مسئله اصلی جهان اسلام؛ جایگاه سیاسی و اهمیت دینی و تمدنی فلسطین نزد مسلمانان جهان.

مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیرهای منتهی به دانشگاه تهران
مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیرهای منتهی به دانشگاه تهران

مسئله اصلی جهان اسلام، اشاره به اهمیت فوق‌العادهٔ سرزمین فلسطین و جایگاه مهم تاریخی، دینی و تمدنی آن نزد مسلمانان جهان دارد. این اصطلاح، نخستین بار توسط امام خمینی، بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران، مطرح شد. جمهوری اسلامی ایران موضوع فلسطین را همواره میان مسائل مشترک مسلمانان، به‌عنوان مسئله اول امت اسلامی مورد توجه قرار داده و معتقد است که تمامی معادلات جهان اسلام ذیل این موضوع تعریف می‌شود.

مفهوم‌شناسی

در ادبیات شماری از اندیشمندان، پژوهشگران، تحلیل‌گران، رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، «مسئلهٔ اصلی جهان اسلام» به مسئلهٔ فلسطین اطلاق می‌شود.[۱] بر اساس این دیدگاه، فلسطین به‌دلیل جایگاه تاریخی، دینی، سیاسی، راهبردی و تمدنی خود، مهم‌ترین موضوع مشترک جهان اسلام به‌شمار می‌رود و اشغال آن توسط اسرائیل از میانه سدهٔ بیستم میلادی، این جایگاه را برجسته‌تر کرده است.[۲]

در این ادبیات، از فلسطین با تعابیری مانند قلب تپندهٔ جهان اسلام،[۳] قلب جهان اسلام،[۴] اولویت جهان اسلام،[۵] قلب جغرافیای جهان اسلام،[۶] قلب مسائل دنیای اسلام،[۷] قلب سیاسی جهان اسلام،[۸] پارهٔ تن اسلام،[۹] قبلهٔ اول مسلمانان،[۱۰] مهم‌ترین مسئلهٔ جهان اسلام[۱۱] و زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام،[۱۲] یاد شده است که بیانگر اهمیت دینی و راهبردی آن در این گفتمان است.[۱۳]

تاریخچه

امام خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، از آغاز نهضت خود در سال ۱۳۴۱ش، فلسطین را مسئلهٔ اصلی جهان اسلام معرفی کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، وی در سال ۱۳۵۸ش با نام‌گذاری آخرین جمعه ماه رمضان به‌عنوان روز قدس، این رویکرد را در سطح بین‌المللی مطرح و بر همبستگی کشورهای اسلامی در حمایت از فلسطین و مبارزه با اشغال فلسطین تأکید کرد.[۱۴]

سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، نیز فلسطین را مهم‌ترین مسئلهٔ مشترک کشورهای اسلامی دانسته و دلایلی همچون اشغال سرزمین فلسطین، آوارگی فلسطینیان، جایگاه دینی بیت‌المقدس، تداوم درگیری‌ها و نقض حقوق فلسطینیان، نقش اسرائیل در معادلات منطقه‌ای، تأثیر مسئلهٔ فلسطین بر وحدت جهان اسلام و پیوند آن با جنبش‌های مقاومت را از مهم‌ترین عوامل این ارزیابی برشمرده است.[۱۵]

پانویس

  1. «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  2. «امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران.
  3. «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.
  4. «فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر.
  5. «موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا.
  6. «فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو.
  7. «رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وب‌سایت روزنامۀ فرهنیختگان.
  8. «ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما.
  9. «فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس.
  10. «ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبلۀ اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم.
  11. «فلسطین مهم‌ترین مسئله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس.
  12. «فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا.
  13. «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.
  14. «دیدگاه مشترک؛ «فلسطین» مسئله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا.
  15. «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.

منابع

  • «امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۱۵ خرداد ۱۴۰۲ش.
  • «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۳۹۳ش.
  • «دیدگاه مشترک؛ فلسطین مسئله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وبسیات روزنامهٔ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ش.
  • «فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
  • «فلسطین قلب تپندهٔ جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۴ش.
  • «فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ش.
  • «فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱شهریور ۱۳۹۰ش.
  • «فلسطین مهم‌ترین مسئله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۱ش.
  • «فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبله اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۳۹۶ش.
  • «ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مرداد ۱۳۹۱ش.