ازدواج دانشجویی؛ ازدواجی بهشرط دانشجو بودن زن و مرد یا یکی از آنها با هدف تسهیل در ازدواج.
 بیستویکمین مراسم جشن ازدواج دانشجویی دانشگاه تهران | |
پادکست مقاله | 🡇
|
ازدواج دانشجویی از راههای ازدواج جوانان است که معمولاً در آن زوجین دارای میانگین سنی پایینی هستند. این ازدواج چند سالی است که بهمنظور تبلیغ فرهنگ ازدواج بههنگام و سادهزیستی در دانشگاهها مورد توجه جوانان قرار گرفته است.
مفهومشناسی
ازدواج، پیوند زناشویی بین زن و مرد است که با جاریشدن صیغۀ عقد ایجاد میشود.[۱] ازدواجی که در آن یکی از زوجین یا هر دو دانشجو باشند و مراسم ازدواج آنها به دور از تشریفات و با تشویق و حمایت دانشگاه برگزار شود، ازدواج دانشجویی نام دارد.[۲]
تاریخچه و آمار
واژۀ ازدواج دانشجویی برای اولینبار توسط یکی از اساتید دانشگاه تهران مطرح شد و نخستین ازدواج دانشجویی در سال ۱۳۷۶ش از سوی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری با شرکت ۶۰ زوج در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.[۳] طبق آمار رسمی، بیشترین میزان ازدواج دانشجویی در ایران، به تعداد ۶۰ هزار در سال ۱۳۹۲ش بوده است.[۴] براساس بررسیهای انجامگرفته، تنها در حدود ۶درصد از ازدواجهای دانشجویی، طلاق رخ داده است که این موضوع، ثبات این ازدواج را نشان میدهد.[۵] تاکنون دانشجویان ایرانی در کشورهایی مانند ارمنستان، انگلستان، اتریش، استرالیا، آذربایجان، آلمان، آمریکا، ایتالیا، ایرلند، تاجیکستان، ترکیه، دانمارک، روسیه، ژاپن، سوئد، فرانسه، فیلیپین، قبرس، کانادا، مالزی، هلند و هندوستان در این طرح شرکت کردهاند.[۶]
نحوه برگزاری و تسهیلات
متولی اصلی برگزاری این مراسم، معاونت دانشجویی دانشگاهها است.[۷] شرایط شرکت شامل دانشجو بودن حداقل یکی از زوجین، ارائه عقدنامه و مدارک لازم، و انطباق تاریخ عقد با فراخوان دانشگاه است.[۸] روند برگزاری به این صورت است که زوجین مدارک خود را به دفتر نهاد رهبری دانشگاه ارسال میکنند، سپس کارت دعوت تدارک دیده شده و جشن ازدواج در دانشگاه برگزار میشود.[۹]
دانشگاههای مختلف تسهیلاتی برای تشویق این ازدواج در نظر میگیرند: در دانشگاه آزاد اسلامی، معافیت از شهریه نیمسال ازدواج برای کاردانی و کارشناسی و ۵۰درصد تخفیف برای مقاطع بالاتر؛ در دانشگاه پیامنور، معافیت از شهریۀ یک سال، وام شهریه و هدیه نقدی؛ در دانشگاه صنعتی شریف، وام قرضالحسنه بدون کارمزد؛ و در دانشگاه علوم پزشکی ایران، اعطای تسهیلات بانکی.[۱۰]
عوامل موفقیت و مزایا
پژوهشها نشان دادهاند که عواملی چون روابط حسنه، اعتماد، ارتباطات سالم، تبادل افکار و تفاهم در زمینههای شغلی، اهداف و روابط جنسی در موفقیت این ازدواجها نقش دارند.[۱۱] ازدواج دانشجویی با حفظ نشاط و شور جوانی، افزایش انگیزه و آرامش روحی همراه است[۱۲] و بهعنوان ازدواجی عاشقانه و پایدار شناخته میشود. این نوع ازدواج با بهرهمندی از تسهیلات دانشگاهی مانند تخفیف شهریه و وام، حمایت متقابل زوجین در امور تحصیلی[۱۳] و توقعات کم خانوادهها،[۱۴] زمینه را برای تجربۀ احساسات عاطفی عمیق،[۱۵] جلوگیری از بیبندوباری، کاهش سن ازدواج، تمرکز بر تحصیل،[۱۶] پاسخ حلال به نیازهای جنسی، فرزندآوری در سن مناسب، موفقیت همزمان در زندگی و تحصیل، کاهش فاصله نسلها،[۱۷] سازگاری با مشکلات زندگی،[۱۸] تقویت اعتمادبهنفس، مسئولیتپذیری و استقلال مالی فراهم میکند.[۱۹]
ابزارهای تشویق به ازدواج دانشجویی
راههای تشویق و تسهیل ازدواج دانشجویی عبارتند از:
- آموزش مهارتهای زندگی بهعنوان یکی از مهمترین لوازم تحقق ازدواج آسان؛
- برگزاری جلسات مشاوره؛
- همکاری تشکّلهای مردمی و سازمانهای دولتی؛
- تحقق بلوغ و توانایی برای هماهنگی و سازگاری با جنس مخالف در دختر و پسر؛
- ایجاد فضایی امن برای آشنایی جوانان؛[۲۰]
- استفاده از ظرفیت رسانۀ ملی.[۲۱]
- ساخت خوابگاه متأهلی.[۲۲]
چالشها و موانع
ازدواج دانشجویی با چالشهای متعددی روبهرو است. از جمله این چالشها میتوان به نمادین شدن برخی از این ازدواجها اشاره کرد که مراسم مفصلی پیش یا پس از جشن دانشگاهی برگزار میکنند و با هدف ازدواج آسان همخوانی ندارد.[۲۳] همچنین افت تحصیلی، انصراف از تحصیل، مشکلات مالی، طلاق زودهنگام،[۲۴] و مسئله سربازی پسر از دیگر چالشها به شمار میرود.[۲۵]
موانعی مانند فقدان امکانات رفاهی در خوابگاهها، مشکلات اقتصادی، تردید در انتخاب به دلیل آزادی روابط در دانشگاه، و کاهش انگیزه نیز گزارش شده است.[۲۶] شرایط اقتصادی، بیکاری، مسکن گران، مجازی شدن ارتباطات و کمرنگ شدن انگیزههای ازدواج از دلایل کاهش آمار این ازدواجها در سالهای اخیر است.[۲۷]
علاوه بر این، مسائل مرتبط با خانواده نیز از چالشهای جدی محسوب میشود. تطابق فرهنگی میان خانوادهها به ویژه زمانی که زوجین اهل شهرهای مختلف باشند، ممکن است ناپایداری ازدواج را به دنبال داشته باشد.[۲۸] همچنین قرار ندادن به موقع خانوادهها در جریان رابطه، به دلیل طولانی شدن رسمیت یافتن ازدواج و افزایش وابستگی، میتواند به مخالفت آنها منجر شود؛[۲۹] از این رو جویا شدن نظر خانواده طرفین کمک زیادی به تصمیمگیری برای ادامه یا قطع رابطه میکند.[۳۰] از سوی دیگر، فراهم نبودن امکانات رفاهی و خوابگاه مناسب برای آغاز زندگی مشترک و نیز مشکل هزینه و درآمد، حمایت خانوادههای طرفین را اجتنابناپذیر میسازد.[۳۱]
اهمیت خواستگاری سنّتی در ازدواج دانشجویی
در ازدواج، مسألۀ کفویت و تطابق فرهنگی، اعتقادی، اجتماعی و اقتصادی نسبت به احساسات اولویت دارد. در ازدواج دانشجویی، خواستگاری سنّتی بهدلیل آشنایی خانوادهها با فضای کلی و بررسی تفاهم خانوادهها توسط والدین و بیرونآمدن دختر و پسر از فضای ذهنی حاکم در فضای دانشگاه نسبت به خواستگاری مستقیم اولویت دارد.[۳۲]
ازدواج دانشجویی و خانوادهها
آماده نبودن فرزند برای ازدواج یا درنظرداشتن فرد دیگری برای او از سوی خانواده، زندگی و آیندۀ فرد را تحتتأثیر قرار میدهد.[۳۳] نداشتن حسّ خوب والدین و احساس نادیده واقعشدن اهمیت و اولویت آنها و ترجیحدادن ازدواج فرزندان مطابق میل آنها مهمترین مشکل ازدواج دانشجویی است. بعداز شناخت و آشنایی طرفین در دانشگاه و در صورت داشتن تناسب عاطفی و روحی با یکدیگر، این آشنایی رسمی میشود و توسط نمایندۀ یکی از نهادهای دانشگاه بهعنوان واسطه به اطلاع والدین میرسد. در این مرحله، آشنایی کلی با دختر و پسر و خانوادۀ آنها برای شناخت حداقلی به اطلاع طرف مقابل میرسد. همچنین طرح موضوع توسط واسطه، موجب حسّ بهتر والدین و همراهی آنها میشود. در مرحلۀ بعد، دختر و پسر در مورد ازدواج با والدین خود صحبت کرده و ضمن بیان علاقمندی به طرف مقابل، مهم بودن نظر والدین برای خودشان را مطرح میسازند.[۳۴]
واسطهگری در ازدواج دانشجویی
عدم کنترل احساسات و انتخاب همسر بدون عقلانیت، باعث بروز مشکلات گوناگون در سایر مراحل زندگی میشود.[۳۵] همچنین ملاقات و رابطۀ زیاد موجب بهوجود آمدن رابطۀ عاطفی و در نتیجه عدم شناخت دقیق طرف مقابل میشود.[۳۶] شناخت در سایۀ شناخت کامل نیازها، علایق و روحیات امکان دارد و ممکن است جوان دانشجو تحتتأثیر عواملی موفق به شناخت کامل طرف مقابل نشود. طبق برخی تحقیقات در چنین مواردی وجود یک شخص سوم یعنی یک معرف که از طرفین شناخت کافی دارد، موجب دوام ازدواج میشود.[۳۷]
سامانۀ ازدواج دانشجویی همرسان
در راستای سامان دادن ازدواج دانشجویی، سامانه همرسان با شعار ازدواج آگاهانه، پایدار، بههنگام و آسان در سال ۱۴۰۱ش راهاندازی شد.[۳۸] این سامانه اقدام به معرفی باواسطه دانشجویان متقاضی ازدواج میکند. از همرسان، با هدف تسهیل ازدواج دانشجویان، واسطهگری برای ازدواج جوانان در چارچوب فرهنگ بومی و با محوریت خانواده، کمک به انتخاب آگاهانه در چارچوب فرهنگ خانوادۀ ایرانیاسلامی رونمایی شده است.[۳۹]
پانویس
- ↑ «ازدواج»، ویکیشیعه.
- ↑ «ازدواج دانشجویی چیست؟+نکتههای مهم ازدواج دانشجویی»، وبسایت عروس.
- ↑ «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «صفر تا صد ازدواج دانشجویی، طلاق در ازدواجهای دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «صفر تا صد ازدواج دانشجویی، طلاق در ازدواجهای دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «ازدواج دانشجویی به خارج کشور هم میرود»»، وبسایت تبیان.
- ↑ «ازدواج دانشجویی»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.
- ↑ «ازدواج دانشجویی»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.
- ↑ «ازدواج دانشجویی»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.
- ↑ «ازدواج دانشجویی رونق میگیرد؟»، وبسایت روزنامۀ فرهنگیان.
- ↑ فتحی آشتیانی و احمدی، «بررسی ازدواجهای موفق و ناموفق در بین دانشجویان»، 1383ش، ص14-15.
- ↑ «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «ازدواج دانشجویی خوب است یا بد؟ بررسی مزایا و معایب»، وبسایت آویژه.
- ↑ «خاطرخواهی و ازدواج در دوران دانشجویی»، وبسایت تبیان.
- ↑ «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وبسایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.
- ↑ «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «ازدواج دانشجویی چگونه است؟»، وبسایت آسمونی.
- ↑ «ازدواج دانشجویی چیست؟ + نکتههای مهم ازدواج دانشجویی»، وبسایت عروس.
- ↑ نظارتیزاده، «ازدواج به سبک دانشجویی/ از پیامک تشویق دانشجویان به ازدواج تا ماجرای خواستگاری در حیاط دانشگاه»، وبسایت خبربان.
- ↑ «صفر تا صد ازدواج دانشجویی، طلاق در ازدواجهای دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ سیفی، «ضرورت تخصیص اعتبار کافی برای ساخت خوابگاه متاهلی»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وبسایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.
- ↑ «بابشدن ازدواج دانشجویی توسط چه کسی بود؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «صفر تا صد "ازدواج دانشجویی"/ طلاق در ازدواجهای دانشجویی زیر 6 درصد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «عاشقی و ازدواج در دوران دانشجویی خوبه یا بد؟»، وبسایت نمناک.
- ↑ «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وبسایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی.
- ↑ «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «بزرگترین معضل ازدواج دانشجویی چیست؟»، وبسایت افکارنیوز.
- ↑ «ازدواج دانشجویی خوب است یا بد؟ بررسی مزایا و معایب»، وبسایت آویژه.
- ↑ «عاشقی و ازدواج در دوران دانشجویی خوبه یا بد؟»، وبسایت نمناک.
- ↑ «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «ازدواج دانشجویی چگونه است؟»، وبسایت آسمونی.
- ↑ «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «سامانۀ همرسان تسهیلگر ازدواج جوانان است»، پایگاه اطلاعرسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها.
- ↑ «معرفی سامانۀ ازدواج دانشجویی همرسان»، پرتال دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.
منابع
- «ازدواج دانشجویی آسانسازی ازدواج است یا طرحی نمادین؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ خرداد ۱۳۹۷ش.
- «ازدواج دانشجویی به خارج کشور هم میرود»»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۳۹۱ش.
- «ازدواج دانشجویی چیست؟ + نکتههای مهم ازدواج دانشجویی»، وبسایت عروس، تاریخ درج مطلب: ۲۴ جولای ۲۰۱۷م.
- «ازدواج دانشجویی چگونه است؟»، وبسایت آسمونی، تاریخ بازدید: ۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
- «ازدواج دانشجویی خوب است یا بد؟ بررسی مزایا و معایب»، وبسایت آویژه، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دسامبر ۲۰۲۰م.
- «ازدواج دانشجویی»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی_ واحد ساوه، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۲ش.
- «ازدواج دانشجویی رونق میگیرد؟»، وبسایت روزنامۀ فرهنگیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ تیر ۱۴۰۰ش.
- «ازدواج»، ویکیشیعه، تاریخ بازدید: ۱۰ خرداد ۱۴۰۲ش.
- «بابشدن ازدواج دانشجویی توسط چه کسی بود؟»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۱ش.
- «بزرگترین معضل ازدواج دانشجویی چیست؟»، وبسایت افکارنیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۷ش.
- «خاطرخواهی و ازدواج در دوران دانشجویی»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۳۹۸ش
- سیفی، زهرا، «ضرورت تخصیص اعتبار کافی برای ساخت خوابگاه متاهلی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۴ دی ۱۴۰۱ش.
- «صفر تا صد "ازدواج دانشجویی"/ طلاق در ازدواجهای دانشجویی زیر ۶ درصد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آذر ۱۳۹۹ش.
- «عاشقی و ازدواج در دوران دانشجویی خوبه یا بد؟»، وبسایت نمناک، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۲ش.
- فتحی آشتیانی، علی و احمدی، خدابخش، «بررسی ازدواجهای موفق و ناموفق در بین دانشجویان»، دوماهنامۀ علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، سال ۱۱، شمارۀ ۷، آبان ۱۳۸۳ش.
- «فواید و معایب اصلی ازدواج دانشجویی که باید بدانید»، وبسایت مرکز مشاورۀ ستارۀ زندگی، تاریخ بازدید: ۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
- «معرفی سامانه ازدواج دانشجویی همرسان»، پرتال دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ا۱۴۰۲ش.
- نظارتیزاده، عاطفه، «ازدواج به سبک دانشجویی/ از پیامک تشویق دانشجویان به ازدواج تا ماجرای خواستگاری در حیاط دانشگاه»، وبسایت خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
- «همه چیز دربارۀ ازدواج دانشجویی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۵ خرداد ۱۴۰۲ش.