روز مادر
| زمان و نتیجه | |
|---|---|
| تاریخ | بیستم جمادی‌الثانی / دومین یکشنبهٔ ماه مه |
| مدت | هفتهٔ بزرگداشت مقام زن |
| مشخصات رویداد | |
| سازمان‌دهنده | انجمن حمایت مادران و نوزادان |
روز مادر؛ مناسبتی جهانی برای تکریم مادران و توجه به نقش آنها در خانواده و جامعه.
روز مادر مناسبتی برای بزرگداشت مادران است که در کشورهای مختلف با پیشینه، تاریخ و شیوه‌های متفاوت برگزار می‌شود. این مناسبت در ایران نیز در پیوند با سالروز ولادت حضرت زهرا شناخته می‌شود و در کنار بزرگداشت مادران، با آیین‌ها و برنامه‌های خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی همراه است.
روز مادر در جهان
پیشینهٔ بزرگداشت مادر در سطح جهانی به دوره‌های پیش از شکل‌گیری روز مادر امروزی نسبت داده شده است؛ برای مثال، در یونان و روم باستان جشن‌هایی در ارتباط با مادران و ایزدان مادر برگزار می‌شد. در مسیحیت نیز سنت یکشنبهٔ مادری در بریتانیا و بخش‌هایی از اروپا شکل گرفت. این مناسبت در چهارمین یکشنبهٔ دورهٔ روزه‌داری برگزار می‌شد و به‌مرور از یک مراسم مذهبی به مناسبتی خانوادگی تبدیل شد.[۱]
شکل امروزی روز مادر در جهان به جریان‌های اجتماعی زنان در ایالات متحدهٔ آمریکا در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم میلادی بازمی‌گردد. جولیا وارد هاو، شاعر و نویسندهٔ آمریکایی، در سال ۱۸۷۰م با انتشار بیانیهٔ روز مادر، بر نقش زنان در تلاش برای برقراری صلح تأکید کرد. پس از مدتی، آنا جارویس، فعال اجتماعی آمریکایی، روز مادر را در آمریکا پایه‌گذاری کرد. او نخستین مراسم رسمی روز مادر را در سال ۱۹۰۸م در گرافتون ویرجینیای غربی برگزار کرد و در سال‌های بعد این مناسبت در ایالت‌ها و شهرهای بیشتری پذیرفته شد. سرانجام وودرو ویلسون، بیست‌وهشتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، در سال ۱۹۱۴م دومین یکشنبهٔ ماه مه را به‌عنوان روز مادر در آمریکا به رسمیت شناخت.[۲] در کشورهای دیگری همچون کانادا، استرالیا، ژاپن، ایتالیا، ترکیه و برزیل نیز دومین یکشنبهٔ ماه مه به این مناسبت اختصاص دارد. در اسپانیا و پرتغال، نخستین یکشنبهٔ ماه مه و در فرانسه و برخی کشورهای دیگر، آخرین یکشنبهٔ ماه مه به‌عنوان روز مادر شناخته می‌شود. مکزیک ۱۰ مه، تایلند ۱۲ اوت و اندونزی ۲۲ دسامبر را به این مناسبت اختصاص داده‌اند. در کشورهای عربی نیز ۲۱ مارس به‌عنوان روز مادر گرامی داشته می‌شود.[۳]
روز مادر در ایران
در ایران، بزرگداشت مادر در دوره‌های مختلف شکل‌های متفاوتی داشته است. در ایران باستان، جشن اسفندگان در پنجم اسفند به سپندارمذ، ایزدبانوی زمین و نماد مهر و بردباری ارتباط داشت و در این مناسبت از زنان و مادران قدردانی می‌شد. در دورهٔ پهلوی، در ۲۵ آذر ۱۳۱۹ش انجمن حمایت مادران و نوزادان تشکیل شد و در سال ۱۳۳۹ش به پیشنهاد اعضای این انجمن، سالروز تأسیس آن به‌عنوان روز مادر در تقویم رسمی کشور ثبت شد. با وقوع انقلاب اسلامی، این تاریخ تغییر کرد و سالروز ولادت حضرت زهرا به‌عنوان روز مادر و روز زن تعیین شد.[۴] این مناسبت در بیستم جمادی‌الثانی قرار دارد و به‌دلیل استفاده از تقویم قمری، تاریخ آن در تقویم شمسی هر سال تغییر می‌کند. سالروز ولادت حضرت زهرا در تقویم رسمی ایران به‌عنوان روز مادر و هفتهٔ مرتبط با آن به‌عنوان هفتهٔ بزرگداشت مقام زن شناخته می‌شود.[۵] در این مناسبت، بزرگداشت مادران و جایگاه زن و مادر در خانواده و جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد و حضرت زهرا به‌عنوان الگویی برای زنان و مادران معرفی می‌شود.[۶]
گرامیداشت
شیوهٔ گرامیداشت روز مادر نیز در کشورهای مختلف متفاوت است. دیدار خانوادگی، اهدای گل و هدیه، تهیهٔ غذا برای مادر و برگزاری برنامه‌های فرهنگی از شیوه‌های رایج این مناسبت به‌شمار می‌رود.[۷] در برخی کشورها، روز مادر با سنت‌های مذهبی یا ملی پیوند دارد. برای مثال، جشن آنتروشت در اتیوپی با گردهمایی خانواده و اجرای آواز و رقص سنتی همراه بوده و در پرو برخی خانواده‌ها در این روز از زنان درگذشتهٔ خانواده یاد می‌کنند. در فرانسه و برزیل نیز گردهمایی خانوادگی از شیوه‌های رایج برگزاری این مناسبت است.[۸]
گرامیداشت روز مادر در ایران با برنامه‌های مختلف خانوادگی، فرهنگی، اجتماعی و رفاهی همراه است. در سطح خانواده، دیدار مادران و اهدای گل و هدیه از شیوه‌های رایج گرامیداشت این روز است.[۹] در سطح اجتماعی و فرهنگی نیز جشن‌هایی در اماکن مذهبی[۱۰] و نقاط مختلف شهر برگزار می‌شود.[۱۱][۱۲] از دیگر برنامه‌ها، تجلیل از مادران شهدا،[۱۳] به‌ویژه مادران شهدای گمنام، است.[۱۴] همچنین برخی نهادها و شرکت‌ها در این مناسبت خدمات و تسهیلاتی ارائه می‌کنند؛ ازجمله رایگان‌کردن خدمات اتوبوس و مترو در تهران[۱۵] و ارائه بسته‌های ویژه مکالمه و اینترنت از سوی برخی اپراتورهای تلفن همراه به زنان و مادران.[۱۶]
پانویس
- ↑ «روز مادر چه روزی است؛ آداب‌ورسوم آن در ایران و سایر کشورها»، وب‌سایت دیجی کالا.
- ↑ «در مورد روز جهانی مادر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک.
- ↑ «همه روزهای مادر/ روز مادر در کشورهای مختلف»، خبرگزاری همشهری آنلاین.
- ↑ «روز مادر چگونه روز مادر شد؟»، وب‌سایت اصفهان زیبا.
- ↑ «روز مادر چه روزی است؛ آداب‌ورسوم آن در ایران و سایر کشورها»، وب‌سایت دیجی کالا.
- ↑ «بزرگداشت روز مادر فرصتی مغتنم برای تکریم و تبیین جایگاه رفیع زن در جامعه اسلامی است»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «روز جهانی مادر و آداب‌ورسوم خاص آن»، وب‌سایت رسانۀ هدهد.
- ↑ «روز مادر چه روزی است؛ آداب‌ورسوم آن در ایران و سایر کشورها»، وب‌سایت دیجی کالا.
- ↑ «تجلیل از مادران شهدای اقتدار و امنیت فراجا در نوشهر»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جشن میلاد حضرت زهرا (س) و روز مادر در حرم منور رضوی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جشن روز مادر در 110 نقطه تهران برگزار می‌شود/ اهدای هدیه به مادران»، خبرگزاری همشهری آنلاین.
- ↑ «جشن روز مادر در خانۀ مادربزرگ‌ها»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «تجلیل از مادران شهدای اقتدار و امنیت فراجا در نوشهر»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «مادران بی‌نشان، نام‌های آشنا»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «اتوبوس و مترو پنجشنبه برای بانوان پایتخت رایگان است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «معرفی بسته‌های ویژۀ همراه اول برای روز مادر»، خبرگزاری ایرنا.
منابع
- «اتوبوس و مترو پنجشنبه برای بانوان پایتخت رایگان است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ آذر ۱۴۰۴ش.
- «بزرگداشت روز مادر فرصتی مغتنم برای تکریم و تبیین جایگاه رفیع زن در جامعه اسلامی است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۳۹۴ش.
- «تجلیل از مادران شهدای اقتدار و امنیت فراجا در نوشهر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۴۰۴ش.
- «جشن روز مادر در ۱۱۰ نقطه تهران برگزار می‌شود/ اهدای هدیه به مادران»، خبرگزاری همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۱ش.
- «جشن روز مادر در خانهٔ مادربزرگ‌ها»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۳ش.
- «جشن میلاد حضرت زهرا (س) و روز مادر در حرم منور رضوی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۱ش.
- «در مورد روز جهانی مادر در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- «روز جهانی مادر و آداب‌ورسوم خاص آن»، وب‌سایت رسانهٔ هدهد، تاریخ درج مطلب: ۱۱ می ۲۰۲۵م.
- «روز مادر چگونه روز مادر شد؟»، وب‌سایت اصفهان زیبا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ دی ۱۴۰۱ش.
- «روز مادر چه روزی است؛ آداب‌ورسوم آن در ایران و سایر کشورها»، وب‌سایت دیجی کالا، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۴۰۴ش.
- «مادران بی‌نشان، نام‌های آشنا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
- «معرفی بسته‌های ویژهٔ همراه اول برای روز مادر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۴ش.
- «همه روزهای مادر/ روز مادر در کشورهای مختلف»، خبرگزاری همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۳۹۸ش.