آرامش زن

آرامش زن؛ احساس درونیِ آرام‌بودن زن که بر اطرافیان اثرگذار است.

آرامش زن، یکی از نیازهای بنیادین روانی زنان و به معنای توانایی آنان در ایجاد و انتقال حس سکون و امنیت به محیط پیرامون است. این مفهوم که در منابع اسلامی نیز به‌عنوان عامل محوری آرامش در خانواده معرفی شده، در بستر حمایت عاطفی، باورهای معنوی، ارتباط مؤثر و دریافت همدلی شکل می‌گیرد. تأمین آرامش زنان موجب استحکام بنیان خانواده، بهبود تربیت فرزندان و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود. تنش‌های زناشویی، ناامنی و سوءرفتار از مهم‌ترین موانع تحقق آن به‌شمار می‌روند.

مفهوم‌شناسی آرامش زن

آرامش در لغت به‌معنای سکون است.^[۱] مفهوم آرامش زن، عموماً به نقش و توانایی آنان در انتقال این حس به اطرافیان اشاره دارد.^[۲] بر پایه دیدگاه‌های روان‌شناختی، آرامش از نیازهای بنیادین روانی زن محسوب می‌شود که شکل‌گیری و تقویت آن غالباً تحت تأثیر تعامل با افراد نزدیک در زندگی آن‌ها است.^[۳]

عوامل زمینه‌ساز و تقویت‌کننده

مؤلفه‌هایی نظیر امنیت روانیِ برآمده از باورهای دینی و اخلاقی همچون یاد خدا^[۴] و پاک‌دامنی،^[۵] مثبت‌اندیشی،^[۶] درک تفاوت‌های جنسیتی،^[۷] و مدیریت زمان برای تعادل میان امور شخصی و اوقات فراغت، از عوامل ایجاد آرامش در زنان است.^[۸] همچنین، فراهم بودن بستر مناسب برای ابراز احساسات و تخلیهٔ هیجانات منفی مانند رنج و خشم، از پیش‌شرط‌های تأمین این آرامش روانی به‌شمار می‌رود.^[۹]

در تعاملات بین‌فردی، عواملی چون دریافت محبت، قدرشناسی، همدلی در محیط خانواده و حس پذیرش،^[۱۰] در کنار ارتباط کلامی شفاف، پرهیز از ابهام‌گویی و گوش‌دادن فعالانهٔ اطرافیان، موجب ارتقای آرامش در زنان می‌شود.^[۱۱] افزون بر این، دریافت حمایت عاطفی از همسر، تقویت روابط درون‌خانوادگی،^[۱۲] برقراری ارتباط کلامی و عاطفی با اعضای خانواده^[۱۳] و مشارکت هدفمند در امور خانواده مانند تربیت فرزندان و خانه‌داری، از دیگر عوامل مؤثر بر ثبات آرامش زنان ارزیابی شده‌اند.^[۱۴]

پیامدهای آرامش زن در خانواده

در مطالعات خانواده و متون اسلامی، آرامش روانی زنان به‌عنوان عاملی محوری در سلامت جسمی و روانی اعضای خانواده ارزیابی می‌شود. زن یکی از عوامل مؤثر در ایجاد آرامش در محیط خانواده دانسته می‌شود. نقش‌هایی مانند مادری، خواهری، دختری و همسری از کارکردهای خانوادگی زنان به‌شمار می‌رود و در این چارچوب، انتقال حس آرامش به اعضای خانواده از وظایف مهم آنان تلقی می‌شود. این آرامش می‌تواند در رفتارهایی مانند ابراز محبت به اعضای خانواده، توجه به نظم و آراستگی محیط خانه، انجام امور خانه‌داری و نیز سازگاری و تفاهم در روابط خانوادگی نمود یابد و بر وضعیت جسمی و روانی اعضای خانواده اثرگذار باشد.^[۱۵]

در قرآن، زن مایهٔ آرامش برای مرد معرفی شده است.^[۱۶] در این دیدگاه، ازدواج زمینه‌ای برای بروز و تقویت این آرامش در محیط خانواده به‌شمار می‌رود.^[۱۷] در این چارچوب، آرامش زن در خانواده، به بهبود وضعیت روانی اعضای خانواده و افزایش گرمی و انسجام کانون خانواده کمک می‌کند.^[۱۸] همچنین گفته شده است که در شرایط دشوار زندگی، رفتارهای آرام‌بخش و حمایتگرانهٔ زن می‌تواند نقش تسکین‌دهنده‌ای برای همسر داشته باشد.^[۱۹]

برای آرامش زن در محیط خانواده پیامدهای دیگری نیز ذکر شده است، ازجمله:

افزایش نشاط در خانواده؛^[۲۰]
تقویت روابط صمیمانه میان اعضا؛^[۲۱]
بهبود تربیت فرزندان؛^[۲۲]
تبدیل خانواده به محیطی امن برای اعضا؛^[۲۳]
تقویت روابط زناشویی^[۲۴] و استحکام بنیان خانواده؛^[۲۵]
کاهش برخی تعارض‌ها و آسیب‌های خانوادگی نظیر خیانت؛^[۲۶]
انجام بهتر مسئولیت‌ها توسط زن و اعضای خانواده.^[۲۷]

نقش آرامش زن در محیط اجتماعی

برخی پژوهشگران حوزهٔ خانواده منشأ بخشی از آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی را در کارکردهای خانواده جست‌وجو می‌کنند. بر این اساس، ایجاد فضای آرام در خانواده و نقش زنان در شکل‌دهی به این فضا می‌تواند در تربیت فرزندانی سالم و سازگار با جامعه مؤثر باشد.^[۲۸] همچنین گفته شده است که این وضعیت می‌تواند به تقویت احساس مفیدبودن و اثرگذاری در زنان^[۲۹] و نیز کاهش برخی آسیب‌ها^[۳۰] و ناهنجاری‌های اجتماعی بینجامد.^[۳۱]

موانع آرامش زنان

برخی کارشناسان، ازدواج ناموفق و همچنین زندگی زناشویی ناآرام یا همراه با اختلال در امنیت را از مهم‌ترین موانع آرامش زنان دانسته‌اند.^[۳۲] از دیگر موانع آرامش زنان، رفتارهای نادرست با آنها مانند توهین، تهمت، سرزنش، مقایسه منفی و تهدید است.^[۳۳]

پانویس

منابع

قرآن کریم.
«توصیه برای زن و شوهرها برای آرامش در زندگی مشترک»، باشگاه خبرگزاران جوان، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«چگونه باعث آرامش همسرم شوم؟ ۱۲ گام رسیدن به رابطه آرام»، وب‌سایت هنر فردی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«رازهای آرامش میان زن و شوهر در زندگی زناشویی چیست»، وب‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
روشنی، شهره و همکاران، «روایت زنان از موانع آرامش در زندگی زناشویی»، شماره ۳، ۱۳۹۹ش.
«زن مایه آرامش خاطر مرد است»، وب‌سایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«زن مظهر و نماد جمال، ظرافت و آرامش است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«زنان آرامش‌بخش هستند»، وب‌سایت راسخون، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
سمانچو، پاناپا، «جایگاه و نقش زن در آرامش خانواده»، پژوهش‌های جنسیت و خانواده، شماره ۳، ۱۳۹۸ش.
«شأن و مقام زن از منظر آیات قرآن»، وب‌سایت دفتر امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
علی دوست، صادق، «بررسی نقش یاد خدا در امنیت روانی و پیشگیری از بروز اختلالات روانی از منظر قرآن»، اولین همایش ملی علوم تربیتی و روان‌شناسی معنویت و سلامت، ۱۳۹۳ش.
«عوامل مؤثر بر آرامش زوجین»، وب‌سایت عاطفه، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«مهم‌ترین تفاوت زنان و مردان از دید روان‌شناسی»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«هر آنچه باید دربارهٔ روان‌شناسی زنان بدانید»، وب‌سایت پسیکو دارمن، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
«۵ مزیت حمایت عاطفی که تأثیر به سزایی بر زندگی ما و دیگران دارد»، وب‌سایت فرناز قورچیان، ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ش.

[1] دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ آرامش.

[2] «شأن و مقام زن از منظر آیات قرآن»، وب‌سایت دفتر امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان.

[3] «هر آنچه باید درباره روان‌شناسی زنان بدانید»، وب‌سایت پسیکودارمن

[4] علی‌دوست، «بررسی نقش یاد خدا در امنیت روانی و پیشگیری از بروز اختلالات روانی از منظر قرآن»، 1393ش، ص1.

[5] «زن مظهر و نماد جمال، ظرافت و آرامش است»، خبرگزاری ایسنا.

[6] «۵ مزیت حمایت عاطفی که تأثیر به سزایی بر زندگی ما و دیگران دارد»، وب‌سایت فرناز قورچیان.

[7] «مهم‌ترین تفاوت زنان و مردان از دید روان‌شناسی»، وب‌سایت بیتوته.

[8] «۵ مزیت حمایت عاطفی که تأثیر به سزایی بر زندگی ما و دیگران دارد»، وب‌سایت فرناز قورچیان.

[9] «هر آنچه باید درباره روان‌شناسی زنان بدانید»، وب‌سایت پسیکودارمن

[10] «رازهای آرامش میان زن و شوهر در زندگی زناشویی چیست»، وب‌سایت نمناک.

[11] «عوامل مؤثر بر آرامش زوجین»، وب‌سایت عاطفه.

[12] «مهم‌ترین تفاوت زنان و مردان از دید روان‌شناسی»، وب‌سایت بیتوته.

[13] «۵ مزیت حمایت عاطفی که تأثیر به سزایی بر زندگی ما و دیگران دارد»، وب‌سایت فرناز قورچیان.

[14] «توصیه برای زن و شوهرها برای آرامش در زندگی مشترک»، باشگاه خبرگزاران جوان.

[15] سمانچو، «جایگاه و نقش زن در آرامش خانواده»، 1398ش، ص1.

[16] سوره روم، آیه 21؛ سوره أعراف، آیه 189.

[17] «زن مایه آرامش خاطر مرد است»، وب‌سایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی.

[18] «شأن و مقام زن از منظر آیات قرآن»، وب‌سایت دفتر امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان.

[19] «زنان آرامش بخش هستند»، وب‌سایت راسخون.

[20] «چگونه باعث آرامش همسرم شوم؟ 12 گام رسیدن به رابطه آرام»، وب‌سایت هنر فردی.

[21] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[22] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[23] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[24] «زنان آرامش بخش هستند»، وب‌سایت راسخون.

[25] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[26] «زنان آرامش بخش هستند»، وب‌سایت راسخون.

[27] «چگونه باعث آرامش همسرم شوم؟ 12 گام رسیدن به رابطه آرام»، وب‌سایت هنر فردی.

[28] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[29] «چگونه باعث آرامش همسرم شوم؟ 12 گام رسیدن به رابطه آرام»، وب‌سایت هنر فردی.

[30] «نقش و رسالت زن در محیط خانه/ زن محور آرامش و سکون خانواده است»، خبرگزاری مهر.

[31] «توصیه برای زن و شوهرها برای آرامش در زندگی مشترک»، باشگاه خبرگزاران جوان.

[32] روشنی و همکاران، «روایت زنان از موانع آرامش در زندگی زناشویی»، 1399ش، ص1.

[33] «عوامل مؤثر بر آرامش زوجین»، وب‌سایت عاطفه.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

[۲۵]

[۲۶]

[۲۷]

[۲۸]

[۲۹]

[۳۰]

[۳۱]

[۳۲]

[۳۳]