روز علوم اجتماعی
| عنوان اصلی | روز علوم اجتماعی |
|---|---|
| شاخه علمی | علوم اجتماعی |
| نوع مفهوم | مناسبت علمی |
| حوزه کاربرد | علمی و دانشگاهی |
| گستره جغرافیایی | ایران |
| منشأ تاریخی | انجمن جامعهشناسی ایران |
| مرتبط با | غلامحسین صدیقی انجمن جامعهشناسی ایران |
| اهمیت | بزرگداشت علوم اجتماعی ایران |
روز علوم اجتماعی؛ مناسبتی علمی برای بزرگداشت علوم اجتماعی ایران در زادروز غلامحسین صدیقی.
۱۲ آذر روز علوم اجتماعی در ایران، مناسبتی علمی برای توجه به جایگاه علوم اجتماعی و نقش آن در شناخت مسائل جامعه است. این مناسبت با یاد غلامحسین صدیقی و شکلگیری آموزش دانشگاهی علوم اجتماعی در ایران پیوند دارد و با برگزاری نشستها و برنامههای علمی در دانشگاهها و انجمنهای تخصصی گرامی داشته میشود.
معرفی
روز علوم اجتماعی در ایران در ۱۲ آذر برگزار میشود.[۱] این مناسبت با زادروز غلامحسین صدیقی، از بنیانگذاران جامعهشناسی دانشگاهی در ایران، ارتباط دارد. صدیقی از نخستین استادان جامعهشناسی در دانشگاه تهران بود و در شکلگیری آموزش دانشگاهی و نهادهای پژوهشی این رشته نقش داشت. تأسیس مؤسسهٔ مطالعات و تحقیقات اجتماعی در سال ۱۳۲۷ش از مهمترین اقدامات او بود؛ این مؤسسه بعدها به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران تبدیل شد.[۲] تعیین ۱۲ آذر بهعنوان روز علوم اجتماعی با هدف توجه به جایگاه این دانش و تقویت ارتباط میان شاخههای مختلف علوم اجتماعی مطرح شده است.[۳]
تاریخچه
پیشنهاد اختصاص ۱۲ آذر به روز علوم اجتماعی در سال ۱۳۹۳ش و همزمان با برگزاری یادمان غلامحسین صدیقی از سوی انجمن جامعهشناسی ایران مطرح شد. استادان، پژوهشگران و دانشجویان حاضر در این برنامه با انتشار بیانیهای خواستار ثبت این روز شدند. گردهم آوردن شاخهها و تخصصهای مختلف علوم اجتماعی، تقویت ارتباط میان انجمنهای علمی و ایجاد زمینه برای تعامل میان نسلهای مختلف استادان، پژوهشگران و دانشجویان از اهداف این پیشنهاد بود.[۴]
نخستین دورهٔ این مناسبت در سال ۱۳۹۳ش در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد و در سالهای بعد دانشگاههای شهید بهشتی، بوعلی سینا، یزد، خوارزمی و شیهد مدنی، میزبان آن بودند. در سومین دوره، در سال ۱۳۹۵ش، پیشنهاد تشکیل دبیرخانهٔ دائمی روز ملی علوم اجتماعی ایران مطرح شد و پس از تأیید دانشگاه بوعلی سینا و انجمن جامعهشناسی ایران، این دبیرخانه در دانشگاه بوعلی سینا مستقر شد.[۵]
گرامیداشت
برنامههای این مناسبت در دورههای مختلف در قالب همایش و نشست تخصصی برگزار شده و محورهای آنها متناسب با مسائل علوم اجتماعی تغییر کرده است. آموزش و پژوهش علوم اجتماعی، مطالعات شهری، جامعه مدنی و سیاستگذاری و گفتوگوی بیننسلی ازجمله موضوعات این برنامهها بوده است. در برخی دورهها نیز از استادان، پیشکسوتان و کنشگران این حوزه تجلیل یا میراث علمی استادان درگذشته بررسی شده است.[۶]
در سال ۱۴۰۰ش، این برنامه بهصورت مجازی و با مشارکت جامعهشناسان ایرانی خارج از کشور برگزار شد. در سال ۱۴۰۲ش نیز برنامهها با محوریت گفتوگوی بیننسلی میان استادان، دانشجویان و کنشگران علوم اجتماعی ادامه یافت.[۷] در سال ۱۴۰۳ش نیز مجموعهای از نشستهای علمی از ۸ تا ۱۴ آذر در تهران و دیگر شهرها برگزار شد که موضوعاتی مانند نسبت علوم اجتماعی با دانشگاه، دولت و نهادهای مدنی را دربرمیگرفت.[۸]
از دیگر برنامههای مرتبط با بزرگداشت پیشگامان این حوزه، طراحی نشان علوم اجتماعی با نام نشان دکتر غلامحسین صدیقی است که از سوی انجمن جامعهشناسی ایران برای تقدیر از استادان و فعالان علوم اجتماعی به آنها اهدا میشود. پنجمین دورهٔ این نشان در اردیبهشت ۱۴۰۴ش، پس از وقفهای دهساله، برگزار شد و از شش استاد در حوزههای مختلف علوم اجتماعی تقدیر به عمل آمد. جایگاه علمی، فعالیتهای انجمنی و مدنی و اثرگذاری اجتماعی از معیارهای انتخاب تقدیرشدگان این دوره بود.[۹]
پانویس
- ↑ «رویداد مهم علمی در ایران / یک هفته، بیش از ۸۰ جامعهشناس / شرایط اجتماعی ایران زیر ذره بین عالمان علوم انسانی»، خبرگزاری خبرآنلاین.
- ↑ «روز علوم اجتماعی در ایران»، پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا.
- ↑ «به بهانهٔ 12 آذر، روز علوم اجتماعی»، وبسایت حکایت گیلان.
- ↑ «ثبت 12 آذر بهعنوان «روز علوم اجتماعی»»، خبرگزاری شرق.
- ↑ «ثبت 12 آذر بهعنوان «روز علوم اجتماعی»»، خبرگزاری شرق.
- ↑ «12 آذر تولد جامعهشناسی و علوم اجتماعی ایران»، انجمن جامعهشناسی ایران.
- ↑ «12 آذر تولد جامعهشناسی و علوم اجتماعی ایران»، انجمن جامعهشناسی ایران.
- ↑ «تولد غلامحسین صدیقی و بزرگداشت علوم اجتماعی»، وبسایت مگایران.
- ↑ «12 آذر تولد جامعهشناسی و علوم اجتماعی ایران»، انجمن جامعهشناسی ایران.
منابع
- «۱۲ آذر تولد جامعهشناسی و علوم اجتماعی ایران». انجمن جامعهشناسی ایران. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «به بهانهٔ ۱۲ آذر، روز علوم اجتماعی». وبسایت حکایت گیلان. ۱۳ آذر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «تولد غلامحسین صدیقی و بزرگداشت علوم اجتماعی». وبسایت مگایران. ۱۱ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «ثبت ۱۲ آذر بهعنوان «روز علوم اجتماعی»». خبرگزاری شرق. ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «روز علوم اجتماعی در ایران». پایگاه خبری علمی و تخصصی میگنا. ۹ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «رویداد مهم علمی در ایران / یک هفته، بیش از ۸۰ جامعهشناس / شرایط اجتماعی ایران زیر ذره بین عالمان علوم انسانی». خبرگزاری خبرآنلاین. ۷ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.