بنیامین نتانیاهو

بنیامین نتانیاهو؛ سیاست‌مدار و نخست‌وزیر اسراییل.

بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود و نخست‌وزیر اسراییل، فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با عضویت در کنست و تصدی پست‌هایی همچون سفیر در سازمان ملل و معاون وزیر خارجه آغاز کرد. وی در ۱۹۹۶م برای نخستین‌بار به نخست‌وزیری رسید و پس از یک دوره کناره‌گیری، از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱م و مجدداً از ۲۰۲۲م به‌عنوان نخست‌وزیر فعالیت کرده است. سبک مدیریت وی مبتنی بر عملگرایی، انعطاف‌پذیری و توانایی در تشکیل ائتلاف توصیف شده و تاکنون شش دوره نخست‌وزیر بوده است. از اقدامات مهم دوران نخست‌وزیری او توسعۀ سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین، عادی‌سازی روابط با چند کشور عربی از طریق توافق‌نامه‌های ابراهیم و تشدید درگیری‌ها با فلسطینیان، حزب‌الله لبنان و ایران ذکر شده است. نتانیاهو همچنین با چندین پروندۀ فساد مالی در اسرائیل و حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام جنایات جنگی مواجه است.

زندگی‌نامه

تولد و کودکی

بنیامین نتانیاهو که در اسرائیل به «بیبی» نیز مشهور است، در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۹م در شهر تل آویو متولد شد و دوران کودکی خود را در اورشلیم گذراند. نتانیاهو دومین فرزند از سه فرزند بود. با این حال، به ‌دلیل فعالیت‌های دانشگاهی پدرش، بخشی از این دوران در ایالات متحده سپری شد؛ خانواده او سال‌های ۱۹۵۶م تا ۱۹۵۸م و ۱۹۶۳م تا ۱۹۶۷م، در آمریکا ساکن بودند. همین اقامت‌های موقت، زمینه‌ساز آشنایی اولیه نتانیاهو با زبان انگلیسی، فضای آکادمیک غرب و فرهنگ سیاسی آمریکا شد که بعدها بر بینش سیاسی او تأثیر گذاشت.

خاندان

مادر نتانیاهو، تزیلا سگال، در پتخ تیکوا (در متصرفات اورشلیم) زاده شد. خانوادهٔ او ریشه در لیتوانی دار و در ۱۹۱۱م از مینیاپولیس به فلسطین مهاجرت کردند. پدرش، بن‌صیون نتانیاهو (میلیکوفسکی)، زادهٔ ورشو و مورخ متخصص در عصر طلایی یهودیان اسپانیا بود. پدربزرگ پدری‌اش، ناتان میلیکوفسکی، خاخام و نویسندهٔ صهیونیست بود. بن‌صیون با مهاجرت به فلسطین، نام خانوادگی عبری نتانیاهو به‌معنای خدا بخشیده است را برگزید. اگرچه خانوادهٔ او به اشکنازی معروف هستند، اما آزمایش دی‌ان‌ای نشان داده است که نسبی سفاردی (یهودی‌های اسپانیایی) نیز دارد. یوناتان نتانیاهو، برادر بزرگتر او، نیز فرمانده نظامی بود و در عملیات انتبه در ۱۹۷۶م کشته شد.

نوجوانی، جوانی و ازدواج

او پس از اتمام دبیرستان در پنسیلوانیا، در ۱۹۶۷م به اسرائیل بازگشت و وارد ارتش شد. پس از پایان خدمت نظامی، وارد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) شد و مدرک کارشناسی در رشتۀ معماری و کارشناسی ارشد در رشتۀ مدیریت اجرایی را کسب کرد. تحصیلات وی در مقطع دکتری در رشتۀ علوم سیاسی در دانشگاه هاروارد ناتمام ماند. پس از ترک تحصیل، نتانیاهو در یک دفتر مشاوره مالی مشغول به کار شد و همزمان به فعالیت‌های اطلاعاتی اسرائیل در ایالات متحده نیز پرداخت.

همسر اول بنیامین نتانیاهو میریام نام دارد و حاصل این ازدواج «نوا» است. نتانیاهو در ۱۹۸۰م با سارا بن آرتزی (متولد ۵ نوامبر ۱۹۵۸م در اسرائیل) ازدواج کرد. سارا روان‌شناس تربیتی است و این زوج صاحب دو پسر به نام‌های یائیر (متولد ۱۹۹۱م) و آونی (متولد ۱۹۹۴م) هستند.

ویژگی‌های شخصیتی

ویژگی‌های شخصیت بنیامین نتانیاهو از منظر روانشناختی با الگوی شخصیت‌های ضداجتماعی یا سایکوپاتیک مقایسه و توصیف شده است. از دیدگاه آنان، رفتارهای او شامل تمایل بالا به قدرت، کاهش قابل توجه اضطراب و بی‌توجهی به نظرات دیگران است. به گفته پژوهشگران، مهم‌ترین انگیزه در این نوع شخصیت، حفظ قدرت است و رفتارهای خشن و پرخاشگرانه او نشانه‌ای از ترس از دست‌دادن آن تلقی می‌شود. از منظر برخی ناظران، نتانیاهو در طول دوران نخست‌وزیری خود با بی‌توجهی به هزینه‌های انسانی و اصرار بر ادامه جنگ‌ها، این ویژگی‌ها را به نمایش گذاشته است.

زمینه‌ها و عوامل تربیتی

به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری شخصیت و نگرش‌های بنیامین نتانیاهو ایفا کرده است. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمان‌های صهیونیستی آشنا شد. آموزه‌های پدرش، بن‌صیون نتانیاهو، که از مورخان صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزش‌ها بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیم‌گیری سیاسی او ذکر شده است. زمینه‌های خانوادگی در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکل‌گیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا، دولت امنیت محور و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.

افراد مؤثر بر تصمیمات نتانیاهو

به گزارش برخی رسانه‌ها سارا به‌عنوان تأثیرگذارترین چهره در زندگی او، در تمامی انتخاب‌های کلیدی از جمله ترکیب کابینه و منازعات درونی لیکود نقش مستقیم دارد و یائیر نیز با اتهام‌زنی به مخالفان و ترویج نظریه‌های توطئه، فضای سیاسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در میان مشاوران رسمی، ران درمر و مائیر بن‌شبات، رئیس سابق شورای امنیت ملی، از معماران توافق‌نامه‌های ابراهیم و نزدیک‌ترین افراد به نتانیاهو در عرصه دیپلماسی و روابط با واشنگتن به‌شمار می‌روند. همچنین اریه درعی (رهبر حزب شاس) و وکیل اسحاق مولچو نمایندۀ سابق در مذاکرات با فلسطینی‌ها و حماس، از چهره‌های کلیدی در ائتلاف‌سازی و مدیریت پرونده‌های حساس هستند. در کنار آنها، چهره‌های رسانه‌ای نظیر یونا مگال و توپاز لوک، و مشاوران استراتژیک مانند یوناتان اوریش، در شکل‌دهی به افکار عمومی و پیام‌رسانی سیاسی نقش مؤثری ایفا می‌کنند. علاوه بر این، بزالل اسموتریچ و ایتامار بن‌گویر به‌عنوان متحدان راست‌گرای افراطی، با تهدید به خروج از ائتلاف، فشار مستقیمی بر سیاست‌های نتانیاهو در قبال غزه و کرانه باختری اعمال می‌کنند.

فعالیت‌های نظامی

بنیامین نتانیاهو خدمت نظامی خود را در ۱۹۶۷م با پیوستن به ارتش اسرائیل آغاز کرد و به‌عنوان داوطلب در یگان نیروهای ویژه «سایرت متکل» به مدت شش سال خدمت نمود. وی در این دوره در عملیات‌های خطرناکی از جمله نبرد کرامه (۱۹۶۸م) و عملیات نجات هواپیمای ربوده‌شده سابنا در سال ۱۹۷۲م شرکت و مجروح شد. پس از اتمام خدمت فعال در سال ۱۹۷۲م برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت، اما با آغاز جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳م تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد و برای شرکت در این جنگ به اسرائیل بازگشت. نتانیاهو سرانجام با درجه سروانی به‌طور افتخاری از خدمت مرخص شد.

فعالیت‌های سیاسی

تحصیل در MIT و زندگی در آمریکا موجب شد که نتانیاهو در مقایسه با بسیاری از سیاستمداران اسرائیلی، ارتباط عمیق‌تری با ساختار قدرت و رسانه در ایالات متحده داشته باشد. نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را در ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب لیکود و تصدی معاونت وزیر امور خارجه آغاز کرد و پس از آن در ۱۹۹۳م به رهبری لیکود رسید. پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م و کناره‌گیری موقت از سیاست، در ۲۰۰۲م به‌عنوان وزیر امور خارجه و در ۲۰۰۳م به‌عنوان وزیر دارایی در دولت آریل شارون منصوب شد؛ او در این جایگاه با اجرای سیاست‌های لیبرال‌سازی اقتصادی از جمله خصوصی‌سازی بانک‌ها و شرکت‌های دولتی، اصلاح نظام مالیاتی و کاهش یارانه‌ها، نقش کلیدی در بهبود شاخص‌های اقتصادی اسرائیل ایفا کرد. نتانیاهو در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه از دولت استعفا داد و پس از سکتهٔ شارون در دسامبر همان سال، رهبری لیکود را به دست گرفت. وی در انتخابات ۲۰۰۶م رهبری اپوزیسیون را بر عهده داشت و در ۲۰۰۷م مجدداً به‌عنوان رهبر لیکود انتخاب شد.

سیاست‌های داخلی

وی در ۲۰۰۹م برای نخستین‌بار به‌طور مشروط از راه‌حل دو دولت حمایت کرد، اما آن را منوط به غیرنظامی‌بودن دولت فلسطین و به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل به‌عنوان دولت یهودی نمود. در ۲۰۲۳م دولت او با طرح اصلاحات قضایی جنجال‌برانگیز برای کاهش نظارت دادگاه‌ها بر قوهٔ مقننه، اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع یوآو گالانت را برانگیخت. به نظر تحلیلگران نتانیاهو همواره با رویکردی عمل‌گرایانه، طیف وسیعی از واکنش‌های داخلی را برانگیخته و نقش او در سیاست اسرائیل به‌عنوان نیرویی قطبی‌کننده توصیف شده است.

دوران نخست‌وزیری

بنیامین نتانیاهو تا کنون ۶ دورهٔ نخست‌وزیری داشته که خلاصهٔ هر دوره در پایین آمده است:

• دورهٔ نخست (۱۹۹۶-۱۹۹۹م): نتانیاهو در انتخابات ۱۹۹۶م با شعار «نتانیاهو – صلحی امن» پیروز شد و اولین نخست‌وزیری بود که در سرمین‌های اشغالی متولد شده است. چالش‌های اصلی او در این دوره شامل حملات استشهادی جنبش اسلامی حماس پیش از انتخابات، توافق هبرون (۱۹۹۷م)، حادثهٔ تونل دیوار غربی و درگیری‌های فلسطینیان، توافق وای ریور (۱۹۹۸م) و عملیات ناموفق موساد در اردن بود که به آزادی شیخ احمد یاسین انجامید. او در ۱۹۹۹م در انتخابات به ایهود باراک باخت و از سیاست کناره‌گیری کرد.
• دورهٔ دوم (۲۰۰۹-۲۰۱۳م): پس از پیروزی حزب لیكود در انتخابات ۲۰۰۹م نتانیاهو دولت ائتلافی تشكیل داد. چالش‌های این دوره شامل فشارهای آمریکا برای توقف شهرک‌سازی، سخنرانی ۲۰۰۹م در دانشگاه بار-ایلان كه به‌طور مشروط از راه‌حل دو دولت حمایت كرد، بحران بر سر شهرک‌سازی در بیت‌المقدس شرقی در جریان سفر بایدن و مذاكرات مستقیم با فلسطینیان در ۲۰۱۰م و در ۲۰۱۲م حزب لیكود با «یسرائیل بیتینو» ادغام شد.
• دورهٔ سوم (۲۰۱۳-۲۰۱۵م): نتانیاهو پس از انتخابات ۲۰۱۳م ائتلافی با ۱۱ كرسی كمتر از دورهٔ قبل تشكیل داد. در این دوره، قانون تمرکززدایی کسب‌وکار برای افزایش رقابت تصویب شد و روند خصوصی‌سازی بنادر آغاز گردید. تنش با کاخ سفید بر سر سیاست‌های شهرک‌سازی بالا گرفت و در دسامبر ۲۰۱۴م كابینۀ او منحل و انتخابات زودهنگام برگزار شد.
• دورهٔ چهارم (۲۰۱۵-۲۰۱۹م): نتانیاهو در انتخابات مارس ۲۰۱۵م با ۳۰ كرسی حزب لیكود را به پیروزی رساند و دولت ائتلافی با احزاب راست‌گرا تشكیل داد. اصلاحات اقتصادی برای کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت تصویب شد. در اکتبر ۲۰۱۵م اظهارات جنجالی او دربارهٔ نقش مفتی بیت‌المقدس در هولوکاست با واکنش شدید مورخان مواجه شد. در دسامبر ۲۰۱۶م قطعنامهٔ ۲۳۳۴ شورای امنیت علیه شهرک‌سازی تصویب شد و جان کری آن را محکوم کرد. در اوایل ۲۰۱۹م دادستان کل قصد خود برای اتهام‌زنی به نتانیاهو در پرونده‌های فساد را اعلام كرد.
• دورهٔ پنجم (۲۰۲۰-۲۰۲۱م): در مه ۲۰۲۰م نتانیاهو با بنی گانتس دولت اتحاد اضطراری تشکیل داد و سوگند یاد كرد. چالش عمدهٔ این دوره، همه‌گیری كووید-۱۹ و اعتراضات گسترده به سیاست‌های قرنطینه بود. در مه ۲۰۲۱م پس از تنش‌های بیت‌المقدس، عملیات «نگهبان دیوارها» علیه جنبش حماس در غزه آغاز شد. در ژوئن ۲۰۲۱م نفتالی بنت و یائیر لاپید دولت ائتلافی تشكیل دادند و نتانیاهو پس از ۱۲ سال از قدرت بركنار شد.
• دورهٔ ششم (۲۰۲۲م-تاکنون): پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲م نتانیاهو با ائتلافی سخت‌گیرانه سوگند یاد كرد. مهم‌ترین رویدادهای این دوره عبارتند از: اصلاحات قضایی جنجال‌برانگیز (۲۰۲۳م) كه اعتراضات گسترده و مخالفت وزیر دفاع گالانت را در پی داشت؛ عملیات طوفان الاقصی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه؛ صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴م؛ حملات هوایی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م؛ و اعلام مخالفت با تشکیل دولت فلسطین در غرب رود و همراهی با آمریکا در جنگ رمضان.

سبک مدیریت

به‌گفتۀ پژوهشگران، سبک رهبری بنیامین نتانیاهو با تاب‌آوری سیاسی و توانایی در تشکیل ائتلاف مشخص می‌شود که او را به شخصیت‌ اثرگذار تاریخ اسرائیل تبدیل کرده است. از منظر آنان، رویکرد او مبتنی بر عملگرایی و انعطاف‌پذیری است و در طول دوران سیاسی خود، ائتلاف‌هایی را در سراسر طیف سیاسی شکل داده است. این انعطاف‌پذیری اگرچه گاهی به امتیازات سیاستی انجامیده، اما به او امکان داده تا مسیری مستقل را دنبال کند. به‌گفتۀ تحلیلگران، نتانیاهو نقش خود را در سیاست اسرائیل بارها بازتعریف کرده و از سوی حامیان به‌دلیل زیرکی استراتژیک و مدیریت قاطع، تحسین شده، در حالی که منتقدان او را نیرویی قطبی‌کننده و تفرقه‌انگیز ارزیابی کرده‌اند.

دست‌آوردها

در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخست‌وزیری خود بر توسعه فناوری‌های دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهم‌ترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاع موشکی جهان شناخته می‌شود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت مدیریت او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگ‌های الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادی‌سازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافق‌نامه‌های ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل انجامید؛ از سوی دیگر، مخالفان به نقاط ضعف کارنامۀ او اشاره کرده و معتقدند که در دوران فعلی نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو شمار کشته‌ها به حدود ۲۲۰۰ نفر رسیده و نزدیک به ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شده‌اند. حدود ۱۴۳ هزار نفر از سکونتگاه‌های خود تخلیه شده و نزدیک به ۳۸ هزار موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک گردیده است. در حوزه اقتصادی، ۸۰ هزار شرکت با کمبود نیروی انسانی مواجه و ۱۰۰ هزار واحد تجاری تعطیل شده، همچنین بدهی‌های رژیم به حدود ۱.۳۲۹ تریلیون و کسری بودجه به ۱۰۰ میلیارد افزایش یافته است. در بخش اجتماعی، حدود ۲۰۰ هزار نفر سرزمین‌های اشغالی را ترک کرده و ۲.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی روبه‌رو هستند. همچنین ۲۸۰ نظامی اقدام به خودکشی کرده و ۷۰ نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.

مواضع در قبال محور مقاومت

فلسطین

نتانیاهو در دوره نخست نخست‌وزیری خود (۱۹۹۶-۱۹۹۹م) با روند صلح اسلو و گفت‌وگوهای اسرائیل و فلسطین با احتیاط و بدبینی برخورد کرد و نگاه کلی او به مسأله فلسطین امنیتی و محدودکننده بود. دولت‌های او به‌طور معمول ائتلافی و وابسته به احزاب راست‌گرا، مذهبی و شهرک‌نشین بودند که سیاست‌های وی در قبال فلسطین، کرانه باختری و غزه را سخت‌تر کرد. او بارها گفته است که امنیت اسرائیل بر هر توافق سیاسی مقدم است. منتقدان معتقدند سیاست‌های نتانیاهو باعث گسترش شهرک‌سازی، تضعیف روند تشکیل کشور فلسطین و تشدید بحران غزه شده است. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳م نتانیاهو اصرار داشت که حماس باید از میان برداشته شود، در حالی که منتقدان او را به ناتوانی در پیشگیری از حمله، طولانی‌کردن جنگ و بی‌توجهی به هزینه انسانی متهم کردند. بر اساس گزارش دفتر اطلاع‌رسانی دولتی غزه، تا پانصد و شصتمین روز جنگ، بیش از ۶۲ هزار نفر کشته یا ناپدید شده‌اند که شامل بیش از ۱۸ هزار کودک و ۱۲ هزار و ۴۰۰ زن است. همچنین بیش از ۲ هزار خانواده به‌طور کامل از بین رفته‌اند. ۱۱۶ هزار و ۵۰۵ نفر مجروح شده‌اند و بیش از ۲ میلیون نفر نیز در نوار غزه آواره شده‌اند. علاوه‌بر این، هزاران واحد مسکونی و زیرساخت‌های حیاتی تخریب شده و بحران شدید غذایی و دارویی در این منطقه به وجود آمده است. از دیگر اقدامات نتانیاهو در قبال فلسطین، ترور اسماعیل هنیه و کشتن یحیی السنوار، از رهبران جنبش حماس است.

جمهوری اسلامی ایران

بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهم‌ترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است. برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هسته‌ای ایران شد. نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند. او در دوره نخست‌وزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران شد و سیاست فشار حداکثری را دنبال کرد. در کنار تهدید نظامی مستقیم، اسرائیل در دوران نتانیاهو از طریق عملیات‌های سایبری، پشتیبانی اطلاعاتی از گروه‌های تجزیه‌طلب و رسانه‌های معاند از جمله ایران اینترنشنال، اقداماتی ضد امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام داده است. بر اساس اسناد منتشرشده از سوی هاآرتص و مؤسسه Citizen Lab، دولت نتانیاهو با حمایت مالی و اطلاعاتی از جریان سلطنت‌طلب به‌ویژه رضا پهلوی و راه‌اندازی کمپین‌های سلطنت‌طلبی با استفاده از هوش مصنوعی و حساب‌های جعلی در شبکه‌های اجتماعی، به دنبال مشروعیت‌بخشی به مداخله خارجی، عادی‌سازی گفتمان تجزیه و تضعیف وحدت ملی ایران بوده است. همچنین به گزارش رسانه‌های ایران، اسرائیل در چندین موج از ناارامی‌های سراسری، از جمله اغتشاشات ۱۴۰۱ش و اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش با هدایت افکار عمومی، در بی‌ثبات‌سازی ساختار سیاسی ایران نقش داشته است. همچنین ترور دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی از دیگر مصادیق این دخالت‌ها گزارش شده است. در جنگ دوازده‌روزه 1404ش اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هسته‌ای ایران انجام داد. در ادامه، در جنگ رمضان (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا بیت رهبر جمهوری اسلامی را هدف قرار داد که به شهادت سید علی خامنه‌ای، رهبر وقت ایران، تعدای از اعضای خانواده، ده‌ها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد. با این حال، پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد که بر پایان درگیری‌ها در منطقه از جمله لبنان تأکید شده است، نتانیاهو با مخالفت آشکار با این توافق، اعلام کرد که اسرائیل خود را به بند مربوط به لبنان ملزم نمی‌داند و تا زمان خلع سلاح حزب‌الله از جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهد کرد. در عمل نیز حملات هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به جنوب لبنان ادامه یافت.

حزب‌الله لبنان

بنیامین نتانیاهو در طول دوران نخست‌وزیری خود، حزب‌الله لبنان را یکی از مهم‌ترین تهدیدات امنیتی اسرائیل معرفی کرده و بر ضرورت مقابله نظامی با آن تأکید داشته است. پس از عملیات طوفان الاقصی نتانیاهو با تشدید حملات علیه مواضع حزب‌الله در جنوب لبنان و بیروت، هدف خود را «تغییر معادلات امنیتی در شمال» و عقب‌راندن این گروه از مرزهای اسرائیل اعلام کرد. در جریان این حملات در سپتامبر ۲۰۲۴م شماری از مردم لبنان کشته شدند، سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله و شماری از فرماندهان ارشد این گروه ترور شدند. نتانیاهو پس از این حملات، حزب‌الله را «به شدت تضعیف‌شده» و «دهه‌ها به عقب رانده شده» توصیف کرد و ادعا کرد که توان موشکی و ساختار فرماندهی آن از بین رفته است. با این حال، بر اساس گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های برخی ناظران، حزب‌الله در مدت کوتاهی پس از آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴م با بازسازی شبکه‌های ارتباطی، تغییر ساختار فرماندهی و تکیه بر روش‌های غیرمتمرکز، توانست بخشی از توانمندی‌های نظامی خود را بازیابد و در مارس ۲۰۲۶م دوباره حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام دهد. با وجود اظهارات نتانیاهو مبنی بر «نابودی قریب‌الوقوع» حزب‌الله، تحولات میدانی نشان داده است که این گروه همچنان توانایی هدف‌قراردادن عمق خاک اسرائیل را حفظ کرده است.

سوریه

با آغاز جنگ داخلی سوریه، اسرائیل تحت رهبری نتانیاهو ده‌ها حمله هوایی در خاک سوریه انجام داد که بخش عمدهٔ آن‌ها مواضع حزب‌الله، ارتش سوریه و اهداف منتسب به ایران را هدف قرار می‌داد. این حملات با هدف جلوگیری از انتقال سلاح‌های پیشرفته به حزب‌الله و مقابله با استقرار نیروهای ایرانی در نزدیکی مرزهای جولان صورت گرفت. این درگیری‌ها هرگز به جنگ تمام‌عیار تبدیل نشد، اما به یکی از طولانی‌ترین خطوط تنش فعال در خاورمیانه بدل گشت. پس از سقوط دولت بشار اسد و تغییر ساختار قدرت در سوریه، نتانیاهو با بهره‌گیری از خلأ قدرت ایجادشده، حملات خود را تشدید و زیرساخت‌های حیاتی سوریه از جمله تأسیسات نظامی، کارخانه‌های صنعتی و شبکه‌های حمل‌ونقل را بمباران و نابود کرد.

یمن

انصارالله یمن در حمایت از مردم فلسطین، حملات موشکی و پهپادی متعددی را علیه اهداف در سرزمین‌های اشغالی انجام داد که از جمله اصابت پهپاد به بندر ایلات در اکتبر ۲۰۲۵م چند زخمی بر جای گذاشت. در تلافی، نتانیاهو دستور انجام دست‌کم ۲۰ حمله هوایی به صنعا را صادر کرد که مقرهای امنیتی و اطلاعاتی، مخازن پهپادی و یک زندان را هدف قرار داد و دست‌کم دو کشته و ۴۸ زخمی بر جای گذاشت.

عراق

گروه‌های مقاومت عراقی از جمله کتائب سیدالشهدا و حزب‌الله النجباء، در جریان جنگ غزه حملات پهپادی و موشکی متعددی علیه اهداف اسرائیلی از جمله مقر وزارت جنگ در تل‌آویو و بندر ایلات انجام دادند. نیروهای اسرائیل نیز بدستور نتانیاهو در اردیبهشت ۱۴۰۳ش پایگاه نظامی کالسو در استان بابل (مقر فرماندهی حشدالشعبی) را بمباران کرد که دست‌کم یک کشته و هشت زخمی بر جای گذاشت.

پرونده‌های قضایی

داخلی

بنیامین نتانیاهو در اسرائیل با چندین پرونده فساد مالی از جمله رشوه، کلاهبرداری و نقض اعتماد مواجه است که به محاکمه وی انجامیده است. از پنج پرونده تحقیقاتی، سه پرونده با عناوین ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۴۰۰۰ به دادگاه کشیده شده است. در پرونده ۱۰۰۰، نتانیاهو و همسرش سارا متهم شده‌اند که کالاهای لوکسی از جمله جعبه‌های سیگار و شامپاین به ارزش حدود ۱۹۸ هزار دلار از دو تاجر در ازای انجام خدمات سیاسی و اداری دریافت کرده‌اند. در پرونده ۲۰۰۰، وی به توافق با نشریه «یدیعوت آحارونوت» برای دریافت پوشش خبری مثبت در مقابل محدود کردن نشریه رقیب متهم شده است. پرونده ۴۰۰۰ مربوط به دوره وزارت ارتباطات نتانیاهو (۲۰۱۴-۲۰۱۷م) است که در آن او متهم شده با سهامدار اصلی شرکت مخابراتی «بزک» توافق کرده تا وب‌سایت خبری وابسته، پوشش خبری مطلوبی برای او و خانواده‌اش فراهم کند.

بین‌المللی

جنایات جنگی در غزه: در ۲۰ مه ۲۰۲۴م کریم احمد خان، دادستان دیوان بین‌المللی کیفری، اعلام کرد به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه و جنایت علیه بشریت، برای بنیامین نتانیاهو درخواست حکم بازداشت خواهد کرد. دیوان در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴م حکم بازداشت نتانیاهو، یوآف گالانت و محمد ضیف را صادر کرد. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تأکید کرد این حکم سیاسی نیست و تمام ۲۷ کشور عضو باید آن را اجرا کنند. در میان متحدان غربی اسرائیل، به جز آلمان و مجارستان، کشورهای اروپایی از جمله هلند، سوئیس، ایتالیا، ایرلند، اسپانیا، بلژیک، اتریش، نروژ، سوئد و نیز کانادا پایبندی خود به این حکم را اعلام کرده و به‌طور بالقوه نتانیاهو در صورت سفر به این کشورها قابل بازداشت است. بریتانیا نیز به طور تلویحی این موضع را تأیید کرد. در مقابل، دولت مجارستان ضمن رد حکم، نتانیاهو را به بوداپست دعوت کرد. دولت آمریکا که عضو دیوان نیست، این حکم را «شوکه‌کننده» و «غیرقابل قبول» خواند و تأکید کرد در کنار اسرائیل خواهد ماند. دولت چین نیز که عضو دیوان نیست، از تلاش‌های بین‌المللی برای اعمال قوانین بین‌المللی حمایت کرد.

جنایات جنگی در لبنان: در تازه‌ترین تحول، عفو بین‌الملل در خرداد 1404ش اعلام کرد که دستور آوارگی اجباری گسترده ارتش اسرائیل در لبنان طبق قوانین بین‌المللی جنایت جنگی محسوب می‌شود. به گزارش این سازمان، ارتش اسرائیل در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۴م یک روز پس از آتش‌بس قبلی، حدود ۴.۶درصد از خاک لبنان را به‌عنوان «منطقه ممنوعه» اعلام کرد و از آن زمان صدها هزار نفر را در سراسر لبنان آواره کرده است. به گفتۀ مقامات لبنانی، اسرائیل از ۲ مارس ۲۰۲۵م تاکنون بیش از ۳۸۰۰ نفر را در لبنان کشته، ۱۱۸۵۰ نفر را زخمی و بیش از یک میلیون نفر را آواره کرده است. معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل برای خاورمیانه و شمال آفریقا، تأکید کرده است که نیروهای اسرائیلی باید به‌صورت فوری از خاک لبنان عقب‌نشینی کنند.

محبوبیت در اسراییل

بر اساس نظرسنجی‌های انجام‌شده، محبوبیت بنیامین نتانیاهو در مقاطع مختلف نوسانات چشمگیری داشته است. برای مثال در ژوئیه ۲۰۰۹م میزان محبوبیت او ۴۹درصد بود و در جریان جنگ غزه (۲۰۲۳م)، ۵۶درصد از اسرائیلی‌ها خواستار استعفای او شدند و ۸۶درصد رهبری وی را مسئول ناکامی‌های امنیتی ۷ اکتبر دانستند. به گزارش رسانه‌ها جدیدترین نظرسنجی‌ها در ۱۴۰۵ش نشان می‌دهد که محبوبیت نتانیاهو و حزب لیکود به پایین‌ترین سطح یک سال اخیر رسیده و بلوک مخالف با ۶۱ کرسی بر ائتلاف حاکم (۴۹ کرسی) پیشی گرفته است. برقراری آتش‌بس در جبهه‌های ایران و لبنان نیز نه‌تنها به بهبود موقعیت او کمک نکرده، بلکه نارضایتی عمومی را افزایش داده و حزب «بنت ۲۰۲۶» به رهبری نفتالی بنت با رشد ۳ کرسی، به گزینه‌ای جدی برای جانشینی تبدیل شده است. تحلیلگران، شکست در دستیابی به اهداف اعلام‌شده در جنگ با ایران را عامل اصلی ناامیدی جامعه و تثبیت پیروزی اپوزیسیون در نظرسنجی‌ها ارزیابی کرده‌اند. تحلیلگران، تظاهرات گسترده سال‌های اخیر به‌ویژه اعتراضات ۲۰۲۶م را بازتابی از نارضایتی عمیق عمومی از سیاست‌های نتانیاهو به‌ویژه در حوزه امنیتی و مدیریت جنگ‌ها ارزیابی می‌کنند. به گزارش رسانه‌های عبری از جمله هاآرتص، در تظاهرات سراسری مرداد 1404ش بیش از ۲.۵ میلیون صهیونیست علیه نتانیاهو به خیابان‌ها آمدند

رابطه با آمریکا

به گزارش منابع، رابطه بنیامین نتانیاهو با روسای جمهور ایالات متحده در طول دوران نخست‌وزیری او فرازونشیب‌های متعددی داشته است. در دوره باراک اوباما، روابط دو طرف به دلیل اختلاف بر سر توافق هسته‌ای برجام و سیاست شهرک‌سازی در کرانه باختری، با تنش همراه بود؛ اوج این اختلافات در ۲۰۱۵م با سخنرانی نتانیاهو در کنگره آمریکا علیه سیاست‌های دولت اوباما در قبال ایران رخ داد. در مقابل، روابط نتانیاهو با دونالد ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری وی (۲۰۱۷-۲۰۲۱م) بسیار نزدیک بود؛ ترامپ با انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس، به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان و خروج از برجام، خواسته‌های دیرینه نتانیاهو را تحقق بخشید. با روی کارآمدن جو بایدن در ۲۰۲۱م روابط دو طرف دوباره با تنش مواجه شد؛ دولت بایدن ضمن حمایت نظامی و سیاسی از اسرائیل در جنگ غزه، بر سر نحوه مدیریت جنگ، تلفات غیرنظامیان و ورود کمک‌های انسانی به غزه، فشارهایی را بر نتانیاهو وارد کرد. با بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ۲۰۲۵م، روابط دو طرف بار دیگر نزدیک شد؛ اما به گفته تحلیلگران، نزدیکی بیش از حد نتانیاهو به ترامپ و جمهوری‌خواهان، باعث تضعیف حمایت دوحزبی از اسرائیل در ایالات متحده شده و این موضوع در آینده روابط دو کشور تأثیرگذار خواهد بود. همچنین در جریان جنگ رمضان، اختلافاتی میان نتانیاهو و ترامپ بر سر راهبرد نظامی و مذاکرات با ایران به وجود آمد که به نظر تحلیلگران نشان‌دهندۀ شکاف در منافع راهبردی دو طرف بود.

ارتباط با جفری اپستین

بر اساس اسناد منتشرشده از پرونده جفری اپستین، قاچاقچی جنسی آمریکایی، یک ایمیل متعلق به ۲۰۱۴م حاوی تصویری از دیدار با بنیامین نتانیاهو، افشا شده است. این اسناد همچنین نشان‌دهنده ارتباطات اپستین با رژیم صهیونیستی و مأموران موساد است که ابعاد جدیدی از روابط او با مقامات اسرائیلی را آشکار ساخته است. با وجود اینکه تصویر این دیدار به طور کامل سانسور شده، وجود این مکاتبات، پرسش‌هایی را دربارۀ گستره ارتباطات نتانیاهو با چهره‌های جنجالی بین‌المللی مطرح کرده است.

افتخارات

در ۲۰۱۰م نشریه انگلیسی «نیو استیتسمن» بنیامین نتانیاهو را در رتبه یازدهم فهرست پنجاه چهره تأثیرگذار جهان سیاست قرار داد. همچنین در ۲۰۱۲، نشریه صهیونیستی «جروزالم پست» نام وی را در میان پنجاه یهودی تأثیرگذار جهان معرفی کرد.

منابع

• «آمار تلفات و خسارت‌های غزه در ۵۶۰ روز جنگ»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1404ش.
• «از بین رفتن همه زیرساختهای سوریه در حملات اسرائیل»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 10 دسامبر 2024م.
• «ادامه بمباران لبنان توسط اسرائیل علی‌رغم توافق ایران و آمریکا؛ 18 نفر جان باختند»، خبرگزاری اناتولی، تاریخ درج مطلب: 19 ژوئن 2026م.
• «ادامه سقوط محبوبیت نتانیاهو پس از آتش‌بس با ایران و لبنان»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1405ش.
• «انتشار کارنامه سیاه نتانیاهو؛ آمار سنگین تلفات و بحران‌های اقتصادی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1405ش.
• «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «اهداف واقعی اسرائیل در سوریه چیست؟»، خبرگزرای فرارو، تاریخ درج مطلب: 25 آذر 1403ش.
• «اوباما: نتانیاهو به علت توافق هسته‌ای بارها از من خشمگین شده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1395ش.
• ««اینترنشنال»؛ تریبونی برای رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 15 شهریور 1401ش.
• «بمباران سنگین مقر حشد الشعبی توسط اسرائیل / حمله متقابل عراقی‌ها به ایلات»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1403ش.
• «بنیامین نتانیاهو ایران را جدی‌ترین تهدید خاورمیانه خواند»، وب‌سایت دویچه‌وله، 23 فروردین 1400ش.
• «بنیامین نتانیاهو کیست؟»، پرسمان دانشگاهی، تاریخ درج مطلب: 21 فروردین 1392ش.
• «بنیامین نتانیاهو کیست؟»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1403ش.
• «بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اشغالگر صهیونیستی برای اولین بار رسماً مسئولیت ترور شهید اسماعیل هنیه رئیس پیشین دفتر سیاسی حماس را بر عهده گرفت»، وب‌سایت شکبه العالم، تاریخ درج مطلب: 7 آبان 1403ش.
• «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانی‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل»، وب‌سایت دیده‌بان اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 13 خرداد 1405ش.
• «بیوگرافی کامل بنیامین نتانیاهو + تصاویر»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 9 دی 1398ش.
• «پای نتانیاهو هم به پرونده اپستین باز شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 15 بهمن 1404ش.
• «پشت‌پرده ائتلاف سایبری «پهلوی و نتانیاهو» علیه ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 4 اکتبر 2025م.
• «تندروترین دولت تاریخ اسرائیل به نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو سوگند خورد»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 8 دی 1401ش.
• «ترامپ و نتانیاهو؛ از اختلاف در تاکتیک تا اتفاق نظر در راهبرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 خرداد 1405ش.
• «ترامپ و نتانیاهو؛ از تمجید تا توهین و واگرایی راهبردی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 خرداد 1405ش.
• «جان کری: نتانیاهو بارها روسای جمهور آمریکا را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده، اما فقط ترامپ با طرح‌های او موافقت کرد»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: 22 فرودرین 1405ش.
• «چه شخصیت‌هایی بر تصمیمات نتانیاهو و ترسیم سیاست‌های اسرائیل تاثیرگذار هستند؟»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1404ش.
• «حکم جلب دیوان کیفری بین‌المللی؛ چه کشورهایی ممکن است نتانیاهو را بازداشت کنند؟»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 2 آذر 1403ش.
• «حملات اسرائیل به یمن»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 5 مهر 1404ش.
• «حمله سنگین مقاومت عراق به تل آویو/ ساختمان وزارت جنگ اسرائیل هدف قرار گرفت+ فیلم»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1403ش.
• «دُم تجزیه بیرون زد»، خرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 5 اسفند 1404ش.
• «زادگاه اصلی نخست وزیر خونخوار رژیم صهیونیستی کجاست؟»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 24 شهریور 1403ش.
• «زوایای پنهان رابطه ترامپ و نتانیاهو»، وب‌سایت فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: 5 بهمن 1403ش.
• «سخنرانی نتانیاهو علیه ایران؛ 'توهین به شعور آمریکا»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 13 اسفند 1393ش.
• «سلطنت‌طلبی؛ ابزار اسرائیل برای شکاف ملی و جنگ روانی علیه ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 3 اسفند 1404ش.
• «شرح حال بنیامین نتانیاهو؛ نخست وزیر جدید اسرائیل»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1388ش.
• صادقی، بهنام، «بنیامین نتانیاهو و تهدید هسته‌ای ایران از ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 24 اردیبهشت 1405ش.
• «عفو بین‌الملل: اسرائیل در لبنان مرتکب جنایت جنگی شده است»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1405ش.
• «عوامل اسرائیل در اغتشاشات ۱۴۰۱ نقش داشتند»، وب‌سایت جهان امروز، تاریخ درج مطلب: 26 تیر 1404ش.
• «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وب‌سایت یورونیوز فارسی، تاریخ درج مطلب: ۴ مارس ۲۰۲۶.
• «فشار بایدن بر نتانیاهو برای وقفه در حملات به غزه»، وب‌سایت دویچه‌وله، تاریخ درج مطلب: 15 آبان 1402ش.
• «فکر می‌کردند حزب‌الله را از بین برده‌اند اما ... / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزب‌الله لبنان توهمی ساده‌لوحانه بود»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405ش.
• «فهرست جنگ‌های رژیم صهیونیستی از ابتدای تاسیس تاکنون/ آنها ژن جنگ‌افروزی با خود دارند؟»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 23 فروردین 1405ش.
• «کاهش حمایت دموکرات‌های آمریکا از نتانیاهو پس از روی کار آمدن ترامپ»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 19 بهمن 1404ش.
• «مشاور نتانیاهو: به بند لبنان در تفاهمنامه اسلام آباد پایبند نیستیم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش.
• «نتانیاهو: باید برای برنامه هسته‌ای ایران خط قرمز تعیین کرد»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 6 مهر 1391ش.
• «نتانیاهو، پرونده‌های گشوده و یک دور نخست وزیری دیگر!»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 27 مهر 1404ش.
• «نتانیاهو: ترور السنوار؛ این پایان جنگ نیست»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 27 مهر 1403ش.
• «نتانیاهو تغییر چهره خاورمیانه را از جمله دستاوردهای دولت خود برشمرد»، وب‌سایت العربیه، تاریخ درج مطلب: 28 مه 2025م.
• «نتانیاهو مسئولیت ترور دانشمندان ایرانی در سال‌های گذشته را برعهده گرفت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 تیر 1404ش.
• «نقش پررنگ آمریکا و اسرائیل در اغتشاشات اخیر ایران»، وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مرو، تاریخ درج مطلب: 30 دی 1404ش.
• «هاآرتص: ۲.۵ میلیون اسرائیلی علیه «نتانیاهو» به خیابان‌ها ریختند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 27 مرداد 1404ش.
• «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زاده‌ای که هیتلر قرن شد!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1403ش.
• «ویدیو | ردپای نتانیاهو در پرونده اپستین»، خبرگزاری ابنا، تاریخ درج مطلب: 19 بهمن 1404ش.

• "A Rendezvous with Destiny," Jerusalem Prayer Team, accessed June 19, 2025.
• "Benjamin Netanyahu," Britannica website, accessed June 11, 2026
• "Benjamin Netanyahu," EBSCO website, accessed June 19, 2026.
• "Israel-Gaza conflict: Unthinkable security lapse on Netanyahu's watch," The Times, October 8, 2023.
• "משפחת נתניהו: על הציר בין אמריקה לקולוניה בפלסטין," Local Conversation, January 23, 2023.
• "Netanyahu reveals his roots go back to Spain," The Times of Israel, May 25, 2016.
• "Netanyahu: I have Sephardic roots as well," Ynetnews, May 25, 2016.
• "Likud defends Netanyahu after report Gates called him 'ungrateful'," Haaretz, September 6, 2011.
• "PM was 'responsible' sixth-grader, evaluation shows," The Jerusalem Post, August 28, 2012.
• "Poll Gives Netanyahu Positive Marks Despite Rift with US," Voice of America, July 3, 2009.
• "Prime Minister Benjamin Netanyahu," Ynetnews, February 10, 2012.
• "Sarkozy to Obama: I'm fed up with Netanyahu," CBS News, November 8, 2011, accessed June 20, 2026.
• "What does Netanyahu Actually Mean?," Israel Biblical Studies, accessed June 19, 2025.
• Why Benjamin Netanyahu is so tough: He's from Philadelphia," The Washington Post, March 3, 2015, accessed June 19, 2025.
• "THE ISRAELI VOTE: THE OVERVIEW; Election for Prime Minister of Israel Is a Dead Heat," The New York Times, May 30, 1996.