اتوپلاستی

اتوپلاستی
پادکست مقاله | 🡇 noicon

اتوپلاستی؛ نوعی جراحی به‌منظور تغییر شکل گوش و بهبود ظاهر آن.

اتوپلاستی که از واژگان یونانی به معنای شکل‌دادن به گوش گرفته شده، یک عمل جراحی با سابقه‌ای کهن است که برای بهبود شکل، اندازه و موقعیت گوش‌های ناهنجار اعم از مادرزادی، آسیب‌دیده یا نامتقارن انجام می‌شود. این جراحی با برش پشت گوش، تخلیه و شکل‌دهی به غضروف و بخیه‌های دائمی همراه است و نتایج آن دائمی محسوب می‌شود. حداقل سن مناسب برای انجام آن پنج‌سالگی، پس از تکامل غضروف گوش، تعیین شده است. مزایای این عمل شامل دائمی بودن، افزایش اعتمادبه‌نفس و ایجاد ظاهری طبیعی است، اما عوارضی نیز برای آن محتمل است. روش‌های غیرجراحی مانند لیزر یا چسب گوش معمولاً مؤثر نیستند و تنها آتل‌های مخصوص در نوزادان توصیه می‌شود. در سال‌های اخیر، گرایش به جراحی‌های نامتعارف مانند ایجاد گوش تیز و مثلثی با نام گوش‌الاغی که صرفاً با هدف زیبایی افراطی و بدون ناهنجاری پزشکی انجام می‌شود، نگرانی‌هایی را میان منتقدان ایجاد کرده است؛ به باور آنان، این گرایش ناشی از اصالت‌بخشی افراطی به ظاهر تحت تأثیر نظام سرمایه‌داری و رسانه‌ها است، در حالی که وظیفه جراحی پلاستیک باید اصلاح ناهنجاری‌ها و طبیعی‌سازی باشد. بازار جهانی اتوپلاستی به‌ویژه در آمریکای شمالی به دلیل شیوع بدشکلی‌های مادرزادی رونق دارد، اما در ایران نسبت به سایر جراحی‌های زیبایی کمتر رایج است.

مفهوم‌شناسی

واژهٔ اتوپلاستی (Otoplasty) از دو بخش اتو (Oto) به‌معنای گوش و پلاستی (plasty) به‌معنای شکل‌دادن، تشکیل شده است. اتوپلاستی به‌معنای ساختن یا ترمیم گوش است. این جراحی روی قسمت خارجی و قابل مشاهدهٔ گوش، انجام می‌گیرد.

تاریخچه

سابقهٔ ترمیم گوش و رفع ناهنجاری‌های آن به ۶۰۰ سال پیش از میلاد برمی‌گردد. برای اولین‌بار اصطلاح اتوپلاستی، در سال ۱۸۴۵م به‌منظور زیبایی و اصلاح گوش‌های برجسته پدید آمد. در دههٔ ۱۹۶۰م، روش‌های جدید و پیشرفته برای ترمیم و آراستگی گوش پدیدار شد. امروزه، اتوپلاستی در ردیف دوم عمل‌های پرطرفدار و محبوب در بین نوجوانان قرار دارد.

کاربرد

جراحی گوش به‌منظور بهبود شکل گوش‌های بزرگ و بدشکل، ناهنجاری‌های مادرزادی، ترمیم گوش‌های آسیب دیده، قرینه‌سازی گوش‌های نابرابر و بهبود ظاهر گوش‌هایی که تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند، انجام می‌شود.

چگونگی جراحی

در این نوع عمل، جراح پس از بی‌حس‌کردن محل یا بیهوش‌کردن فرد، از طریق ایجاد برش در پشت گوش یا چین‌های گوش، بخشی از پوست و غضروف را تخلیه کرده و با حالت‌دهی به غضروف و اتصال آن به‌وسیلهٔ بخیهٔ دائمی به گوش، محل برش را بخیه می‌کند. مدت زمان جراحی، بین یک الی سه ساعت، متغیر است.

ماندگاری

اثربخشی اتوپلاستی برای تغییر شکل، اندازه و موقعیت گوش‌ها، دائمی است.

اقدامات قبل از اتوپلاستی

سنجش وضعیت جسمانی فرد از طریق آزمایش.

اجتناب از استعمال دخانیات و ترک استفاده از موادی همچون گل از چهار هفته پیش از جراحی.

پرهیز از مصرف داروهای رقیق‌کنندهٔ خون، برخی ویتامین‌ها و مکمل‌های گیاهی و همچنین مصرف الکل از دو هفته پیش از جراحی.

پرهیز از مصرف موادی مانند عصاره سیر، روغن ماهی و ویتامین E.

تغذیهٔ مناسب.

خودداری از خوردن و آشامیدن از هشت‌ساعت پیش از اتوپلاستی.

رفع موهای زائد گوش و اطراف آن.

مرخصی از محل کار یا تحصیل.

داشتن همراه.

شست‌وشوی موهای سر پیش از جراحی.

بستن موهای سر یا کوتاه‌کردن آنها.

پوشیدن لباس راحت و آزاد.

پرهیز از به‌همراه‌داشتن زیورآلات، لنز تماسی و انجام‌دادن هرگونه آرایش در زمان جراحی.

مراقبت‌های پس از اتوپلاستی

مصرف مایعات، سبزیجات، غذاهای سبک و آبکی مانند سوپ و فرنی.

خوابیدن به‌طرف پشت و بالاتر قراردادن سر از سطح بدن.

مصرف منظم داروهای تجویز شده.

پرهیز از مصرف الکل.

پرهیز از استعمال دخانیات تا زمان بهبود کامل گوش.

پرهیز از انجام ورزش و فعالیت‌های سنگین.

مراقبت از بخیه‌ها و ضدعفونی‌کردن محل آنها.

پرهیز از شست‌وشوی محل جراحی تا برداشتن پانسمان و کشیدن بخیه‌ها.

استفاده از هدبند پزشکی گوش تا دوهفته پس از جراحی به‌منظور کاهش ورم.

فشار ندادن گوش و همچنین بینی به‌دلیل ارتباط این دو عضو با هم.

پرهیز از سفر هوایی و استفاده از آسانسورهایی با سرعت بالا تا یک‌ماه پس از جراحی؛

خودداری از قرارگرفتن در معرض مستقیم نور خورشید.

طول درمان

نتیجهٔ نهایی اتوپلاستی، حداقل پس از یک سال از جراحی قابل مشاهده است.

شرط سنی برای اتوپلاستی

کارشناسان حداقل سن فرد برای جراحی گوش را پنج سال و زمانی‌که غضروف گوش به‌اندازهٔ کافی تکامل یافته و قابلیت دستکاری دارد، تعیین کرده‌اند.

ممنوعیت

اعتیاد و ابتلای فرد به بیماری‌های خاص و زمینه‌ای، از موارد منع جراحی گوش است.

مزایا

کارشناسان، فوایدی برای اتوپلاستی، از جمله دائمی و کم‌خطر بودن، افزایش اعتمادبه‌نفس، اثربخشی سریع و ایجاد ظاهری طبیعی و متعادل برشمرده‌اند.

عوارض

برخی از عوارض شایع اتوپلاستی عبارتند از:

1. هماتوم که باعث تجمع خون در ناحیه جراحی شده و به تورم و درد شدید منجر می‌شود.
2. ورم شدید که ممکن است برای مدت طولانی ادامه داشته باشد و احساس ناراحتی ایجاد کند.
3. درد مداوم که پس از جراحی ممکن است به شدت آزاردهنده باشد.
4. خونریزی که ممکن است ادامه یابد و نیاز به مداخلات پزشکی بیشتر داشته باشد.
5. حساسیت‌های پوستی که باعث قرمزی، التهاب و احساس سوزش یا خارش در ناحیه جراحی می‌شود.
6. نکروز بافت‌ها که منجر به مرگ سلول‌های پوست و نیاز به درمان‌های اضافی برای جلوگیری از عفونت می‌شود.
7. تغییر شکل نامطلوب گوش که باعث نارضایتی از نتیجه جراحی و احساس ناراحتی می‌شود.
8. عفونت که موجب تورم، درد شدید و نیاز به درمان‌های فوری خواهد شد.
9. تغییر رنگ و شکل پوست که ممکن است به‌طور دائمی باقی بماند و ظاهری غیرطبیعی ایجاد کند.
10. خطرات بی‌هوشی که می‌تواند شامل واکنش‌های منفی به داروها و مشکلات تنفسی باشد.
11. قرینه‌نبودن گوش‌ها که ممکن است به نارضایتی از نتیجه جراحی و نیاز به جراحی مجدد منجر شود.
12. احتمال نیاز به جراحی دوباره برای اصلاح نتایج که با درد و دوران نقاهت اضافی همراه خواهد بود.
13. بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن دردناک در ناحیه جراحی ممکن است به مدت طولانی ادامه یابد.
14. جای زخم دائمی در اطراف برش‌ها ممکن است باقی بماند و ظاهری ناخوشایند ایجاد کند.

هزینه

هزینهٔ جراحی، بسته به شرایط بیمار، تخصص و تجربهٔ متخصص، مرکز تحت درمان، هزینهٔ کادر محل درمان و هزینهٔ آزمایش‌ها و داروها، متغیر است. هزینهٔ جراحی گوش با هدف درمانی تحت پوشش بیمه و هزینهٔ اتوپلاستی با هدف زیبایی، بر عهدهٔ فرد است.

اتوپلاستی بدون جراحی

کوچک‌کردن و اصلاح شکل گوش با لیزر، نخ و چسب گوش روش‌های مؤثری نیستند و بیشتر جنبهٔ تبلیغاتی دارند. کارشناسان معتقدند استفادهٔ از کلاه، اصلاح نحوهٔ قرارگرفتن حالت سر نوزاد به‌هنگام خواب و آتل سیمی گوش در اصلاح شکل و موقعیت گوش، مؤثر است.

گرایش به اتوپلاستی

جراحی گوش به‌منظور بازسازی یا زیباسازی شکل و موقعیت گوش‌ها و با تجویز متخصص جراحی پلاستیک انجام می‌گیرد. هدف اصلی جراحی‌های زیبایی ایجاد تناسب و افزایش زیبایی ظاهری است. تمایل افراطی برخی افراد برای جراحی گوش نامتعارف و غیرعادی با هدف جلب توجه، در دستهٔ جراحی‌های زیبایی قرار نمی‌گیرد و با معیارهای زیبایی‌شناختی سازگاری ندارد.

جراحی گوش‌الاغی

گوش‌الاغی از جمله عمل‌های نامتعارف و افراط‌گونه است که به گوش جن‌مانند، معروف است و صرفاً با هدف زیبایی و نه برطرف‌کردن ناهنجاری در شکل گوش انجام می‌شود. در این روش با برش قسمت بالای گوش و بخیه‌زدن آن، گوش شکلی تیزمانند، مثلثی و غیرقابل بازگشت به حالت اولیه می‌گیرد.

عوارض جراحی گوش‌الاغی

نتیجهٔ نامطلوب در شکل ظاهری گوش، خون‌مردگی، درد، التهاب، حساسیت و عفونت از جمله عوارض جراحی گوش‌الاغی است.

گرایش افراطی به دستکاری بدن

منتقدین عمل‌های جراحی نامتعارف معتقدند وظیفهٔ متخصصان پلاستیک، برطرف‌کردن ناهنجاری‌ها و طبیعی جلوه‌دادن ظاهر افراد است و نه برعکس. این صاحب‌نظران بر این باورند که زیبایی یعنی وجود تناسب در ظاهر فرد که با غیرعادی‌کردن و از حالت طبیعی درآوردن چهرهٔ آن، در تضاد است. کارشناسان معتقدند اهمیت دادن افراطی به ظاهر بدن و اصالت‌بخشی به آن، پذیرش اجتماعی و تبلیغات گستردهٔ نظام سرمایه‌داری از جمله دلایل گرایش افراد به عمل‌های زیبایی نامتعارف است.

اتوپلاستی در جهان و ایران

اتوپلاستی در جهان به‌عنوان روشی برای بهبود ظاهر گوش‌های بدشکل و غیرطبیعی به‌دلیل عوامل وراثتی یا آسیب‌دیدگی شناخته می‌شود. آمریکای شمالی به‌دلیل شیوع فزاینده بدشکلی مادرزادی گوش و افزایش تعداد اعمال جراحی زیبایی در منطقه، بر بازار اتوپلاستی تسلط دارد. عمل جراحی گوش در ایران به نسبت سایر کشورها رایج نیست.

دیدگاه فقهی

از منظر بیشتر مراجع تقلید، جراحی زیبایی برای اندام‌های بدن اشکالی ندارد؛ اما اگر منجر به نگاه یا لمس حرام شود و همچنین ضرر قابل توجهی برای بدن یا خطر جانی داشته باشد، مجاز نیست.

منابع

• «اتوپلاستی»، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تاریخ بازدید: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ش.
• «اتوپلاستی چیست | مراحل، توصیه، عوارض و هزینه»، وب‌سایت کلینیک تخصصی خانهٔ سفید، تاریخ بازدید: ۱۸ آبان ۱۴۰۲ش.
• «اتوپلاستی یا جراحی زیبایی گوش چیست؟»، وب‌سایت دکتر کوهی، تاریخ بازدید: ۲ آبان ۱۴۰۲ش.
• «اتوپلاستی یا جراحی زیبایی گوش»، وب‌سایت دکتر غلامرضا بیاضیان، تاریخ بازدید: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
• «آماری از عمل‌های زیبایی در ایران و جهان»، وب‌سایت آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
• «بدشکلی گوش نوزاد»، وب‌سایت سمعک قصر، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اکتبر ۲۰۲۱م.
• «به مد بودن با جراحی «گوش الاغی» پولدارها+ عکس»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۳۹۳ش.
• پاشایی، فرزانه، «عمل زیبایی گوش یا اتوپلاستی، راه‌حل دائمی اصلاح گوش‌های بیرون‌زده»، وب‌سایت دکترتو، تاریخ درج مطلب: ۱ شهریور ۱۴۰۲ش.
• «جراحی زیبایی چه حکمی دارد؟ پاسخ چند تن از مراجع عظام تقلید»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۲ش.
• «جراحی گوش»، وب‌سایت انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۳۹۵ش.
• «جراحی‌های زیبایی اندام»، وب‌سایت اسلام کوئست نت، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۳۸۵ش.
• خداپناه، آیدا، «مراقبت‌های قبل از اتوپلاستی»، وب‌سایت دکترتو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ش.
• «دربارهٔ جراحی زیبایی گوش یا اتوپلاستی بیشتر بدانید»، وب‌سایت پذیرش ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۱۳ شهریور ۱۴۰۱ش.
• «دورهٔ نقاهت اتوپلاستی»، وب‌سایت دکتر نیلوفر نیابتی، تاریخ بازدید: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ش.
• رمضان‌پور، فرزانه، «بهترین جراح زیبایی گوش در تهران (اتوپلاستی) + هزینهٔ عمل در سال ۱۴۰۲»، وب‌سایت پزشک۲۴، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۴۰۲ش.
• «کوچک‌کردن گوش‌ها بدون جراحی»، وب‌سایت راز جراحی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
• «گوش الاغی، جدیدترین عمل زیبایی در ایران (+عکس)»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۹۳ش.
• «مراقبت‌های بعد از جراحی گوش را جدی بگیرید!»، وب‌سایت پذیرش ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۴۰۱ش.
• ملایری، مرضیه، «عوارض و جراحی گوش الاغی در ایران»، وب‌سایت دلگرم، تاریخ بازدید: ۱۶ بهمن ۱۴۰۲ش.

• “Global Otoplasty Market – Industry Trends and Forecast to 2028”, data bridge website, Date of Upload: March 2021.
• Melvin. A & Shiffman. M.D. 2013. “History of Otoplasty: Review of Literature”. Advanced Cosmetic Otoplasty journal.
• Naumann, Andreas. 2007. “Otoplasty – techniques, characteristics and risks”. Neck Surg 6.
• Nazarian, Ronen & Eshraghi, Adrien A .2011. “Otoplasty for the Protruded Ear”. Semin Plast Surg 25.
• “Otoplasty”, Seattle Plastic Surgery Center website, Date of visit: 3 February 2024.
• “What is ear surgery?”, American Society of Plastic Surgeons website, Date of visit: 11 October 2023.