تندیس در رشته‌های بهترین طراحی صحنه، بهترین طراحی لباس و بهترین صدابرداری.
• چهاردهمین جشن دنیای تصویر (۱۳۹۳ش): نامزد تندیس برای بهترین بازیگر مرد سینما و بهترین فیلمنامه.

خلاصه داستان

امیر و شیرین پس از ده سال زندگی مشترک، قصد مهاجرت از کشور را دارند. به دلیل مشکلات مالی، آن‌ها تصمیم می‌گیرند ابتدا شیرین از طریق مراجعت به یکی از اقوامش در خارج از کشور اقدام کند و امیر مدتی بعد به او ملحق شود. داستان با سفر این زوج به شمال کشور آغاز می‌شود. در ادامه، وقوع برخی رویدادهای اجتماعی در سال ۱۳۸۸ش و بازگشت ناگهانی عشق قدیمی امیر به ایران، مسیر زندگی و تصمیمات این زوج را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

انتقادات به فیلم پل چوبی

نکاتی پیرامون فیلم چوبی مطرح شده است که بعضی از آن‌ها عبارتند از:

فیلمی پرستاره؛ استفاده از بازیگران مطرح برای اجرای نقش‌ها روندی پرتکرار در ساخت بسیاری از فیلم‌ها است؛ به‌گونه‌ای که اصل داستان بر محوریت حضور بازیگران در فیلم حاکم است نه در شخصیت‌پردازی داستان. روندی که فیلم پل چوبی نیز از آن استفاده کرده است. به گفته پایگاه خبری صاحب نیوز، از نکات پیرامون این فیلم می‌توان به بازیگران پرستاره‌ای که نقش ملموسی ندارند و تنها به‌عنوان مترسک در فیلم حضور دارند، اشاره کرد. به‌گونه‌ای که می‌توان گفت حضور بازیگران در این فیلم به‌عنوان یک حضور بد در کارنامه کاری آن‌ها این فیلم است.

عادی جلوه دادن خیانت؛ موضوعی که در این فیلم به سادگی به تصویر کشیده شده است عادی جلوه نشان‌دادن خیانت است. به‌گونه‌ای که اگر فردی کوچک‌ترین شکی به همسر خود داشته باشد می‌تواند بدون هیچ‌گونه بررسی می‌تواند دست به خیانت بزند. قصه‌ای تکراری که آن‌قدر عادی جلوه داده شده است که مضمون بسیاری از فیلم‌های سینمایی شده است.

مرتبط کردن مسائل خانوادگی به سیاست؛ فیلم پل چوبی فیلمی است که به‌هر‌صورتی مضمون روابط عاشقانه و زندگی افراد را با سیاست مرتبط می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که هیچ ارتباط منطقی بین اتفاقات سیاسی رخ داده و شخصیت‌های فیلم وجود ندارد. روالی که باعث شده است فیلم پل چوبی نه یک فیلم عاشقانه باشد و نه یک فیلم سیاسی. گویا کارگردان فیلم قصد داشته است هرگونه ذهنیت سیاسی خود را در قالب دیالوگ‌ها و شخصیت‌های فیلم به‌تصویر بکشد.

از طرف دیگر علی‌رغم صحبت‌های انکارآمیز کارگردان درباره عدم ارتباط فیلم با مسائل سیاسی؛ کرم‌پور در آخرین مصاحبه‌ای که درباره فیلم صورت گرفت بیان کرد خواست او ساخت یک فیلم با ماهیت سیاست‌زدگی بوده است. همچنین بازگویی و روایات وقایع سیاسی سال 1388ش را به‌عنوان وظیفه خود تلقی می‌کند.

سست نشان‌دادن بنیان خانواده؛ منطق فیلم به‌گونه‌ای به‌نمایش گذاشته شده است که حتی با داشتن زندگی خیلی‌خوب و عاشقانه چندین ساله بین زن و شوهر، در صورت ورود یک نفر سوم به حریم یکی از زن و شوهر و داشتن کوچک‌ترین شک بدون پایه خانواده فرو می‌پاشد.

ترویج روابط دوستی غیرمتعارف؛ در فیلم شاهد آن هستیم که خواهر امیر با نام آیدا، به همراه دوست‌پسر خود مانی درگیر فعالیت‌های سیاسی است. دوستی که علی‌رغم مخالفت‌های پدر با وساطت امیر ادامه دارد. از طرفی دیگر رابطه‌ای که نازلی با دوست‌پسر هلندی خود دارد حاکی از عادی جلوه‌دادن چنین روابطی در فیلم دارد.

ترویج تجمل‌گرایی؛ تصاویر زیبا از ویلای شمال، دورهمی، گیتارزنی و آوازخواندن جوانان در کنار یکدیگر همه نشان‌دهنده نمایش تجمل‌گرایی در فیلم است.

قرار‌دادن فرزندان در مقابل خانواده؛ در فیلم شاهد آن هستیم که فرزندان پدر خود را با عنوان سنتی بودن قبول ندارند و مدام با آن‌ها در حال بحث هستند. به‌گونه‌ای که از آن‌ها تنفر دارند و مستقل زندگی می‌کنند. امیر و مانی هر دو فرزندان دو فرد بازاری سرشناس هستند که تمایلی به برقراری ارتباط با پدران خود ندارند.

عشق یا هوس؛ مضمون فیلم به‌گونه‌ای است که عشق و هوس را با عنوان شعار «عشق یعنی حالت خوب باشد.» با هم یکی کرده است. جمله‌ای بی‌معنی که شخصیت اصلی فیلم مدام بر زبان می‌آورد؛ به‌گونه‌ای که یه یکی از نقاط ضعف فیلم تبدیل شده است.

بنا بر گزارش خبرگزاری دانشجو نکته‌ حائز اهمیت فیلم پل چوبی این است که هم‌معنی دانستن عشق با حال خوب، مفهوم عشق را با مفاهیم نامتعارف ترکیب می‌کند؛ حتی اگر این حال خوب منجر به خیانت به همسر، یا سست‌شدن روابط در زندگی مشترک شود.

نمادگرایی؛ در این فیلم فرهاد اصلانی که نقش یک سرهنگ را بازی می‌کند به‌عنوان فردی که از مقام خود در رسیدن به منافعی مد نظر خود استفاده می‌کند به تصویر کشیده شده است. حتی صلاحیت دستگاه قضایی را به‌صورت خیلی لطیف با دریافت رشوه مورد تردید قرار می‌دهد. از طرفی با به‌نمایش گذاشتن بدرفتاری مأموران زندان با خانواده‌های افراد بازداشتی آن‌ها رو مورد اتهام قرار می‌دهد.

از طرف دیگر نقش سرهنگ صبوحی به‌گونه‌ای به نمایش درآمده است که به‌هنگام داشتن مشکلات گره‌گشا است ولی از منظر دیگر به‌هنگام شورش مانند یک فرد بی‌رحم عمل می‌کند که سرکوب‌کننده جوانان شورشی است.

پانویس

منابع

• «پل چوبي؛ مگر مي شود موضوعي غير از خيانت داشت؟!»، پایگاه تحلیل خبری 598، تاریخ درج مطلب: 30 شهریور 1391ش.

• «پل چوبی؛ نگاهی به پدیده عشق و خیانت از زاویه مسایل سیاسی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 18 آبان 1392ش.

• «تمام نقدهایی که به پل چوبی وارد شد»، پایگاه خبری پارسینه، تاریخ درج مطلب: 15 شهریور 1392ش.
• «جوایز ” پل چوبی “ در جشنواره ها»، وب‌سایت فیلسین، تاریخ خواندن مطلب: 27 آبان 1404ش.
• «زشت ترین جمله عاشقانه در سینمای ایران»، پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: 18 آبان 1392ش.
• «مثلث عشقی کازابلانکا!، نگاهی به فیلم پل چوبی»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 4  مهر 1392ش.
• «معرفی فیلم پل چوبی»، خبرگزاری انتخاب، تاریخ درج مطلب: 18 مرداد 1403ش.
• «نقد و بررسی فیلم پل چوبی»، وب‌سایت مووی‌مگ، تاریخ درج مطلب: 4  مهر 1392ش.
• «نقدی بر فیلم پل چوبی، وقتی عشق با هوس تفاوتی ندارد»، خبرگزاری مشرق، تاریخ درج مطلب: 16 مهر 1392ش.