جنگ رمضان
جنگ رمضان، به مجموعه عملیاتهای نظامی و حملات آمریکا و اسرائیل بر علیه خاک جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که در اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
پیشزمینه
اعتراضات در ایران
ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد اعتراضاتی وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه هفتم دی ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.[۱] تجمعهای اعتراضی از بازار تهران و در اعتراض به نوسانات قیمت ارز آغاز شد.[۲] در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر ازجمله مشهد، اصفهان، ایلام، لرستان، فارس و کرمانشاه کشیده شد.[۳][۴] اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشتهشدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی در استان ایلام انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛[۵] اما در روزهای بعد، رسانههای مخالف جمهوری اسلامی، این کشتار را به گردن نیروهای نظامی و امنیتی انداختند. در ادامه جریان ناآرامیها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوانهایی از سوی رضا پهلوی و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به درگیریهای خشونتآمیز مبدل شد که منجر به تلفات جانی و مالی زیادی گردید.[۶]
وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه، کاهش اعتماد متقابل و انسجام اجتماعی[۷] کاهش مشارکت مدنی و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.[۸] انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروههای مخالف جمهوری اسلامی، با اتهامهایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.[۹] این موضوع دستاویزی برای درخواستها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.[۱۰]
در چنین شرایطی، برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کردهاند که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شده است.[۱۱] در این میان رویترز گزارش داد که ترامپ قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربهزدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد. مطلبی که مورد انتقاد بسیاری از جمله کشورهای عربی منطقه قرار گرفت. بسیاری بر این باور بودند که اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها اعتراضات را تقویت نمیکند، بلکه آن را از بین خواهد کرد.[۱۲] رضا پهلوی، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبهنظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.[۱۳] مقامات ایرانی نیز بارها اسرائیل و آمریکا را به عنوان برهمزنندگان نظم کشور ایران دانسته و این دو دولت را به ایجاد خشونت درجامعه ایران متهم کردند. در ۲۶ دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولتها دانست. کمی بعد روسیه نیز این دخالت را محکوم کرد.[۱۴]
مذاکرات ایران و آمریکا
در ۱۷ بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هستهای را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کرد. دور دوم گفتوگوهای هستهای در ژنو برگزار شود.[۱۵][۱۶] در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت سلاح هستهای خواند و از توسعه برنامه موشکی ایران برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.[۱۷] با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیادهخواهی آمریکا نخواهد شد.[۱۸] یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به ایران منتقل شد. در این میان، سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیلگران به حمله قریبالوقوع در منطقه اشاره داشت.[۱۹] یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که میخواهد با ایران به توافق برسد اما ایران آنچه او میخواهد را در مذاکرات تکرار نمیکند.[۲۰] مقامهای آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیتهای غنیسازی اورانیوم، اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر برنامهٔ موشکهای بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروههای نیابتی منطقهای مانند حماس، حزبالله و حوثیها. پاسخ اولیه ایران مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، در مصاحبهای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.[۲۱]
انتقال تجهیزات نظامی
از سمت آمریکا
در ۳ بهمن ۱۴۰۴، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن (سیویان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم خاورمیانه است.[۲۲] در همان روز یک پهپاد آمریکایی در تنگه هرمز مفقود شد. خبرگزاریها در خصوص اینکه چه اتفاقی برای این پهپاد افتاد، سخنی نگفتند. برخی رسانهها گمانهزنی کردند که این پهپاد با عملیات الکترونیکی ایران ساقط شده است.[۲۳] در روزهای بعد و در میانه مذاکرات، ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواساس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که میتواند رخ دهد».[۲۴] یک روز به آغاز تجاوز آمریکا به خاک ایران، پایگاه العدید قطر، از نیروها و ادوات نظامی آمریکایی تخلیه شد.[۲۵]
از سمت ایران
در مقابل، نیروهای نظامی ایرانی نیز بارها اقدام به انتقال تجهیزات نظامی از کشورهای همپیمان همچون روسیه و چین کرد. گزارشهای خبری از چندین پرواز سنگین نظامی به فرودگاههای مختلف ایران داشتند.الگو:ثابت/رده[نیازمند منبع] در برخی رسانهها از انتقال تجهیزات جنگ الکترونیک از چین خبر دادند که در منطقه جنوبی ایران مستقر شد و توان ایجاد پارازیت بر روی رادارهای هواپیماهای رادارگریز و پهپادها را داشت.[۲۶]
نام و اصطلاحات
حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته میشود، از روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشکباران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.[۲۷] در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانههایی همچون سیانان تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت فتح خیبر در دیدگاه شیعیان است.[۲۸] ایران نیز حملات تلافیجویانه خود را با عنوان عملیات «وعده صادق ۴» آغاز کرد.[۲۹][۳۰]
آغاز حمله
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند در حالی آغاز شد که برخی از منابع رسانهای متعلق به حکومت ایران از آمادگی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتمی با آمریکا خبر داده بودند.[۳۱] این حمله از سوی منابع وابسته به اسرائیل، «حملهای پیشدستانه» توصیف شد.[۳۲] با این وجود برخی مقامات دفاعی اسرائیل از برنامهریزی این حملات در هفتههای گذشته خبر دادند.[۳۳]
روز اول جنگ - ۹ اسفند
حملات اولیه به ایران
در صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حملهای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنهای بود. کاخ ریاستجمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در محدودهای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.[۳۴] بعدها رسانهها تأیید کردند که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده است.[۳۵] کمی بعد خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان هدف حملات موشکی قرار گرفت.[۳۶] پس از آن نیز انفجارهای بیشتری در شهرهای دیگر ایران، از جمله قم، کرمانشاه، اصفهان و کرج صورت گرفت.[۳۷][۳۸] در همین روز یک مدرسه دخترانه در میناب، هدف حمله موشکی از سوی آمریکا قرار گرفت و تعداد زیادی از دانشآموزان آن مدرسه کشته شدند.[۳۹][۴۰] به گزارش هلالاحمر ایران، در روز اول جنگ، ۲۴ استان ایران هدف حملات قرار گرفته است.[۴۱]
مقامهای آمریکایی تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.[۴۲] به گفته یک مقام آمریکایی، دهها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاههایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام میشود.[۴۳] خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.[۴۴] دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقهای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده و از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست که «سلاحهای خود را زمین بگذارید.»[۴۵] مدتی پس از آن، بنیامین نتانیاهو نیز بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که حملات برای از بین بردن تهدید وجودی جمهوری اسلامی انجام میشود.[۴۶] وزارت امور خارجه ایران نیز تأیید کرد که بانک اهداف حملات اسرائیل و آمریکا، مناطق نظامی، دفاعی و زیرساختهای غیرنظامی بوده است.[۴۷] روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز از انهدام ۱۲ فروند پهپاد مهاجم توسط شبکه یکپارچه پدافند ایران خبر داد.[۴۸]
پاسخ ایران به حملات
خبرگزاریهای ایرانی و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران سریعاً از انتقام سخت و پاسخی قوی سخن گفتند. مقامات ایران نیز با هدف پرهزینه کردن جنگ برای آمریکا، اسرائیل و شرکای اقتصادی و نظامی آنها، اقدام به برنامهریزی حملات خود شد.[۴۹] در ساعت ۱۲ ظهر، اولین موشکها از سوی ایران به سوی اهدافی در اسرائیل شلیک شد.[۵۰] ایران در پاسخ به تجاوز به خاکش، چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.[۵۱] پایتخت بحرین یکی از اهداف حملات موشکی ایران بود. به گواه منابع خبری بحرین، در اولین موج حملات، مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفت.[۵۲] ایران همچنین حملاتی را به سوی پایگاههای آمریکا در کشورهای قطر[۵۳] و امارات متحده عربی انجام داد.[۵۴] سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: پایگاه هوایی العدید در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.[۵۵] همچنین انفجارهایی نیز در امان، پایتخت اردن[۵۶] و ریاض، پایتخت عربستان سعودی صورت گرفت.[۵۷]
در این میان، برخی از نقاط در سرزمینهای اشغالی نیز مورد حملات ایران قرار گرفت. بر اساس گزارشها، در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشکها آسیب دید.[۵۸] گزارشهای خبری حاکی از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در اسرائیل است.[۵۹] وزارت بهداشت اسرائیل نیز در واکنش، دستور انتقال فعالیت بیمارستانها به بخشهای زیرزمینی را صادر کرده است.[۶۰] در این خصوص، خبرگزاریهای وابسته به سپاه پاسداران، از موفقیت ۹۰ درصدی شلیکهای ایران در موجهای نخستین حملاتشان خبر دادند.[۶۱] نیروهای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کردند که ناو پشتیبانی رزمی MST آمریکا را با موشک هدف حمله قرار دادهاند.[۶۲]
روز دوم جنگ - ۱۰ اسفند
حملات
در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاههای امنیتی، نظامی و انتظامی را از بین ببرند.[۶۳] نیروی هوایی اسرائیل در این روز حملات گستردهای را در تهران و کرج اجرا کرد.[۶۴] هدف قرارگرفتن فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران،[۶۵] انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، میدان آزادی و برج میلاد[۶۶] و پادگان امام علی در جنوب شهر خرمآباد گزارش شد.[۶۷] در این حملات، مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستانهای ابوذر اهواز[۶۸] و گاندی و خاتم[۶۹] و همچنین مرکز جامع توانبخشی هلالاحمر در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.[۷۰] در همین روز صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مورد هدف حمله قرار گرفت که با قطعی موقتی همراه بود.[۷۱] در همین روز ساختمان مرکز ملی تنیس ایران (باشگاه استقلال)[۷۲] و کمپ تیمهای ملی کشتی نیز متحمل خسارتهایی شد.[۷۳]
ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که در این روز، ۱۰ پهپاد مهاجم را منهدم کرده است.[۷۴]
پاسخ ایران به حملات
صبح ۱۰ اسفند ایران با شلیک موشکها و پهپادها اسرائیل و همچنین امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، اردن، عربستان سعودی،[۷۵] قبرس را هدف قرار داده است.[۷۶] در این میان موشکهای ایرانی در مقر ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین[۷۷] و بندر جبلعلی در امارات متحده عربی اصابت کرد. برخی موشکها نیز بر فراز این کشورها رهگیری شدند.[۷۸] رسانههای متعلق به سپاه پاسدراران از انهدام رادار تاد در امارات خبر دادند. همچنین در این روز کشتی پشتیبان سوخترسان ناوگروه آمریکا نیز در عمق ۷۰۰ کیلومتری ساحل چابهار هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت.[۷۹] همچنین گزارشهایی از برخورد چهار موشک ایرانی به ناو آبراهام لینکن گزارش شده است.[۸۰] نابع ایرانی گزارش کردهاند که پایگاه دریایی علی السالم آمریکا در کویت، کاملاً از رده فعالیت خارج و ۳ سازه زیرساختی دریایی محمد الاحمد آمریکا در کویت نیز منهدم شدهاند. همچنین پایگاه دریایی آمریکا در میناء (بندر) سلمان بحرین مورد اصابت ۴ فروند پهپاد قرار گرفت. همچنین در این روز سه نفتکش متعلق به آمریکا و انگلیس هدف حملات موشکی ایران قرار گرفت.[۸۱] اصابت یک پهپاد ایرانی به هتل کرون پلازا در شهر منامه، بحرین باعث آتشسوزی وسیعی در این ساختمان شد.[۸۲] منابع تلفات حملات ایران در کویت را یک کشته و ۳۲ زخمی گزارش کردند.[۸۳] در همین روز ارتش ایران اعلام کرد که با استفاده از جنگندههای خود به نقاط از جمله کشورهای خلیج فارس و کردستان عراق حمله کرده است.[۸۴]
در اسرائیل، ساختمانی در بیتشمش هدف اصابت موشک ایرانی قرار گرفت.[۸۵] پایگاه دریایی ارتش اسرائیل در بندر حیفا، لنگرگاه ناوهای جنگی اسرائیل در حیفا، پایگاه هوایی رمات دیوید، وزارت جنگ اسرائیل در منطقه هاکریات، شهرک نظامی-صنعتی بیتالشمس و مرکز صنایع نظامی اشتود از دیگر اهداف ایران در حملات خود به مواضع اسرائیل بود.[۸۶]
در همین روز، نیروهای مقاومت عراق نیز حملاتی بر علیه مواضع آمریکا در این کشور انجام دادند. مقاومت اسلامی عراق در این روز به حداقل ۲۳ عملیات علیه مواضع آمریکا اشاره کرد.[۸۷]
روز سوم جنگ - ۱۱ اسفند
حملات
این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاههای موشکی را هدف قرار داد.[۸۸] ایران اعلام کرد که تأسیسات هستهای نطنز در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.[۸۹] در پی حملات انجام شده، چندین هواپیمای نظامی ایرانی در پایگاههای هوایی ایران مورد حمله قرار گرفت.[۹۰] بعدها منابع آمریکایی ویدئوهایی از هدف قرار گرفتن ناو هواپیمابر شهید باقری در این روز را منتشر کردند.[۹۱]
در این روز همچنین اسرائیل حملاتی را علیه نقاطی در بیروت، دره بقاع و جنوب لبنان انجام داد. همچنین دستور تخلیه ۵۲ شهرک در لبنان، از سوی ارتش اسرائیل صادر شد.[۹۲] ارتش اسرائیل بعداً اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزبالله، کشته شده است.[۹۳] در همین روز، سه جنگنده اف۱۵ آمریکایی در کشور کویت، توسط پدافند هوایی کشور کویت به اشتباه منهدم شدند.[۹۴]
پاسخ ایران
پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیریِ قبرس هدف حملهای مشکوک با پهپاد ایرانی قرار گرفت.[۹۵] گزارشها حاکی است که پنج پهپاد رهگیری شدند، اما یکی از آنها موفق شد به باند فرودگاه اصابت کند.[۹۶]
گزارشها حاکی از انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه خلیج فارس رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. در این حملات، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأستنوره را هدف قرار دادند.[۹۷] پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایعشده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشکها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند.[۹۸][۹۹] همچنین گزارش شده است که حملهای پهپادی علیه دفتر سیا در عربستان و در نزدیکی ساختمان سفارت آمریکا در ریاض صورت گرفته است.[۱۰۰]
روز چهارم جنگ - ۱۲ اسفند
حملات
در ۱۲ اسفند حملات بیشتری بر علیه لبنان و مواضع حزبالله انجام گرفت. برای نقاط بیشتری دستور تخلیه از سوی نیروهای نظامی اسرائیل صادر شد.[۱۰۱] در این روز فرمانده نیروی دریایی آمریکا در پیامی ویدئویی اعلام کرد که ۱۶ کشتی و ۱ زیردریایی ایرانی را منهدم کرده است.[۱۰۲]
پاسخ ایران به حملات
ایران در پاسخ به حملات صورت گرفته به ایران، تعدادی موشک و پهپاد را به نقاط مختلفی شلیک کرد. برخی از این موشکها توسط سامانههای راداری منطقه شناسایی و منهدم شدند. در این حملات، پهپاد ایرانی به پایگاه المنهاد متعلق به استرالیا واقع در نزدیکی شهر دبی اصابت کرد که تلفات جانی نداشت. همچنین سفارت آمریکا در ریاض عربستان هدف اصابت دو پهپاد قرار گرفت. البته رسانهها درخصوص انتساب این پهپاد به نیروهای ایرانی، تردید داشتند. در همین روز، پهپادهایی از سوی شبهنظامیان عراق به سمت اربیل پرتاب شد که منجر به شنیده شدن صدای انفجار در نزدیکی فرودگاه این شهر گردید. همچنین چند پهپاد نیز از سوی لبنان به سمت اراضی اشغالی شلیک شدند.[۱۰۳]
روز پنجم جنگ - ۱۳ اسفند
حملات
در روز ۱۳ اسفند، نیروی دریایی آمریکا به ناو دنا که برای انجام رزمایش به آبهای اقیانوس سفر کرده بود، حمله کرده و آن را غرق نمودند. در پی این حمله، بیش از ۸۰ نفر از حاضران در عرشه کشته شدند. بر اساس آمارها، این ناو حداقل ۱۸۰ نفر را در خود جای داده بود که هدف حمله قرار گرفت. در این حمله ۳۲ نفر از افراد، توسط نیروهای نجات دریایی سریلانکا، نجات یافتند.[۱۰۴]
پاسخ ایران به حملات
در این روز، یک نفتکش بریتانیایی در بندری در کویت هدف حمله قرار گرفت. این حمله باعث آبگرفتی کشتی و نشت نفت به دریا شد.[۱۰۵]
روز ششم جنگ - ۱۴ اسفند
حملات
در این روز صداهایی از جتهای جنگنده بر فراز تهران گزارش شد. ارتش اسرائیل در این روز حملات متعددی به بیروت و نواحی جنوبی لبنان داشت. در این میان حدود نیم میلیون لبنانی در خطر اصابت موشک قرار گرفتند. وزیر دارایی اسرائیل در پیامی اعلام کرد که میخواهد ضاحیه لبنان را به ویرانههای خانیونس مبدل کند. در مقابل نیروهای حزبالله نیز دستور تخلیه شهرکهای صهیونی در مرز با لبنان را صادر کرد.[۱۰۶]
پاسخ ایران به حملات
در روز ۱۴ اسفند، حملاتی از سوی ایران به سمت سرزمینهای اشغالی و عربستان شلیک شد.[۱۰۷]
روز هفتم جنگ - ۱۵ اسفند
حملات
در بامداد روز ۱۵ اسفند، شرق تهران مورد هجوم حداقل ۱۸ حمله موشکی قرار گرفت. همچنین ۲ مرکز نظامی در خارج از شهر قم مورد هدف حملات هوایی قرار گرفت. در مناطق دیگری نیز چون اصفهان و کرمانشاه، انفجارهایی صورت گرفت.[۱۰۸] در ساعات پایانی شب نیز فرودگاه مهرآباد، شلوغترین فرودگاه ایران هدف هجوم موشکهای اسرائیلی قرار گرفت. در همین روز، برخی رسانهها، گمانهزنیهایی را مطرح کردند که آمریکا در پی حملات زمینی به خاک ایران است.[۱۰۹]
با وجود آنکه در روز ۱۴ اسفند، ترامپ اعلام کرده بود که باید در تعیین رهبر بعدی ایران نقش داشته باشد، در روز ۱۵ اسفند در مصاحبهای اعلام کرد که باید مقام رهبری بهطور کامل از ایران برچیده شود. او در ادامه تصریح کرد که سعی میکند در حملاتش، کسانی که گزینه مد نظر او برای اداره ایران هستند را حفظ نماید.[۱۱۰]
پاسخ ایران به حملات
در این روز یک هتل در منامه بحرین هدف حمله پهپادی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. در این حمله، ساختمان هتل دچار آتشسوزی شد.[۱۱۱]
روز هشتم جنگ - ۱۶ اسفند
حملات
در صبح شنبه، ۱۶ اسفند، اسرائیل حملاتی را علیه خاک لبنان و ایران انجام داد. در پی این حملات، شهر بیروت بمباران شد. ترامپ نیز در مصاحبهای اعلام کرد که هیچگونه صلحی با ایران انجام نخواهد شد و تنها تسلیم بی قید و شرط حکومت ایران را خواهان است.[۱۱۲] براساس گزارشهای نیروهای نظامی ایران، ایران در این روز موفق به ساقط کردن ۱۳ مدل پهپاد مهاجم اسرائیلی و آمریکایی شده است که مجموع آنها را این روز به ۸۲ پهپاد میرساند.[۱۱۳] در این حملات فرودگاه مهرآباد تهران هدف حمله قرار گرفت.[۱۱۴] در این روز ترامپ در پیامی اعلامی کرد که ممکن است بخواهد از نیروهای زمینی ارتش آمریکا نیز در این حمله استفاده ببرد.[۱۱۵]
پاسخ ایران به حملات
در پاسخ به حملات صبح شنبه اسرائیل، ایران نیز تعداد زیادی موشک به سمت سرزمینهای اشغالی شلیک کرد. همچنین منابع خبری از انفجارهایی در منامه و دبی خبر دادند. در همین روز، جسد ۶ سرباز آمریکایی که در جنگ کشته شدهبودند به آمریکا منتقل و توسط ترامپ، تحویل گرفته شدند.[۱۱۶]
سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران، موجهای ۲۳، ۲۴ و ۲۵ حملات خود تحت عنوان عملیات وعده صادق ۴ را در این روز آغاز کرد. در این حملات موشکهایی به سمت اراضی اشغالی، مقر نیروهای آمریکایی در پایگاههای شیخعیسی، علی السالم، جفیر و الازرق شلیک شدند. در این حملات از موشکهای عماد و فتاح استفاده شده است.[۱۱۷] در دیگر حملاتی که با هدف بندر شیبه از سوی ایران شکل گرفته بود، توسط پدافند عربستان دفع شد.[۱۱۸]
در ادامه ناآرامیهای تنگه هرمز، در این روز یک فروند نفتکش به نام prima به خاطر آنچه بیتوجهی به دستورات اعلام شده است، هدف حمله نظامی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.[۱۱۹]
روز نهم جنگ - ۱۷ اسفند
حملات
در این روز، یک انبار نفت در شهر تهران، هدف حمله قرار گرفت و در پی آن یک آتشسوزی مهیب شکل گرفت. دود ناشی از این آتشسوزی تا ساعتها بر نواحی مختلفی از تهران سایه افکنده بود.[۱۲۰]
پاسخ ایران به حملات
در روز نهم جنگ، نیروهای مسلح ایران همچنان به برخی از مواضع آمریکایی در منطقه حمله موشکی و پهپادی داشتند. انبار سوخت فرودگاه کویت، ساختمان مؤسسه عمومی تأمین اجتماعی کویت، بندر مینا سلمان و سازمان ملی مدیریت بحران در بحرین از اهداف ایران در این موج از حملات بود. در پی اصابت یک موشک به ساختمانی ۲۲ طبقهای در کویت، این ساختمان دچار آسیب شد. همچنین دو انبار سوخت در فرودگاه بینالمللی کویت هدف اصابت پهپاد قرار گرفت که آتشسوزی وسیعی را شکل داد.[۱۲۱]
روز دهم جنگ - ۱۸ اسفند
حملات
در روز دوشنبه، ۱۸ اسفند و روز دهم جنگ، اسرائیل از آغاز موج جدیدی از حملات به زیرساختهای ایران خبر داد. همزمان حملاتی نیز به لبنان و مواضع حزبالله شکل گرفت.[۱۲۲]
پاسخ ایران به حملات
در این روز، یکی از زیرساختهای انرژی بحرین در ناحیه ستره در نزدیکی پایتخت کشور بحرین مورد هدف حملات قرار گرفت. همچنین در امارت متحده عربی نیز صدای انفجارهایی شنیده شد. حملات پهپادی و موشکی ایران به قطر و کویت نیز با پدافند این دو کشور دفع شد.[۱۲۳]
تلفات و خسارات
در ایران
مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.[۱۲۴] با وجود آنکه تا ساعات پایانی روز ۹ اسفند، رسانههای ایرانی از زنده بودن رهبر جمهور اسلامی خبر میدادند،[۱۲۵] در صبح روز ۱۰ اسفند تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانهها ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنهای به همراه دختر، داماد، عروس و نوهاش را تأیید کردند.[۱۲۶] از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید شد، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سید عبدالرحیم موسوی - رئیس ستاد کل نیروهای مسلح[۱۲۷]
- محمد پاکپور - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی[۱۲۸][۱۲۹]
- علی شمخانی - مشاور علی خامنه ای و دبیر شورای دفاع[۱۳۰][۱۳۱]
- عزیز نصیرزاده - وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح[۱۳۲][۱۳۳]
- محمد باصری - از مسئولان وزارت اطلاعات[۱۳۴]
- غلامرضا رضائیان - رئیس سازمان اطلاعات فراجا[۱۳۵][۱۳۶]
- حسین جبلعاملیان - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی[۱۳۷]
- صالح اسدی - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیاء[۱۳۸][۱۳۹]
- محمد شیرازی - رئیس دفتر فرمانده کل قوا[۱۴۰]
- محسن درهباغی - معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح[۱۴۱]
- اکبر ابراهیمزاده - جانشین رئیس دفتر فرمانده معظم کل قوا[۱۴۲]
- بهرام حسینی مطلق - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح[۱۴۳]
- حسنعلی تاجیک - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح[۱۴۴]
| تاریخ وقوع | رویداد | مکان | تلفات انسانی | منبع خبر | منبع | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| کشته | زخمی | |||||
| ۹ اسفند | حمله به محدوده بیت رهبری | تهران | ۵ | [۱۲۶] | ||
| حمله به مدرسه دخترانه میناب | میناب - هرمزگان | ۱۶۸ | سیانان | [۱۴۵] | ||
| حمله به مناطق مسکونی و ورزشگاهی | لامرد - فارس | ۲۰ | ۱۰۰ | فرمانداری لامرد | [۱۴۶] | |
| حمله به دکل مخابراتی | آبیک - قزوین | ۱ | بیبیسی | [۱۴۷] | ||
| ۱۰ اسفند | حمله به میدان ارگ تهران | تهران | ۲ | تسنیم | [۱۴۸] | |
| ۱۱ اسفند | حمله به میدان نیلوفر | تهران | ۲۰ | - | هلال احمر ایران | |
| ۱۲ اسفند | ||||||
| ۱۳ اسفند | حمله به ناو دنا | اقیانوس هند | ۸۷ | ۳۲ | مدیر بیمارستان کارپیتیا در سریلانکا | [۱۴۹] |
| ۱۴ اسفند | ||||||
| ۱۵ اسفند | ||||||
| ۱۶ اسفند | ||||||
| ۱۷ اسفند | ||||||
| ۱۸ اسفند | ||||||
| آمار تجمیعی | ۵۵۵ | ۷۴۷ | هلال احمر ایران | [۱۵۰] | ||
علاوه بر تلفات انسانی، بسیاری از ساختمانهای نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمانهای دولتی و نظامی میتوان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صدا و سیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.[۱۵۱] در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی کاخ گلستان، این کاخ که به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، متحمل آسیبهایی شد.[۱۵۲] در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و مسجد ارگ آسیب وارد شد.[۱۵۳]
همچنین تلفاتی نیز در کشورهای دیگر همچون لبنان به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیهای اعلام کرد که در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دستکم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.[۱۵۴]
در کشورهای مهاجم
در جریان حملات تلافیجویان و دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاههای منطقهای آمریکا و پایگاهها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانههای رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.[۱۵۵]
| تاریخ وقوع | رویداد | مکان | تلفات انسانی | منبع خبر | منبع | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| کشته | زخمی | |||||
| ۹ اسفند | حمله پهپادی ایران به امارات متحده عربی | امارات متحد عربی | ۳ | ۵۸ | وزارت دفاع امارات متحده عربی | [۱۵۶] |
| ۱۰ اسفند | حمله پهپادی به مرکز فرماندهی تاکتیکی آمریکا | بندر شعیبه کویت | ۶ | ۵ | تلگراف | [۱۵۷] |
| اصابت پهپاد به سفارت اسرائیل | ابوظبی | ۰ | ۲ | دفتر رسانهای ابوظبی | [۱۵۸] | |
| اصابت موشک به بیت شمس | بیت شمس | ۱۰ | ۲۷ | پلیس اسرائیل | [۱۵۹] | |
| اصابت موشک به اورشلیم | اورشلیم | ۶ | ۲۰ | پلیس اسرائیل | [۱۶۰] | |
| ۱۱ اسفند | حمله پهپادی به کویت | کویت | ۱ | ۴ | خبرگزاری دولتی کویت | [۱۶۱] |
| ۱۲ اسفند | ||||||
| ۱۳ اسفند | ||||||
| ۱۴ اسفند | ||||||
| ۱۵ اسفند | ||||||
| ۱۶ اسفند | ||||||
| ۱۷ اسفند | ||||||
| ۱۸ اسفند | حمله پهپادی به زیرساختهای انرژی بحرین | ستره | ۰ | ۳۲ | مرکز ارتباطات ملی بحرین | [۱۶۲] |
| آمار تجمیعی | ۵۶۰ | سپاه پاسدران جمهوری اسلامی | [۱۶۳] | |||
واکنش
ایران
- رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخلهای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.[۱۶۴] دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حملاتش به ایران تشکر کرد.[۱۶۵]
- در پی حمله به مدرسه میناب و کشته شدن دهها دانشآموز دختر، موجی از ابراز همدردیها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیامهای تسلیت صادر شد.[۱۶۶] همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیهای در محکومیت این حمله صادر کرد.[۱۶۷]
- بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلال احمر و کمیته ملی حقوق بشر دوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.[۱۶۸]
- علی لاریجانی در خصوص حملات جمهوری اسلامی ایران به خاک کشورهای همسایه توضیح داد که قصد آنان حمله به کشورهای منطقه نیست و تنها پایگاههای آمریکایی که از آنجا به خاک ایران تعرض شده است را هدف قرار خواهد داد.[۱۶۹]
- نمایندگی ایران در وین در نامهای به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار برگزاری نشست فوقالعاده فوری شورای حکام شد.[۱۷۰]
- بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی میکردند.[۱۷۱] این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.[۱۷۲][۱۷۳]
- برخی مراجع تقلید شیعه از جمله حسین نوری همدانی و ناصر مکارم شیرازی، حکم انتقام خون سید علی خامنهای را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام نمود: «بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشهکن نماید».[۱۷۴]
- مسعود پزشکیان در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی ننمایند و از پایگاههای آمریکا در آن کشور حملهای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.[۱۷۵]
آمریکا
- در روز دوم جنگ، ارتش آمریکا اعلام کرد که موضوع حمله به یک مدرسه در ایران و کشته شدن دانشآموزان را بررسی خواهد کرد.[۱۷۶]
- در روز چهارم جنگ، تعدادی از مردم آمریکا در تجمعی مسالمتآمیز خواستار پایان و محکومیت حملات شدند.[۱۷۷]
- در روز هفتم جنگ، برخی از دولتمردان آمریکا در خصوص هزینه بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعداً وزیر دفاع آمریکا در مصاحبهای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.[۱۷۸]
- در روز هشتم جنگ، ترامپ درخصوص حمله به مدرسه میناب، واکنش نشان داد و مسئولیت آن را به گردن ایران انداخت؛ این در حالی بود که بسیاری از رسانهها و کارشناسان، این حمله را به نیروهای آمریکا نسبت دادهاند.[۱۷۹]
اسرائیل
- در پی رسانهای شدن حملات آمریکا و اسرائیل به مدرسهای در میناب در روز اول جنگ، ارتش اسرائیل اعلام کرد که موضوع را بررسی خواهد کرد.[۱۸۰]
بینالمللی
- واتیکان
- در روز دوم جنگ، پاپ لئو چهاردهم، با ابراز نگرانی از جنگ پیش گرفته شده در منطقه، درخواست کرد که سریعاً چرخه خشونت پایان یابد.[۱۸۱]
- اندونزی
- مجلس علمای اندونزی (MUI) ضمن ابراز تأسف از شهادت رهبر انقلاب، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کرد.[۱۸۲]
- عمان
- وزیر امور خارجه عمان در ساعات اولیه جنگ، در پیامی از وضعیت پیشآمده ابراز تعجب کرد و با اشاره به فعال بودن مذاکرات بین آمریکا و ایران، درخواست پایان سریع جنگ شد.[۱۸۳]
- چین
- وزیر امور خارجه چین در مصاحبهای اعلام کرد که حملات اسرائیل و آمریکا به خاک ایران غیرقابل قبول است. او همچنین ترور یک رهبر سیاسی در کشوری مستقل را محکوم کرد. وی از سوی دولت چین تقاضای فوری پایان جنگ را اعلام نمود.[۱۸۴] او در جلسه دیگری نیز بر لزوم پایان جنگ تأکید داشت و این جنگ را به نفع هیچکس نمیدانست.[۱۸۵]
- ترکیه
- رئیسجمهور ترکیه، در سخنرانی اعلام کرد که از حمله به ایران متأسف است. او این حمله از سوی آمریکا را با تحریک نتانیاهو معرفی کرد و از پیامدهای آن ابراز نگرانی کرد.[۱۸۶]
- فاتح اربکان فرزند نجم الدین اربکان و رهبر حزب دوباره رفاه در ترکیه، در خصوص حمله به ایران گفت: «این حمله علیه یک فرد نبود، بلکه علیه اراده و مقاومت مستقل جهان اسلام بود. صهیونیسم نه تنها ایران، بلکه ترکیه را نیز هدف قرار میدهد».[۱۸۷]
- فرانسه
- رئیسجمهور فرانسه در گفتگویی اعلام کرد که از این حملات اطلاعی نداشته و در آن مشارکتی نیز نخواهد کرد.[۱۸۸]
- عراق
- فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه ایران، حملات آمریکا به ایران و کشتار غیرنظامیان را محکوم کرد.[۱۸۹]
- شیخ الکعبی، دبیرکل نجباء عراق، در پیامی اعلام کرد که نسبت به تجاوز ترامپ، بیتفاوت نخواهد بود و این اقدام را بیپاسخ نخواهد گذاشت.[۱۹۰] عبدالقادر الکربلائی معاون نظامی جنبش نجباء نیز از ورود خود به نبرد با آمریکا و اسرائیل خبر داد.[۱۹۱]
- حزب الدعوه عراق، در پیامی، تجاوز مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران را محکوم کرد و پیامد این حمله را ایجاد بیثباتی بیشتر در منطقه و تشدید تنش دانست.[۱۹۲]
- کتائب حزبالله عراق در بیانیه ای اعلام کرد که به زودی حمله به پایگاههای آمریکایی را در پاسخ به تجاوزات آمریکایی صهیونیستی به ایران آغاز خواهیم کرد.[۱۹۳]
- کاظم حبیب الفرطوسی سخنگوی گردانهای سیدالشهداء عراق از ورود خود به جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی خبر داد.[۱۹۴]
- عربستان
- محمد بن سلمان در خصوص ایجاد جنگ در منطقه ابراز نگرانی کرد و از طرف ایرانی خواست تا در زمینه هدف قرار دادن مواضعی در کشور عربستان، خرد به خرج بدهد تا از بالاگرفتن جنگ جلوگیری شود.[۱۹۵]
- فلسطین
- حازم قاسم، سخنگوی جنبش اسلامی فلسطین (حماس) در پیامی ویدیویی ضمن محکومیت شدید حملات رژیم صهیونسیتی و آمریکا علیه ایران، امت اسلامی را به همراهی و حمایت از ایران فراخواند.[۱۹۶]
- گردانهای القسام، شاخه نظامی جنبش حماس ضمن محکومیت حملات به ایران، در بیانیهای اعلام کرد که کاملاً در کنار مردم ایران حضور دارد.[۱۹۷]
- کره شمالی
- وزیر امور خارجه کره شمالی در پیامی، حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم و آن را «تجاوز غیرقانونی» و «نقض حاکمیت ملی» خواند.[۱۹۸]
- یمن
- سید عبدالملک بدرالدین الحوثی، رهبر انصارالله یمن، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که برای هرگونه تحولات لازم در آمادهباش هستیم. او این حملات را در راستای رؤیای صهیونستی اسرائیل بزرگ معرفی کرد.[۱۹۹]
- بریتانیا
- امارات متحده عربی
- وزارت خارجه امارات متحده عربی در اعتراض به حملات ایران به پایگاههای آمریکایی و منافع آمریکا در این کشور، سفارت خود در ایران را تعطیل و دیپلماتهای خود را به کشور خود فراخواند.[۲۰۲]
- روسیه
- وزارت امور خارجه در بیانیهای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و آن را ناقض اصول و هنجارهای اساسی حقوق بینالملل خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است که واشینگتن و تلآویو بار دیگر یک ماجراجویی خطرناک را آغاز کردهاند که به سرعت منطقه را به سمت فاجعه انسانی، اقتصادی و احتمالاً رادیولوژیکی سوق میدهد.[۲۰۳]
- اتحادیه اروپا
- اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانههای اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران بهشدت مورد نیاز است.»[۲۰۴]
- آذربایجان
- جیحون بایراموف وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان در تماس با وزیر خارجه ایران تأکید کرد که استفاده از خاک آذربایجان علیه ایران همسایه و دوست، غیرممکن است.[۲۰۵]
- کانادا
- کارک کارونی، نخستوزیر کانادا در نشستی خبری، اعلام کرد که از پایان دادن به برنامه تسلیحاتی هستهای ایران حمایت میکند اما در عین حال به کاهش تنش در منطقه، تأکید دارد. او تأکید کرد که مشارکت با آمریکا را بهطور کامل رد نمیکند و آن را محتمل میداند.[۲۰۶]
رسانهها
- خبرگزاریهای داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانهها از سلامت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه خبر دادند.[۲۰۷]
- سیانان گزارش داده است که زمانبندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی پوریم در ۲ مارس انجام شده است.[۲۰۸]
- بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط نهاد SSRS در آمریکا، از هر ۱۰ آمریکایی، ۶ نفر با این جنگ مخالف بودند.[۲۰۹]
پیامدها
پیامدهای اقتصادی و تجاری
از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی درمنطقه خصوصاً خلیج فارس و تنگه هرمز بود. در روزهای ابتدایی جنگ، این تنگه، هرچند بهطور رسمی بسته نبود، اما اکثر شرکتهای ترابری، از این مسیر عبور و مروری نداشتند. همچنین عبور و مرور مسافرانی که با خطوط هوایی قصد سفر داشتند دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.[۲۱۰] از پیامدهای تجاری این جنگ، تعطیلی و سقوط بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره جنوبی، ژاپن و تایوان از بازرهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دریافت کردند. بسیاری از بازرهای جهانی به جهت متکی بودن به انرژی، به جهت مسدود شدن مسیر عادی انتقال انرژی، دچار مشکلات بزرگ اقتصادی شدند.[۲۱۱]
بر اساس گزارش رسانهها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور میکند. تنها چهار روز پس از آغاز جنگ و در ادامه اختلال در مسیر انتقال انرژی از خلیج فارس به سایر نقاط جهان، بسیاری از کشورها دچار بحران سوخت شدند. در کشور تایلند، سوخت کمیاب شد و ساکنان این کشور برای دریافت سوخت به پمپهای بنزین هجوم بردند. اقدامی که با واکنش دولت تایلند مواجه شد. در این کشور برای مدیریت مصرف سوخت، دولت به صورت دورکاری درآمد و از مردم خواسته شد تا از سفرهای غیرضروری پرهیز کنند. بهطور معمول، از تنگه هرمز، بیشاز ۶۰ کشتی باری عبور میکند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتیهای عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمیرسد. همین موضوع باعث افزایش قیمت بیمه و انرژی در سراسر نقاط جهان شد.[۲۱۲] قیمت نفت نیز به صورت صعودی، در حال افزایش قیمت بوده و در روز دهم، از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه نیز گذشته است.[۲۱۳]
در اسرائیل
- اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمینهای تحت حکمرانی خود اعلام کرد و حریم هوایی خود را بست و از شهروندانش خواست تا به فرودگاه مراجعه نکنند.[۲۱۴] در سرزمینهای اشغالی، مدارس، محلهای کار و تجمعات عمومی تعطیل شدند.[۲۱۵]
- سازمان ستاره سرخ داوود (سازمان امداد و نجات) در اسرائیل به صورت رسمی در بیانیهای از همه شهرکنشینان درخواست کرد تا اقدام به اهدای خون نمایند. رسانههای ایرانی این اقدام را در راستای افزایش تلفات و مجروحان حملات ایران قلمداد کردند.[۲۱۶]
در ایران
- اندکی پس از آغاز جنگ، شورای عالی امنیت ملی، سریعاً جلسه برگزار کرد و در بیانیهای اعلام نمود که مدارس و دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل و بانکها همچنان فعال هستند. در این اطلاعیه گفته شده بود که ادارات باید با ۵۰ درصد ظرفیت کار خود را پیش بگیرند. در این اطلاعیه خواسته شده بود که در صورت امکان، مردم از مراکز شهرهای ایران دور شده و سفر نمایند.[۲۱۷]
- همانند جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، از ساعات ابتدایی جنگ وزارت ارتباطات محدودیتهایی موقت بر اینترنت اعمال کرد.[۲۱۸] همچنین خدمات ارتباطی در سراسر تهران با اختلال مواجه شد.[۲۱۹]
- سازمان هوایی کشور، برای آسمان تمام ایران نوتام صادر کرد و آسمان کشور بهطور کامل بسته شد.[۲۲۰]
- عباس عراقچی پس از ۱۰ ساعت از آغاز حملات، در مصاحبهای که با شبکه NBC انجام داد، از زنده بودن مسئولان کشور و کشته شدن ۲ فرمانده نظامی خبر داد.[۲۲۱] او بعدتر خطاب به دبیرکل و رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد نامهای نوشت و از دفاع مشروع ایران سخن گفت.[۲۲۲]
- در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.[۲۲۳] در ساختار سیاسی ایران، شورای موقت رهبری شامل علیرضا اعرافی، نماینده مجلس خبرگان، مسعود پزشکیان رئیسجمهور و غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا گردد.[۲۲۴] بعد از ده روز، در ۱۸ اسفند، سید مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران از سوی مجلس خبرگان رهبری به مقام رهبری جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.[۲۲۵]
- بازیهای لیگ برتر و دیگر لیگهای فوتبال ایران بهطور کامل لغو شد.[۲۲۶] در این میان برخی از بازیکنان و مربیان خارجی فوتبال در ایران، کشور را ترک کردند.[۲۲۷]
در دیگر کشورها
- عراق
- با آغاز حملات سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.[۲۲۸]
- در روز هفتم جنگ، برخورد یک پهپاد ناشناس به میدان نفتیای در کردستان عراق، باعث تعطیلی این شرکت آمریکایی شد. مسئولیت این حمله بهطور رسمی مشخص نشد اما شبهنظامیان عراقی مسئول این انفجار شناخته شدند.[۲۲۹]
- امارات متحده عربی
- شهر دبی، یکی از مناطق مهم تجاری خاورمیانه در روز اول جنگ، سریعاً تخلیه و به گفته برخی منابع به شهر ارواح بدل شد. مدارس در این کشور، به صورت غیرحضوری درآمد.[۲۳۰]
- در روز سوم جنگ، رسانههای دولتی امارات اعلام کردند که مسافران سرگردان در این کشور، مورد حمایت مالی دولت قرار خواهند گرفت و ویزای آنها تمدید میشود.[۲۳۱]
- ایالات متحده آمریکا
- وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به تمام نیروهای خود در عربستان، عمان و قبرس اجازه داد تا کشورهایی که به آنجا مأمور بودند را ترک کنند.[۲۳۲]
- تا روز پنجم جنگ، در آمریکا، ۷ درصد بنزین افزایش قیمت یافت. رئیسجمهور آمریکا این افزایش قیمت را موقت دانست و به هزینههای جنگ برای کسب موفقیت در ایران اشاره کرد.[۲۳۳]
- با وجود آنکه ترامپ در روز ششم جنگ، در واکنش به نگرانی برای اتمام ذخایر سلاح آمریکا در این جنگ، از ذخایر نامحدود سلاح سخن گفت، دریاسالار بازنشسته ارتش آمریکا در مصاحبهای با سیانان مدعی شد که ذخایر سلاح آمریکا بسیار سریع در حال کاهش است.[۲۳۴]
- برای مدیریت قیمت انرژی در آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک این کشور از سوی مجلس سنا آمریکا مطرح شد.[۲۳۵]
- نروژ
- روز نهم جنگ، در نزدیکی سفارت آمریکا در پایتخت نروژ، انفجاری شکل گرفت که تلفات و خسارات قابل توجهی نداشت.[۲۳۶]
- پاکستان
- در جریان اعتراضاتی که گروهی از معترضان پاکستانی در نزدیکی سفارت آمریکا در کراچی انجام شد، خشونتها بالا گرفت و سبب شد تا ۹ نفر کشته و ۳۲ نفر زخمی شوند.[۲۳۷]
پانویس
- ↑ «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها» خبرگزاری فارس.
- ↑ «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، یورونیوز.
- ↑ «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وبسایت فرارو.
- ↑ «چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، یورونیوز.
- ↑ «سه گزینه نظامی روی میز ترامپ»، خبرگزاری یورونیوز
- ↑ «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman.
- ↑ «ترامپ میخواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، دویچه وله.
- ↑ "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes", politico news.
- ↑ "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
- ↑ "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva", Axios.
- ↑ «لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union", Financial Times..
- ↑ "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'", BBC
- ↑ «لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «ترامپ: میخواهم با ایران به توافق برسم»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands". The New York Times.
- ↑ "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East", The Guardian
- ↑ «ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'", BBC
- ↑ «آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، ایندیپندنت فارسی.
- ↑ «رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نامگذاری شده است»، سیانان فارسی.
- ↑ «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم.
- ↑ «اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «Israel launches attack against Iran". Telegraph.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
- ↑ "Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say". www.iranintl.com (به English). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ «747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). [[۱](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN"] Check
|url=value (help). CNN (به English). Retrieved 28 February 2026. - ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
- ↑ "Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike". 28 February 2026.
- ↑ "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes", BBC News.
- ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ «انهدام 12 فروند پهپاد دشمن توسط شبکه یکپارچه پدافند»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ «حمله موشکی ایران به اسرائیل آغاز شد»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
- ↑ Gambrell, Jon; Toropin, Konstantin; Press, JOSH BOAK-Associated (2026-02-28). "Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom". WRAL.com (به English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ «Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S. -Israel Strikes on Iran». www.haaretz.com.
- ↑ "Explosions reported in Kuwait and UAE". news.am (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
- ↑ «۴ پایگاه اصلی آمریکا زیر ضربات سنگین موشکهای سپاه قرار گرفت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module 'پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1' not found.</span></strong>".
- ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ Siddiqui, Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid. "US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION". Al Jazeera (به English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN". Al Jazeera (به English). Retrieved 28
February 2026. line feed character in
|access-date=at position 3 (help); Check date values in:|access-date=(help) - ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level". CNN (به English). Retrieved 28
February 2026. line feed character in
|access-date=at position 3 (help); Check date values in:|access-date=(help) - ↑ «بیش از 90درصد موشکهای ایران به اهداف خود در اسرائیل اصابت کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «سپاه به ناو رزمی مشهور آمریکا حمله کرد!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module 'پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1' not found.</span></strong>".
- ↑ "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News.
- ↑ "Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens". www.iranintl.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنهای». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ شاهد عینی
- ↑ «حمله به بیمارستانها؛ عبور آشکار از قوانین بینالمللی / کادر درمان در میدان». www.isna.ir. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
- ↑ "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News.
- ↑ «بخشهایی از مرکز جامع توانبخشی هلالاحمر تخریب شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «جزئیات حمله به صداوسیما/فعالیت شبکههای تلویزیونی ادامه دارد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آسیب به مرکز ملی تنیس در جریان تجاوز اسرائیل و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «کمپ تیمهای ملی کشتی مورد اصابت قرار گرفت»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انهدام 10 فروند پهپاد دشمن توسط پدافند هوایی ایران»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Daily World Briefing, March 1". english.news.cn (به English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "Iran launched missiles at Cyprus, threatening UK troops | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «Iran launches missile strike on U.S. Fifth Fleet Headquarters in Bahrain». www.reutersconnect.com.
- ↑ «Israel hits Tehran again after killing Khamenei, leadership council takes over». www.reuters.com.
- ↑ «رادار «تاد» اسرائیل در امارات منهدم شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن با 4 موشک ایرانی هدف قرار گرفت»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اصابت موشکهای سپاه به سه نفتکش متخلف آمریکایی و انگلیسی»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ Desk, India TV News; News, India TV (2026-03-01). "Iranian drone hits Crowne Plaza hotel in Bahrain's Manama". India TV News (به English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "One killed, 32 injured in Iranian attacks on Kuwait, health ministry says". www.iranintl.com (به English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «بمباران پایگاههای آمریکا توسط جنگندههای ارتش ایران»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «موج سوم و چهارم با موشکهای پیشرفتهتر از وعده صادق3 درحال اجراست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «مقاومت عراق: 23 عملیات علیه پایگاهای دشمن در عراق و منطقه انجام شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets». www.reuters.com.
- ↑ «Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes». www.reuters.com.
- ↑ «On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones». www.ndtv.com.
- ↑ "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News.
- ↑ "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News.
- ↑ «Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters». www.reuters.com.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ خطای لوآ: expandTemplate: invalid title "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-6521b393">خطای لوآ در package.lua در خط 80: module 'پودمان:Citation/lang/data/ISO 639-1' not found.</span></strong>".
- ↑ «Urgent: Explosions heard at Britain's air force base in Cyprus: British media». english.news.cn. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
- ↑ "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News.
- ↑ «Client Challenge». www.ft.com. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
- ↑ «Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes». www.reuters.com.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News.
- ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ «هشتمین روز جنگ؛ اجرای موج ۲۵عملیات وعده صادق ۴ با شلیک فتاح و عماد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ "Day 7 of Middle East conflict — Trump says no deal with Iran until ‘unconditional surrender’", CNN News.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ «هشتمین روز جنگ؛ اجرای موج ۲۵عملیات وعده صادق ۴ با شلیک فتاح و عماد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ "Day 7 of Middle East conflict — Trump says no deal with Iran until ‘unconditional surrender’", CNN News.
- ↑ «Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran». Al Jazeera. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ ۱۲۶٫۰ ۱۲۶٫۱ "Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes". BBC. 2026-02-28.
- ↑ «پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود
- ↑ «» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید». ابنا۲۴. ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ «افزایش آمار شهدای حمله موشکی در لامرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «دانش آموز ۱۱ ساله چطور در آبیک قزوین کشته شد؟»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ «ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ «سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، ایندیپندنت فارسی.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «هلاکت دست کم 10 صهیونیست در حمله موشکی ایران به بیت شمش»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ «اصابت موشکهای سپاه به سه نفتکش متخلف آمریکایی و انگلیسی»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026. line feed character in
|title=at position 7 (help) - ↑ «نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran". www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ «اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنه ای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «رئیسجمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنهای را تسلیت گفت»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «واکنش حزب الدعوه عراق به تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.
- ↑ «سخنگوی حماس: هدف جنگ با ایران «تحقق اسرائیل بزرگ» است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «گردانهای القسام: در کنار مردم ایران هستیم»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ «رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ «امارات سفارت خود در ایران را بست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
- ↑ «بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ «عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN (به English). Retrieved 28
February 2026. line feed character in
|access-date=at position 3 (help); Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ خطای لوآ در پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers در خط 47: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
- ↑ «درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد»، وبسایت زومیت.
- ↑ "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera
- ↑ «اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «عراقچی: ۲ فرمانده نظامی امروز به شهادت رسیدند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «عراقچی به رئیس شورای امنیت سازمان ملل نامه نوشت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «معرفی آیت الله اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ «همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ «خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.
- ↑ Al-Samarraie, Jawad (28 February 2026). "URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran". Iraqi News (به English). Retrieved 28 February 2026.
- ↑ «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله.
- ↑ "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News.
- ↑ "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News.
- ↑ "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News.
- ↑ "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News.
- ↑ "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News.
- ↑ "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges", CNN News.
- ↑ "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes", CNN News.
- ↑ «اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی 9 کشته برجا گذاشت»، خبرگزاری تسنیم.
منابع
- «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
- «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها» خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۴ش.
- «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶م.
- «چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، خبرگزاری یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶م.
- «ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «ترامپ میخواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، ایندیپندنت فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
- «رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نامگذاری شده است»، سیانان فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
- «دانش آموز ۱۱ ساله چطور در آبیک قزوین کشته شد؟»، بیبیسی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴.
- «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴.
- «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «هشتمین روز جنگ؛ اجرای موج ۲۵عملیات وعده صادق ۴ با شلیک فتاح و عماد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۴۰۴.
- «لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴.
- «آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴.
- «ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴.
- «حمله موشکی ایران به اسرائیل آغاز شد»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد»، وبسایت زومیت، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «۴ پایگاه اصلی آمریکا زیر ضربات سنگین موشکهای سپاه قرار گرفت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «سپاه به ناو رزمی مشهور آمریکا حمله کرد!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «عراقچی: ۲ فرمانده نظامی امروز به شهادت رسیدند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «عراقچی به رئیس شورای امنیت سازمان ملل نامه نوشت»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «رئیسجمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «حمله وحشیانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به شهرستان لامرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «بیش از ۹۰درصد موشکهای ایران به اهداف خود در اسرائیل اصابت کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «واکنش حزب الدعوه عراق به تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «۷۴۷ مصدوم و ۲۰۱ شهید تاکنون/ ۲۴ استان مورد اصابت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «انهدام ۱۲ فروند پهپاد دشمن توسط شبکه یکپارچه پدافند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «گردانهای القسام: در کنار مردم ایران هستیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴.
- «ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «اصابت موشکهای سپاه به سه نفتکش متخلف آمریکایی و انگلیسی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «افزایش آمار شهدای حمله موشکی در لامرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «رادار «تاد» اسرائیل در امارات منهدم شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «امارات سفارت خود در ایران را بست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «مقاومت عراق: ۲۳ عملیات علیه پایگاهای دشمن در عراق و منطقه انجام شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنهای را تسلیت گفت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «جزئیات حمله به صداوسیما/فعالیت شبکههای تلویزیونی ادامه دارد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «انهدام ۱۰ فروند پهپاد دشمن توسط پدافند هوایی ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «آسیب به مرکز ملی تنیس در جریان تجاوز اسرائیل و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن با ۴ موشک ایرانی هدف قرار گرفت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «بخشهایی از مرکز جامع توانبخشی هلالاحمر تخریب شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «هلاکت دست کم ۱۰ صهیونیست در حمله موشکی ایران به بیت شمش»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنه ای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی ۹ کشته برجا گذاشت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «معرفی آیت الله اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «کمپ تیمهای ملی کشتی مورد اصابت قرار گرفت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «بمباران پایگاههای آمریکا توسط جنگندههای ارتش ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «هیئت دولت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی اعلام کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «موج سوم و چهارم با موشکهای پیشرفتهتر از وعده صادق۳ درحال اجراست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
- «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026.
- "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes", politico news, Date posted: 16 January 2026.
- "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes", BBC News, Date posted: 16 January 2026.
- "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'", Reuters, Date posted: 14 January 2026.
- "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East", The Guardian, Date posted: 24 January 2026.
- "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands", The New York Times, Date posted: 28 January 2026.
- "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva", Axios, Date posted: ۱۳ فوریه ۲۰۲۶
- "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'", BBC, Date posted: ۱۴ فوریه ۲۰۲۶
- "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union", Financial Times, Date posted: 24 February 2026.
- "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph, Date posted: 7 march 2026.
- "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News, Date posted: 3 march 2026.
- "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News, Date posted: 4 march 2026.
- "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News, Date posted: 5 march 2026.
- "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News, Date posted: 6 march 2026.
- "Day 7 of Middle East conflict — Trump says no deal with Iran until ‘unconditional surrender’", CNN News, Date posted: 7 march 2026.
- "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes’", CNN News, Date posted: 8 march 2026.
- "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges’", CNN News, Date posted: 9 march 2026.
- "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News, Date posted: 6 march 2026.
- "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News, Date posted: 1 march 2026.
- "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: 28 February 2026