پرش به محتوا

ائل‌گلی

از ایران پدیا
(تغییرمسیر از ائل‌گلی تبریز)


اِئل‌گُلی، مجموعه‌ای تاریخی و تفریحی در تبریز.

ائل‌گولی، پارکی تاریخی و تفریحی در تبریز با مساحت شصت هکتار است که به‌دلیل دریاچه زیبا، عمارت کلاه‌فرنگی، درختان قدیمی و آبشارهای مصنوعی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری این شهر به‌شمار می‌رود. این مجموعه با پیشینه‌ای تاریخی از دورهٔ آق‌قویونلو و صفویه، پس از دوران قاجار به پارک عمومی تبدیل و در سال ۱۳۸۷ش، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. دریاچه ائل‌گلی با ۵/۵ هکتار وسعت و عمق دوازده متر، مرکز این مجموعه است و امکان قایق‌سواری را فراهم می‌کند. عمارت هشت‌ضلعی کلاه‌فرنگی و بزرگ‌ترین ساعت آفتابی شمال غرب کشور، از جاذبه‌های شاخص این پارک هستند. امکانات تفریحی و رفاهی مانند هتل پنج‌ستاره، رستوران گردان، قایق‌سواری، دوچرخه‌سواری، پیست اسکی و اینترنت بی‌سیم رایگان، ائل‌گلی را به مقصدی مناسب برای گردشگران داخلی و بین‌المللی تبدیل کرده است.

معرفی

ائل‌گلی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری در شهر تبریز است.[۱] این مجموعهٔ تفریحی، با شصت هکتار مساحت، باغِ آبی-تاریخی نیز محسوب می‌شود. موقعیت و معماری منحصربه‌فرد، دریاچهٔ زیبا، درختان قدیمی و آبشارهای مصنوعی، موجب تبدیل شدن آن به مکانی محبوب و مهم شده است.[۲] ائل‌گلی در جنوب‌شرقی تبریز و در فاصلهٔ هفت کیلومتری از مرکز شهر قرار دارد.[۳] پارک ائل‌گلی در سال ۱۳۸۷ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴]

نام‌گذاری

گُول در زبان ترکی به معنای استخر و اِئل به معنای مردم و ائل‌گولی به معنای استخر مردم است.[۵] این پارک تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، شاه‌گُلی نامیده می‌شد؛[۶] کلمهٔ شاه در این نام، نشانۀ عظمت و بزرگی استخر این مجموعه بود.[۷]

تاریخچه

طبق تاریخ محلی تبریز، استخر ائل‌گلی در سال ۱۷۸۵م، احداث شده است. احداث عمارت در زمان سلطان یعقوب آق‌قویونلو و توسعهٔ آن مربوط به دورهٔ صفویه است. قهرمان‌میرزا، حاکم آذربایجان، این عمارت را تکمیل کرده و آن را گردشگاه سلطنتی درباریان قاجار قرار داده بود؛ اما با فوت او پیش از تکمیل نهایی، فرزندانش با بدنام انگاشتن این بنا، آن را رها کردند و متروکه ماند. پس از حکومت قاجار، این محوطه به شهرداری تبریز واگذار و با تعمیراتی گردشگاه عمومی مردم شد.[۸]

دریاچهٔ ائل‌گلی

استخر ائل‌گلی به‌دلیل بزرگی، دریاچهٔ ائل‌گلی نیز گفته می‌شود.[۹] دریاچهٔ ائل‌گلی با ۵/۵ هکتار وسعت، گنجایش ۷۲۰ هزار مترمکعب آب را دارد و ابعاد آن ۲۰۰ در ۲۰۰ متر است.[۱۰]در دورهٔ صفویه آب استخر ائل‌گلی، بزرگ‌ترین آب‌انبار شهر برای باغ‌ها به‌حساب می‌آمد.[۱۱] یکی از شعبه‌های رودخانهٔ لیقوان، آب این دریاچه را تأمین می‌کند؛ همچنین آبشارهای مصنوعی متعددی نیز به‌سمت دریاچه سرازیر می‌شوند.[۱۲] عمیق‌ترین قسمت استخر دوازده متر است.[۱۳] مقابل دریاچه ائل‌گلی تپهٔ بزرگی وجود دارد که درخت‌کاری، گل‌کاری و چمن‌کاری شده و به‌زیبایی محوطه افزوده است.[۱۴]

معماری عمارت

عمارت کلاه فرنگی معروف به کاخ ائل‌گلی، به شکل هشت‌ضلعی در دو طبقه با ایوان‌های متعدد، زیربنای ۱۲۰۰ مترمربع، ارتفاع دوازده متر و گنبد کوچک، در مرکز دریاچه بنا شده است.[۱۵] از ضلع جنوبی دریاچه تا محل کاخ، خیابانی سنگ‌فرش شده و این عمارت زیبا را به‌صورت شبه‌جزیره درآورده است.[۱۶]

مرمت و بازسازی

این مجموعه بارها مرمت شده است. اولین تعمیرات اساسی در سال ۱۳۰۹ش، انجام شد. در سال ۱۳۴۶ش، عمارت کوشک این باغ را به‌سبب فرسودگی تخریب کردند و عمارت دو طبقهٔ جدیدی در محل آن ساخته شد.[۱۷] در سال ۱۳۶۷ش، با تعمیر مجدد و گُل‌کاری و ایجاد فضای سبز، بر زیبایی آن افزوده شد.[۱۸]

جاذبه‌های گردشگری

استخر ائل‌گلی زیباترین عنصر این مجموعه و عمارت کلاه‌فرنگی، نگین آن است. علاوه بر آن، بزرگ‌ترین ساعت آفتابی شمال غرب کشور، از جاذبه‌های گردشگری در این پارک است.[۱۹] امروزه این مجموعه، جنبهٔ تفریحی داشته و از دریاچه جهت قایق‌سواری استفاده می‌شود.[۲۰]

امکانات تفریحی و رفاهی ائل گلی

هتل پنج‌ستارهٔ پارس با ظاهر شیشه‌ای[۲۱] و زیربنای ۲۸ هزار مترمربع و امکانات فراوان، در جذب گردشگر بین‌المللی به این مجموعه، نقش مهمی داشته است.[۲۲] برج اصلی هتل، هفده طبقه بوده و در طبقهٔ آخر، رستوران گردان هتل قرار گرفته است.[۲۳] کاخ ائل‌گلی امروزه به‌عنوان تالار پذیرایی[۲۴] و رستوران سلف سرویس به گردشگران خدمات‌رسانی می‌کند.[۲۵]

از امکانات تفریحی مجموعه می‌توان به قایق‌رانی، آبشار مصنوعی، دوچرخه‌سواری و درشکه‌سواری، مجموعهٔ ورزشی سایمان، پیست اسکی و لونا پارک اشاره کرد.[۲۶] امکانات رفاهی نیز شامل پارکینگ، فروشگاه، آب‌خوری‌های متعدد، سرویس بهداشتی، نمازخانه، هتل‌ها، مسافرخانه‌های متعدد و کمپ مسافر است. همچنین پارک ائل‌گلی، اولین پارک دارای اینترنت بی‌سیم رایگان است.[۲۷]

مسیر دسترسی

دسترسی به این پارک زیبا در استان آذربایجان شرقی واقع در شهر تبریز، با خودروی شخصی و وسایل حمل‌ونقل عمومی امکان‌پذیر است.

  1. خودروی شخصی؛ با توجه به مبدأ، می‌توان یکی از مسیرهای اتوبان باکری، خیابان گلستان و میدان فردوسی را انتخاب کرد.
  2. اتوبوس؛ با سوار شدن به خط ۱۰۱ اتوبوس و با کمی پیاده‌روی می‌توان به مقصد رسید.
  3. مترو؛ ایستگاه متروی ائل‌گلی در فاصلهٔ کمی از سمت جنوبی پارک قرار دارد.[۲۸]

پانویس

  1. ↑ علایی، «ارزیابی رضایت گردشگران از ابعاد محصول مقاصد گردشگری (پارک ائل گلی، تبریز)»، 1395ش، ص3.
  2. ↑ کارگر و خلیلی، «تأملی در مبانی و جلوه‌های زیبایی باغ ایرانی باغ ائل‌گلی تبریز»، 1397ش، ص10.
  3. ↑ علایی، «ارزیابی رضایت گردشگران از ابعاد محصول مقاصد گردشگری (پارک ائل گلی، تبریز)»، 1395ش، ص3.
  4. ↑ «ائل‌گلی تبریز»، وب‌سایت تریپ.
  5. ↑ امید شفیعی، «تأثیر ویژگی‌های اقلیمی بر ایجاد باغ آبی در باغ‌سازی ایرانی»، 1399ش، ص7.
  6. ↑ فرهنگی ملکی، «ارزیابی رضایتمندی زنان از وضعیت امنیت در پارک‌های شهری تبریز (پارک ائل گلی تبریز)»، 1395ش، ص6.
  7. ↑ امید شفیعی، «تأثیر ویژگی‌های اقلیمی بر ایجاد باغ آبی در باغ‌سازی ایرانی»، 1399ش، ص7.
  8. ↑ امید شفیعی، «تأثیر ویژگی‌های اقلیمی بر ایجاد باغ آبی در باغ سازی ایرانی»، 1399ش، ص6-7.
  9. ↑ «ائل گلی، نگین گردشگری شهر تبریز»، وب‌سایت هتل‌یار.
  10. ↑ «ائل‌گلی تبریز؛ پرطرفدارترین قطب گردشگری آذربایجان شرقی»، وب‌سایت پینورست.
  11. ↑ رستمی و سروی زرگر، «تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های هنر عمومی، نمونهٔ موردی پارک لامپینی بانکوک و ایل گلی تبریز»، 1396ش، ص57.
  12. ↑ فرهنگی ملکی، «ارزیابی رضایتمندی زنان از وضعیت امنیت در پارک‌های شهری تبریز (پارک ائل گلی تبریز)»، 1395ش، ص6.
  13. ↑ «ائل گلی، نگین گردشگری شهر تبریز»، وب‌سایت هتل‌یار.
  14. ↑ «ائل گلی»، وب‌سایت کجارو.
  15. ↑ رستمی و سروی زرگر، «تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های هنر عمومی، نمونهٔ موردی پارک لامپینی بانکوک و ایل گلی تبریز»، 1396ش، ص56.
  16. ↑ فرهنگی ملکی، «ارزیابی رضایتمندی زنان از وضعیت امنیت در پارک‌های شهری تبریز (پارک ائل گلی تبریز)»، 1395ش، ص6.
  17. ↑ علایی، «بررسی و تأثیر معماری و باغ سازی دورهٔ صفوی در باغ سازی ائل گلی شهر تبریز»، 1395ش، ص184.
  18. ↑ امید شفیعی، «تأثیر ویژگی‌های اقلیمی بر ایجاد باغ آبی در باغ سازی ایرانی»، 1399ش، ص7.
  19. ↑ «ایل‌گلی تبریز»، وب‌سایت کارناوال.
  20. ↑ «ائل‌گلی تبریز زیبایی و اصالت»، وب‌سایت ایران تراول.
  21. ↑ رستمی و سروی زرگر، «تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های هنر عمومی، نمونهٔ موردی پارک لامپینی بانکوک و ایل گلی تبریز»، 1396ش، ص58.
  22. ↑ علائی، «ارزیابی رضایت گردشگران از ابعاد محصول مقاصد گردشگری (پارک ائل گلی، تبریز)»، 1395ش، ص3.
  23. ↑ «هتل پارس ائل گلی تبریز»، وب‌سایت رهی نو.
  24. ↑ فرهنگی ملکی، «ارزیابی رضایتمندی زنان از وضعیت امنیت در پارک‌های شهری تبریز (پارک ائل گلی تبریز)»، 1395ش، ص6.
  25. ↑ قائم مقامیان، «ائل گلی تبریز، مکانی برای آرامش در دل شهری بزرگ»، وب‌سایت اقامت24.
  26. ↑ «ایل‌گلی تبریز»، وب‌سایت کارناوال.
  27. ↑ «ایل گلی تبریز: از شاه تا ایل (مردم)»، وب‌سایت علی بابا.
  28. ↑ «ائل گلی»، وب‌سایت کجارو.

منابع

  • «ائل‌گلی تبریز»، وب‌سایت تریپ، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی تبریز»، وب‌سایت کارناوال، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی تبریز: از شاه تا ایل (مردم)»، وب‌سایت علی‌بابا، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی تبریز؛ پرطرفدارترین قطب گردشگری آذربایجان شرقی»، وب‌سایت پینورست، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی تبریز زیبایی و اصالت»، وب‌سایت ایران تراول، تاریخ بازدید: ۸ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی، نگین گردشگری شهر تبریز»، وب‌سایت هتل‌یار، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «ائل‌گلی»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • امید شفیعی، سارا، «تأثیر ویژگی‌های اقلیمی بر ایجاد باغ آبی در باغ سازی ایرانی»، نشریهٔ اختصاصی معماری و شهرسازی، سال سوم، شمارهٔ ۱۷، زمستان ۱۳۹۹ش.
  • رستمی، مصطفی و سروی زرگر، رقیه، «تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های هنر عمومی، نمونهٔ موردی پارک لامپینی بانکوک و ایل گلی تبریز»، مجلهٔ باغ نظر، سال چهاردهم، شمارهٔ ۴۹، تیر ۱۳۹۶ش.
  • علایی، سینا، «ارزیابی رضایت گردشگران از ابعاد محصول مقاصد گردشگری (پارک ائل‌گلی، تبریز)»، مطالعات هنر و معماری، سال دوم، شمارهٔ ۴ و ۵، تیر و مرداد ۱۳۹۵ش.
  • علایی، سینا، «بررسی و تأثیر معماری و باغ سازی دورهٔ صفوی در باغ سازی ائل گلی شهر تبریز»، مطالعات هنر و معماری، سال دوم، شمارهٔ ۴ و ۵، تیر و مرداد ۱۳۹۵ش.
  • فرهنگی ملکی، نوشین، «ارزیابی رضایتمندی زنان از وضعیت امنیت در پارک‌های شهری تبریز (پارک ائل‌گلی تبریز)»، همایش هنر و صنعت در ساختمان، ۱۳۹۵ش.
  • قائم مقامیان، فاطمه، «ائل‌گلی تبریز، مکانی برای آرامش در دل شهری بزرگ»، وب‌سایت اقامت ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۹ خرداد ۱۳۹۸ش.
  • کارگر، علی و خلیلی، سعید، «تأملی در مبانی و جلوه‌های زیبایی باغ ایرانی باغ ائل‌گلی تبریز»، پژوهش در مهندسی عمران و معمای ایران، سال سوم، شمارهٔ ۱۱، زمستان ۱۳۹۷ش.
  • «هتل پارس ائل‌گلی تبریز»، وب‌سایت رهی نو، تاریخ بازدید: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.