آیین زار: تفاوت میان نسخه‌ها

| حجم فایلپادکست    =3/70

| تاریخ پادکست      =23-11-1404

زار به‌ معنای ناتوانی، گریه و نالهٔ سوزناک است.<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/زار دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ زار.]</ref> زار در خرده‌فرهنگ مردم جنوب ایران، نام یک باد خطرناک و قدرتمند است که درون و بیرون خاک را کنترل می‌کند و با ورود به بدن انسان، او را بیمار می‌سازد. به مبتلای زار، مَرکَب یا فَرَس گفته می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/246842/زار،-نوعی-بیماری جعفری، «زار»، وب‌سایت مرکزدائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> از این منظر، ابتلای به زار، نوعی [[بیماری روانی]] است که با علائم جسمانی آغاز می‌شود. پس از مراجعه به پزشکان و عدم درمان، بیماران به جادوپزشکانی با عنوان‌های '''بابازار''' یا '''مامازار''' مراجعه می‌کنند. این جادوپزشکان با تشخیص این‌که بیمار به زار یا بادها دچار شده است، با برگزاری آیین زار به درمان بیمار می‌پردازند تا ارواح یا بادهایی که بیمار را تسخیر کرده‌اند، از جسم او خارج شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1344326/زار-از-خدایی-باستانی-تا-ایینی-درمانی-در-جنوب-ایران?q=آیین%20زار&score=8589934600.0&rownumber=12 دبیری‌نژاد و میرمیران، «زار ،از خدایی باستانی تا آیینی درمانی در جنوب ایران»، 1394ش، ص132.]</ref>

باور به وجود یک جن با نام زار، از سرزمین حبشه به [[جهان اسلام]] راه یافته است.<ref>[https://www.magiran.com/paper/1377094/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%8 نقوی، «مؤلفه‌های بینش اسطوره‌ای در مراسم «زار» نمونه موردی در بندرعباس»، 1392ش، ص146-148.]</ref> ریشهٔ آیین زار نیز به [[شمنیسم]] سیبری بازمی‌گردد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_50677_b37fba5b4906ba340bd893a7630b4c9c.pdf زوایه و اصل‌مرز، «مطالعه ریشه‌های فرهنگی و روان‌شناختی آیین زار»، 1392ش، ص128.]</ref> زار در فرهنگ ایران و مردمان جنوب ایران و حتی کشورهای جنوب [[خلیج فارس]] ریشه ندارد؛ بلکه در اثر تعامل با مناطق آفریقایی<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1344326/زار-از-خدایی-باستانی-تا-ایینی-درمانی-در-جنوب-ایران?q=آیین%20زار&score=8589934600.0&rownumber=12 دبیری‌نژاد و میرمیران، «زار ،از خدایی باستانی تا آیینی درمانی در جنوب ایران»، 1394ش، ص133.]</ref> از قرن نوزدهم میلادی و از طریق سواحل به‌ویژه [[بندرعباس]]، وارد ایران شده<ref>[https://www.magiran.com/paper/1377094/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%8 نقوی، «مؤلفه‌های بینش اسطوره‌ای در مراسم زار نمونه موردی در بندرعباس»، 1392ش، ص151.]</ref> و با فرهنگ بومی مردم جنوب ایران و جزایر خلیج‌فارس در آمیخته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5495019/جن-گیری-با-دف-و-تنبور-روایتی-از-مراسم-دفع-ارواح-خبیثه «جن‌گیری با دف و تنبور، روایتی از مراسم دفع ارواح خبیثه»، خبرگزاری مهر.]</ref>