مجید کاظمی، نظامی ایرانی، خلبان جنگنده بمبافکن سوخو-۲۴ و از فرماندهان یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| درگذشت | ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | شرکت در مأموریت نفوذ و بمباران پایگاه العدید قطر |
| فرزندان | ۱ دختر |
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و پس از گذراندن دورههای تخصصی خلبانی در دانشگاه شهید ستاری و پایگاه هشتم شکاری اصفهان، فعالیت نظامی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران آغاز کرد. او در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش به عنوان خلبان کابین عقب در مأموریت نفوذ عمقی ارتش ایران به پایگاه هوایی العدید در قطر شرکت داشت. کاظمی پس از انجام عملیات بمباران، در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس هدف سامانههای پدافند هوایی و جنگندههای قطری قرار گرفت و کشته شد. بقایای پیکر این نظامی پس از پنج ماه جستجو در خلیج فارس کشف شد و از طریق آزمایش ژنتیک مورد شناسایی قرار گرفت. او در مرداد ۱۴۰۵ش طی مراسمهای رسمی در تهران و شیراز تشییع شد و در قطعه کشتهشدگان جنگ رمضان در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.
زندگینامه
مجید کاظمی در شهر شیراز واقع در استان فارس متولد شد. او در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در دانشگاه شهید ستاری، به جمع دانشجویان رشته خلبانی پیوست. کاظمی دورههای مقدماتی آموزش خلبانی را در این دانشگاه و دورههای تکمیلی را در پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان پشت سر گذاشت. او پس از پایان دورههای آموزشی، خدمت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران در شهر شیراز آغاز کرد. کاظمی در طول سالهای خدمت، علاوه بر آموزشهای تخصصی خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی را نیز گذراند. فعالیت حرفهای این نظامی از ابتدای دوران خدمتی بر روی هواپیمای بمبافکن تاکتیکی سوخو-۲۴ متمرکز بود. او بخش عمده دوران خدمت خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر این جنگنده در یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش سپری کرد.[۱] کاظمی متأهل بود و یک دختر داشت که در زمان بازگشت پیکر او در مرداد ۱۴۰۵ش، پانزده ساله بود.[۲]
مأموریت در پایگاه العدید
پیشزمینه و اهداف
بحران نظامی موسوم به جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش با ترور سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، و شماری از فرماندهان ارشد نظامی توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی آغاز شد. به دنبال این رویداد، دکترین نظامی ایران بر مبنای ضربات متقابل و همسطح علیه مبادی تهاجم در کشورهای همسایه پایهگذاری گردید. یکی از اهداف اصلی این عملیات تلافیجویانه، پایگاه هوایی العدید در شبهجزیره قطر بود که به عنوان مرکز فرماندهی راهبردی ارتش آمریکا در منطقه عمل میکرد. مأموریت بمباران این پایگاه نظامی به پایگاه هفتم شکاری ترابری تاکتیکی سرلشکر خلبان شهید عباس دوران شیراز ابلاغ شد.[۳] اجرای این مأموریت تهاجمی بر عهده جنگندههای سوخو-۲۴ گذاشته شد.[۴] هواپیمای سوخو-۲۴ یک جنگنده ضربتی نسل سوم، بالمتغیر و دو موتوره ساخت روسیه است که برای مأموریتهای نفوذ در عمق خاک هدف و پرواز در ارتفاع پایین با سرعت مافوق صوت طراحی شده است. طراحی بال متحرک این هواپیما به آن اجازه میدهد تا پرواز باثباتی در ارتفاع پایین داشته باشد و بتواند تا هشت تن تسلیحات و سوخت اضافی را حمل کند.[۵]
نفوذ و درگیری هوایی
در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، دو فروند جنگنده بمبافکن سوخو-۲۴ ارتش جمهوری اسلامی ایران از روی باند پایگاه شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند.[۶] مجید کاظمی در این مأموریت به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر یکی از جنگندهها حضور داشت.[۷] در این مأموریت برونمرزی، مجموعاً چهار خلبان و کمکخلبان وظیفه هدایت دو جنگنده را بر عهده داشتند.[۸] فرماندهی عملیات با آگاهی از تراکم سامانههای پیشرفته پایش الکترونیک و پدافند راداری در منطقه خلیج فارس، یک پروفایل پروازی پرخطر را ترسیم کرد. خلبانان موظف بودند در تمام طول مسیر پروازی رفت و برگشت بر فراز آبهای خلیج فارس، ارتفاع جنگندهها را کمتر از ۳۰ متر از سطح آب نگه دارند. این تاکتیک پنهانکاری برای فرار از دید رادارهای پدافندی پاتریوت و سیستمهای پیشاخطار مستقر در منطقه طراحی شده بود.[۹] در طول این مأموریت، سکوت کامل رادیویی برقرار بود و هیچ مکالمهای میان هواپیماها یا با برجهای کنترل انجام نشد.[۱۰] جنگندههای ایرانی با موفقیت از سد سامانههای شناسایی پیشرفته عبور کرده و در عمق سیستمهای پدافندی قطر نفوذ کردند. آنها بمباران سنگینی را علیه تأسیسات پایگاه العدید به اجرا گذاشتند که بر اساس گزارشهای نظامی، منجر به وارد آمدن خسارات زیرساختی عمده به این مرکز فرماندهی ارتش آمریکا گردید.[۱۱]
مرحله خروج از منطقه عملیاتی و مسیر بازگشت جنگندهها به سمت خاک ایران، با چالشهای دفاعی متعددی روبهرو شد.[۱۲] در مسیر بازگشت بر فراز آبهای خلیج فارس، این جنگندهها توسط جنگندههای اف-۱۵ پدافند هوایی قطر رهگیری شدند. جنگندههای قطری که مجهز به رادارهای نگاه به پایین و موشکهای هوابههوای پیشرفته بودند، با استفاده از مزیت ارتفاع با هواپیماهای ایرانی درگیر شدند.[۱۳] همزمان، سامانههای پدافند هوایی مستقر در منطقه نیز فعال شدند.[۱۴] اصابت موشکهای هوابههوا و پدافند موشکی دشمن منجر به سقوط هر دو جنگنده سوخو-۲۴ در آبهای خلیج فارس و مرزهای هوایی منطقه گردید.[۱۵] در پی این رویداد، ارتباط با خدمه هر دو جنگنده قطع شد و مجید کاظمی به همراه همرزمانش در جریان این درگیری کشته شد.[۱۶]
پیامدها
پس از سقوط جنگندهها در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، سرنوشت چهار خلبان ایرانی حاضر در این مأموریت برای چندین ماه در هالهای از ابهام قرار داشت.[۱۷] با توجه به شرایط سخت سقوط در اعماق آبهای خلیج فارس و قلمرو سرزمینی کشور قطر، فرآیند شناسایی و ردیابی کادر پروازی با موانع لجستیکی روبهرو بود. پس از گذشت پنج ماه، شواهد فیزیکی و بقایای پیکرها در محل سقوط کشف شد. نمونههای به دست آمده برای بررسی دقیق به مرکز ژنتیک ارتش ارجاع داده شد.[۱۸] روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد که با انجام آزمایشهای تخصصی و بررسیهای دقیق دیانای، هویت مجید کاظمی محرز شده است. در زمان تأیید هویت کاظمی، ارتش اعلام کرد که وضعیت سه خلبان دیگر این جنگندهها از سوی نهادهای مربوطه همچنان در جریان است و جستجو برای تعیین سرنوشت آنان ادامه دارد.[۱۹] مسعود جعفری، معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش، در این خصوص اعلام کرد که کشور قطر پاسخی فراتر از تحویل پیکر کاظمی ارائه نکرده است و تلاشهای وزارت امور خارجه و دستگاههای اطلاعاتی برای روشن شدن وضعیت سایر خلبانان ادامه دارد.[۲۰]
پیکر مجید کاظمی در صبحگاه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش وارد پایگاه هوایی شهید لشگری در شهر تهران شد. در مراسمی رسمی در این پایگاه، علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش، به همراه سایر فرماندهان و کارکنان ارتش از تابوت وی که به پرچم ایران و کلاه پروازی مزین شده بود، استقبال کردند. پیکر او سپس جهت برگزاری مراسم تشییع نهایی به زادگاهش منتقل شد و در روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش وارد پایگاه شهید دوران شیراز گردید.[۲۱] مراسم استقبال در شیراز در جوار مقبره سرباز گمنام این پایگاه و با حضور مقامات استانی از جمله حسینعلی امیری استاندار فارس، سید صدرالله رجایی رئیس کل دادگستری استان، احمد احمدیزاده معاون سیاسی و امنیتی استاندار، ابوالقاسم رضایی ارشد نظامی ارتش در استانهای فارس و کهگیلویه و بویراحمد و محمدمهدی رحیمی رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه شهید دوران برگزار شد.[۲۲] رحیمی در این مراسم، عملیات مجید کاظمی را با مأموریت تاریخی عباس دوران مقایسه کرد.[۲۳]
شامگاه پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، مراسم وداع مردمی با پیکر کاظمی در میدان امام حسین شیراز برگزار شد. این گردهمایی همزمان با شب تولد پانزده سالگی دختر این نظامی برگزار گردید و اقشار مختلف مردم به همراه خانواده وی در آن حضور یافتند. حاضران در این مراسم شعارهایی نظیر مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل سر دادند.[۲۴] ابوالقاسم رضایی در این اجتماع ضمن قرائت پیام فرمانده کل ارتش، بر ایستادگی نیروهای مسلح برای دفاع از تمامیت ارضی کشور تأکید کرد.[۲۵] مراسم تشییع نهایی پیکر کاظمی در روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش با اقامه نماز همزمان با نماز جمعه در مصلای شیراز و آستان مقدس شاهچراغ برگزار شد.[۲۶] مسعود جعفری در سخنرانی پیش از خطبههای نماز جمعه شیراز، عملیات ۱۱ اسفند را از پیچیدهترین مأموریتهای پایگاه شهید دوران توصیف کرد.[۲۷] پس از اقامه نماز، پیکر مجید کاظمی در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای شیراز (دارالرحمه) به خاک سپرده شد.[۲۸]
کشته شدن مجید کاظمی در جریان عملیات برونمرزی جنگ رمضان، واکنشهای متعددی را در میان مقامات ارشد نظامی ایران به دنبال داشت.[۲۹] عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، در پیامی ضمن تأکید بر استواری ارتش بر عهد خود با ملت، اعلام کرد که نیروهای مسلح تا آخرین نفس از نظام جمهوری اسلامی و خاک ایران در مقابل متجاوزان دفاع خواهند کرد.[۳۰] مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، در بیانیهای بیان کرد که کشته شدن نظامیانی چون مجید کاظمی، توان بازدارندگی ایران را استوارتر از گذشته خواهد کرد.[۳۱] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش، در پیامی اختصاصی، کاظمی را از خطشکنان جبهه مبارزه با دشمن توصیف کرد و افزود که پیکر او پس از انجام مأموریتی نظامی به کشور بازگشته است تا میثاق دوباره مردان نظامی برای حفظ وطن باشد.[۳۲] افزون بر اظهارات رسمی، به منظور پاسداشت اقدامات این خلبان، تولیدات فرهنگی متعددی صورت گرفت که از جمله آنها میتوان به انتشار نماهنگ تصویری با عنوان «ساعت دیواری» اشاره کرد.[۳۳]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیب دوم خلبان مجید کاظمی که بود؟ جزئیات شهادت خلبان سوخو ۲۴ و تأیید هویت با آزمایش DNA»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، پایگاه خبری روزنامه شرق.
- ↑ «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وبسایت تابناک.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «امیر سرتیب دوم خلبان مجید کاظمی که بود؟ جزئیات شهادت خلبان سوخو ۲۴ و تأیید هویت با آزمایش DNA»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، پایگاه خبری روزنامه شرق.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وبسایت تابناک.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وبسایت تابناک.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، پایگاه خبری روزنامه شرق.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، پایگاه خبری روزنامه شرق.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، پایگاه خبری نصرنیوز.
- ↑ «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه میدهیم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وبسایت تابناک.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
- ↑ «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی.
منابع
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». پایگاه خبری روزنامه شرق. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «امیر سرتیب دوم خلبان مجید کاظمی که بود؟ جزئیات شهادت خلبان سوخو ۲۴ و تأیید هویت با آزمایش DNA». پایگاه خبری شهرآرانیوز. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی». سند تحلیلی. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش». وبسایت تابناک. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان». خبرگزاری مهر. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید». پایگاه خبری نصرنیوز. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه میدهیم». باشگاه خبرنگاران جوان. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران». وبسایت تابناک. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
مجیدکاظمی
سیدمجید کاظمی
سید مجید کاظمی
امیر مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
خلبان کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
امیرسرتیپ دوم کاظمی
شهید مجید کاظمی
شهید کاظمی
مجید کاظمی (خلبان)
سرتیپ مجید کاظمی
- یادکردهای وب بدون نشانی اینترنتی
- مجید کاظمی
- افسران نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
- خلبانان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
- خلبانان جنگنده
- کشتهشدگان نظامی اهل ایران
- دانشآموختگان دانشگاه هوایی شهید ستاری
- اهالی شیراز
- درگذشتگان ۱۴۰۴
- درگذشتگان ۲۰۲۶ (میلادی)
- نظامیان اهل ایران که در جریان عملیات جنگی کشته شدند