سید اسماعیل خطیب

سید اسماعیل خطیب؛ وزیر اطلاعات دولت‌های سیزدهم و چهاردهم که در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، ترور شد.

سید اسماعیل خطیب (۱۳۴۰–۱۴۰۴ش) روحانی، سیاستمدار و وزیر اطلاعات در نظام جمهوری اسلامی ایران بود. وی در دولت سیزدهم به ریاست سید ابراهیم رئیسی به‌عنوان وزیر اطلاعات فعالیت خود را آغاز کرد و در دولت چهاردهم به ریاست مسعود پزشکیان نیز در این سمت باقی ماند. خطیب در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان حملات ایالات متحده و اسرائیل به تهران، به‌همراه خانواده‌اش ترور شد و به شهادت رسید.

معرفی

سید اسماعیل واعظی، مشهور به سید اسماعیل خطیب در سال ۱۳۴۰ش در شهرستان قائنات از توابع استان خراسان جنوبی به دنیا آمد. وی در نوجوانی به فراگیری علوم دینی روی آورد و در سال ۱۳۵۴ش به حوزه علمیه قم وارد شد. خطیب علوم دینی را نزد استادان حوزه علمیه ازجمله محمد فاضل لنکرانی، ناصر مکارم شیرازی در قم و سید علی خامنه‌ای در تهران، سپری کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سید اسماعیل خطیب که در آغاز جوانی قرار داشت، همزمان با آغاز جنگ عراق با ایران در ۱۳۵۹ش به واحد اطلاعات عملیات در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست. با تأسیس وزارت اطلاعات، خطیب در سال ۱۳۶۴ش به این وزارتخانه منتقل شد.

سوابق اجرایی و مدیریتی

سید اسماعیل خطیب پیش از تصدی وزارت اطلاعات، سابقه طولانی در عرصه‌های اطلاعاتی و امنیتی داشت:

• مدیرکل اطلاعات قم در ۱۳۷۰ش؛
• حضور در دفتر سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در قم (۱۳۸۹ش)؛
• ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه (۱۳۹۱-۱۳۹۸ش)؛
• رئیس حراست آستان قدس رضوی (۱۳۹۸-۱۴۰۰ش).

خطیب در فعالیت‌های اجرایی و مدیریتی به عنوان چهره‌ای شناخته می‌شد که مبارزه با فساد را در رأس برنامه‌های خود قرار داده بود.

وزارت اطلاعات

سید اسماعیل خطیب در ۳ شهریور ۱۴۰۰ش از سوی سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور وقت، به‌عنوان وزیر اطلاعات به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد شد. وی موفق شد با ۲۲۲ رأی موافق، ۴۸ رأی مخالف و ۱۷ رأی ممتنع از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد بگیرد. مطابق ماده واحده قانون تعیین ضوابط و شرایط وزیر اطلاعات (مصوب ۲۹ اردیبهشت ۱۳۶۹ش)، وزیر اطلاعات باید از نظر تحصیلات در حد اجتهاد باشد، به عدالت و تقوی مشهور باشد، سابقه‌ای روشن از نظر سیاسی و مدیریتی داشته باشد و عضو احزاب، سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی نباشد. پس‌از روی کار آمدن دولت چهاردهم به ریاست مسعود پزشکیان، خطیب بار دیگر به عنوان وزیر پیشنهادی اطلاعات به مجلس معرفی و در این سمت ابقا شد. در ۱۸ شهریور ۱۴۰۱ش، سید اسماعیل خطیب به اتهام مشارکت در حملات سایبری به زیرساخت‌های کشورهای متحد ایالات متحده ازجمله آلبانی، از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم شد.

ترور

سید اسماعیل خطیب در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان حملات اسرائیل به تهران، همراه با همسر و دخترش به شهادت رسید. جنازه او پس‌از تشییع در شهرهای تهران، قم و مشهد، در رواق دارالحجة در حرم امام رضا دفن شد. سید مجتبی خامنه‌ای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در پیامی خطاب به مسعود پزشکیان، شهادت خطیب را تسلیت گفت و از او با عنوان وزیر پرتلاش اطلاعات و جانباز گمنام باسابقه، یاد کرد.

منابع

• «آمریکا وزیر اطلاعات را تحریم کرد». وب‌سایت آخرین خبر. ۱۸ شهریور ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• «بیوگرافی سید اسماعیل خطیب». وب‌سایت شبکه العالم. ۲۱ مرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• «پیکر وزیر اطلاعات در قم تشییع شد». خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا. ۱ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• «خاک‌سپاری پیکر وزیر اطلاعات و خانواده‌اش در حرم امام رضا». وب‌سایت خبر آنلاین. ۳ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• خامنه‌ای، سید مجتبی (۲۹ اسفند ۱۴۰۴). «پیام رهبر انقلاب خطاب به رئیس‌جمهور محترم در پی شهادت حجت‌الاسلام سید اسماعیل خطیب وزیر اطلاعات». وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• خسروی، زهرا (۱۵ فروردین ۱۴۰۵). «شهادت‌های خانوادگی فرماندهان، دروغ‌های ضدانقلاب را رو کرد». فارس من. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• «زندگی‌نامه سید اسماعیل خطیب». پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• «سید اسماعیل خطیب کیست؟». وب‌سایت خبری تحلیلی شهر بورس. ۹ دی ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.
• مرادی، احمدرضا (۷ فروردین ۱۴۰۵). «زندگینامه شهید سید اسماعیل خطیب». وب‌سایت مدرسه رسانه‎‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵.